Soalan : Saya Muhammad Aizat bin Zulkifli berasal dari Pahang. Pada tahun depan InsyAllah saya akan mendirikan rumahtangga tetapi saya mempunyai beberapa kemuykilan berkenaan tanggungjawab saya sebagai seorang anak lelaki tunggal kepada ibubapa saya dan mertua saya selepas saya mendirikan rumahtangga. Mohon pihak tuan untuk perjelaskan kepada saya beberapa perkara : 1. Sebagai seorang suami yang mana satukah perlu saya dahulukan, tanggungjawab kepada isteri & keluarga atau tanggungjawab kepada kedua ibu bapa saya dahulu ? 2. Dan adakah sebagai menantu tanggungjawab saya kepada ibubapa mertua saya adalah sama seperti tanggungjawab anak kandung kepada ibu bapanya. Sekiranya pihak tuan dapat perjelaskan perkara ini menggunakan Al-Quran & hadith amatlah saya hargai. Jawapan : Apabila seorang lelaki muslim berkahwin dia bertanggungjawab memberi nafkah dan segala keperluan kepada isterinya, sama ada nafkah zahir dan batin serta asas pendidikan Islam. Apabila dikurniakan dengan zuriat maka tanggungjawabnya akan bertambah kerana telah menjadi seorang ayah. Walaubagaimanapun setelah seseorang lelaki muslim itu mempunyai keluarganya sendiri akan tetapi tanggungjawabnya kepada kedua ibubapanya tidak boleh diabaikan kerana ia masih terikat dengan tanggungjawab tersebut. Dalam Hadith Bukhari dan Muslim, seorang lelaki bertanya kepada Nabi Muhammad SAW maksudnya :
"Siapakah yang perlu kita hormati dan kasih selepas Allah dan Nabi ? Jawab Nabi SAW "Ibu kamu". Selepas itu ? "Ibu kamu", selepas itu ? "Ibu kamu" dan kali ke empat lelaki itu bertanya, "Selepas itu ?" Jawab Nabi "Ayah Kamu". Daripada hadith ini jelas dapat dilihat betapa tingginya nilai ibu di dalam Islam. Seorang lelaki datang kepada Sayyidina Umar Al-Khattab RA dan berkata, "Saya telah mendokong ibu saya sepanjang tawaf dan haji, sudahkah saya dapat membalas jasa ibu. Jawab Umar RA, "Kamu belum dapat membalas jasa ibumu walaupun setitis air mata ibumu selepas melahirkanmu." Hadith di atas juga menjelaskan bahawa selepas Allah SWT dan Rasul-Nya, orang perlu dihormati dan dikasihi ialah ibu dan bapa, bukan sekadar menghormati dan mengasihi bahkan segala keperluan hidup, keselamatan dan hak-hak mereka perlulah di penuhi mengikut kemampuan si anak. Firman Allah SWT dalam surah Al-Isra', ayat : 23 ; Maksudnya : Dan Tuhanmu telah memerintahkan iaitu janganlah kamu sembah melainkan Dia dan kepada ibu bapa hendaklah berbuat baik. Jika salah seorang daripada kedua-duanya atau kedua-duanya sekali sampai kepada umur tua berada dalam pemeliharaanmu, maka janganlah kamu berkata kepada kedua-duanya perkataan "cih" dan janganlah engkau menengking kedua- duanya tetapi berkatalah kepada kedua-duanya dengan tutur kata yang hormat. Sabda Nabi SAW lagi : : لاق ؟ الله لىسر اي نم : ليق مغر مث فنا مغر مث فنا مغر : لاق صلى الله عليه وسلم ىبنلا نع هريره يبا نع ةنجلا لخدي ملف امهيلك وأ امهدحأ ريبكلا دنع هيىبا كردأ نم Maksudnya : Daripada Abu Hurairah RA daripada Nabi SAW sabdanya : Dia celaka! Dia celaka! Dia celaka! Lalu beliau ditanya : Siapakah yang celaka Ya Rasulullah ? Jawab Nabi SAW : Siapa yang mendapati salah seorang tuannya lanjut usia atau kedua-duanya, tetapi dia tidak berusaha untuk masuk syurga (merawat mereka dengan sebaiknya) (Hadith Riwayat Muslim)
Bagi isteri pula, si suami mempunyai keutamaan dalam memberi nafkah dan ianya adalah wajib. Suami wajib menyediakan makan minum sekurang-kurangnya sehingga kenyang sebanyak dua kali sehari pakaian sebanyak dua persalinan setahun dan tempat tinggal yang selesa mengikut kemampuan suami. Dalam melaksanakan tanggungjawab sama ada sebagai suami atau anak, seseorang lelaki itu haruslah bijak dalam menguruskan tanggungjawab bagi menjamin kesempurnaan dalam hidupnya dan mendapat keredhaan Allah SWT. Dari keterangan di atas maka dapatlah dibuat kesimpulan bahawa tanggungjawab sebagai anak lelaki terhadap kedua ibu bapa perlu diutamakan berbanding isteri, dan ianya akan berkekalan sehingga akhir hayat. Manakala tanggungjawab sebagai suami dari sudut pemberian nafkah adalah menjadi keutamaan kepada suami. Tanggungjawab menantu terhadap mertua tidak sama dengan tanggungjawab anak kepada ibubapanya sendiri. Akan tetapi menantu wajib berbuat kebaikan kepada mertua selaku ibu dan bapa mertua kita yang telah melahirkan dan mendidik isteri kita dengan baik sehingga dapat berkongsi hidup dengan kita. Rujukan : 1. Hadith Muslim 2. Al-Quran dan Terjemahan ,Surah Al-Isra': ayat : 23