KEMENTERIAN PELANCONGAN MALAYSIA MANUAL PROSEDUR PENGURUSAN KENDERAAN PELANCONGAN
Manual Prosedur Pengurusan Kenderaan Pelancongan KANDUNGAN 1.0 Pendahuluan 4 1.1 Tujuan 4 1.2 Objektif 5 2.0 Lima Elemen Pengurusan Keselamatan, Kesihatan dan Persekitaran 7 (PKKP) 2.1 Elemen 1: Tanggungjawab Pengurusan Terhadap S.H.E 7 2.1.1 Senarai Semak Pelaksanaan Tanggungjawab Pengurusan 8 Terhadap SHE Bagi Industri Pelancongan 2.1.2 Elemen-Elemen Utama Dalam Prosedur Operasi Piawai (SOP) 11 Dalam Pelaksanaan SHE 2.2 Elemen 2: Pengurusan Pemandu 12 2.2.1 Senarai Semak Pengurusan Pemandu 12 2.3 Elemen 3: Pengurusan Kenderaan 15 2.3.1 Senarai Semak Pengurusan Kenderaan 15 2.4 Elemen 4: Pengurusan risiko dan perjalanan 17 2.4.1 Senarai Semak Pengurusan Perjalanan Dan Risiko 17 2.5 Elemen 5: Pengurusan data dan laporan 19 2.5.1 Senarai Semak Pengurusan Jaminan Kualiti: Data Dan Rekod 19 3.0 Auditan Pengurusan Syarikat 21 3.1. Senarai Semak Auditan Pengurusan Syarikat Oleh 21 Kementerian Pelancongan 1 Kementerian Pelancongan Malaysia
Manual Prosedur Pengurusan Kenderaan Pelancongan 4.0 Lampiran 4.1 Contoh Carta Siasatan Kemalangan 25 4.2 Contoh Carta Auditan Pengurusan Syarikat 26 4.3 Contoh Borang Pemeriksaan Harian Bas Persiaran 27 4.4 Borang Penyiasatan Kemalangan - Syarikat 30 4.5 Borang Penyisatan Kemalangan - Kementerian Pelancongan 34 5.0 Rujukan 38 2 Kementerian Pelancongan Malaysia
3 Manual Prosedur Pengurusan Kenderaan Pelancongan 1 PENDAHULUAN Kementerian Pelancongan Malaysia
Manual Prosedur Pengurusan Kenderaan Pelancongan MANUAL PROSEDUR PENGURUSAN KENDERAAN PELANCONGAN 1.0 PENDAHULUAN KOD AMALAN KESELAMATAN, KESIHATAN DAN PERSEKITARAN (SHE) UNTUK SEKTOR PENGANGKUTAN BAGI INDUSTRI PELANCONGAN Kemalangan-kemalangan yang mengakibatkan kerugian yang besar dari segi nyawa dan wang ringgit sering berlaku terhadap pengangkutan awam dan secara khususnya termasuk juga kenderaan pelancongan. Kod Amalan Keselamatan, Kesihatan dan Persekitaran (SHE) untuk sektor pengangkutan telah dihasilkan agar dapat menyumbang kepada pengurusan yang lebih baik dan seterusnya mengurangkan kadar kemalangan jalan raya. Pelaksanaan SHE ini penting bagi mewujudkan keadaan yang lebih selamat khususnya berhubung jalan raya dan persekitaran, kenderaan dan perkara-perkara lain yang ada hubungan secara langsung atau tidak. Kod Amalan Keselamatan, Kesihatan dan Persekitaran (SHE) ini adalah tertakluk di bawah Akta Keselamatan dan Kesihatan Pekerjaan 1994 (OSHA). Kewujudan Kod Amalan ini adalah untuk memperincikan aktiviti pekerjaan selamat dan tidak membahayakan kesihatan semua pihak yang terlibat sama ada pekerja, pelancong ataupun orang awam. Kementerian Pelancongan selaku agensi yang melesenkan kenderaan pelancongan iaitu bas persiaran dan kereta sewa dan pandu akan menguatkuasakan Kod Amalan SHE ini kepada semua pengusaha pelancongan yang memiliki kenderaan pelancongan. Beberapa seksyen dan peraturan di dalam Akta Pelesenan Kenderaan Pelancongan (APKP) 1999 telah pun menggariskan perkara-perkara penting seperti mana yang terdapat dalam Kod Amalan SHE. Akta Pelesenan Kenderaan Pelancongan (APKP) 1999 dan peraturan di bawahnya telah mengambil kira elemen-elemen Kod Amalan SHE ini agar ia dipatuhi. 1.1 TUJUAN Manual ini disediakan bertujuan untuk mewujudkan garis panduan bagi pelaksanaan kod amalan SHE dalam pengurusan kenderaan pelancongan yang perlu dipatuhi sepenuhnya oleh semua syarikat pengendalian pelancongan. Pengurusan kenderaan pelancongan yang mematuhi semua ciri-ciri keselamatan dan kesihatan pekerjaan akan menjamin keberkesanan dan kualiti perkhidmatan yang diberikan di dalam membantu meningkatkan perkembangan industri pelancongan negara. Pematuhan terhadap Kod Amalan SHE akan digunakan sebagai salah satu daripada asas penilaian terhadap permohonan lesen oleh syarikat pengendalian pelancongan. 4 Kementerian Pelancongan Malaysia
Manual Prosedur Pengurusan Kenderaan Pelancongan 1.2 OBJEKTIF Objektif Manual Prosedur Pengurusan Kenderaan Pelancongan ialah: i. Menyediakan garis panduan kepada majikan dan pekerja tentang cara-cara yang wajar dan berkesan untuk mengurus isu-isu berkaitan keselamatan dan kesihatan pekerjaan. ii. Menggalakkan pendidikan dan kesedaran tentang keselamatan dan kesihatan di tempat kerja. iii. Memastikan individu lain ataupun orang awam tidak terdedah kepada kemalangan dan risiko kepada kesihatan disebabkan aktiviti yang dijalankan oleh syarikat pengendalian pelancongan yang berlesen dengan Kementerian Pelancongan. 5 Kementerian Pelancongan Malaysia
Manual Prosedur Pengurusan Kenderaan Pelancongan 2 LIMA ELEMEN PENGURUSAN KESELAMATAN, KESIHATAN DAN PERSEKITARAN (PKKP) 6 Kementerian Pelancongan Malaysia
Manual Prosedur Pengurusan Kenderaan Pelancongan 2.0 LIMA ELEMEN PENGURUSAN KESELAMATAN, KESIHATAN & PERSEKITARAN (PKKP) Terdapat lima (5) elemen penting dalam meningkatkan pengurusan keselamatan, kesihatan dan persekitaran iaitu:- 1. Tanggungjawab pengurusan terhadap SHE 2. Pengurusan pemandu 3. Pengurusan kenderaan 4. Pengurusan risiko dan perjalanan 5. Pengurusan data dan laporan 2.1 ELEMEN 1 : TANGGUNGJAWAB PENGURUSAN TERHADAP S.H.E ELEMEN UTAMA ELEMEN SUB POLISI Polisi Syarikat Peranan dan Tanggungjawab Pengurusan Tertinggi Penyertaaan Pekerja Komunikasi ORGANISASI Jawatankuasa Bertindak (SHE committee) Wakil SHE (SHE representative) Sistem Jaminan Kualiti (QAS) PERANCANGAN DAN PELAKSANAAN Prosedur Operasi Piawai (SOP) Latihan PENILAIAN Pemantauan dan Penilaian Prestasi Penilaian Pengurusan Audit TINDAKAN UNTUK PENINGKATAN Tindakan Pencegahan dan Pembetulan Peningkatan Berterusan 7 Kementerian Pelancongan Malaysia
Manual Prosedur Pengurusan Kenderaan Pelancongan 2.1.1 SENARAI SEMAK PELAKSANAAN TANGGUNGJAWAB PENGURUSAN TERHADAP SHE BAGI INDUSTRI PELANCONGAN Perkara Syarikat Ya Tidak POLISI Polisi Syarikat (Statement of Intent) Polisi Keselamatan, Kesihatan dan Persekitaran (SHE) Syarikat. Menggariskan tanggungjawab majikan dan pekerja dalam isu-isu keselamatan dan kesihatan pekerja Mesti disampaikan kepada semua pihak dan dipantau pelaksanaan dan keberkesanannya. Peranan Ketua Pengawai Eksekutif (CEO) Syarikat CEO bertanggungjawab untuk merancang, melaksanakan dan memantau semua aktiviti yang digariskan dalam kod amalan ini. Majikan perlu menyediakan program penerangan, latihan dan pendidikan berhubung dengan keselamatan dan kesihatan dan langkah-langkah pencegahan Majikan perlu menyediakan dan menyelenggarakan persekitaran kerja yang selamat dan tidak berisiko Majikan perlu memastikan bahawa amalan pekerjaan hendaklah berasaskan bukti yang kukuh bahawa seseorang pekerja itu berkemampuan untuk menjalankan tugas dan tidak mendatangkan risiko kepada diri dan juga orang lain yang terlibat. Penyertaan Pekerja Pekerja perlu bertanggungjawab tidak mendedahkan orang lain kepada apa-apa risiko dan bahaya akibat aktiviti yang dijalankan Memberi komitmen penuh terhadap semua program keselamatan dan kesihatan Mematuhi semua arahan dan prosedur keselamatan dan kesihatan Memaklumkan majikan apa-apa status tempat kerja yang boleh mendatangkan bahaya dan risiko kepadanya dan orang lain yang berkaitan dengan aktiviti yang dijalankan. 8 Kementerian Pelancongan Malaysia
Manual Prosedur Pengurusan Kenderaan Pelancongan Komunikasi (Majikan dengan pekerja) Penyampaian polisi dan komitmen syarikat dengan jelas Program tertentu untuk menyampaikan isu-isu keselamatan dan kesihatan pekerja Perhimpunan berkala, pertandingan dan lain-lain saluran komunikasi. ORGANISASI DAN SISTEM JAMINAN KUALITI (QAS) Jawatankuasa Keselamatan, Kesihatan dan Alam Sekitar (SHE Committee) Ditubuhkan untuk membentuk kerjasama dan komunikasi antara majikan dan pekerja untuk menilai masalah, melapor hazard dan memberi cadangan serta memastikan semua pekerja sedar akan Dasar Keselamatan dan Kesihatan. Berfungsi untuk menilai langkah-langkah untuk memastikan keselamatan dan kesihatan pekerja serta menyiasat apa-apa perkara di tempat kerja yang dianggap tidak selamat atau berisiko. Wakil SHE Dilantik di kalangan pekerja yang bertindak sebagai pembantu kepada CEO berkenaan isu-isu keselamatan pekerja. Bertanggungjawab sebagai:- Mempromosi keselamatan dan kesihatan adalah tanggungjawab bersama Meronda dan melakukan pemeriksaan aktiviti kerja dan kemudahan supaya sentiasa selamat. Mengingatkan pengurus untuk memperbaiki aktiviti kerja yang tidak selamat. Rekod dan melaporkan sebarang pemberhentian kerja yang tidak selamat. Membantu pasukan penyiasat kemalangan menyiasat status dan sebab kemalangan dan tindakan untuk mengelak kejadian serupa berulang Memikirkan skim insentif untuk mempromosikan kesedaran berkenaan keselamatan. 9 Kementerian Pelancongan Malaysia
Manual Prosedur Pengurusan Kenderaan Pelancongan PERANCANGAN DAN PELAKSANAAN Prosedur Operasi Piawai Pengurusan Pemandu Pengurusan Kenderaan Pengurusan Perjalanan dan Risiko Sistem Pengurusan Dokumentasi PENILAIAN Pemantauan dan Penilaian Prestasi Petunjuk Prestasi Utama (KPI) Pemantauan aktif Pemantauan reaktif Audit Dalaman Audit Luaran Pengredan dan Pelesenan TINDAKAN UNTUK PENINGKATAN Pencegahan dan Pembetulan Pencegahan - syarikat mengambil langkah-langkah proaktif bagi memastikan para pekerja dan persekitarannya adalah selamat Pembetulan - Memastikan kejadian yang sama tidak berulang. Peningkatan Berterusan 10 Kementerian Pelancongan Malaysia
Manual Prosedur Pengurusan Kenderaan Pelancongan 2.1.2 ELEMEN-ELEMEN UTAMA DALAM PROSEDUR OPERASI PIAWAI (SOP) DALAM PELAKSANAAN SHE PROSEDUR OPERASI PIAWAI (SOP) 1. Pengurusan Pemandu Prosedur Pra-Pengambilan Pemandu Pengkategorian Pemandu Latihan dan Perubahan Cara Berfikir Prosedur Pemanduan (Perjalanan) Jam Pemanduan dan Jam Bekerja Penggiliran Pemanduan Penghargaan dan Hukuman 2. Pengurusan Kenderaan Perolehan Kenderaan Senarai Semakan ketika Menghidup dan Mematikan Enjin Tali Pinggang Keselamatan Pemandu & Penumpang (Bas Persiaran dan Kereta Sewa dan Pandu) Mempamerkan Lesen Kenderaan Peraturan Pengisian Semula Minyak Penggunaan Kenderaan Penyelenggaraan dan Baik Pulih Kenderaan Penggantian dan Pelupusan Kenderaan Pemandu Khusus untuk Kenderaan Tertentu 3. Pengurusan Perjalanan dan Risiko Pengurusan Penumpang dan Muatan Risiko Mengenalpasti Bahaya dan Risiko di Laluan Pengurusan Risiko Perjalanan Respons Kecemasan Perlindungan Insurans Perlindungan Kemalangan Peribadi (PA) 4. Sistem Jaminan Kualiti (QAS) Tanggungjawab Syarikat Sistem Laporan Insiden/Kemalangan Pengurusan Aduan Latihan dan Kompetensi SHE Pengurusan Kontraktor Sistem Pemantauan - Buku log/Kotak hitam/ GPS/Tachograph Penilaian Kendiri 11 Kementerian Pelancongan Malaysia
Manual Prosedur Pengurusan Kenderaan Pelancongan 2.2 ELEMEN 2: PENGURUSAN PEMANDU 2.2.1 SENARAI SEMAK PENGURUSAN PEMANDU Kategori Syarikat Perkara W S P Ya Tidak PROSEDUR PENGAMBILAN PEMANDU √ Rekod Pemandu √ Memeriksa dari pangkalan data PDRM, JPJ dan sebagainya Pastikan pemandu yang akan diambil bekerja tidak mempunyai sebarang kesalahan / masalah Ujian tahap kompetensi/kecekapan √ Majikan perlu mengadakan ujian penilaian awal tahap kompetensi/kecekapan Pemeriksaan kesihatan √ Pemandu wajib membuat pemeriksaan kesihatan di mana-mana hospital/klinik yang ditetapkan majikan (bayaran ditanggung majikan) PENGKATEGORIAN PEMANDU Sistem kad pemandu (sistem KEJARA) √ Mengandungi maklumat tentang pemandu dan semua maklumat yang berkaitan (dikemaskini semasa pembaharuan lesen) - JPJ Kategori pemandu (pengelasan lesen) √ Kategori pemandu berdasarkan skil, kompetensi dan prestasi LATIHAN DAN PERUBAHAN CARA BERFIKIR √ Respons kecemasan (secara berkala) √ Latihan pemandu √ Latihan pengendalian kenderaan √ Pemandu menghadiri kursus latihan ulangan yang dikendalikan ACE untuk meningkatkan kecekapan 12 Kementerian Pelancongan Malaysia
Manual Prosedur Pengurusan Kenderaan Pelancongan Kesedaran √ Kempen, ceramah dan lain-lain yang difikirkan sesuai dan berkesan PROSEDUR PEMANDUAN (PERJALANAN) √ Pakaian seragam √ Pengambilan makanan yang berkhasiat √ Ubat-ubatan terlarang √ Ubat yang mengganggu pemanduan seperti yang mengakibatkan mengantuk Pemeriksaan kesiapsiagaan pemandu √ Diperiksa oleh penyelia bagi memastikan pemandu sentiasa fit Dokumen-dokumen penting √ Lesen E, PSV, kad pengenalan dan dokumen lain yang perlu Pemakaian kaca mata (yang berkenaan) √ Lapor tugas awal √ Lapor diri 30 minit awal Masuk dan melapor kepada penyelia √ Pemeriksaan pra-perjalanan & senarai semak √ Minyak kenderaan mencukupi √ JAM PEMANDUAN DAN JAM BEKERJA √ Maksimum jam pemanduan berterusan - 4 jam √ Jumlah jam pemanduan sehari - 8 jam(maksimum) √ Jumlah jam bekerja sehari - 12 jam(maksimum) √ Jumlah hari bekerja dalam seminggu - 6 hari √ Satu (1) hari rehat selepas 6 hari bekerja √ Minimum 12 jam rehat sebelum memulakan √ pemanduan yang pertama 13 Kementerian Pelancongan Malaysia
Manual Prosedur Pengurusan Kenderaan Pelancongan PENGGILIRAN PEMANDU √ Pemandu giliran mengambil alih giliran masing-masing di destinasi yang ditetapkan yang bertugas mengikut √ PENGHARGAAN DAN HUKUMAN √ Pengiktirafan terhadap pemandu yang cemerlang √ Peningkatan karier/kenaikan pangkat √ Insentif (bonus,kenaikan gaji dan lain-lain) √ Tindakan disiplin terhadap pelanggaran perkara- perkara yang termaktub dalam kod amalan yang ditetapkan √ Bertanggungjawab jika ia berlaku akibat kecuaian mereka terhadap kesalahan terbukti termasuk membayar saman dan lain-lain √ W untuk wajib, S untuk Disarankan, P untuk Pilihan 14 Kementerian Pelancongan Malaysia
Manual Prosedur Pengurusan Kenderaan Pelancongan 2.3 ELEMEN 3: PENGURUSAN KENDERAAN 2.3.1 SENARAI SEMAK PENGURUSAN KENDERAAN Perkara Kategori W S P Ya Tidak Syarikat Perolehan Kenderaan √ Tali pinggang keselamatan (untuk pemandu dan barisan depan bas persiaran) - Tahun 2008 'Seat leg Anchorage' untuk bas - tepi dinding dan lantai untuk setiap tempat duduk - Tahun 2008 Sistem Pemantauan (On-board computer seperti
√ √ √ GPS, tachograph) - Tahun 2012 Satu struktur rangka (R66 ECE or equivalent) dan rangka keluli √ Lantai Kenderaan (kukuh dan tahan lasak) Cermin Sisi (untuk menghapuskan titik buta (blind spot)) √ √ Sistem Brek Tambahan (ABS, brake retarder , exzos braking) √ Tayar - sesuai dengan keadaan setempat dan dikeluarkan oleh pengeluar yang menepati piawaian tayar antarabangsa √ Pemantul cahaya dilabel dihujung belakang √ kenderaan Transmisi Automatik Filem anti silau Siren Mengundur Kenderaan (Audible Reverse √ √ √ Siren) √ Lampu Brek Ketiga Lampu nyalaan waktu siang √ Penggantian Dan Pelupusan Kenderaan √ Kenderaan mematuhi peraturan ECE atau yang setara dengannya (20 tahun - bagi bas baru atau yang sedia ada). Wajib tahun 2008 √ Kenderaan tidak mematuhi peraturan ECE. (10 tahun - bas yang sedia ada) √ Semua kenderaan perlu mematuhi piawaian keselamatan menjelang 2016. √ 15 Kementerian Pelancongan Malaysia
Manual Prosedur Pengurusan Kenderaan Pelancongan Penyelenggaraan dan Baik Pulih Kenderaan Penyelenggaraan Berkala Laporan Penyelenggaraan (Mekanik dan Pemandu) Pemberhentian pergerakan kenderaan yang √ √ √ bermasalah kritikal Penggunaan Alat Ganti Tulen (gunakan alat ganti yang asli). √ Penjagaan Tayar (khususnya pada bunga, tekanan, jenis) √ Penggunaan Kenderaan (bergantung kepada √ keperluan syarikat) Mengadakan Lesen/Permit Kenderaan (disusun √ dalam fail) W untuk wajib, S untuk Disarankan, P untuk Pilihan 16 Kementerian Pelancongan Malaysia
Manual Prosedur Pengurusan Kenderaan Pelancongan 2.4 ELEMEN 4: PENGURUSAN PERJALANAN & RISIKO 2.4.1 SENARAI SEMAK PENGURUSAN PERJALANAN DAN RISIKO Perkara Kategori W S P Ya Tidak Syarikat Pengurusan Muatan/ Penumpang dan Bagasi √ Depoh Yang Sistematik Destinasi Bas yang Ditentukan Peraturan Muatan / Penumpang Peraturan Bagasi (ruang dalam & tempat simpanan √ √ khusus) √ Sistem Maklumbalas Pengguna (pengusaha & pihak berkuasa) √ Notis BOLEH dan TIDAK BOLEH Panduan Bertindak Kecemasan √ √ Pengenalpastian Bahaya & Risiko di Laluan √ Potensi Bahaya atau Risiko di Laluan Kawasan Rehat dan Rawat Sistem Pemantauan Pemeriksaan (spot check) Latihan dan Waktu Pemanduan Malam 'Graveyard √ √ √ √ √ Hours' Pengurusan Risiko Perjalanan √ Laluan Perjalanan Dibenarkan √ Respon Kecemasan Manual Latihan / Kursus Pertolongan Cemas Pemandu Peralatan dan Ubat-Ubatan Kecemasan Fasiliti Kebakaran Prosedur Melaporkan Kecemasan / Kemalangan oleh √ √ √ √ Pengguna √ Senarai Perhubungan Kecemasan √ 17 Kementerian Pelancongan Malaysia
Perlindungan Insurans Perlindungan Insurans Komprehensif / Pakej Pelancongan Garis Panduan Membuat Tuntutan oleh Pengguna Perlindungan Kemalangan Peribadi (PA) Keperluan Undang-undang (PERKESO) Tanggungjawab Pihak Syarikat Peningkatan Kerjaya (Kenaikan Pangkat) W untuk wajib, S untuk Disarankan, P untuk Pilihan 18 Kementerian Pelancongan Malaysia Manual Prosedur Pengurusan Kenderaan Pelancongan √ √ √ √ √ √ √
Manual Prosedur Pengurusan Kenderaan Pelancongan 2.5 ELEMEN 5: PENGURUSAN DATA & LAPORAN 2.5.1 SENARAI SEMAK PENGURUSAN JAMINAN KUALITI: DATA DAN REKOD Perkara Kategori W S P Ya Tidak Syarikat Sistem Laporan Insiden / Kemalangan √ Semua insiden, kemalangan dan 'near-misses' wajib dilaporkan √ Penyiasatan Insiden/Kemalangan Dan Penyerahan √ Laporan Pembetulan dan Pencegahan √ Pengurusan Aduan √ Rekod, Siasat dan Tindakan Pembetulan √ Latihan dan Kompetensi SHE √ Latihan permulaan dan Berkala Latihan Dikendalikan Oleh yang Kompeten dan √ Bertauliah √ Majikan Tanggung Kos Latihan √ Pengurusan Kontraktor √ Dasar berkaitan √ Pengurusan Pemandu (rujuk perkara dalam item 2.2) Pengurusan Kenderaan (rujuk perkara dalam item 2.3) Pengurusan Perjalanan Dan Risiko (rujuk perkara dalam item 2.4) Sistem Pemantauan - Buku Log (paling minimum), √ Kotak Hitam/ GPS/ Tachograph Butiran yang lengkap √ Pengurusan Data √ Penilaian Sendiri √ Tahap Kesihatan Pemandu √ Keadaan Kenderaan (Senarai Semak / Checklist) √ W untuk wajib, S untuk Disarankan, P untuk Pilihan 19 Kementerian Pelancongan Malaysia
20 Manual Prosedur Pengurusan Kenderaan Pelancongan 3 AUDITAN PENGURUSAN SYARIKAT Kementerian Pelancongan Malaysia
Manual Prosedur Pengurusan Kenderaan Pelancongan 3.0 AUDITAN PENGURUSAN SYARIKAT 3.1 SENARAI SEMAK AUDITAN PENGURUSAN SYARIKAT OLEH KEMENTERIAN PELANCONGAN Perkara Ya Tidak Maklumat Syarikat Nama syarikat Alamat syarikat Ibu pejabat cawangan No. Lesen KPL Ibu pejabat cawangan Tarikh tamat lesen Bidang lesen No. telefon No. faks Maklumat Bas Persiaran (BP) Yang Dimiliki Bilangan lesen BP Lesen BP No. pendaftaran setiap BP Kad pendaftaran kenderaan (geran) BP No.rujukan lesen BP Tarikh tamat lesen setiap BP Muatan tempat duduk BP Kemudahan depoh Tempoh dan premium insuran setiap BP Rekod penyelenggaraan BP - PUSPAKOM Kompaun / kesalahan yang pernah dilakukan JPJ PDRM LPKP KPL Maklumat BP Yang Disewa Oleh Syarikat Lain Nama syarikat penyewa Alamat syarikat penyewa No. KPL (jika berkenaan) Tarikh dan masa BP disewa Jangka masa sewaan Pakej yang dikendalikan penyewa Jumlah jarak perjalanan (kilometer) Bukti sewaan BP oleh syarikat lain (invois, resit) 21 Kementerian Pelancongan Malaysia
Manual Prosedur Pengurusan Kenderaan Pelancongan Maklumat Kereta Sewa dan Pandu (KSP) Yang Dimiliki Bilangan lesen KSP Lesen KSP No. pendaftaran setiap KSP Kad pendaftaran kenderaan (geran) KSP No.rujukan lesen KSP Tarikh tamat lesen setiap KSP Muatan tempat duduk KSP Tempoh dan premium insuran setiap KSP Jenis KSP - kereta / pacuan 4 roda / van Rekod penyelenggaraan KSP - PUSPAKOM Bilangan KSP yang disewa untuk kontrak jangka panjang Kompaun / kesalahan yang pernah dilakukan JPJ PDRM LPKP KPL Maklumat KSP Yang Disewa Pelancong Nama penyewa / pelancong Alamat penyewa / pelancong No.kad pengenalan penyewa / pelancong No.lesen memandu penyewa / pelancong Tarikh KSP disewa Masa KSP bertolak Masa KSP dikembalikan Jumlah jarak perjalanan (kilometer) Bukti penyewaan KSP Maklumat Pekerja Syarikat Bilangan pekerja Nama pekerja Alamat pekerja No. kad pengenalan pekerja Jawatan pekerja Tarikh mula dan tamat bekerja di syarikat No. KWSP Maklumat Pemandu Kenderaan Pelancongan Bilangan pemandu Nama pemandu Alamat pemandu No. kad pengenalan pemandu No. KWSP Tarikh mula dan tamat kerja di syarikat Jam pemanduan sehari Rekod pemandu Saman / kesalahan lalu lintas JPJ & PDRM 22 Kementerian Pelancongan Malaysia
Manual Prosedur Pengurusan Kenderaan Pelancongan Kesihatan Lesen memandu Jenayah (jika ada) Lesen yang sah (E, PSV) No. lesen memandu Tarikh tamat tempoh lesen Latihan yang diikuti Maklumat Pemandu Pelancong Bilangan yang bekerja dengan syarikat Nama pemandu pelancong Alamat pemandu pelancong No. kad pengenalan pemandu pelancong No.TG Tarikh tamat tempoh lesen Jenis lesen Bahasa yang diluluskan Pengalaman Maklumat Sewaan kenderaan pelancongan dari syarikat lain Nama Syarikat penyewa Alamat syarikat penyewa No. KPL (jika berkenaan) Tempoh yang disewa Kos sewaan Tujuan sewaan No. pendaftaran kenderaan yang disewa Tarikh tamat tempoh lesen kenderaan yang disewa Perjanjian / kontrak (jika ada) Butir pemandu pelancong (jika berkenaan) Kelulusan pengecualian pemandu pelancong (jika berkenaan) Bukti penyewaan kenderaan pelancongan Lain - Lain Maklumat Statistik pelancong yang dikendalikan syarikat Inbound Outbound Ticketing Penyata kewangan syarikat Senarai kenderaan lain milik syarikat Limosin Teksi Bas ekspres Bas sekolah Bas catar Bas henti-henti Bas pekerja Kenderaan syarikat 23 Kementerian Pelancongan Malaysia
24 Kementerian Pelancongan Malaysia Manual Prosedur Pengurusan Kenderaan Pelancongan 4 LAMPIRAN
Manual Prosedur Pengurusan Kenderaan Pelancongan 4.0 LAMPIRAN 4.1 CONTOH CARTA SIASATAN KEMALANGAN Kakitangan melapor kemalangan Memastikan mereka mendapat pertolongan Melapor kemalangan dan kecederaan kepada pihak berkaitan Melapor kepada Bahagian Pelesenan, Kementerian Pelancongan (PDRM, MIROS) Jika serius, laporkan pada OSH Menyiasat untuk mencari punca kemalangan Menyiasat latar belakang syarikat dan pengangkutan serta punca kemalangan Memberitahu keputusan kepada kakitangan Isu tindakan keselamatan dikenalpasti Tindakan sewajarnya diambil Tindakan pembetulan dan pencegahan dilakukan syarikat 25 Kementerian Pelancongan Malaysia
Manual Prosedur Pengurusan Kenderaan Pelancongan 4.2 CONTOH CARTA AUDITAN PENGURUSAN SYARIKAT MULA Maklumkan Syarikat Untuk Auditan Menjalankan Auditan Terhadap Syarikat Meyediakan Laporan Hasil Auditan Keputusan Maklumkan kepada syarikat keputusan Maklumkan kepada syarikat Syarikat Ambil Tindakan Sewajarnya Syarikat melakukan Peningkatan Berterusan Hantar Laporan Kepada KPL Tindakan Yg Telah Diambil TAMAT 26 Kementerian Pelancongan Malaysia
Manual Prosedur Pengurusan Kenderaan Pelancongan 4.3 CONTOH BORANG PEMERIKSAAN HARIAN BAS PERSIARAN SYARIKAT ABC TRAVEL & TOURS SDN BHD ( Nama Syarikat ) No. Bas : Pemandu : Pemandu Pelancong: No. TG : Tarikh : Masa : Sebelum Bertugas Selepas Bertugas A METER KM KM 1. Bacaan Meter B PERALATAN DAN DOKUMEN Ada (√ ) Tiada (X) 1. Jack 2. Pembuka Tayar 3. Peti Ubat (first aid kit) 4. Tanda tiga segi 5. Pemadam api 6. Tayar simpanan 7. Lesen Bas Persiaran 8. Jadual perjalanan 9. Senarai nama pelancong 10. Cukai jalan C SELENGGARAAN HARIAN Cukup (√) Tambah (X) 1. Air radiator 2. Air bateri 3. Angin tayar 4. Minyak pelincir 5. Minyak brek 6. Minyak 'power steering' D SISTEM BREK 1. Brek utama 2. Brek tangan 3. Lampu isyarat hadapan (kiri) 4. Lampu isyarat hadapan (kanan) 5. Lampu isyarat belakang (kiri ) 6. Lampu isyarat belakang (kanan) 7. Lampu besar/kecil 8. Lampu brek Baik (√) Rosak (X) 27 Kementerian Pelancongan Malaysia
E KETIKA ENJIN DIHIDUPKAN 1. Asap putih/hitam berlebihan 2. Bunyi enjin yang luar biasa 3. Meter kepanasan melebihi had 4. Brek & tangki angin berfungsi 5. Penghawa dingin berfungsi 6. Pengelap cermin berfungsi 7. Pemancut air berfungsi 8. Lampu amaran berfungsi 9. Semua tolok berfungsi F DALAMAN BAS 1. Cermin pemandu/penumpang 2. Cermin sisi 3. Cermin besar belakang 4. Pintu belakang 5. Kerusi pemandu 6. Kerusi penumpang 7. LCD skrin 8. Pemain DVD 9. Speaker 10. Microphone G KEKEMASAN/KECERIAAN 1. Langsir 2. Kebersihan 3. Kedudukan kerusi penumpang 4. Tong sampah dikosongkan 5. Sawang dan debu H PEMANDU PELANCONG 1. Memakai lencana (badge) 2. Pakaian seperti kod etika AIP 1992 3. Bahasa yang diluluskan 4. Kawasan yang dibenarkan 28 Kementerian Pelancongan Malaysia Manual Prosedur Pengurusan Kenderaan Pelancongan Ya (√) Tidak (X) Baik (√) Tidak (X) Kemas (√) Tidak (X) Ya (√) Tidak (X)
Manual Prosedur Pengurusan Kenderaan Pelancongan I PENGESAHAN PEMANDU SEBELUM BERTUGAS Saya sahkan bahawa saya telah memeriksa bas seperti senarai semak di atas sebelum memulakan perjalanan dan mengaku segala kenyataan di atas adalah benar. Tarikh : ___________ Masa :__________ Tandatangan :__________________ J PENGESAHAN PEMANDU SELEPAS BERTUGAS Saya sahkan bahawa saya telah memeriksa bas seperti senarai di atas selepas perjalanan dan mengaku segala kenyataan adalah benar Tarikh :___________ Masa :__________ Tandatangan :__________________ K PENGESAHAN PEMANDU PELANCONG Saya sahkan bahawa saya telah mengikut peraturan-peraturan yang ditetapkan dan bersedia untuk memberi perkhidmatan kepada para pelancong Tarikh :___________ Masa :__________ Tandatangan :__________________ L ULASAN PENGURUS / PENYELIA Tarikh :___________ Masa :__________ Tandatangan :__________________ 29 Kementerian Pelancongan Malaysia
Manual Prosedur Pengurusan Kenderaan Pelancongan 4.4 BORANG PENYIASATAN KEMALANGAN - SYARIKAT Tarikh: Masa : Lokasi: Kecederaan serius ? Ya Tidak Laporkan kepada OSH jika kecederaan parah Mangsa yang cedera (sila senaraikan) Kemusnahan harta: Ya Tidak Jika Ya, sila beri keterangan Hampir kena: Ya Tidak Jika Ya, sila beri keterangan Pemantauan Kesihatan Adakah kecederaan ini memerlukan pemantauan kesihatan jangka pendek, sederhana atau jangka panjang selepas kemalangan ke atas semua staf yang terlibat (tidak hanya kepada pekerja yang cedera?) Ya Tidak Jika Ya, sila pastikan pemantauan kesihatan dijalankan 30 Kementerian Pelancongan Malaysia
Manual Prosedur Pengurusan Kenderaan Pelancongan Keterangan tentang kejadian yang berlaku Pengumpulan data. Sila senaraikan semua informasi yang berkenaan tentang kejadian. Lampiran jika perlu. Fakta kejadian Kenyataan saksi Pemeriksaan lokasi / kawasan sekitar Senaraikan semua sebab dan faktor-faktor yang menyebabkan kemalangan berlaku (termasuk budaya, sistem, tugas dan kejadian sebenar yang berlaku). Sebab dan faktor yang menyumbang kepada kemalangan Pembahayaan yang terlibat 1. 1. 2. 2. 3. 3. 4. 4. 5. 5. 6. 6. 31 Kementerian Pelancongan Malaysia
Manual Prosedur Pengurusan Kenderaan Pelancongan Adakah kemalangan disebabkan oleh(sila tanda yang berkenaan): Pembahayaan yang telah diketahui Pembahayaan yang tidak diketahui / baru dan tidak pernah didaftarkan Kedua-dua faktor di atas Jika berpunca daripada pembahayaan yang telah diketahui, adakah kawalan sedia ada gagal? Bagaimana sistem kawalan sedia ada boleh ditambah baik untuk menghindari dan meminimumkan bahaya. Sila kemaskini rekod pembahayaan. Jika berpunca daripada pembahayaan baru, sila pastikan pembahayaan yang terlibat dikenalpasti sepenuhnya dan dianalisa. Pengawalan sewajarnya perlu diwujudkan. Sila berikan keterangan tentang pembahayaan baru dan proses kawalan yang diambil. Sila kemaskini rekod pembahayaan. Pemantauan : Apakah langkah-langkah yang diperlukan bagi memastikan semua langkah keselamatan telah diambil bagi mengawal semua pembahayaan dan memastikan kesannya terhadap kesihatan mangsa dan pekerja terkawal? 32 Kementerian Pelancongan Malaysia
Manual Prosedur Pengurusan Kenderaan Pelancongan Semakan : Analisis dan tindakan telah disemak dan disahkan oleh saya, dan saya bertanggungjawab sepenuhnya ke atas pemantauan sehingga tamat penyiasatan Tandatangan : _____________________ Jawatan : _______________________ 33 Kementerian Pelancongan Malaysia
Manual Prosedur Pengurusan Kenderaan Pelancongan 4.5 BORANG PENYIASATAN KEMALANGAN-KEMENTERIAN PELANCONGAN Tarikh : Masa : Lokasi : Nama syarikat : No. KPL : Alamat syarikat : No. pendaftaran bas persiaran / kereta sewa dan pandu : Tamat tempoh lesen : Tujuan perjalanan : Jumlah pelancong : Nama pemandu : Kecederaan serius ? Ya Tidak Laporkan kepada OSH jika kecederaan parah Mangsa yang cedera (sila senaraikan) Kemusnahan harta: Ya Tidak Jika Ya, sila beri keterangan Hampir kena: Ya Tidak Jika Ya, sila beri keterangan 34 Kementerian Pelancongan Malaysia
Manual Prosedur Pengurusan Kenderaan Pelancongan Keterangan tentang kejadian yang berlaku Pengumpulan data. Sila senaraikan semua maklumat yang berkenaan tentang kejadian. Lampiran jika perlu. Fakta kejadian Kenyataan saksi Pemeriksaan lokasi / kawasan sekitar Senaraikan semua sebab dan faktor-faktor yang menyebabkan kemalangan berlaku (termasuk budaya, sistem, tugas dan kejadian sebenar yang berlaku). Sebab dan faktor yang menyumbang kepada kemalangan Pembahayaan yang terlibat 1. 1. 2. 2. 3. 3. 4. 4. 5. 5. 6. 6. Lampirkan gambar kejadian jika berkenaan 35 Kementerian Pelancongan Malaysia
Manual Prosedur Pengurusan Kenderaan Pelancongan Rumusan faktor kemalangan. Sila nyatakan Cadangan kawalan selia. Ulasan dan syor tindakan. PENGESAHAN PEGAWAI PENYIASAT Saya sahkan bahawa saya telah menyiasat dan memeriksa bas persiatan / kereta sewa dan pandu seperti senarai di atas dan mengaku segala kenyataan adalah benar. Tarikh :____________ Masa :____________ Tandatangan :__________________ 36 Kementerian Pelancongan Malaysia
37 Kementerian Pelancongan Malaysia 5 RUJUKAN Manual Prosedur Pengurusan Kenderaan Pelancongan
Manual Prosedur Pengurusan Kenderaan Pelancongan 5.0 RUJUKAN 1. Kod Amalan Keselamatan, Kesihatan dan Alam Sekitar untuk sektor pengangkutan oleh Institut Penyelidikan Keselamatan Jalan Raya Malaysia (MIROS) 2. Akta Keselamatan dan Kesihatan Pekerjaan 1994 (OSHA) 3. Akta Pelesenan Kenderaan Pelancongan 1999 4. Akta Industri Pelancongan 1992 5. Peraturan-peraturan Kenderaan Pelancongan (Pelesenan dan Pengawalan Kenderaan Pelancongan) 2000 38 Kementerian Pelancongan Malaysia
39 Kementerian Pelancongan Malaysia Manual Prosedur Pengurusan Kenderaan Pelancongan Bahagian Pelesenan Kementerian Pelancongan Malaysia Tingkat 35, Menara Dato' Onn Pusat Dagangan Dunia Putera 45, Jalan Tun Ismail, 50695 Kuala Lumpur. Telefon : 03-2693 7111 Faks : 03- 2693 2342