Kerjasama KURSUS INTEGRITI DAN RASUAH Institut Pengajian Tinggi Suruhanjaya Pencegahan Rasuah Malaysia Kementerian Pengajian Tinggi
KURSUS INTEGRITI DAN RASUAH Institut Pengajian Tinggi
Terbitan BAHAGIAN PENDIDIKAN MASYARAKAT Suruhanjaya Pencegahan Rasuah Malaysia No. 2, Lebuh Wawasan, Presint 7, 62250 Putrajaya. Telefon Faks E-mel SMS : 603-8870 0000 : 603-8870 0901 : info@sprm.gov.my : 019-6000 696 Penulis/Penyunting Mohamad Tarmize Abdul Manaf Maznah Che Muda Siti Zakiah Che Man Samsul Salip Mohd Nur Lokman Samingan Suryani Ali Penasihat Prof. Madya Dr. Fazilah Idris @ HAK CIPTA SURUHANJAYA PENCEGAHAN RASUAH MALAYSIA Semua hak terpelihara. Tiada mana-mana bahagian daripada penerbitan ini boleh diterbitkan semula atau disimpan dalam bentuk yang boleh diperolehi semula atau disiarkan dalam sebarang bentuk dengan apa jua cara elektronik, mekanikal, fotokopi, rakaman dan/atau sebaliknya tanpa mendapat izin daripada Suruhanjaya Pencegahan Rasuah Malaysia. ISBN 978-967-5459-21-4 September 2020 MEMBINA KOMUNITI BERASASKAN INTEGRITI
MEMBINA KOMUNITI BERASASKAN INTEGRITI
KANDUNGAN Prakata Sinopsis Kursus Integriti dan Rasuah Perincian 8 modul - Kursus Integriti dan Rasuah Cadangan jadual pembelajaran mingguan Modul 1: Overview kursus 'Integriti dan Rasuah' dan Rasuah: Mengapa penting untuk anda fahami? Modul 2: Kenali SPRM Modul 3: Integriti vs Rasuah Modul 4: Rasuah berdasarkan Akta SPRM 2009 Modul 5: Jenayah kolar putih Modul 6: Punca, simptom dan kesan rasuah Modul 7: Laporkan rasuah, langkah pencegahan dan inisiatif kerajaan Modul 8: Liabiliti korporat MUKA SURAT 1 11 25 45 99 155 207 261 307 363 407
Prakata KANDUNGAN MUKA SURAT Assalamualaikum warahmatullahi wabarakatuh dan salam sejahtera, Segala kesyukuran dipanjatkan ke hadrat Ilahi atas limpah dan kurniaan-Nya, buku Modul Kursus Integriti dan Rasuah berjaya diterbitkan. Tahniah kepada Bahagian Pendidikan Masyarakat, Suruhanjaya Pencegahan Rasuah Malaysia (SPRM) kerana berjaya menghasilkan buku ini. Kursus Integriti dan Rasuah merupakan kerjasama antara SPRM, Kementerian Pengajian Tinggi (KPT) dan institut pengajian tinggi (IPT). Objektif utama kursus ini adalah bagi membudayakan integriti dan menanam perasaan benci kepada jenayah rasuah dalam kalangan pelajar IPT. SPRM mengharapkan inisiatif ini mampu menjadikan masyarakat Malaysia sebagai 'komuniti berasaskan integriti' atau 'integrity- based community'. DATO' SHAMSHUN BAHARIN BIN MOHD JAMIL Timbalan Ketua Pesuruhjaya (Pencegahan) Suruhanjaya Pencegahan Rasuah Malaysia Buku Kursus Integriti dan Rasuah ini boleh menjadi panduan kepada semua pensyarah SPRM dan IPT. Modul pembelajaran dalam buku ini boleh diubah suai mengikut kesesuaian IPT terbabit. Akhir sekali, bagi pihak SPRM, saya mengucapkan jutaan terima kasih kepada pihak KPT, IPT dan semua yang akan menjayakan kursus ini. Semoga usaha kita ini mendapat keredhaan Allah SWT.
"Integrity is doing the right thing, even when no one is watching." C.S. Lewis (1898 - 1963) Penulis novel terkenal dan ahli falsafah Inggeris
NOTA PENSYARAH SINOPSIS KURSUS INTEGRITI DAN RASUAH 1
2 NAMA KURSUS KOD KURSUS KREDIT JUMLAH JAM PEMBELAJARAN PELAJAR PRASYARAT HASIL PEMBELAJARAN : : INTEGRITI DAN RASUAH (INTEGRITY AND CORRUPTION) : XXXXX : 2 : 30 : Tiada 1. Pelajar dapat menghuraikan nilai dalam kehidupan seharian. 1. Pelajar dapat menghuraikan nilai dalam kehidupan seharian. 2. Pelajar dapat menilai bentuk pelakuan rasuah dan salah guna kuasa dalam kehidupan dan organisasi. 3. Pelajar mampu mempamerkan nilai integriti rasuah melalui aktiviti dan pencegahan masyarakat.
: Kursus ini merangkumi konsep asas tentang nilai SINOPSIS KURSUS integriti; bentuk perbuatan rasuah dan salah guna kuasa dalam kehidupan seharian serta dalam organisasi; dan langkah-langkah pencegahan rasuah. Isu dan kes rasuah sebenar dibincangkan dalam sesi pembelajaran. (This course encompasses the basic concepts on value of integrity; forms of bribery dan abuse of power in daily lives as well as in organizations; and ways to prevent bribery. Issues dan real cases related to bribery will be discussed). 3
4 KANDUNGAN KURSUS KULIAH MODUL 1 Overview kursus 'Integriti dan Rasuah' dan Rasuah: Mengapa penting untuk anda fahami? 2 Kenali SPRM 3 Integriti vs Rasuah 4 Rasuah berdasarkan Akta SPRM 2009 5 Jenayah kolar putih 6 Punca, simptom dan kesan rasuah 7 Laporkan rasuah, langkah pencegahan, dan inisiatif kerajaan 8 Liabiliti korporat 9 Lawatan ke SPRM dan sesi taklimat 10 Sesi perkongsian oleh Pegawai Penyiasat SPRM 11 Sesi perkongsian oleh bekas pesalah rasuah 12 Pembentangan tugasan PSA 13 Pembentangan tugasan kajian kes 14 Rumusan JUMLAH TEMPOH (JAM) PEMBELAJARAN BERSEMUKA 2 2 2 2 2 2 2 2 4 2 2 2 2 2 30
PENILAIAN : Kerja kursus 100% Perincian kerja kursus adalah seperti jadual di bawah: BIL.. PERKARA PEMBERAT (PERATUSAN) 1. Tugasan kumpulan 1 - Video public service announcement (iklan) antirasuah •	Video PSA 20% •	Pembentangan video 20% 40% 2. Tugasan kumpulan 2 - Kajian kes •	Penulisan laporan 20% •	Pembentangan 20% 40% 3. Tugasan individu 1 - Kajian kes berdasarkan laporan di media utama 10% 4. Tugasan individu 2	-	Refleksi	aktiviti	kemasyarakatan 10% JUMLAH 100% 5
6 RUJUKAN 1. Angela Monaghan (2017). Rolls-Royce trio plead guilty to corruption charges in US. Diekstrak pada 9 Oktober 2018 daripada 2. Arkib Negara (2013). Skim cepat kaya Pak Man Telo (1992). Diekstrak pada 22 Julai 2018 daripada 3. Association	Certified	Fraud	Examiners	(2013).	Report	to	the	Nations	on	Occupational	Fraud	and	Abuse	2013.	GLOBAL	Headquarters,	Austin, USA 4. BBC (2011). Nick Leeson apologises to Barings' boss for bank crash. Diekstak pada 22 Julai 2018 daripada news/business-14424926 5. Ben Lucas (2018). Skansen was charged with bribery in UK despite self-reporting, former CEO says. Diekstrak pada 9 Oktober 2018 daripada	6. Investopedia	(2018).	Bernie	Madoff.	Diekstrak	daripada	pada	22	Julai	2018
RUJUKAN 7. Pusat Governans, Integriti dan Antirasuah Nasional (2019). Pelan Antirasuah Nasional 2019-2023. Jabatan Perdana Menteri, Putrajaya 8. Kerajaan Malaysia (2001). Akta Pencegahan Pengubahan Wang Haram, Pencegahan Pembiayaan Keganasan dan Hasil daripada Activity Haram 2001 (AMLA). Percetakan Nasional Berhad, Kuala Lumpur 9. Kerajaan Malaysia (2009). Akta Perlindungan Pemberi Maklumat 2010. Percetakan Nasional Berhad 10. Kerajaan Malaysia (2009). Akta Perlindungan Saksi 2009. Percetakan Nasional Berhad, Kuala Lumpur 11. Kerajaan Malaysia (2009). Akta Suruhanjaya Pencegahan rasuah Malayisa 2009. Percetakan Nasional Berhad, Kuala Lumpur 12. Mohamad Tarmize (2013). Jerung dalam Jaring Kami. Penerbit Bahagian Pendidikan Masyarakat, Suruhanjaya Pencegahan Rasuah Malaysia, Putrajaya 13. Mohamad Tarmize (2016). Kempen Ahli Politik Integriti. Penerbit Bahagian Pendidikan Masyarakat, Suruhanjaya Pencegahan Rasuah Malaysia, Putrajaya 7
8 RUJUKAN 14. Mohamad Tarmize (2017). Menangani Rasuah dalam Perolehan Kerajaan. Penerbit Bahagian Pendidikan Masyarakat, Suruhanjaya Pencegahan Rasuah Malaysia, Putrajaya 15. Mohamad Tarmize (2014). Nota Pencegahan rasuah. Penerbit Bahagian Pendidikan Masyarakat, Suruhanjaya Pencegahan Rasuah Malaysia. Putrajaya 16. Rahimah Abdul Rahim (2016). Siri Penyelidikan Pengajian Rasuah: Rasuah, Governans & Integriti. Penerbitan Akademi Pencegahan Rasuah Malaysia 17. SFO	(2016).	Sweett	Group	PLC	sentenced	and	ordered	to	pay	£2.25	million after Bribery Act conviction. Diekstrak pada 9 Oktober 2018 daripada conviction/ 18. Sutherland, E.H. (1940). White-Collar Criminality, American Sociological	Review.	Volume	5	February,	1940	Number	1.	Indiana	University. 19. Syed	Hussein	Alatas	(2009).	Rasuah:	Sifat,	Sebab	dan	Fungsi.	Dewan Bahasa dan Pustaka: Kuala Lumpur.
NOTA PENSYARAH RUJUKAN 20. The	Guardian	(2020),	Record	bribery	fine	fuels	Airbus	loss	of	€1.4bn.	Diekstrak pada 20 Appril 2020 daripada of-14bn 21. Zulkanain	Abdul	Rahman,	Ahmad	Kamal	Ariffin	Mohd	Rus	&	ors	(2017). Sejarah Perjuangan SPRM Satu Perjalanan. Universiti Malaya, Kuala Lumpur 9
NOTA PENSYARAH "Corruption is worse than prostitution. The latter might endanger the morals of an individual; the former invariably endangers the morals of the entire country." Karl Kraus (1874-1936) Pengkritik sosial dan penulis terkenal Austria
NOTA PENSYARAH PERINCIAN 8 MODUL KURSUS INTEGRITI DAN RASUAH 11
12 MODUL 1: Overview kursus 'Integriti dan Rasuah' dan Rasuah: Mengapa penting untuk anda fahami? RINGKASAN: Pelajar dijelaskan mengenai kandungan dan perjalanan modul ini. Seterusnya, pembelajaran dimulakan dengan menjelaskan mengapa rasuah menjadi jenayah yang serius. Pelajar didedahkan dengan impak jenayah rasuah kepada ekonomi dan negara. Dijelaskan juga mengenai prestasi negara dalam beberapa kajian dan indeks berkaitan rasuah. NOTA PEMBELAJARAN: Slide Microsoft PowerPoint bertajuk 'Overview Kursus 'Integriti dan Rasuah' dan 'Rasuah: Mengapa Penting untuk Anda Fahami' RUJUKAN: 1. Kerajaan Malaysia (2009). Akta Suruhanjaya Pencegahan Rasuah Malaysia 2009. Percetakan Nasional Berhad, Kuala Lumpur 2. Mohamad Tarmize (2014). Nota Pencegahan Rasuah. Ibu Pejabat Suruhanjaya Pencegahan Rasuah Malaysia, Putrajaya 3. Zulkanain	Abdul	Rahman,	Ahmad	Kamal	Ariffin	Mohd	Rus	&	ors	(2017).	Sejarah Perjuangan SPRM Satu Perjalanan. Penerbitan Universiti Malaya, Kuala Lumpur LINK LAMAN SESAWANG: Laman sesawang SPRM yang boleh dicapai di
MODUL 2: Kenali Suruhanjaya Pencegahan Rasuah Malaysia RINGKASAN: Topik ini menyentuh sejarah ringkas usaha pencegahan rasuah di Malaysia. Seterusnya, menjelaskan latar belakang struktur, fungsi dan strategi SPRM. Ditekankan dalam topik ini adalah mekanisme 'check and balance' yang menjadi pemantau dan penasihat kepada SPRM dalam pelaksanaan tanggungjawabnya. Dijelaskan secara terperinci strategi dan pendekatan SPRM dalam mencegah rasuah dengan memberikan beberapa contoh kes serta aktiviti sebenar. NOTA PEMBELAJARAN: Slide Microsoft PowerPoint bertajuk 'Kenali SPRM' RUJUKAN: 1. Badan Pencegah Rasuah (1992). Badan Pencegah Rasuah Malaysia 1967- 1992: Sejarah Penubuhan dan Perkembangannya. Percetakan Nasional Malaysia Berhad, Kuala Lumpur, Kuala Lumpur 2. Kerajaan Malaysia (2009). Akta Suruhanjaya Pencegahan Rasuah Malaysia 2009. Percetakan Nasional Berhad 3. Mohamad Tarmize (2014). Nota Pencegahan Rasuah. Ibu Pejabat Suruhanjaya Pencegahan Rasuah Malaysia, Putrajaya 4. Zulkanain	Abdul	Rahman,	Ahmad	Kamal	Ariffin	Mohd	Rus	&	ors	(2017).	Sejarah Perjuangan SPRM Satu Perjalanan. Penerbitan Universiti Malaya, Kuala Lumpur LINK LAMAN SESAWANG: Laman sesawang SPRM yang boleh dicapai di 13
14 MODUL 3: Integriti vs Rasuah RINGKASAN:	Topik	ini	akan	membincangkan	definisi	dan	konsep	asas	integriti; faktor-faktor yang menjejaskan integriti; dan contoh (sebenar) perbuatan yang tidak berintegriti. Pelajar akan dapat memahami perbezaan pelanggaran integriti dan pelakuan jenayah. Pelajar juga didedahkan tentang cara	fikir	mereka	yang	terlibat	rasuah.	Seterusnya,	pelajar	akan	mempelajari	langkah-langkah untuk membudayakan integriti dalam kehidupan seharian. Sebagai maklumat tambahan, dijelaskan juga beberapa inisiatif kerajaan bagi meningkatkan integriti perkhidmatan awam. NOTA PEMBELAJARAN: Slide Microsoft PowerPoint bertajuk 'Integriti vs Rasuah' RUJUKAN: 1. Kerajaan Malaysia (2009). Akta Suruhanjaya Pencegahan Rasuah Malaysia 2009. Percetakan Nasional Berhad, Kuala Lumpur 2. Mohamad Tarmize (2014). Nota Pencegahan Rasuah. Ibu Pejabat Suruhanjaya Pencegahan Rasuah Malaysia, Putrajaya 3. Rahimah Abdul Rahim (2016). Siri Penyelidikan Pengajian Rasuah: Rasuah, Governans & Integriti. Penerbitan Akademi Pencegahan Rasuah Malaysia 4. Tunku	Abdul	Aziz	Tunku	Ibrahim	(2005).	Fighting	Corruption:	My	Mission. Konrad	Adenauer	Foundation LINK LAMAN SESAWANG: Laman sesawang SPRM yang boleh dicapai di
MODUL 4: Rasuah berdasarkan Akta SPRM 2009 RINGKASAN:	Topik	ini	akan	membincangkan	definisi	rasuah	daripada	perspektif antarabangsa dan Malaysia. Dijelaskan nama-nama lain rasuah, bentuk rasuah dan keadaan yang menjadikan sesuatu perbuatan itu rasuah. Dalam topik ini, pelajar akan mendalami jenayah rasuah dalam konteks perundangan. Bagi memudahkan pemahaman pelajar, berbagai contoh kes sebenar rasuah dikongsi dalam sesi pembelajaran. Secara ringkas, pelajar dijelaskan mengenai kesan rasuah terhadap diri dan harta mereka. NOTA PEMBELAJARAN: Slide Microsoft PowerPoint bertajuk 'Rasuah berdasarkan Akta SPRM 2009' RUJUKAN: 1. Kerajaan Malaysia (2001). Pencegahan Pengubahan Wang Haram, Pencegahan Pembiayaan Keganasan dan Hasil daripada Aktiviti Haram 2001. Percetakan Nasional Berhad 2. Kerajaan Malaysia (2009). Akta Suruhanjaya Pencegahan Rasuah Malaysia 2009. Percetakan Nasional Berhad, Kuala Lumpur 3. Mohamad Tarmize (2014). Nota Pencegahan Rasuah. Ibu Pejabat Suruhanjaya Pencegahan Rasuah Malaysia, Putrajaya 4. Pekeliling Perkhidmatan Bilangan 3 Tahun 1998: Garis Panduan Pemberian dan Penerimaan Hadiah di dalam Perkhidmatan Awam LINK LAMAN SESAWANG: Laman sesawang SPRM yang boleh dicapai di 15
16 MODUL 5: Jenayah kolar putih RINGKASAN: Topik ini membincangkan mengenai jenayah kolar putih. Pelajar dijelaskan mengenai perbezaan jenayah kolar putih dengan jenayah kolar biru. Pelajar didedahkan dengan kes sebenar jenayah kolar putih, sama ada kes dalam negara dan kes luar negara. Turut dijelaskan adalah beberapa jenayah perdagangan terkini seperti Macau scam, penipuan cinta, phishing, dan penipuan	kad	kredit.	Sebagai	tambahan,	dijelaskan	mengenai	profil	fraudster berdasarkan kajian oleh KPMG. NOTA PEMBELAJARAN: Slide Microsoft PowerPoint bertajuk 'White-Collar Crime (Jenayah kolar putih)' RUJUKAN: 1. Kerajaan Malaysia (2009). Akta Suruhanjaya Pencegahan Rasuah Malaysia 2009. Percetakan Nasional Berhad, Kuala Lumpur 2. Arkib Negara (2013). Skim cepat kaya Pak Man Telo (1992). Diekstrak daripada man-telo-1992.html pada 22 Julai 2018 3. Association	Certified	Fraud	Examiners	(2013).	Report	to	the	Nations	on	Occupational	Fraud	and	Abuse	2013.	GLOBAL	Headquarters,	Austin,	USA 4. BBC (2011). Nick Leeson apologises to Barings' boss for bank crash. Diekstak daripada pada 22 Julai 2018 5. Investopedia	(2018).	Bernie	Madoff.	Diekstrak	daripada	pada	22	Julai	2018
6. Malaysiatoday (2018). Kisah Pegawai Bank Malaysia Yang Mencuri 1 Sen Sehingga Makara Jutawan! Diesktrak daripada pada 22 Julai 2018 7. Sutherland, E.H. (1940). White-Collar Criminality, American Sociological Review.	Volume	5	February,	1940	Number	1.	Indiana	University. 8.	Tunku	Abdul	Aziz	Tunku	Ibrahim	(2005).	Fighting	Corruption:	My	Mission. Konrad	Adenauer	Foundation,	Kuala	Lumpur LINK LAMAN SESAWANG: Laman sesawang SPRM yang boleh dicapai di 17
18 MODUL 6: Punca, simptom dan kesan rasuah RINGKASAN: Topik ini akan membincangkan punca dan kesan rasuah terhadap individu, organisasi, ekonomi, keselamatan dan alam sekitar. Dijelaskan teori Sigitiga	Fraud	dan	beberapa	teori	lain	berkaitan	rasuah.	Bagi	menjelaskan	kesan rasuah, kajian kes dibincangkan di dalam kelas bagi memudahkan pemahaman pelajar. Selain itu, pelajar dijelaskan mengenai simptom-simptom rasuah. NOTA PEMBELAJARAN: Slide Microsoft PowerPoint bertajuk 'Punca, simptom dan kesan rasuah' RUJUKAN: 1. Akhbar Satar (2016). Rasuah, Jenayah & Malaysia. Akhbar & Associates, Kuala Lumpur 2. Kerajaan Malaysia (2009). Akta Suruhanjaya Pencegahan Rasuah Malaysia 2009. Percetakan Nasional Berhad, Kuala Lumpur 3. Mohamad Tarmize (2013). Jerung dalam Jaring Kami. Penerbit Bahagian Pendidikan Masyarakat, Suruhanjaya Pencegahan Rasuah Malaysia, Putrajaya 4. Mohamad Tarmize (2016). Kempen Ahli Politik Integriti. Ibu Pejabat Suruhanjaya Pencegahan Rasuah Malaysia, PutrajayaMohamad Tarmize (2014). Nota Pencegahan Rasuah. Ibu Pejabat Suruhanjaya Pencegahan Rasuah Malaysia, Putrajaya
5. Rahimah Abdul Rahim (2016). Siri Penyelidikan Pengajian Rasuah: Rasuah, Governans & Integriti. Akademi Pencegahan Rasuah Malaysia, Kuala Lumpur 6. Tunku	Abdul	Aziz	Tunku	Ibrahim	(2005).	Fighting	Corruption:	My	Mission. Konrad	Adenauer	Foundation,	Kuala	Lumpur LINK LAMAN SESAWANG: Laman sesawang SPRM yang boleh dicapai di 19
20 MODUL 7: Laporkan rasuah, langkah pencegahan dan inisiatif kerajaan RINGKASAN: Topik ini membincangkan kewajipan melapor jenayah rasuah kepada SPRM dan bagaimana pelaporan boleh dibuat. Pelajar dijelaskan cara- cara jenayah rasuah dapat dielakkan. Turut dikongsi di dalam sesi pembelajaran adalah inisiatif kerajaan bagi memastikan rasuah dapat dibanteras. NOTA PEMBELAJARAN: Slide Microsoft PowerPoint bertajuk 'Laporkan rasuah, langkah pencegahan, dan inisiatif kerajaan' RUJUKAN: 1. Mohamad Tarmize (2014). Nota Pencegahan Rasuah. Ibu Pejabat Suruhanjaya Pencegahan Rasuah Malaysia, Putrajaya 2. Kerajaan Malaysia (2009). Akta Suruhanjaya Pencegahan rasuah Malayisa 2009. Percetakan Nasional Berhad 3. Kerajaan Malaysia (2009). Akta Perlindungan Pemberi Maklumat 2010. Percetakan Nasional Berhad 4. Kerajaan Malaysia (2009). Akta Perlindungan Saksi 2009. Percetakan Nasional Berhad 5. Pusat Governans, Integriti dan Antirasuah Nasional (2019). Pelan Antirasuah Nasional 2019-2023. Jabatan Perdana Menteri, Putrajaya
6. Rahimah Abdul Rahim (2016). Siri Penyelidikan Pengajian Rasuah: Rasuah, Governans & Integriti. Akademi Pencegahan Rasuah Malaysia, Kuala Lumpur 7. Tunku	Abdul	Aziz	Tunku	Ibrahim	(2005).	Fighting	Corruption:	My	Mission. Konrad	Adenauer	Foundation,	Kuala	Lumpur LINK LAMAN SESAWANG: Laman sesawang SPRM yang boleh dicapai di 21
22 MODUL 8: Liabiliti korporat RINGKASAN: Topik ini menjelaskan mengenai peruntukan baharu Seksyen 17A Akta SPRM 2009 yang berkaitan kesalahan rasuah oleh organisasi komersial. Peruntukan ini juga dikenali sebagai 'liabiliti korporat'. Pelajar universiti yang merupakan 'professional in the making' wajib tahu mengenai peruntukan ini. Pengetahuan berhubung 'liabiliti korporat' dapat membantu pelajar apabila mereka memasuki alam pekerjaan. Perbincangan mengenai liabiliti korporat dalam kuliah ini turut disokong dengan beberapa kajian kes yang berlaku di luar negara. NOTA PEMBELAJARAN: Slide Microsoft PowerPoint bertajuk 'Liabiliti korporat' RUJUKAN: 1. Astro Awani (2019). Kesalahan rasuah oleh organisasi komersial. Diekstrak pada 26 Mei 2020 daripada 2. Mohamad Tarmize (2014). Nota Pencegahan Rasuah. Ibu Pejabat Suruhanjaya Pencegahan Rasuah Malaysia, Putrajaya 3. Kerajaan Malaysia (2009). Akta Suruhanjaya Pencegahan rasuah Malayisa 2009. Percetakan Nasional Berhad 4. Angela Monaghan (2017). Rolls-Royce trio plead guilty to corruption charges in US. Diekstrak pada 9 Oktober 2018 daripada corruption-charges-in-us
5. Ben Lucas (2018). Skansen was charged with bribery in UK despite self- reporting, former CEO says. Diekstrak pada 9 Oktober 2018 daripada 6. SFO	(2016).	Sweett	Group	PLC	sentenced	and	ordered	to	pay	£2.25	million	after Bribery Act conviction. Diekstrak pada 9 Oktober 2018 daripada 7. The	Guardian	(2020),	Record	bribery	fine	fuels	Airbus	loss	of	€1.4bn.	Diekstrak pada 20 Appril 2020 daripada LINK LAMAN SESAWANG: Laman sesawang SPRM yang boleh dicapai di 23
NOTA PENSYARAH "Power tends to corrupt and absolute power corrupt absolutely." John Emerich Edward Dalberg Acton (Lord Acton) (1834-1902) Ahli sejarah dan pengkritik sosial England
NOTA PENSYARAH JADUAL PEMBELAJARAN MINGGUAN KURSUS INTEGRITI DAN RASUAH 25
26 MINGGU 1 AKTIVITI Overview kursus 'Integriti dan Rasuah' •	Pengenalan kepada Kursus Integriti dan Rasuah Objektif kursus - Latar belakang usaha pencegahan rasuah di IPT - Mengapa kursus ini diwujudkan di IPT? - Perkara-perkara yang akan dipelajari dalam kursus ini Pengurusan tugasan kursus •	Pembahagian kumpulan •	Taklimat tugasan 1 (berkumpulan) - Kajian kes •	Taklimat tugasan 2 (berkumpulan) - Video iklan pendek antirasuah Taklimat tugasan individu 1 - Kajian kes melalui laporan media Taklimat tugasan individu 2 - Aktiviti kemasyarakat / Soal selidik Penentuan tarikh pembentangan dan penghantaran tugasan PENGAJAR Pensyarah IPT
MINGGU 1 (sambungan) AKTIVITI Kuliah MODUL 1: Rasuah - Mengapa penting untuk anda fahami? •	Pengenalan ringkas kepada rasuah •	Mengapa rasuah jenayah yang serius? •	Beberapa contoh/bukti keseriusan rasuah •	Mengapa pelajar perlu memahami jenayah rasuah? Kedudukan Malaysia dalam indeks jenayah dunia PENGAJAR Pensyarah IPT / Pensyarah SPRM 27
28 MINGGU 2 AKTIVITI Kuliah MODUL 3: Integriti vs Rasuah •	Pengenalan kepada integriti -	Pelbagai	definisi	integriti -	Faktor-faktor	yang	menjejaskan	integriti - Contoh perbuatan tidak berintegriti oleh individu (teladan) Memahami minda perasuah •	Memahami bidang pekerjaan yang berisiko tinggi rasuah Bagaimana membudayakan integriti? • Inisiatif kerajaan bagi meningkatkan integriti perkhidmatan awam PENGAJAR Pensyarah IPT
MINGGU 3 AKTIVITI Lawatan pelajar ke pejabat SPRM •	Sama ada Ibu Pejabat SPRM atau SPRM Negeri •	Tempat yang akan dilawati: Lokap (sekiranya tiada tahanan) - Bilik kawad cam - Bilik Temu Bual Bervideo - Konti MACC.fm - hanya di Ibu Pejabat SPRM Kuliah MODUL 2: Pengenalan SPRM (di pejabat SPRM) •	Sejarah penubuhan SPRM •	Fungsi	pegawai	SPRM •	Lima badan pemantau SPRM dan peranan mereka Visi dan misi SPRM •	Prinsip SPRM - Bebas, Telus dan Profesional •	3 strategi SPRM - penguatkuasaan, pencegahan dan pendidikan Aktiviti utama bagi setiap strategi PENGAJAR Pensyarah IPT / Pegawai SPRM / Penyelaras Kursus 29
30 MINGGU 4 AKTIVITI Kuliah MODUL 4: Rasuah berdasarkan Akta SPRM 2009 •	Definisi	rasuah Definisi	rasuah	oleh	beberapa	agensi antarabangsa -	Definisi	rasuah	(umum) Nama-nama lain rasuah (luar negara dan di Malaysia) Bentuk-bentuk rasuah •	Kesalahan rasuah berdasarkan Akta SPRM 2009 - Kesalahan menerima suapan - Kesalahan memberi suapan - Kesalahan tuntutan palsu - Kesalahan salah guna kuasa •	Contoh kes bagi setiap kesalahan •	Hukuman jika disabitkan kesalahan rasuah •	Transaksi rasuah menjadi jenayah pengubahan wang haram Penyitaan harta hasil aktiviti rasuah •	Bagaimana hadiah menjadi rasuah? PENGAJAR Pensyarah SPRM
MINGGU 5 AKTIVITI Kuliah MODUL 5: White-collar Crime •	Definisi	white-collar crime •	White-collar crime vs blue-collar crime •	Jenis jenayah yang dikategorikan sebagai white- collar crime Kesan white-collar crime •	Kes-kes terkenal white-collar crime •	Jenayah terkini / scam Macau scam - Penipuan cinta - Penipuan bungkusan - Penipuan e-banking - Phishing - Penipuan kad kredit •	Mengenali	profil	fraudster PENGAJAR Pensyarah IPT / Pensyarah SPRM / Pensyarah jemputan (seperti pegawai PDRM) 31
32 MINGGU 6 AKTIVITI Sesi perkongsian oleh Pegawai Penyiasat SPRM •	Kes	berprofil	tinggi	yang	akan	dikongsi	dengan pelajar akan ditentukan Penceramah akan berkongsi perkara berikut: Latar belakang kes - Bagaimana jenayah dikesan? - Bentuk tindakan siasatan oleh SPRM - Cabaran-cabaran yang dihadapi - Taktik dan strategi bagi menyelesaikan kes tersebut - Pengalaman-pengalaman menarik Kesimpulan kes •	Sesi soal jawab dengan pelajar PENGAJAR Penceramah adalah Pegawai Penyiasat SPRM yang terlibat secara langsung dengan siasatan kes kes	berprofil	tinggi. SPRM akan mengenal pasti pegawai SPRM yang berpengalaman dan boleh berkongsi pengalaman beliau
MINGGU 7 AKTIVITI Kuliah MODUL 6: Punca, simptom dan kesan rasuah •	Mengapa rasuah berlaku? Kuasa - Tamak dan peluang - Corruption equation Faktor	berlaku	fraud/rasuah	berdasarkan	Fraud Triangle Theory dan Fraud Diamond Theory Mengenal simptom rasuah •	Kesan rasuah Ekonomi dan reputasi negara Individu - - Harta benda - Organisasi - Keselamatan dan alam sekitar •	Contoh kes sebenar kesan rasuah PENGAJAR Pensyarah IPT / Pensyarah SPRM 33
34 MINGGU 8 AKTIVITI Sesi perkongsian oleh bekas pesalah rasuah •	Penceramah berkongsi berikut: - Latar belakang diri beliau - Bagaimana beliau mula terlibat dengan jenayah rasuah? -	Faktor	dan	punca	beliau	terlibat	rasuah - Apa mindset beliau sebagai seorang perasuah? - Bagaimana kegiatan beliau dikesan SPRM? - Detik beliau ditahan, didakwa dan dipenjarakan - Pengalaman beliau dalam penjara - Akibat rasuah kepada beliau, keluarga, pekerjaan dan masyarakat - Iktibar kes beliau Penceramah akan memberi nasihat kepada pelajar agar tidak terjebak dengan rasuah. Sesi soal jawab dengan pelajar PENGAJAR Penceramah adalah individu yang pernah ditangkap dan dipenjarakan kerana kes rasuah. SPRM akan mengenal pasti individu terbabit.
MINGGU 9 AKTIVITI Pembentangan tugasan kumpulan 2 - Kajian kes •	Tempoh pembentangan - 10 minit •	Penglibatan semua ahli kumpulan •	Boleh gunakan slaid Microsoft PowerPoint / Prezi / apa-apa perisian Dilarang hanya membaca slaid - perlu huraikan •	Sesi soal jawab •	Penilaian oleh pensyarah atau penilai luar PENGAJAR Pensyarah IPT / Pensyarah SPRM / Penilai jemputan 35
36 MINGGU 10 AKTIVITI Pembentangan tugasan kumpulan 2 - Kajian kes (sambungan) •	Pelajar yang tidak sempat membuat pembentangan pada sesi pertama, akan membuat pembentangan pada sesi ini. Syarat dan ketetapan pembentang adalah sama. Sesi konsultasi tugasan kumpulan 1 - Video iklan pendek antirasuah •	Pelajar berpeluang mendapatkan khidmat nasihat secara bersemuka daripada pensyarah berhubung tugasan. PENGAJAR Pensyarah IPT / Pensyarah SPRM / Penilai jemputan
MINGGU 11 AKTIVITI Kuliah MODUL 7: Laporkan rasuah, langkah pencegahan dan inisiatif kerajaan •	Kewajipan melaporkan jenayah rasuah Bagaimana laporan rasuah boleh dibuat? - Maklumat penting yang perlu ada dalam laporan - Saluran untuk membuat laporan. Antaranya Sistem Pengurusan Aduan (CMS) dan MACC Mobile Perlindungan terhadap pemberi maklumat •	Perlindungan terhadap saksi kes rasuah •	Langkah pencegahan rasuah
8 petua individu boleh mengelakkan rasuah Inisiatif kerajaan berkaitan pencegahan rasuah - Pelan Antirasuah Nasional (NACP) - Jawatankuasa Khas Mengenai Anti-Rasuah (JKKMAR) dan Jawatankuasa Anti-Rasuah (JAR) Sesi konsultasi tugasan kumpulan 1 - Video iklan pendek antirasuah PENGAJAR Pensyarah IPT / Pensyarah SPRM 37
38 MINGGU 12 AKTIVITI Kuliah MODUL 8: Liabiliti korporat •	Latar belakang peruntukan liabiliti korporat •	Penjelasan liabiliti korporat dan Seksyen 17A Akta SPRM 2009 - Kesalahan rasuah oleh organisasi komersial Jenis organisasi yang boleh didakwa kerana rasuah Tindakan individu (siapa) yang boleh menyebabkan organisasi mereka didakwa Hukuman kesalahan liabiliti korporat •	Contoh kes sebenar yang boleh didakwa sekiranya peruntukan ini dikuatkuasakan Panduan mengelakkan liabiliti korporat - Prinsip TRUST Beberapa contoh kes luar negara yang pernah dihukum kerana kesalahan rasuah Sesi konsultasi tugasan kumpulan 1 - Video iklan pendek antirasuah PENGAJAR Pensyarah SPRM
MINGGU 13 AKTIVITI Pembentangan tugasan 1 - Video iklan pendek antirasuah •	Durasi video 1-3 minit •	Dengan aplikasi atau lakonan •	Tempoh pembentangan - 10 minit (termasuk tayang video Format	pembentangan	bebas •	Pembentang menjelaskan: - Konsep video iklan - Objektif video iklan Penilaian oleh pensyarah atau penilai luar PENGAJAR Pensyarah IPT / Pensyarah SPRM / Penilai jemputan 39
40 MINGGU 14 AKTIVITI Pembentangan tugasan 1 - Video iklan pendek antirasuah (sambungan) •	Pelajar yang tidak sempat membuat pembentangan pada sesi pertama, akan membuat pembentangan pada sesi ini. Syarat dan ketetapan pembentang adalah sama. Rumusan Kursus Integriti dan Rasuah Penghantaran laporan akhir: •	Tugasan kumpulan 1 - Video iklan pendek •	Tugasan kumpulan 2 - Kajian kes •	Tugasan individu 1 - Kajian kes melalui laporan media Tugasan	individu	2	-	Refleksi	aktiviti kemasyarakat / Soal selidik PENGAJAR Pensyarah IPT / Pensyarah SPRM / Penilai jemputan
CATATAN 41
NOTA PENSYARAH "Nearly all men can stand adversity, but if you want to test a man's character, give him power." Abraham Lincoln (1809 - 1865) Presiden Amerika Syarikat Ke-16
NOTA PENSYARAH SLIDE MODUL KURSUS INTEGRITI DAN RASUAH 43
NOTA PENSYARAH 44
NOTA PENSYARAH Modul 1 Overview kursus & mengapa penting untuk fahami rasuah? 45
NOTA PENSYARAH 46
NOTA PENSYARAH Menjelaskan latar belakang dan gambaran keseluruhan Kursus Integriti dan Rasuah. Menjelaskan kepada pelajar mengapa kursus ini penting. Menjelaskan pendekatan yang akan digunakan dalam kursus ini. Menjelaskan tugasan-tugasan yang perlu dilaksanakan oleh pelajar. 47
NOTA PENSYARAH Mengapa golongan pelajar/muda perlu diberi perhatian serius dalam pencegahan rasuah? Berdasarkan rekod SPRM, kita semua patut bimbang dengan jenayah rasuah dalam kalangan pelajar. 48
NOTA PENSYARAH Kajian dibuat oleh Universiti Kebangsaan Malaysia pada tahun 2002. Kajian ini mengukur persepsi masyarakat terhadap terhadap rasuah dan pengalaman dalam jenayah rasuah. toleransi rasuah, Dapatan ini menunjukkan kesediaan pelajar untuk terlibat rasuah, terutama apabila mereka memasuki alam pekerjaan. Adakah dapatan ini benar? •	Atau pelajar berkenaan hanya 'bercakap' sahaja tanpa berniat melakukan rasuah? Antara dapatan kajian adalah 30.5% responden pelajar sanggup menerima rasuah sekiranya adalah kuasa dan peluang. Responden adalah pelajar IPT seramai 494 orang. 49
NOTA PENSYARAH Kajian UKM 2002 telah menjadi kenyataan. •	Kumpulan pelajar berkenaan (tahun 2002), mereka telah memasuki alam pekerjaan. •	Umur mereka sekarang ini adalah sekitar 35-40 tahun. Perkara ini menunjukkan pengakuan pelajar pada tahun 2002 adalah benar. Fakta	ini	amat	membimbangkan	negara. Berdasarkan rekod SPRM, tangkapan tertinggi adalah golongan belia (bawah 40 tahun). 50
NOTA PENSYARAH Dikenali juga sebagai National Anti- Corruption Plan atau NACP. Tempoh 5 tahun. •	NACP merupakan dasar utama negara Dengan adanya NACP, pelan-pelan lain seperti Pelan Integriti Nasional (PIN) Government Transformation Programme (GTP) adalah terbatal. berkaitan antirasuah. ini Dasar semua kementerian, agensi awam, GLC dan syarikat swasta. terpakai kepada 51
NOTA PENSYARAH NACP adalah pelan komprehensif yang mengambil kira semua sektor. fokus Memberi kepada 6 bidang permasalahan utama: a. Tadbir urus politik - punca utama yang menghasilkan isu 1MDB. b. Pentadbiran sektor awam - 63.30% daripada maklumat rasuah bermula sini. c. Perolehan awam - 42.84% daripada kes rasuah berlaku dalam bidang perolehan. d. Perundangan dan kehakiman - kes rasuah perlu diuruskan oleh hakim dan DPP berpengalaman dan mesti diselesaikan segera. f. Penguatkuasaan undang-undang - majoriti tangkapan SPRM dalam sektor awam melibatkan agensi penguatkuasaan. g. Tadbir urus korporat - ekosistem dalam sektor swasta mesti bersih daripada segala bentuk rasuah. 52
Inisiatif Pendidikan Pengajian Tinggi. ini diterajui oleh Kementerian Malaysia/Kementerian Kursus Integriti dan Rasuah dilaksanakan dan ditawarkan kepada pelajar IPT bagi mencapai inisiatif ini. SPRM sebagai 'supporting role'. • Inisiatif ini mewajibkan IPT mewujudkan subjek berasaskan integriti dan antirasuah. 53
NOTA PENSYARAH SPRM banyak melaksanakan aktiviti antirasuah di peringkat IPT. Objektif utama adalah menerapkan budaya integriti dan perasan benci rasuah dalam kalangan pelajar IPT. 54
Inisiatif SPRM bagi mendidik golongan pelajar. Golongan ini merupakan 'profesional in the making'. AMAR - kelab/persatuan pelajar yang dikawal selia oleh SPRM. SPR/AMAR ditubuhkan pada tahun 2007 berikutan Kajian Persepsi Rasuah di Malaysia 2002. Pada masa sekarang, SPRM memberi tumpuan menubuhkan banyak lagi AMAR di institut pengajian tinggi swasta. AMAR dahulunya dikenali sebagai Sekretariat Pencegahan Rasuah (SPR). •	Nama ditukar kepada AMAR pada tahun 2018. 55
NOTA PENSYARAH Usaha untuk kursus ini ditawarkan di IPT Kursus ini mula mendapat tempat di IPT lain. Kursus ini mula mendapat tempat di IPT lain. Setelah beberapa siri perbincangan dengan Kementerian Pengajian Tinggi, akhirnya diputuskan agar satu projek rintis dibuat. Pusat Citra UKM sudi melaksanakan projek rintis dan menawarkan kursus ini pada Semester 2 Sesi 2017/2018. UPM dan Kolej Universiti Islam Melaka ini telah menawarkan kursus (KUIM) kepada pelajar mereka. Lebih banyak kursus ini pada masa akan datang.
IPT akan menawarkan 56
8 modul yang akan disentuh sepanjang sesi pembelajaran. 4. Pelajar mengetahui cara-cara untuk melaporkan rasuah. Pembelajaran daripada kursus ini, objektif yang disasarkan adalah: 1. Pelajar memahami empat kesalahan 5. Pelajar memahami kesalahan liabiliti diri korporat daripada terjebak dengan jenayah itu. dan mengelakkan utama rasuah Tidak semua modul ini akan disampaikan 2. Pelajar dapat mengamalkan integriti dalam kehidupan seharian 2. Pelajar dapat mengamalkan integriti dalam kehidupan seharian 3. Pelajar memahami punca, kesan dan simptom rasuah. Kita akan menjemput mereka yang mempunyai 'first-hand	experience' untuk membuat perkongsian dalam kelas. 57
NOTA PENSYARAH Kursus ini menggunakan pendekatan 'pembelajaran berdasarkan pengalaman'. perkongsian banyak pengalaman berhubung kes rasuah untuk iktibar pelajar. Melibatkan Dalam kuliah, pesyararah SPRM akan berkongsi kes sebenar sebagai rujukan dalam menjelaskan sesuatu kesalahan. 58
NOTA PENSYARAH Pembelajaran berdasarkan pengalaman 1 - pelajar dibawa membuat lawatan ke pejabat SPRM. Pelajar dapat mengenali SPRM lebih dekat. Lokap - tahanan SPRM ditempatkan siasatan. proses dalam semasa Kebanyakan penghuni lokap SPRM adalah mereka yang ada kedudukan dalam mesyarakat. Kuliah Modul 2: Kenali SPRM akan disampaikan semasa lawatan ini. Pelajar juga dibawa melawat beberapa fasiliti SPRM. Bilik kawad cam - bilik khas yang digunakan dalam proses pengecaman pengadu/saksi terhadap tertuduh. Bilik temu bual bervideo - bilik khas yang digunakan untuk merakam keterangan saksi atau tertuduh. Konti MACC.fm - hanya terdapat di Ibu Pejabat SPRM 59
NOTA PENSYARAH Pembelajaran berdasarkan pengalaman 2 - sesi perkongsian oleh bekas pesalah rasuah. GAMBAR	-	sesi	bersama	Tuan	Firdaus	Ramlah. Beliau adalah bekas majistret yang pernah dipenjarakan kerana rasuah. Batch pertama Kursus Integriti dan Rasuah UKM. Pensyarah berkongsi berikut: Bagaimana beliau mula terlibat dengan jenayah rasuah? -	Faktor	dan	punca	beliau	terlibat	rasuah - Bagaimana kegiatan beliau dikesan SPRM? - Detik beliau ditahan, didakwa dan dipenjarakan - Pengalaman beliau dalam penjara - Akibat rasuah kepada beliau, keluarga, pekerjaan dan masyarakat - Iktibar kes beliau 60
NOTA PENSYARAH Pembelajaran berdasarkan pengalaman 3 - sesi perkongsian oleh Pegawai Penyiasat Kanan SPRM. GAMBAR - pegawai undercover SPRM yang pernah membongkarkan kes rasuah melibatkan JKR. Sehingga membawa jutaan wang yang kepada penemuan dinding di disembunyikan rumahnya. sebalik Pensyarah akan berkongsi perkara berikut: Latar belakang kes - Bagaimana jenayah dikesan? - Bentuk tindakan siasatan oleh SPRM - Cabaran-cabaran yang dihadapi - Taktik dan strategi bagi menyelesaikan kes tersebut - Pengalaman-pengalaman menarik Sesi ini diadakan bagi batch kedua Kursus Integriti dan Rasuah UKM. 61
NOTA PENSYARAH Pensyarah akan meminta pelajar untuk membentuk kumpulan. Untuk membuat tugasan kumpulan. 62
NOTA PENSYARAH Syarat
syarat pembentukan kumpulan.
Perlu ada kepelbagaian.
NOTA PENSYARAH Pensyarah akan menjelaskan yang perlu dibuat dalam kursus ini. Pensyarah akan menjelaskan yang perlu dibuat dalam kursus ini. Secara tugasan. 2 individu. keseluruhannya,
tugasan kumpulan dan 2 terdapat 4 tugasan 64
NOTA PENSYARAH Tugasan kumpulan 1 - public service announcement (PSA) atau video iklan pendek Galakkan pelajar untuk buat PSA secara lakonan. •	Rasionalnya semua pelajar boleh Pelajar boleh sediakan video ini sama ada: dilibatkan dalam video tersebut. lakonan - animasi melalui perisian seperti Animaker, Powtoon dan sebagainya. 65
NOTA PENSYARAH Pensyarah akan menjelaskan yang perlu dibuat dalam kursus ini. Pensyarah akan menjelaskan yang perlu dibuat dalam kursus ini. Secara tugasan. 2 individu. keseluruhannya,
tugasan kumpulan dan 2 terdapat 4 Pelajar diminta untuk merujuk dan mendapatkan khidmat nasihat daripada pensyarah berhubung PSA ini. Pensyarah mesti menekankan ketepatan fakta dan mesej bagi PSA ini. Pensyarah mesti menekankan ketepatan fakta dan mesej bagi PSA ini. 66
NOTA PENSYARAH Pensyarah mesti menetapkan pembentangan. Pensyarah mesti menetapkan pembentangan. Bagi menjadikan tugasan ini lebih menarik, boleh laksanakan perkara berikut: 1. Memberi hadiah kepada PSA terbaik berdasarkan penilaian juri. 2. Menggalakkan pelajar untuk masukkan PSA mereka di YouTube. Seterusnya, pensyarah akan memberi hadiah kepada PSA yang menerima tontotan tertinggi. 67
NOTA PENSYARAH Markah keseluruhan untuk tugasan PSA / iklan pendek antirasuah adalah 40%. CONTOH TAJUK TUGASAN PSA •	Kenali SPRM •	Apa itu rasuah? •	Rasuah: Tiada teristimewa, tiada terkecuali •	Kesalahan tawar dan beri rasuah •	Kesalahan minta dan terima rasuah •	Kesalahan membuat tuntutan palsu •	Kesalahan salah guna kuasa oleh pegawai awam Bagaimana melaporkan rasuah? •	Pemberi maklumat dan saksi kes rasuah dilindungi 68
NOTA PENSYARAH Pensyarah boleh memilih mana-mana PSA sebagai contoh kepada kepada pelajar. •	Contoh video di atas adalah PSA dalam bentuk animasi. Contoh perisian - Powtoon dan Animaker. CONTOH TAJUK TUGASAN PSA •	Bila hadiah menjadi rasuah? •	Rasuah: Cuti sakit palsu •	Kesan/Akibat rasuah •	Rezeki yang berkat •	Mengapa rasuah berlaku (Punca rasuah) •	Rasuah dihina, maruah dibina •	Bersama memerangi rasuah •	Pengubahan wang haram •	Katakan 'tidak' kepada rasuah •	Liabiliti korporat (lakonan) •	Melahirkan generasi bebas rasuah 69
NOTA PENSYARAH Pensyarah boleh memilih mana-mana PSA sebagai contoh kepada kepada pelajar. •	Contoh video di atas adalah PSA dalam bentuk lakonan. Pensyarah boleh memilih mana-mana PSA sebagai contoh kepada kepada pelajar. •	Contoh video di atas adalah PSA dalam bentuk lakonan. CONTOH TAJUK TUGASAN PSA •	Kesalahan rasuah oleh Tanda-tanda orang terlibat organisasi rasuah (simptom rasuah) Hari Antirasuah Antarabangsa •	White-collar crime vs blue collar crime •	Rasuah oleh pelajar universiti •	Bentuk-bentuk rasuah 70
NOTA PENSYARAH Tugasan kumpulan 2 - penulisan dan pembentangan kajian kes. Setiap kumpulan diberikan satu tajuk dan dikehendaki menyediakan laporan kajian kes. Tajuk berkaitan kes rasuah melibatkan individu	berprofil	tinggi	sama	ada	dalam	atau luar negara. 71
NOTA PENSYARAH CONTOH TAJUK TUGASAN KAJIAN KES •	Rasuah oleh bekas Presiden Peru, Alan CONTOH TAJUK TUGASAN KAJIAN KES •	Skandal rasuah Thaksin Shinawatra - Garcia Perdana Menteri Thailand Skandal rasuah Presiden Afrika Selatan, Jacob Zuma Jenayah Phishing •	Skancal rasuah Rolls-Royce •	Skandal rasuah Airbus •	Skandal •	Kes rasuah Lee Wan-Koo - Perdana Menteri Korea Selatan Skandal rasuah Petrobras (Brazil) •	Skandal rasuah Samsung dan Skadal rasuah Lotte Group Korea Scandal Enron •	Skandal rasuah Naib Presiden Guatemala, Roxana	Baldetti Skandal bekas Presiden Maldives, Yameen Abdul Gayoom MACAU scam 72
NOTA PENSYARAH CONTOH TAJUK TUGASAN KAJIAN KES •	Skandal Watergate (1972) •	Kes	rasuah	Ferdinand	Edralin	Marcos	- Presiden	Filipina	(1986) Kes rasuah Robert Budd Dwyer - Ahli Politik Amerika Syarikat (1987) Kes rasuah bekas Menteri Besar Selangor, Dr Mohd Khir Toyo Kes rasuah bekas Menteri Besar Selangor, Datuk Harun Idris Ponzi Scheme •	Skandal rasuah bekas Presiden Indonesia, Suharto 73
NOTA PENSYARAH TIPS PENYEDIAAN SLIDE PEMBENTANGAN •	Kandungan slide mesti ringkas dan padat. •	•	Hanya points penting sahaja dimasukkan Jangan terlalu banyak tulisan. Warna latar belakang yang selamat - warna cerah dan bersih (putih). Penggunaan huruf besar dan huruf kecil yang betul. Penggunaan huruf besar dan huruf kecil yang betul. Saiz tulisan - 20 dan ke atas • Jenis Tahoma, Times New Roman) tulisan - senang dibaca (Arial, Huruf besar (semua) - untuk tajuk atau perkataan penting yang diberi penekanan. Huruf kecil - isi kandungan. Kombinasi antara tulisan dan gambar. •	Elakkan warna biru, merah, hijau, kuning, hitam dalam satu slide. 74
NOTA PENSYARAH TIPS PEMBENTANGAN • Jangan baca slide sebiji-biji. Perkara ini seolah-olah audiens tidak pandai membaca. Video atau klip yang sesuai menambah lagi daya tarikah kepada pembentangan anda. Huraikan setiap points secara ringkas dan Pastikan anda tahu kandungan tugasan anda secara keseluruhannya. Pastikan anda tahu kandungan tugasan anda secara keseluruhannya. Straight to the points dan jangan meleret. •	Cari info-info tambahan berkemungkinan maklumat baharu kepada pensyarah dan audiens. Berkomunikasi dengan audiens. 75
NOTA PENSYARAH Tugasan Individu 1 - kajian kes individu •	Setiap kumpulan akan diberi satu tema. •	Setiap pelajar (dalam kumpulan tersebut) akan mendapatkan laporan media yang berkaitan tema. CONTOH TEMA •	Kumpulan 1: Kesalahan menerima rasuah •	Kumpulan 2: Kesalahan memberi rasuah •	Kumpulan 3: Kesalahan membuat tuntutan palsu Pelajar dikehendaki membuat kajian kes ringkas secara individu berdasarkan tema. Kumpulan 4: Kesalahan salah guna kedudukan Kumpulan 5: Kesalahan pengubahan wang haram Kumpulan 6: Kesalahan pegawai awam menerima hadiah daripada mereka yang mempunyai urusan rasmi (Sekysen 165 Kanun Keseksaan) 76
NOTA PENSYARAH Kumpulan 7: Kes yang melibatkan harta Tugasan Individu 2 - program kemasyarakat dan kaji selidik antirasuah Tugasan Individu 2 - program kemasyarakat dan kaji selidik antirasuah Kumpulan 8: Program pencegahan rasuah berkaitan mahasiswa Kumpulan 9: Kes rasuah melibatkan sektor swasta dan GLC Pelajar akan dilibatkan dalam program anitrasuah yang melibatkan komuniti (keterlibatan). Semasa program, pelajar akan membuat Kumpulan 10: Kes rasuah melibatkan ahli politik dan NGO Kumpulan 10: Kes rasuah melibatkan ahli politik dan NGO Kumpulan 11: Kes rasuah di dalam institusi keagamaan Bentuk program keterlibatan dan kaji selidik akan ditentukan oleh pensyarah. Kumpulan 12: Kes rasuah di dalam institusi pendidikan 77
NOTA PENSYARAH Kursus ini amat mementingkan integriti. •	Tiada kompromi kepada pelajar yang didapati menipu dan mempamerkan tingkah laku yang tidak berintegriti. •	Dos & Don'ts adalah seperti dalam slide. 78
NOTA PENSYARAH Way foward kepada kursus ini. •	Apa perancangan dan harapan SPRM bagi kursus ini? 79
NOTA PENSYARAH SPRM sedang berusaha agar kursus ini diperluas ke semua IPT. Kerjasama dibuat dengan Kementerian Pengajian Tinggi dan pengurusan tertinggi IPT terbabit. Usaha ini bagi memastikan pelajar IPT mendapat pendedahan mengenai rasuah sebelum mereka melangkah ke alam pekerjaan. 80
NOTA PENSYARAH Kursus ini merupakan usaha menerapkan sistem antirasuah melalui elemen pendidikan formal di IPT. Kursus ini menjadi pelengkap kepada program AMAR yang telah sedia ada di IPT. Program AMAR dilaksanakan di luar kuliah, manakala Kursus Integriti dan Rasuah dilaksanakan semasa sesi pengajaran dalam kuliah. Pelajar kursus ini juga digalakkan untuk menjadi ahli AMAR dan mengikut aktiviti AMAR. 81
NOTA PENSYARAH Sesi kedua - pensyarah akan memulakan kuliah. MODUL ini menjelaskan mengapa pelajar jenayah perlu betul-betul memahami rasuah. •	Kefahaman pentingnya mengenai menghindari daripada terjebak dengan jenayah rasuah. 82
Jenayah rasuah merupakan ancaman utama kepada negara. Anda salah sekiranya menganggap rasuah hanya masalah moral atau jenayah kecil- kecilan. 83
Jenayah pelacuran. rasuah lebih jijik daripada Pelacuran hanya melibatkan moral sahaja. •	Rasuah membahayakan moral dan mampu meruntuhkan sesebuah negara. •	Banyak contoh negara yang bergolak dan akhirnya musnah kerana jenayah keji ini. 84
NOTA PENSYARAH Edward Gibbon dalam bukunya'The Decline and Fall of the Roman Empire' - Empayar Rom yang kuat dan gemilang runtuh akibat rasuah	dan	fitnah.	Pemimpin	tertingginya	mengamalkan gaya hidup mewah. bukan dibuat Empayar Turki Uthmaniyah - pelantikan jawatan berdasarkan kebolehan, tetapi berkonsepkan 'menjual jawatan'. Kesannya, pentadbiran kucar-kacir. •	Pentadbiran Dinasti Ming adalah amat lemah, dengan banyak kes rasuah, salah guna kuasa, penyelewengan dan penindasan oleh pembesarnya ke atas rakyat untuk menaikkan cukai. Melaka - Berlaku salah faham antara pembesar Melaka Raja Mendeliar dengan saudagar kaya, Nina Sura Dewana (NSD). Kes tersebut dibawa kepada Bendahara Tun Mutahir (BTM). NSD telah memberi hadiah kepada BTM. Niatnya, supaya BTM menyebelahinya. Si Kitol menyampaikan berita itu kepada Raja Mendeliar. Berlaku fitnah	memfitnah	dan	menyebabkan	Sultan	Mahmud Shah memerintahkan BTM dan keluarganya dihukum bunuh. Peristiwa itu juga membawa kepada pencerobohan Portugis di Melaka. 85
NOTA PENSYARAH Sambungan... •	Richard Nixon letak jawatan Presiden Amerika kerana Skandal Watergate. Berdasarkan kajian yang dibuat oleh International Chamber of Commerce dan Transparency International. Presiden Marcos digulingkan rakyat kerana rasuah. Isterinya, Emelda hidup terlalu mewah hasil aktiviti rasuah. Kerana rasuah, Presiden Mobuto digulingkan melalui rampasan kuasa yang dikenali sebagai Perang Congo Pertama (1997). Setiap tahun, dianggarkan nilai kerugian yang ditanggung akibat rasuah adalah 5% daripada Keluaran Dalam Negara Kasar (GDP) dunia. Jumlah ini bersamaan USD2.6 trilion.
NOTA PENSYARAH Anggaran kasar berapa jumlah sekolah berfasiliti moden dan hospital canggih dapat dibina denga jumlah USD2.6 trilion. 87
NOTA PENSYARAH Kajian yang dibuat oleh Transparency International (TI). TI adalah pertubuhan bukan kerajaan antarabangsa yang berpangkalan di Berlin. •	TI banyak menerbitkan indeks berkaitan
rasuah. Indeks utama adalah Corruption Perception Index	(CPI)	yang	diterbitkan	setiap	tahun. 88
NOTA PENSYARAH Malaysia Corruption Barometer 2014 ini dijalankan oleh Transparency International. ranking sektor yang paling rasuah berdasarkan persepsi masyarakat. ini meletakkan Kajian 89
NOTA PENSYARAH Sumber	daripada	Global	Financial	Integrity Report 2017 90
NOTA PENSYARAH CPI dikeluarkan oleh Transparency International setiap tahun. CPI menjadi antara rujukan penting kepada sebelum membuat pelabur-pelabur pelaburan di sesebuah negara. Banyak negara yang tidak mahu menerima •	CPI disebabkan faktor berikut: hanya mengukur persepsi mengenai rasuah dan bukan insiden sebenar rasuah yang berlaku. 1. CPI CPI yang baik menarik pelabur asing ke negara. Walaupun banyak pertikaian mengenai CPI, kebanyakan negara di dunia menerima CPI. 2. CPI bukan kajian. CPI hanya mengumpulkan beberapa kajian lain menjadi satu indeks rasuah. 3. Sumber kajian bagi CPI negara adalah berbeza. Contohnya, bagi tahun 2018, 13 sumber data digunakan untuk CPI Malaysia. Bagi negara lain, jumlah sumber data adalah berbeza 91
NOTA PENSYARAH Malaysia menerima CPI sebagai satu indikator persepsi rasuah di negara. Malaysia berusaha untuk memperbaiki kedudukan CPI dari semasa ke semasa. •	Tugas untuk meningkatkan CPI terletak atas semua agensi. CPI bukan hanya melihat aspek rasuah. •	Aspek lain yang diihat adalah kemudahan melaksanakan perniagaan di Malaysia (ease in doing business); kebebasan bersuara; ketelusan perolehan kerajaan; hak untuk mendapatkan maklumat dan lain-lain. 92
NOTA PENSYARAH Rasuah berlaku bukan kerana faktor bangsa, agama atau politik. Rasuah berlaku kerana ketiadaan integriti dalam diri individu itu sendiri. Rasuah boleh dilakukan oleh sesiapa sahaja. Sekiranya anda tidak mahu ambil kisah kerana menyangka anda tidak akan melakukan rasuah, tidak mustahil suatu hari nanti anda akan terjebak. 93
NOTA PENSYARAH Pensyarah berbincang mengenai tahap rasuah dalam kalangan penjawat awam. •	Pensyarah boleh bertanya pendapat pelajar. 94
NOTA PENSYARAH Berdasarkan rekod SPRM, rasuah dalam kalangan penjawat awam adalah serius. Setiap terhadap penjawat adalah paling tinggi berbanding sektor lain. tahun, tangkapan 95
NOTA PENSYARAH Kesalahan sahaja melibatkan kesalahan 'beri dan terima suapan'. rasuah bukan Kuliah seterusnya akan menerangkan rasuah menurut jenis-jenis kesalahan Akta Suruhanjaya Pencegahan Rasuah Malaysia 2009. 96
CATATAN 97
NOTA PENSYARAH 98
NOTA PENSYARAH Modul 2 Pengenalan kepada SPRM 99
NOTA PENSYARAH 100
NOTA PENSYARAH MODUL ini akan membincangkan: 1. Latar belakang SPRM. 2. Visi, misi dan prinsip SPRM. 3. Peranan mekanisme check and balance. 4. Strategi SPRM 5. Aktiviti utama yang dilaksanakan berserta contoh. 101
NOTA PENSYARAH Gambar adalah ibu pejabat SPRM, yang terletak di No. 2, Lebuh Wawasan, Presint 7, 62250 Putrajaya. Orang awam boleh memohon untuk membuat lawatan ke SPRM. Antara fasiliti yang akan dibawa melawat adalah lokap, bilik kawad cam, bilik temu bual bervideo dan konti MACC.fm. Lawatan ke SPRM merupakan salah satu pendekatan untuk mendidik masyarakat mengenai jenayah rasuah.
Januari 1958 - Kerajaan meminta Shah Nazir Alam, Pegawai Tinggi Polis Pakistan membuat kajian berhubung masalah rasuah di Malaysia. Siasatan kes rasuah dijalankan oleh Criminal Investigation Department (Special Crime), PDRM. Pendakwaan dikendalikan oleh Jabatan Pada 26 April 1958, Kajian Shah Nazir Alam dikemukakan kepada Kerajaan dan mencadangkan sebuah agensi khusus ditubuhkan untuk mencegah rasuah. 1959 - Unit Pencegahan Rasuah (UPR) ditubuhkan di bawah Jabatan Perdana Menteri.
Fungsi	UPR	melaksanakan	program kesedaran antirasuah. Peguam Negara. 1 Oktober 1967 - Agensi khusus ditubuhkan. Semua fungsi pencegahan rasuah diletakkan di bawah agensi ini 1 Januari 2009 - SPRM beroperasi.
•	Turut dibentuk adalah 5 mekanisme check and balance bagi memantau dan memastikan keberkesanan SPRM. 103
NOTA PENSYARAH rasuah diperkenalkan buat pertama kalinya oleh British di Singapura pada tahun 1871 menerusi Kanun Keseksaan Negeri-Negeri Selat. •	Undang-Undang ini hanya diperkenalkan Undang-undang di Negeri-Negeri Selat (NNS). Pada ini diperluaskan ke Negeri-Negeri Melayu Bersekutu (NNMB). 1893, undang-undang Seterusnya, British memperkenalkan Ordinan Pencegahan Rasuah 1937 yang dikuatkuasakan di NNS. Pada tahun 1938, British mewujudkan Enakmen Pencegahan Rasuah untuk dikuatkuasakan di NNMB. Pada tahun 1950, kedua-dua undang- undang ini disatukan dan dijadikan sebagai Ordinan Pencegahan Rasuah 1950 dan dikuatkuasakan ke seluruh Tanah Melayu. ini dikemas kini dari semasa ke semasa: Akta Pencegah Rasuah 1961, Akta BSN 1973, Akta BPR 1982 dan Akta Pencegahan Rasuah 1997. Januari 2009 - Akta SPRM 2009 diguna pakai sehingga sekarang. Selepas merdeka, undang-undang
NOTA PENSYARAH Pejabat SPRM berada di semua negeri. 21 pejabat SPRM peringkat cawangan. • 105
NOTA PENSYARAH SPRM mensasarkan untuk menjadi agensi rasuah yang diiktiraf di pencegahan peringkat antarabangsa. Untuk mencapai visi ini, SPRM banyak menonjolkan peranan dan kejayaannya di platform antarabangsa. SPRM juga sering menerima kunjungan daripada delegasi luar negara untuk mendapat input mengenai usaha-usaha pencegahan rasuah yang dilaksanakan di negara ini. 106
NOTA PENSYARAH SPRM menjadi penggerak utama kepada SPRM amat mementingkan pembangunan usaha pencegahan rasuah. kapasiti dan kapabiliti pegawainya. Sebagai peneraju, SPRM memperkenalkan inisiatif baharu pencegahan rasuah di negara ini. Bagaimanapun, usaha ini mesti disokong dan dilaksanakan secara bersama oleh semua agensi dan segenap lapisan masyarakat. Usaha ini dilaksanakan oleh Akademi Pencegahan Rasuah Malaysia (MACA). •	SPRM mahu pegawai-pegawainya bukan sahaja berkeupayaan dan berkemahiran tinggi, tetapi mampu melaksanakan tugas secara profesional. 107
NOTA PENSYARAH Slogan SPRM. •	Slogan ini mengajak masyarakat melihat rasuah sebagai perbuatan yang amat menjijikkan. Perspektif (pandangan) masyarakat mesti terhadap rasuah dan pelaku berubah rasuah. Pelaku rasuah merupakan mereka yang telah menjual maruah diri. Oleh itu, masyarakat perlu menolak rasuah demi menjaga maruah diri sendiri, keluarga, agama dan negara. 108
NOTA PENSYARAH Mekanisme ini bertujuan memantau dan Mereka bertindak mewakili masyarakat menasihati SPRM. untuk memantau SPRM. Dibentuk melalui Akta SPRM 2009 dan arahan pentadbiran. Ahli badan pemantau mewakili pelbagai sektor sama ada parti politik, sektor swasta, NGO, pengamal undang-undang, pengamal media, bekas hakim dan bekas pegawai tinggi sektor awam. Secara keseluruhannya, badan pemantau ini mempunyai lebih kurang 48 ahli. Mekanisme pemantauan ini membuktikan kebebasan dan ketelusan SPRM dalam melaksanakan tugasnya. SOALAN: Apakah ada agensi lain di Malaysia yang mempunyai pemantau seperti SPRM? JAWAPAN: SPRM merupakan satu- satunya agensi penguat kuasa di negara ini yang dipantau oleh 5 badan pemantau yang bebas dan profesional.
109
JKMR adalah bukti SPRM sebuah badan yang bebas dan telus. Ahli JKMR mewakili parti politik kerajaan dan pembangkang. •	Mereka memantau SPRM dalam Contoh saranan JKMR - mencadangkan kepada Perdana Menteri supaya SPRM mempunyai suruhanjaya perkhidmatan sendiri. melaksanakan tugas. Aktiviti SPRM mesti dibentang kepada JKMR. Seterusnya, JKMR akan menyediakan laporannya dan membentangkan laporan tersebut di Parlimen. 110
NOTA PENSYARAH Antara cadangan LPPR: Pengisytiharan harta Anggota Pentadbiran Persekutuan; Pertambahan jawatan pegawai SPRM; Penubuhan Suruhanjaya Perkhidmatan Pencegahan Rasuah Malaysia; Pelantikan Ketua Pesuruhjaya SPRM di bawah Perlembagaan Persekutuan; Pindaan undang-undang berkaitan liabiliti korporat; laku dan peruntukan mengenai salah pegawai awam. 111
bagaimana SPRM JKA memantau (melalui Bahagian Kecemerlangan dan Profesionalisme) mengendalikan aduan salah laku terhadap pegawai-pegawainya. tidak JKA menyembunyikan kesalahan pegawai- pegawainya. memastikan SPRM
JKA akan pastikan pegawai SPRM sentiasa profesional dalam melaksanakan tugas. JKA juga mencadangkan penambahbaikan terhadap sistem dan prosedur SPRM dalam melaksanakan fungsinya. 112
NOTA PENSYARAH Memantau dan memberi nasihat berkaitan: - aktiviti pendidikan masyarakat oleh Bahagian Pendidikan Masyarakat. - aktiviti pemeriksaan dan perundingan oleh Bahagian Pemeriksaan & Perundingan. - aktiviti hebahan dan promosi kempen antirasuah melalui media. - aktiviti dan peranan Unit Integriti di agensi-agensi. 113
NOTA PENSYARAH Ahli PPO adalah profesional yang mahir SPRM mesti membentangkan untuk dalam siasatan. Peranan PPO adalah memantau aktiviti siasatan SPRM. PPO pastikan tiada kes/maklumat/aduan yang disembunyikan atau 'swept under the carpet' kelulusan PPO: - semua maklumat/aduan yang tidak disiasat; dan - semua kes yang hendak ditutup. 114
NOTA PENSYARAH Pensyarah mesti menekankan bahawa tugas SPRM adalah menyiasat kes-kes berkaitan rasuah dan salah guna kuasa sahaja. Pendakwaan dijalankan oleh Jabatan Peguam Negara. Setiap tahun SPRM menerima antara 6,000 - 8,000 maklumat daripada pelbagai saluran. Namun, hanya separuh sahaja yang berkaitan rasuah. SPRM amat berhati-hati dalam membuka Kertas Siasatan bagi memastikan tiada pihak	yang	teraniaya	kerana	fitnah. Perlu juga dijelaskan mengenai peranan Bahagian/Unit Pemeriksaan & Perundingan dalam menambah baik sistem & prosedur di sektor awam dan swasta. dalam pendidikan adalah bagi membudayakan integriti dan antirasuah dalam kalangan masyarakat. Peranan SPRM Seterusnya, sekitar 1,000 Kertas Siasatan dibuka. 115
3 prinsip ini menjadi teras kepada SPRM dalam melaksanakan tugas. Prinsip ini dilaksanakan bagi meningkatkan keyakinan masyarakat Malaysia dan antarabangsa terhadap SPRM. 116
NOTA PENSYARAH SPRM bebas melaksanakan tugasnya. •	Tiada siapa boleh menghalang SPRM dalam menjalankan aktiviti siasatan, pencegahan dan pendidikan. SPRM tidak perlu merujuk kepada sesiapa dalam menjalankan siasatan. 117
Laporan aktiviti SPRM akan dibentangkan kepada Jawatankuasa Khas Mengenai Rasuah (JKMR). JKMR ini dianggotai oleh ahli Parlimen yang mewakili parti memerintah dan pembangkang. Pembentangan kepada Pembentangan kepada laporan Seterusnya, JKMR akan menyediakan laporannya dan membentangkan di Parlimen. 118
NOTA PENSYARAH Prinsip ini bagi memastikan SPRM melaksanakan tugasnya dengan tahap profesionalisme yang tinggi. SPRM melatih bagi meningkatkan kapabiliti dan kapasiti untuk melaksanakan tugas. pegawainya Sekiranya merasakan masyarakat SPRM melaksanakan tugas secara tidak profesional, boleh membuat aduan kepada Jawatankuasa Aduan. 119
NOTA PENSYARAH Prinsip ini diamalkan hampir di semua negara. •	Merupakan 'check & balance' antara agensi penguatkuasaan, pendakwaan dan kehakiman . Contoh, sekiranya SPRM ada kuasa mendakwa, mungkin ada tohmahan SPRM mendakwa atas dasar dendam atau sentimen peribadi. Bukan atas fakta. Mengelakkan salah guna kuasa apabila agensi yang sama melaksanakan tugas siasatan dan pendakwaan. 120
NOTA PENSYARAH Terdapat pihak yang beranggapan SPRM mempunyai kuasa mendakwa. Perkara ini merupakan kehendak di bawah Perlembagaan Persekutuan Malaysia. Hakikatnya, kuasa pendakwaan hanya diberikan kepada Peguam Negara sahaja. 121
NOTA PENSYARAH Kuasa Peguam Negara jelas diperuntukkan dalam Perkara 145(3) Perlembagaan Persekutuan. SOALAN: Bolehkah Peguam Negara
didakwa atas kesalahan jenayah? JAWAPAN: Tidak boleh. Sekiranya hendak mendakwa seseorang Peguam Negara, beliau mesti dilepaskan jawatan sebagai Peguam Negara. Selepas itu, Peguam Negara yang baharu boleh mendakwa bekas Peguam Negara. 122
NOTA PENSYARAH Bagaimana SPRM mencapai visi, misi objektif dalam agenda pencegahan rasuah? Slide yang seterusnya akan menjelaskan strategi-strategi yang dilaksanakan SPRM. 123
NOTA PENSYARAH Merupakan 3 strategi utama dalam
melaksanakan tugas. 3 strategi ini berdasarkan Seksyen 7(a)- 7(h) Akta SPRM 2009. Slide seterusnya akan menjelaskan perincian setiap strategi berserta contoh aktiviti yang dilaksanakan. 124
NOTA PENSYARAH Strategi penguatkuasaan adalah seperti mana diperuntukkan melalui Seksyen 7(a) dan 7(b) Akta SPRM 2009. Seksyen dan menimbangkan apa-apa aduan tentang pelakuan kesalahan di bawah Akta SPRM 2009 dan menyiasat mana-mana aduan itu sebagaimana	yang	difikirkan	praktik	oleh	Ketua Pesuruhjaya atau pegawai-pegawai itu. 7(a) Menerima Seksyen 7(b) - Mengesan dan menyiasat: i. Apa-apa kesalahan yang disyaki di bawah Akta SPRM 2009; ii. Apa-apa percubaan yang disyaki untuk melakukan apa-apa kesalahan di bawah Akta SPRM 2009; dan iii. Apa-apa komplot yang disyaki untuk melakukan apa-apa kesalahan di bawah Akta SPRM 2009. 125
NOTA PENSYARAH Slide seterusnya adalah beberapa contoh aktiviti penguatkuasaan yang dilaksanakan SPRM. tindakan diambil walaupun kejadian rasuah itu telah lama berlaku? JAWAPAN: Boleh. Sesuatu maklumat tentang perbuatan rasuah yang berlaku dari tahun 1961 dan penyalahgunaan kuasa dari tahun 1970 hingga sekarang boleh dikemukakan kepada SPRM untuk tindakan selanjutnya. •	Dalam undang-undang SOALAN: Bolehkah sesuatu
tiada had masa ditentukan untuk mengambil tindakan terhadap pelaku kesalahan. jenayah, 126
NOTA PENSYARAH Slide ini adalah statistik SPRM bagi tempoh 11 tahun. Secara puratanya setiap tahun: lebih kurang 7,000 maklumat diterima daripada pelbagai saluran. - lebih kurang 1,000 Kertas Siasatan dibuka - 800 hingga 1,000 individu ditangkap kerana rasuah, penyelewengan dan salah guna kuasa. - lebih kurang 300 individu didakwa di mahkamah. - lebih 200 kes berjaya mendapat sabitan. SOALAN: Apakah SPRM akan mengambil yang tindakan terhadap maklumat dikemukakan melalui surat layang? JAWAPAN: SPRM akan mengambil tindakan ke atas apa-apa maklumat yang diterima termasuk melalui surat layang sekiranya maklumat itu mempunyai asas tentang wujudnya perlakuan rasuah, penyelewengan atau salah guna kuasa.
127
NOTA PENSYARAH Antara dan	berprofil	berkepentingan awam yang disiasat SPRM. kes tinggi Pensyarah boleh menambah kes-kes lain yang bersesuaian dengan audiens. 128
NOTA PENSYARAH Antara dan	berprofil	berkepentingan awam yang disiasat SPRM. kes tinggi Pensyarah boleh menambah kes-kes lain yang bersesuaian dengan audiens. 129
NOTA PENSYARAH Antara dan	berprofil	berkepentingan awam yang disiasat SPRM. kes tinggi Pensyarah boleh menambah kes-kes lain yang bersesuaian dengan audiens. 130
NOTA PENSYARAH Antara dan	berprofil	berkepentingan awam yang disiasat SPRM. kes tinggi Pensyarah boleh menambah kes-kes lain yang bersesuaian dengan audiens. 131
NOTA PENSYARAH Antara dan	berprofil	berkepentingan awam yang disiasat SPRM. kes tinggi Pensyarah boleh menambah kes-kes lain yang bersesuaian dengan audiens. 132
NOTA PENSYARAH Strategi pencegahan adalah seperti mana diperuntukkan melalui Seksyen 7(c), 7(d) dan 7(e) Akta SPRM 2009. Seksyen 7(c) - Meneliti amalan, sistem dan tatacara badan-badan awam untuk memudahkan kesalahan di bawah Akta SPRM 2009 dan untuk menghasilkan kajian semula amalan, sistem atau tatacara itu yang pada pendapat Ketua Pesuruhjaya mungkin membawa kepada rasuah. penemuan Seksyen 7(d) - Mengarahkan, menasihati dan membantu mana-mana orang, atas permintaan orang itu, tentang cara-cara bagaimana rasuah dapat dihapuskan oleh orang itu. Seksyen 7(e) - Menasihati ketua badan-
badan awam tentang apa-apa perubahan dalam amalan, sistem atau tatacara yang sesuai dengan penunaian berkesan itu badan-badan kewajipan sebagai	mana	yang	difikirkan	perlu	oleh	Ketua Pesuruhjaya untuk mengurangkan kemungkinan berlakunya rasuah. awam 133
NOTA PENSYARAH Slide seterusnya adalah beberapa contoh aktiviti penguatkuasaan yang dilaksanakan SPRM. 134
NOTA PENSYARAH Antara pemeriksaan dan khidmat nasihat yang	melibatkan	kes	berprofil	tinggi	dan	berkepentingan awam. Pensyarah boleh menambah kes-kes lain yang bersesuaian dengan audiens. 135
NOTA PENSYARAH Antara pemeriksaan dan khidmat nasihat yang	melibatkan	kes	berprofil	tinggi	dan	berkepentingan awam. Pensyarah boleh menambah kes-kes lain yang bersesuaian dengan audiens. 136
NOTA PENSYARAH Antara pemeriksaan dan khidmat nasihat yang	melibatkan	kes	berprofil	tinggi	dan	berkepentingan awam. Pensyarah boleh menambah kes-kes lain yang bersesuaian dengan audiens. 137
NOTA PENSYARAH Antara pemeriksaan dan khidmat nasihat yang	melibatkan	kes	berprofil	tinggi	dan	berkepentingan awam. Pensyarah boleh menambah kes-kes lain yang bersesuaian dengan audiens. 138
NOTA PENSYARAH Antara pemeriksaan dan khidmat nasihat yang	melibatkan	kes	berprofil	tinggi	dan	berkepentingan awam. Pensyarah boleh menambah kes-kes lain yang bersesuaian dengan audiens. 139
NOTA PENSYARAH SPRM juga akan memantau projek-projek mega kerajaan. Antaranya adalah projek Mass Rapid Transit (MRT). 140
NOTA PENSYARAH Strategi pendidikan adalah seperti mana diperuntukkan melalui Seksyen 7(f) dan 7(g) Akta SPRM 2009. Seksyen 7(f) - Mendidik orang ramai untuk menentang rasuah. Mendapatkan dan memelihara sokongan orang ramai dalam memerangi rasuah. Seksyen 7(g) 141
NOTA PENSYARAH Kumpulan sasar utama dalam strategi Objektif utama strategi ini adalah: pendidikan adalah: - sektor awam di bidang penguatkuasaan, perolehan dan perlesenan - sektor swasta terutama GLC - NGO - ahli politik - pelajar IPT - murid sekolah mendidik masyarakat mengenai jenayah rasuah - meningkatkan keyakinan mereka terhadap SPRM - mendapatkan sokongan masyarakat terhadap SPRM - menghebahkan kejayaan SPRM - mempromosi inisiatif baharu antirasuah 142
NOTA PENSYARAH Aktiviti utama dan berterusan iaitu ceramah antirasuah, program pendidikan antirasuah dan pameran. Slide menunjukkan jumlah aktiviti dan jumlah audiens secara purata dalam tempoh setahun. SPRM bekerjasama dengan agensi awam, syarikat swasta, NGO dan sektor politik untuk mengadakan program-program antirasuah. 143
IBR diperkenalkan oleh Ketua Pesuruhjaya SPRM,	Tan	Sri	Dzulkifli	Ahmad. Agensi yang pertama menandatangani IBR adalah Lembaga Hasil Dalam Negeri (LHDN) iaitu pada 27 Januari 2017. Sehingga 31 Disember 2019 - lebih 1,500 organisasi telah menandatangani IBR. Aku janji dalam IBR adalah: 1. akan mematuhi undang-undang, peraturan, dasar negara berkaitan antirasuah. 2. akan membenci dan menolak rasuah. 3. tidak akan melibatkan diri dalam sebarang bentuk jenayah rasuah. 4. akan memastikan kakitangan- kakitangan tidak terlibat dalam rasuah. 5. akan melaporkan kepada SPRM, sebarang bentuk perlakuan rasuah. 144
NOTA PENSYARAH SPRM turun padang dan berjumpa dengan komuniti setempat. Program ini bertujuan mendekati masyarakat setempat. Melalui program ini, masyarakat setempat boleh berinteraksi secara langsung dengan SPRM. •	Masyarakat berpeluang setempat berkongsi dengan SPRM berkaitan isu dan masalah rasuah di tempat mereka. 145
Inisiatif SPRM bagi mendidik golongan pelajar. Golongan ini merupakan 'profesional in the making'. AMAR - kelab/persatuan pelajar yang dikawal selia oleh SPRM. AMAR dahulunya dikenali sebagai Sekretariat Pencegahan Rasuah (SPR). •	Nama ditukar kepada AMAR pada tahun SPR/AMAR ditubuhkan pada tahun 2007 berikutan Kajian Persepsi Rasuah di Malaysia 2002 mendapati 30.5% responden pelajar sanggup terlibat rasuah sekiranya mempunyai peluang. Pada masa sekarang, SPRM memberi tumpuan menubuhkan banyak lagi AMAR di institusi pengajian tinggi swasta. 2018. 146
Inisiatif ini adalah kesinambungan usaha SPRM untuk mendidik golongan pelajar IPT bagi memahami jenayah rasuah. •	AMAR - pendidikan melalui pelaksanaan program di luar kelas (ko-kurikulum). •	Subjek Integriti dan Rasuah - pembelajaran dalam kelas (kurikulum). •	menggunakan pendekatan 'experience- Aktiviti wajib dalam subjek ini: lawatan pelajar ke pejabat SPRM - perkongsian kesan rasuah oleh bekas	majistret	dan	pesalah	rasuah,	Firdaus Ramlan. -	perkongsian	kes	siasatan	berprofil	tinggi oleh pegawai kanan SPRM Kursus ini mula ditawarkan di UKM sebagai based learning'. projek rintis. Antara tugasan pelajar - menyediakan video pendek antirasuah dan membuat kajian kes rasuah (dalam dan luar negara). SPRM sedang memperluaskan ke IPT lain. 147
NOTA PENSYARAH Merupakan salah satu aktiviti melibatkan pelajar IPT. Pertandingan ini diadakan dari semasa kes semasa. Video pendek yang berjaya dan mempunyai kandungan yang baik akan dimuat naik ke portal SPRM untuk tontotan umum. Menguji pemahaman dan kreativiti pelajar mengenai jenayah rasuah. 148
NOTA PENSYARAH Aktiviti pertama SPRM yang mendapat pengiktirafan The Malaysia Book of Records (2018). Program ini merupakan pendekatan pendidikan antirasuah secara kreatif oleh SPRM. Program ini juga memenangi tempat kedua (Naib Johan) Kategori Non-ICT dan Pingat Emas dalam Anugerah Inovasi Jabatan Perdana Menteri (2019). Kerjasama SPRM dengan Institut Pendidikan Guru (IPG) di seluruh negara. 149
NOTA PENSYARAH Hasil kerjasama dengan Kementerian Tahun 2019 - buku teks Pendidikan Sivik mempunyai mesej antirasuah. Tahun 2019 - buku teks Pendidikan Sivik mempunyai mesej antirasuah. Usaha ini bertujuan agar mesej antirasuah diajar di dalam bilik darjah oleh guru (kurikulum). •	Pelengkap SPRM melaksanakan program di luar bilik darjah (ko-kurikulum) kepada usaha 150
NOTA PENSYARAH Program WAR khusus untuk sekolah rendah dan menengah. Dilaksanakan mulai tahun 2014 di Sekolah Jenis Kebangsaan Cina. Pada ketika itu, SPRM ingin mendekati komuniti Cina yang didapati kurang pendedahan berkaitan jenayah rasuah dan kurang pengetahuan mengenai SPRM (Kajian Persepsi Keberkesanan Tindakan SPRM 2012 dan 2013). Program WAR mendapat kerjasama penuh daripada Kementerian Pendidikan Malaysia. Aktiviti semasa program WAR - taklimat kepada murid, tayangan video antirasuah, edaran risalah antirasuah, edaran bahan kempen SPRM, taklimat kepada guru dan ibu bapa. Seterusnya, program WAR diperluas ke sekolah kebangsaan lain. 151
Inisiatif ini adalah bagi mempelbagaikan saluran untuk menyampaikan mesej antirasuah. Dengan adanya radio streaming ini, SPRM boleh menyampaikan apa sahaja mesej antirasuah pada bila-bila sahaja. Radio streaming beroperasi secara atas talian (on-line) Radio streaming ini boleh didengar di seluruh dunia. Radio streaming ini menjadi rujukan media terutama apabila melibatkan temu bual pengurusan tertinggi SPRM dan pimpinan negara. SPRM agensi penguat kuasa yang mempunyai radio streaming. adalah satu-satunya Orang ramai boleh muat turun aplikasi radio ini melalui App Store atau Google Play. 152
NOTA PENSYARAH Mesej antirasuah di variable message sign (VMS) di jalan-jalan utama negara. Kerjasama dengan Lembaga Lebuhraya Malaysia. 153
w NOTA PENSYARAH 154
NOTA PENSYARAH w Modul 3 INTEGRITI vs RASUAH 155
NOTA PENSYARAH 156
NOTA PENSYARAH MODUL ini menjelaskan maksud integriti
daripada perspektif SPRM. Integriti individu. Integriti terpakai juga kepada agensi atau sesuatu proses. tidak hanya terpakai kepada Contoh 1 - Integriti pegawai penguat kuasa dalam menjalankan tugas. Contoh 2 - Integriti proses perolehan kerajaan mesti dipertahankan daripada disalah guna. 157
NOTA PENSYARAH Seorang yang mengamalkan disebabkan beliau tiada integriti. Seorang yang mengamalkan disebabkan beliau tiada integriti. Kesempitan hidup, masalah kewangan, pengaruh kawan-kawan dan tekanan persekitaran - tidak boleh dijadikan alasan untuk seseorang itu mengamalkan rasuah. 158
NOTA PENSYARAH Definisi	Oxford	Dictionary,	2003	-	kejujuran dan mempunyai prinsip yang kukuh. 159
NOTA PENSYARAH Definisi	Kamus	Dewan,	2000	- menekankan sifat jujur, telus, sempurna dan utuh. 160
NOTA PENSYARAH Definisi	oleh	Pelan	Integriti	Nasional	(PIN). adanya Pelan Antirasuah •	Sebelum Nasional (NACP) 2019-2023, PIN adalah dasar kerajaan berkaitan integriti dan antirasuah. NACP 2019-2023 memansuhkan PIN. 161
NOTA PENSYARAH Definisi	Institut	Integriti	Malaysia	adalah lebih terperinci. Merujuk kepada semua sifat baik yang perlu ada pada seseorang individu atau organisasi. 162
NOTA PENSYARAH CS Lewis adalah penulis terkenal dari United Kingdom. Beliau juga ahli akademik di	Oxford	University	dan	Cambridge	University. Definisi	CS	Lewis	adalah	mudah melakukan sesuatu perkara yang betul, walaupun tiada orang melihat. Definisi	ini	menekankan	prinsip	yang	perlu ada pada seseorang individu. Prinsip untuk sentiasa melakukan perkara yang betul pada bila-bila masa atau di mana sahaja. Tidak akan terpengaruh dengan anasir tidak baik yang berada di persekitaran kita. 163
NOTA PENSYARAH Pensyarah boleh bertanya kepada audiens integriti masyarakat tahap mengenai Malaysia. Auidiens akan memberikan pandangan mereka berdasarkan pengamatan dan pengalaman sendiri. 164
NOTA PENSYARAH Salah satu eksperimen sosial yang viral di saluran Youtube. •	Eksperimen sosial ini dijalankan di Malaysia. tindakan masyarakat kita apabila melihat wang RM50 yang tercicir (sengaja dicicirkan) •	Kesimpulan daripada eksperimen ini, tahap integriti masyarakat kita masih rendah. Eksperimen ini menguji 165
NOTA PENSYARAH Pensyarah meminta pendapat audiens - Adakah perbuatan (di slide berikutnya) berintegriti atau tidak? 166
NOTA PENSYARAH Tindakan mengambil wang daripada tabung masjid adalah tidak berintegriti. •	Walaupun begitu, tindakan individu ini wajar dipuji: a. berani mengaku kesalahan. b memohon maaf. c. berjanji untuk pulangkan wang yang diambil. 167
NOTA PENSYARAH 168
NOTA PENSYARAH Faktor	diri	sendiri. •	Diri sendiri menjadi benteng penting untuk melawan segala godaan dan ujian. •	Manusia melakukan perbuatan tidak berintegriti kerana tunduk kepada hawa nafsu dan ujian hidup. 169
NOTA PENSYARAH Pemimpin wajib pamerkan teladan terbaik tone from the top Pemimpin menjadi ikutan warga organisasi. Jangan jadi seperti ketam mengajar •	anaknya berjalan. Maksudnya, pemimpin yang menyuruh anak buahnya berintegriti, padahal dia sendiri pun tidak berintegriti. Pepatah Cina - the	fish	rots	from	the	head 170
NOTA PENSYARAH Sistem yang lemah membuka ruang berlakunya perbuatan tidak berintegriti. Untuk mengukuhkan integriti, sistem dalam organisasi mesti mampu mencegah daripada berlakunya perbuatan rasuah, penyelewengan dan salah guna kuasa. 171
NOTA PENSYARAH Budaya yang tidak elok, boleh merosakkan Budayakan - melakukan perkara yang organisasi. betul walau tiada mata melihat. Amalkan budaya organisasi. Amalkan budaya organisasi. Patuhi segala peraturan yang berkuat kuasa. Contoh: Mematuhi peraturan tidak merokok di kedai makan; mematuhi peraturan jalan raya seperti memberi isyarat (signal) untuk membelok; peraturan pejabat seperti etika berpakaian dan waktu makan; dan lain- lain. 172
NOTA PENSYARAH Struktur yang tidak kemas dan lapuk boleh melemahkan sistem dan prosedur. Seterusnya, membuka ruang berlakunya rasuah, penyelewengan dan salah guna kuasa. 173
NOTA PENSYARAH Faktor-faktor	berlakunya	perbuatan	rasuah dan salah guna kuasa. Boleh dibahagikan kepada faktor dalaman dan faktor luaran. •	Faktor	dalaman:	- tiada integriti - tamak - suka dirai - hidup mewah Faktor	luaran:	- tekanan hidup - desakan/pujukan kontraktor - taktik kontraktor - berbaik-baik dengan orang tertentu - tawaran demi tawaran rasuah 174
NOTA PENSYARAH Slide berikut adalah beberapa kes menarik yang berkaitan isu integriti dan tadbir urus. •	Kes sebenar ini boleh menjadi iktibar kepada semua pihak. Bukan bertujuan memalukan atau membuka aib mana-mana pihak. 175
NOTA PENSYARAH Contoh perbuatan yang bukan sahaja tidak berintegriti, tetapi salah di sisi undang- undang. 176
NOTA PENSYARAH Contoh perbuatan yang bukan sahaja tidak berintegriti, tetapi salah di sisi undang- undang. 177
NOTA PENSYARAH Kes ini melibatkan seorang pegawai Lembaga Kemajuan Wilayah Kedah (KEDA). Bagaimanapun, tertuduh dalam kes ini dilepaskan oleh mahkamah. Perbuatan pegawai tersebut amat tidak berintegriti kerana mengambil kesempatan terhadap golongan yang memerlukan (ibu tunggal yang miskin). 178
NOTA PENSYARAH Contoh perbuatan yang bukan sahaja tidak berintegriti, tetapi salah di sisi undang- undang. 179
NOTA PENSYARAH Contoh perbuatan yang bukan sahaja tidak berintegriti, tetapi salah di sisi undang- undang. 180
NOTA PENSYARAH Slide ini menjelaskan beberapa cabaran integriti dapat menjejaskan yang seseorang individu. Bagi penjawat awam dan orang yang mempunyai kedudukan, cabaran integriti yang utama adalah rasuah, penyelewengan dan salah guna kuasa. jenayah 181
NOTA PENSYARAH Segmen ini, kita menyelami apa yang difikirkan	oleh	seseorang	itu	sehingga	terdorong untuk melakukan rasuah. 182
NOTA PENSYARAH Secara ringkasnya, terdapat 7 alasan mengapa seseorang itu terlibat dengan rasuah. Perincian bagi setiap alasan adalah seperti di slide berikutnya. 183
NOTA PENSYARAH ALASAN 1: Individu itu memikirkan semua
orang melakukan rasuah. Individu itu beranggapan tidak mengapa untuk ambil rasuah kerana ia hanya jenayah kecil. Tiada siapa yang rugi. •	Malah, rasuah menguntungkan kedua-dua pihak (pemberi dan penerima). 184
NOTA PENSYARAH ALASAN 2: Individu itu berasa ingin cepat kaya, tetapi melalui cara yang mudah. Sikap tamak menguasai diri. •	Suka membandingkan kehidupan sendiri dengan pegawai-pegawai lain. •	Malas berusaha lebih untuk berjaya. 185
NOTA PENSYARAH ALASAN 3: Melakukan rasuah kerana tekanan rakan sekerja/rakan sejawat. •	Sekiranya enggan mengambil rasuah, akan dipulaukan rakan sekerja. Perkara ini banyak berlaku terutama dalam agensi penguatkuasaan. 186
NOTA PENSYARAH ALASAN 4: Mengikut teladan buruk daripada kepimpinan organisasi. Sekiranya pemimpin mementingkan integriti, perkara itu sudah tentu dapat meningkatkan integriti warga organisasi. •	Sekiranya pemimpin melakukan rasuah, warga organisasi akan merasakan tidak salah untuk mereka turut sama melakukan rasuah. Pesanan kepada pengurusan organisasi: sentiasa Tingkah diperhatikan oleh warga organisasi. pemimpin laku 187
NOTA PENSYARAH ALASAN 5: Individu itu melihat rakan- rakan mereka mengambil rasuah dan terlepas. Mereka 'cuba-cuba' mengambil rasuah, dan terlepas. Perkara itu memotivasikan mereka untuk rasuah kerana mengulangi perbuatan yakin akan terlepas. 188
NOTA PENSYARAH ALASAN 6: Kecewa apabila usaha keras mereka tidak dihargai dengan sewajarnya. •	Contoh - mendapat penilaian tahunan yang rendah; tidak dinaikkan pangkat; tidak mendapat bonus yang diharapkan; dan lain. Pekerja mula memberontak dan melakukan perkara-perkara yang tidak sepatutnya. Alasannya, 'nothing to lose'. 189
NOTA PENSYARAH ALASAN 7: Rasuah terpaksa dilakukan demi kelangsungan hidup. •	Kadang-kadang, kita sendiri yang mencipta Ingat: Matlamat tidak menghalalkan cara. Kononnya - kerana darurat, rasuah boleh dilakukan. •	Menyalahkan Kononnya - kerana darurat, rasuah boleh dilakukan. •	Menyalahkan persekitaran yang menyebabkan rasuah terpaksa dilakukan. Contoh: Mengamalkan hidup mewah, kahwin lebih seorang, suka berjudi, suka berjoli dan lain-lain. 190
NOTA PENSYARAH Kita mesti mengetahui tahap risiko rasuah di tempat kerja. Sekiranya anda bekerja di sektor atau bidang (slide berikutnya), anda mempunyai risiko tinggi untuk terjebak dengan rasuah dan salah guna kuasa. •	Oleh sebab itu, anda perlu lebih berhati- hati. ini 191
NOTA PENSYARAH •	Bidang pekerjaan yang berkaitan dengan pengurusan kontrak dan tender. Jelaskan secara ringkas. Berisiko kerana anda berhadapan dengan kontraktor dan pembekal yang cuba mendapatkan projek walau dengan apa cara sekalipun. Anda juga mempunyai kuasa tertentu yang boleh disalah guna untuk kepentingan anda dan keluarga. 192
NOTA PENSYARAH •	Bidang pekerjaan yang berkaitan dengan pengurusan pembelian dan pembekalan. Jelaskan secara ringkas. Sama juga. Anda mempunyai kuasa tertentu yang boleh disalah guna atau diseleweng untuk kepentingan anda dan keluarga. 193
NOTA PENSYARAH •	Bidang pekerjaan yang berkaitan dengan penguatkuasaan dan penyeliaan. Jelaskan secara ringkas. Kuasa - Anda boleh mengambil tindakan yang melanggar terhadap mereka peraturan. Berisiko kerana kuasa dan budi bicara yang anda miliki. Budi bicara - Anda juga boleh melepaskan (tidak ambil tindakan) sekiranya anda mahu. 194
NOTA PENSYARAH •	Bidang pekerjaan yang berkaitan dengan pengurusan harta dan aset pejabat. Jelaskan secara ringkas. Berisiko kepada penyalahgunaan harta atau aset pejabat. Anda boleh memanipulasi rekod harta dan aset pejabat untuk faedah anda. Anda berpotensi menyalah guna harta atau aset pejabat untuk diri sendiri. 195
NOTA PENSYARAH •	•	Negara seperti New Zealand, Denmark dan	Finland	-	integrity-based community. Integriti bukan hanya sekadar perkataan. Integriti mesti dibudayakan. Budaya integriti mesti daripada sekecil- kecil perbuatan sehingga perkara yang besar. Contoh: Menjaga masa, tidak curi tulang, tidak mengambil hak orang dan sentiasa menghormati orang lain. 196
NOTA PENSYARAH Hati yang mencorak perbuatan kita. •	Bersihkan hati, jaga tingkah laku. •	Elakkan melakukan perkara-perkara yang tidak betul. 197
NOTA PENSYARAH Anak-anak ibarat kain putih, ibu bapa yang mencorakkan perilaku anak-anak. Tanggungjawab membentuk integriti mesti
tidak boleh melepaskan Ibu bapa tanggungjawab membentuk keperibadian anak-anak kepada guru semata-mata.
bermula dari rumah. Ibu bapa mesti mempamerkan percakapan dan perbuatan yang baik kepada anak. 198
NOTA PENSYARAH Moral daripada video ini adalah - ibu bapa mesti menjadi teladan kepada anak-anak. Kalau ibu bapa menunjukkan contoh yang buruk, anak-anak pasti akan menuruti (mencontohi) teladan buruk tersebut. 199
NOTA PENSYARAH Semua agama mengajar penganutnya untuk mengamalkan nilai-nilai murni. •	Tiada agama membenarkan perbuatan yang salah seperti rasuah, penyelewengan dan salah guna kuasa. Agama tidak menghalang untuk menjadi kaya raya. Apa yang penting, kekayaan bukan diperoleh melalui jalan yang salah. Setiap individu mesti berusaha mencari rezeki yang halal. 200
Ilustrasi masyarakat kita. ini menggambarkan realiti Hasil yang diperoleh secara haram, adalah haram. Kita hanya melihat halal atau haram pada fizikal	makanan	sahaja. Sekiranya harta diperoleh melalui jalan jenayah (seperti rasuah), harta tersebut boleh disita mengikut undang-undang. 201
NOTA PENSYARAH Kerajaan telah melaksanakan pelbagai integriti inisiatif untuk meningkatkan penjawat awam. Isu dalam perkhidmatan awam yang utama bukan ketiadaan peraturan atau undang- undang. Isu utama adalah ketidakpatuhan kepada peraturan dan undang-undang tersebut.
Negara kita mempunyai terlalu banyak peraturan dan undang-undang dalam pelbagai perkara. Banyak undang-undang tidak atau kurang dikuatkuasakan. Contoh - peraturan mengenai merokok di tempat awam, membuang sampah bukan pada tempatnya, penggunaan parking OKU dan lain-lain lagi. yang 202
NOTA PENSYARAH Antara inisiatif penting yang diperkenalkan kerajaan. 203
NOTA PENSYARAH Antara inisiatif penting yang diperkenalkan kerajaan. NACP merupakan dasar negara berkaitan antirasuah. Paling baharu adalah: a. Jawatankuasa Khas Mengenai Antirasuah (JKKMAR) yang dipengerusikan oleh Perdana Menteri. b. Jawatankuasa Antirasuah (JAR) yang dipengerusikan oleh Ketua Setiausaha Negara Dasar 5 tahun ini mesti digerakkan oleh terletak semua agensi. Bukan hanya kepada SPRM semata-mata. c. Pelan Antirasuah Nasional (NACP) yang dilancarkan oleh Perdana Menteri pada 29 Januari 2019. 204
NOTA PENSYARAH Video ini menjelaskan secara ringkas mengenai NACP 2019-2023. 205
NOTA PENSYARAH w
206
NOTA PENSYARAH w Modul 4 RASUAH BERDASARKAN AKTA SPRM 2009 207
NOTA PENSYARAH 208
NOTA PENSYARAH MODUL ini akan menjelaskan Kesalahan rasuah bukan sahaja memberi maksud rasuah secara umum. - kesalahan rasuah berdasarkan Akta SPRM 2009 - Contoh kes sebenar kesalahan rasuah. dan menerima suapan. Rasuah juga dikategorikan jenayah serius di negara ini. sebagai 209
NOTA PENSYARAH Definisi	rasuah	adalah	berbeza	antara	satu negara dengan negara yang lain. •	Sesetengah	definisi	rasuah	hanya	merujuk	kepada pegawai yang memegang jawatan awam sahaja. Definisi	rasuah	mesti	mengikut	undang- undang yang terpakai di sesebuah negara 210
NOTA PENSYARAH The World Bank adalah institusi kewangan antarabangsa yang memberi pinjaman kepada negara untuk tujuan pembangunan. Takrifan The World Bank hanya melibatkan salah guna kuasa oleh pegawai yang memegang untuk keuntungan peribadi. - Jawatan perkhidmataan awam, pegawai kerajaan, pentadbir negara dan lain-lain. bermaksud jawatan awam awam ini
211
NOTA PENSYARAH United Nations Development Programme (UNDP) adalah sebuah badan di bawah Pertubuhan Bangsa-bangsa Bersatu (United Nations). Tafsiran ini merujuk rasuah sebagai salah guna kuasa oleh penjawat awam untuk keuntungan peribadi. 212
NOTA PENSYARAH Transparency International (TI) adalah pertubuhan bukan kerajaan antarabangsa yang berpusat di Berlin, Jerman. TI	mendefinisikan	rasuah	sebagai	salah	guna terhadap kuasa yang diamanahkan untuk keuntungan peribadi. Misi TI adalah mewujudkan dunia yang Definisi	ini	juga	meluas	dan	terpakai kepada sektor awam dan swasta. Definisi	ini	juga	meluas	dan	terpakai kepada sektor awam dan swasta. 213
NOTA PENSYARAH Transparency International (TI) United Kingdom	-	memberi	definisi	yang	lebih	terperinci. Membahagikan perbuatan rasuah kepada dua kategori iaitu 'active' dan 'passive'. Active bribery - perbuatan menawar atau memberi rasuah. Passive bribery - perbuatan meminta atau menerima rasuah. 214
NOTA PENSYARAH Secara umumnya - ini adalah maksud Berdasarkan Akta SPRM 2009, terdapat 4 kesalahan utama. Berdasarkan Akta SPRM 2009, terdapat 4 kesalahan utama. Perkara tersebut akan dijelaskan dalam slide selepas ini. 215
NOTA PENSYARAH Pelbagai nama samaran untuk rasuah. •	Nama paling selalu digunakan adalah 'kawtim', dan 'duit kopi'. Di luar negara, rasuah juga mempunyai nama lain yang merujuk kepada perbuatan rasuah. Pungli (Indonesia) - pungutan liar •	Sleaze (UK) - perbuatan tidak jujur dan tidak bermoral terutama oleh penjawat awam.
Les	Affaires (Perancis) - transaksi haram dalam perniagaan. Black Mist (Jepun) - merujuk kepada skandal mengatur perlawanan dalam liga profesional besbol Jepun yang berlaku antara tahun 1969 dan 1971. 419 (Nigeria) - nombor 419 adalah merujuk kepada peruntukan undang-undang bagi jenayah fraud dalam Nigerian Criminal Code.
Tangentopoli (Itali) - perbuatan rasuah dalam sistem politik Itali yang terbongkar sekitar tahun 90-an. Air Supply (Uganda) - pembayaran yang dibuat walaupun barang tidak dibekalkan atau perkhidmatan tidak diberikan. 216
NOTA PENSYARAH Bentuk rasuah adalah pelbagai. Tidak hanya berupa wang ringgit sahaja. Bentuk 'suapan' ditafsirkan dalam Seksyen 3 Akta SPRM 2009. Contoh bentuk rasuah adalah seperti di bawah: Bonus - A, pengarah urusan syarikat berjanji memberikan hujung tahun sebanyak lima bulan gaji kepada akauntannya, B dengan syarat B menyembunyikan penyelewengan wang syarikat yang dilakukan A. bonus Hadiah - Pembekal A memberi hadiah berupa set golf kepada B, seorang pegawai supaya mempercepatkan kewangan bayaran bagi tuntutannya. Perkhidmatan - A, seorang kontraktor menawarkan khidmat seks GRO kepada B, pengarah perolehan syarikat XXX. Sebagai balasannya, B akan memastikan A mendapatkan projek daripada syarikat XXX. 217
NOTA PENSYARAH sambungan... •	Pinjaman - Seorang pembekal memberi pinjaman wang kepada seorang pegawai pentadbir makmal (yang kesempitan duit). Dengan syarat, pegawai berkenaan menerima dan memperakui pembekalan peralatan makmal yang tidak sempurna. universiti Diskaun - A, pemilik syarikat pengedar kereta mewah memberi diskaun 75% untuk sebuah kereta BMW kepada B, seorang pegawai penguatkuasa. Diskaun melampau ini bertujuan agar B tidak mengambil terhadap A yang sedang disiasat kerana terlibat dalam aktiviti menjual dadah. syarikat Jawatan menawarkan kenaikan pangkat kepada akauntannya supaya tidak melaporkan kepada polis mengenai perbuatannya yang telah mencuri wang syarikat. pengurus tindakan A,
218
NOTA PENSYARAH Berdasarkan Akta SPRM 2009, terdapat 4 kesalahan utama rasuah. Slide berikutnya akan menjelaskan 4 kesalahan utama rasuah berserta contoh- contoh kes sebenar. Bukan bertujuan memalukan mana-mana pihak. Sekadar untuk memberi kefahaman kepada audiens dan iktibar bersama. 219
NOTA PENSYARAH Merujuk kepada Seksyen 16(a) dan 17(a) Akta SPRM 2009. Kesalahan ini juga dikenali sebagai 'passive bribery'. Boleh dilakukan oleh sesiapa sahaja (sektor awam, swasta, NGO, ahli politk dan lain-lain). Walaupun begitu, kesalahan ini banyak dilakukan oleh penjawat awam dan mereka yang mempunyai kuasa dalam sesuatu perkara. 220
NOTA PENSYARAH CONTOH KES SEBENAR KESALAHAN MEMINTA ATAU MENERIMA RASUAH. 221
NOTA PENSYARAH CONTOH KES SEBENAR KESALAHAN MEMINTA ATAU MENERIMA RASUAH. Kes bekas hakim Mahkamah Tinggi Syariah Perak, Basuri @ Haji Hassan Basri bin Markum. Perincian kes ini boleh diperoleh dalam buku 'Jerung dalam Jaring Kami' (2013). 222
NOTA PENSYARAH CONTOH KES SEBENAR KESALAHAN MEMINTA ATAU MENERIMA RASUAH. Kes ini melibatkan seorang pegawai Lembaga Kemajuan Wilayah Kedah (KEDA). Bagaimanapun, tertuduh dalam kes ini dilepaskan oleh mahkamah. Perbuatan pegawai tersebut amat tidak berintegriti kerana mengambil kesempatan terhadap golongan yang memerlukan (ibu tunggal yang miskin). 223
NOTA PENSYARAH CONTOH KES SEBENAR KESALAHAN MEMINTA ATAU MENERIMA RASUAH. 224
NOTA PENSYARAH CONTOH KES SEBENAR KESALAHAN MEMINTA ATAU MENERIMA RASUAH. 225
NOTA PENSYARAH CONTOH KES SEBENAR KESALAHAN MEMINTA ATAU MENERIMA RASUAH. 226
NOTA PENSYARAH Merujuk kepada Seksyen 16(b) dan 17(b) Akta SPRM 2009. Kesalahan ini juga dikenali sebagai 'active bribery'. Boleh dilakukan oleh sesiapa sahaja. •	Walaupun begitu, kesalahan ini banyak dilakukan oleh sektor swasta, ahli perniagaan dan orang awam yang ingin sesuatu perkara atau mendapatkan mengelakkan sesuatu hukuman. SOALAN: Pemberi dan penerima rasuah, kedua-duanya melakukan kesalahan. Oleh sebab itu, siapa yang akan didakwa? JAWAPAN: SPRM akan melindungi orang yang membuat aduan.
Contohnya, sekiranya pengadu adalah orang yang memberi rasuah, SPRM akan menyiasat dan mengambil tindakan ke atas orang yang menerima rasuah. itu, takut untuk membuat aduan. Tidak kira sama ada anda adalah pemberi atau penerima rasuah. Oleh sebab jangan 227
NOTA PENSYARAH CONTOH KES SEBENAR KESALAHAN MEMINTA ATAU MENERIMA RASUAH NPAL melantik syarikat Aksavest Sdn. Bhd (AKSB) sebagai perantara antara NPAL dengan BNM. SOALAN: Adakah terdapat kes yang mana pemberi dan penerima rasuah di dakwa di mahkamah kerana rasuah? JAWAPAN: Ada. Rujuk kes rasuah melibatkan bekas Penolong Gebenor Bank Negara.
Ringkasan kes: BNM mengadakan perjanjian dengan Note Printing Australia Limited (NPAL) bagi percetakan wang kertas polimer RM5. SHAH ALAM, 1 Julai 2011 - Pengarah syarikat AKSB didakwa atas 2 pertuduhan di bawah Seksyen 11(b) Akta Pencegahan Rasuah 1997 kerana memberi rasuah sebanyak RM100,000 kepada Penolong transaksi. Gabenor BNM menerusi 2 (RM50,000 setiap transaksi). Bayaran rasuah adalah bagi memastikan NPAL memperoleh kontrak percetakan wang kertas polimer RM5 daripada BNM. 228
NOTA PENSYARAH sambungan... •	Bekas Penolong Gabenor BNM pula didakwa atas 2 pertuduhan di bawah Seksyen Pencegahan Rasuah 1997 kerana menerima suapan RM100,000 daripada AKSB melalui 2 transaksi (RM50,000 setiap transaksi). (Sumber: Laporan Tahunan SPRM 2011, m.s 49) 6 Disember 2013 - Tertuduh bagi kes ini dibebaskan oleh mahkamah. 11(a) Akta
CONTOH KES SEBENAR KESALAHAN MENAWAR ATAU MEMBERI RASUAH. Sukar untuk membuktikan kes sekiranya pemberi dan penerima didakwa. Bukti sokongan lain mesti amat kuat. 229
NOTA PENSYARAH CONTOH KES SEBENAR KESALAHAN MENAWAR ATAU MEMBERI RASUAH. 230
NOTA PENSYARAH Menolak dengan tegas tawaran rasuah dan nasihatkan si pemberi. Bual laporan kepada SPRM. •	Sekiranya si Bual laporan kepada SPRM. •	Sekiranya si KAEDAH 2: Tangkap si pemberi •	Selepas beliau memberi wang kepada anda, anda boleh tangkap si pemberi. •	Kesalahan rasuah adalah kesalahan boleh tangkap - Seksyen 49(1) Akta SPRM 2009. •	Bawa si pemberi ke SPRM terdekat dan buat laporan rasmi. KAEDAH 1: Ambil wang dan lapor SPRM •	Ambil wang yang ditawarkan/diberi. •	Segera buat laporan kepada SPRM •	Peringatan: Jangan guna wang (rasuah) dan kekalkan keadaan asal. KAEDAH 3: Perangkap •	Tetapkan dengan si pemberi untuk serahkan wang di tempat dan pada masa tertentu. Sebaiknya ada saksi yang melihat perbuatan anda. Contoh saksi - rakan sekerja. Buat laporan SPRM. •	SPRM akan hadir dan membuat tangkapan setelah transaksi berlaku. 231
NOTA PENSYARAH Merujuk kepada Seksyen 18 Akta SPRM 2009. Kesalahan boleh dilakukan di sektor awam dan sektor swasta. Secara mudahnya, kesalahan berlaku apabila 'tuntut lain, buat/bekal lain' yang menguntungkan pihak yang membuat tuntutan. 232
NOTA PENSYARAH Boleh berlaku dalam 2 keadaan: a. tuntutan palsu dalam aspek kuantiti b.	tuntutan	palsu	dalam	aspek	spesifikasi. 233
NOTA PENSYARAH CONTOH KES SEBENAR KESALAHAN MEMBUAT TUNTUTAN PALSU. 234
NOTA PENSYARAH CONTOH KES SEBENAR KESALAHAN MEMBUAT TUNTUTAN PALSU. Kes	bekas	Dekan	Fakulti	Sains	Sukan	dan	Rekreasi UiTM, Dato' Md Saberi bin Md Salleh. Perincian kes ini boleh diperoleh dalam buku 'Jerung dalam Jaring Kami' (2013). 235
NOTA PENSYARAH CONTOH KES SEBENAR KESALAHAN MEMBUAT TUNTUTAN PALSU. 236
NOTA PENSYARAH CONTOH KES SEBENAR KESALAHAN MEMBUAT TUNTUTAN PALSU. 237
NOTA PENSYARAH CONTOH KES SEBENAR KESALAHAN MEMBUAT TUNTUTAN PALSU. 238
NOTA PENSYARAH CONTOH KES SEBENAR KESALAHAN MEMBUAT TUNTUTAN PALSU. Kes bekas ADUN Teratai, Selangor, Yap Soo Sun. Perincian kes ini boleh diperoleh dalam buku 'Jerung dalam Jaring Kami' (2013). 239
NOTA PENSYARAH Merujuk kepada Seksyen 23 Akta SPRM 2009. •	Kesalahan awam. ini khusus untuk pegawai Secara ringkasnya, kesalahan berlaku apabila seseorang pegawai awam terlibat memberikan projek kerajaan kepada ahli keluarga. Secara umumnya, syarikat milik kerajaan adalah dianggap 'badan awam'. Melainkan dapat dibuktikan sebaliknya. Tafsiran 'badan awam' adalah seperti mana Seksyen 3 Akta SPRM 2009 Penglibatan boleh jadi dalam berbagai cara - meluluskan, menyokong, mencadangkan atau mengambil apa-apa tindakan berhubung sesuatu tender atau sebut harga. Definisi	'saudara'	adalah	seperti	mana	Seksyen 3 Akta SPRM 2009 - Tafsiran 'saudara' 240
Ilustrasi bagaimana kesalahan ini boleh berlaku. 241
NOTA PENSYARAH CONTOH KES SEBENAR KESALAHAN SALAH GUNA KUASA OLEH PEGAWAI AWAM. 242
NOTA PENSYARAH CONTOH KES SEBENAR KESALAHAN SALAH GUNA KUASA OLEH PEGAWAI AWAM. 243
NOTA PENSYARAH CONTOH KES SEBENAR KESALAHAN SALAH GUNA KUASA OLEH PEGAWAI AWAM. 244
NOTA PENSYARAH CONTOH KES SEBENAR KESALAHAN SALAH GUNA KUASA OLEH PEGAWAI AWAM. Kes bekas Ketua Menteri Sabah, Datuk Seri Panglima, Joseph Pairin Kitingan. Perincian kes ini boleh diperoleh dalam buku 'Jerung dalam Jaring Kami' (2013). 245
NOTA PENSYARAH CONTOH KES SEBENAR KESALAHAN SALAH GUNA KUASA OLEH PEGAWAI AWAM. Kes bekas EXCO Negeri Melaka, Datuk Sahar bin Arpan. Perincian kes ini boleh diperoleh dalam buku 'Jerung dalam Jaring Kami' (2013). 246
NOTA PENSYARAH CONTOH KES SEBENAR KESALAHAN MEMINTA ATAU MENERIMA RASUAH. 247
NOTA PENSYARAH Rujuk Seksyen 24(1) Akta SPRM 2009 dan Seksyen 24(2) Akta SPRM 2009. •	Mahkamah wajib mengenakan hukuman denda dan penjara. Denda bagi kesalahan meminta/menerima suapan, menawar/memberi suapan dan salah guna kuasa - 5 kali nilai suapan atau nilai yang menjadi kesalahan. Penjara - tiada jumlah minimum. Undang- undang menetapkan penjara maksimum 20 tahun. Bagi penjawat awam, hukuman penjara boleh menyebabkan mereka hilang pencen. Rujuk Seksyen 21(1) Akta Pencen 1980. Sekiranya suapan tidak boleh dinilai (seperti suapan berbentuk jawatan dan perkhidmatan) tidak kurang - denda daripada RM10,000. Denda bagi kesalahan membuat tuntutan palsu - 5 kali nilai tuntutan palsu yang dibuat. 248
NOTA PENSYARAH SOALAN: Sekiranya rasuah berbentuk perkhidmatan seks, bagaimana mahkamah akan menetapkan hukuman denda? JAWAPAN: Sekiranya nilai suapan boleh nilai, maka dendanya adalah 5 kali nilai suapan, atau minimum RM10,000.
Memandangkan berbentuk khidmat seks tidak boleh dinilai, denda minimum boleh dikenakan iaitu RM10,000. suapan KESAN RASUAH - Harta yang diperoleh daripada aktiviti rasuah akan disita dan dilucut hak. Disita - harta ditahan/dirampas untuk proses siasatan SPRM. Dilucut hak - harta dipindah milik daripada pemilik kepada pihak lain. 249
NOTA PENSYARAH Statistik sitaan dan lucut hak kes rasuah. •	Tahun 2019 - jumlah lucut hak harta yang tertinggi dalam sejarah SPRM iaitu sebanyak RM1.285 bilion Ops SSER melibatkan aktiviti rasuah dan pengubahan wang haram oleh pengarah dan pegawai kanan Syarikat Suria Strategic Energy Resources Sdn Bhd(SSER) berkaitan kontrak pembinaan saluran paip di Semenanjung Malaysia dan Sabah. SSER	-	anak	syarikat	kepada	MOF • Jumlah lucut hak RM1,146,711,148.56 Ops 1MDB dilaksanakan bagi melucut rasuah dan hak harta hasil aktiviti penyelewengan berkaitan dana 1MDB. - 16 penerima dana IMDB mengembalikan wang berjumlah RM27,938,444.46. - Perintah lucut hak mahkamah sebanyak RM12,673,665.38. - 80 penerima dana diserahkan Notis Kompaun di bawah Seksyen 92(1)	AMLATFPUAA	2001.	- 11 daripada mereka bersetuju untuk membayar kompaun dan seorang 250
NOTA PENSYARAH Bagi perbuatan rasuah, selain boleh didakwa di bawah Akta SPRM 2009, mereka yang terlibat juga boleh didakwa di bawah kesalahan pengubahan wang haram. Semua adalah kesalahan berat (predicate	offence) seperti mana Jadual Kedua (Tafsiran Kesalahan Berat) Akta Pencegahan Pengubahan Wang Haram, Pencegahan Pembiayaan Keganasan dan Hasil daripada Aktiviti Haram	(AMLATFPUAA)	2001. kesalahan rasuah Oleh itu, sebarang transaksi melibatkan hasil aktiviti rasuah boleh dikategorikan sebagai jenayah pengubahan wang haram. 251
NOTA PENSYARAH ini menjelaskan bagaimana Ilustrasi jenayah pengubahan wang haram berlaku. •	Penjenayah memperoleh hasil daripada
aktiviti haram. Contoh aktiviti haram - rasuah, mencuri, merompak, menipu, pecah amanah, terima deposit haram dan sebagainya. Hasil haram digunakan untuk membeli aset, disimpan dalam bank dan pelaburan. jenayah itu adalah Setiap transaksi pengubahan wang haram. Pengubahan wang (money laundering) - membersihkan harta 'kotor' supaya kelihatan bersih. 3 PERINGKAT dalam pengubahan wang haram, iaitu: 1. Placement - menempatkan wang haram di beberapa tempat. Contoh: Simpan wang haram di beberapa akaun bank. - memindahkan atau 2. Layering menyembunyikan wang haram melalui urus niaga yang sah. Contoh: Wang haram dipindahkan daripada akaun bank ke perniagaan yang sah. haram
252
NOTA PENSYARAH 3. Integration - Wang haram dan wang halal telah bercampur. Contoh: Wang haram yang dilabur dalam perniagaan menghasilkan keuntungan. Dalam kes rasuah, selalunya wang rasuah digunakan untuk tujuan berikut: - membeli aset dan barangan mewah seperti rumah, kereta, jam tangan dan beg tangan. - Disimpan atau dilaburkan dalam institusi kewangan/pelaburan seperti simpanan tetap, ASB, Tabung Haji dan sebagainya. HUKUMAN: Petikan Seksyen 4(1) Akta Pencegahan Pengubahan Wang Haram, Pencegahan Pembiayaan Keganasan dan Hasil daripada Aktiviti Haram (AMLATFAPUAA)	2001. Semangat peruntukan ini adalah: Mengesan hasil yang diperoleh daripada aktiviti haram. - mengelakkan hasil aktiviti haram disembunyikan dan dilarikan oleh penjenayah. - mendapatkan semula (merampas) hasil aktiviti haram kepada kerajaan. 253
NOTA PENSYARAH Hadiah merupakan amalan biasa untuk menunjukkan penghargaan, kasih sayang dan sebagainya. Hadiah juga merupakan salah satu bentuk rasuah menurut Akta SPRM 2009. 254
NOTA PENSYARAH Pegawai awam dinasihatkan agar berhati- hati dalam pemberian dan penerimaan hadiah. Pegawai awam dilarang menerima hadiah yang mempunyai daripada mereka hubungan rasmi. Perbuatan itu salah daripada segi etika kerja dan peraturan pegawai awam Boleh juga menjadi satu kesalahan jenayah. SOALAN: Apakah yang dimaksudkan
'hadiah'? JAWAPAN: Bagi maksud Pekeliling Perkhidmatan Bil. 3 Tahun 1998, hadiah tambang percuma, termasuklah wang, saham, tiket loteri, kemudahan perjalanan, hiburan, perkhidmatan, keahlian kelab, apa-apa bentuk komisen, hamper, barang kemas, perhiasan, apa-apa benda yang bernilai yang diberi atau diterima pegawai awam itu. 255
NOTA PENSYARAH Pegawai awam mesti berhati-hati dalam menerima hadiah. Seksyen 165 KK - Adalah satu kesalahan jenayah apabila seorang pegawai awam menerima barang berharga (hadiah) tanpa balasan setimpal daripada kontraktor atau pembekal yang mempunyai urusan rasmi dengannya. SOALAN: Adakah pemberian hamper yang kecil nilainya dianggap rasuah? JAWAPAN: Penerimaan atau pemberian hadiah tidak kira kecil atau besar nilainya adalah menjadi satu kesalahan rasuah sekiranya orang yang memberi hadiah itu; - Mempunyai hubungan dengan kerja- kerja rasmi pegawai itu atau pegawai bawahannya; dan - Pemberian atau penerimaan itu tidak dibuat dengan suci hati atau berniat untuk merasuah.
256
NOTA PENSYARAH Kriteria pemberian atau penerimaan hadiah yang boleh menjadi rasuah. Walaupun hadiah bernilai RM10, sekiranya diberi oleh orang yang ada urusan rasmi dan boleh mempengaruhi keputusan si penerima - boleh dianggap sebagai rasuah. Terdapat juga keadaan di mana hadiah diterima daripada orang yang ada hubungan rasmi, tetapi sukar ditolak. •	Contohnya, hadiah diberi di hadapan akan tetamu. Sekiranya menyebabkan pemberi berasa malu. ditolak Dalam keadaan tersebut, hadiah boleh diterima. Tetapi mesti dirujuk kepada ketua jabatan untuk keputusan beliau. PRINSIP ASAS - hadiah tidak boleh diterima daripada mereka yang mempunyai urusan rasmi. Hadiah hanya boleh diterima sekiranya tiada hubungan rasmi. Bentuk, kadar dan nilai hadiah mesti sesuai tujuan hadiah diberi. Contoh: dengan Menerima hadiah sebuah kereta sempena hari jadi daripada seorang individu (tidak rapat) - bukan nilai yang munasabah. 257
NOTA PENSYARAH sambungan ... •	SOALAN: Bolehkah orang awam/syarikat memberi hadiah kepada pegawai awam sebagai terima kasih kerana memudahkan urusannya dengan jabatan terbabit? JAWAPAN: Tidak boleh. Pegawai awam dilarang menerima apa-apa hadiah daripada mereka yang mempunyai kaitan dengan tugas rasminya. tanda
RECAP •	Ulang kaji •	Pensyarah meminta pelajar untuk menyebut semula 4 kesalahan rasuah. •	Pensyarah juga boleh meminta pelajar untuk jelaskan secara ringkas setiap satu kesalahan itu. Sekiranya bercadang untuk merakamkan penghargaan, disyorkan untuk menyatakan dalam bentuk surat penghargaan. 258
NOTA PENSYARAH Kesimpulan kepada kuliah ini. 259
NOTA PENSYARAH 260
NOTA PENSYARAH Modul 5 White-collar crime 261
NOTA PENSYARAH 262
NOTA PENSYARAH MODUL ini akan membincangkan: 1. Maksud jenayah kolar putih. 2. Contoh kes yang menarik. 3. Jenayah terkini yang banyak berlaku. 4. Mengenali fraudster - apakah ciri-ciri mereka? 263
NOTA PENSYARAH 264
NOTA PENSYARAH Maksud ringkas jenayah kolar putih - jenayah yang dilakukan oleh mereka yang mempunyai status dalam sesebuah organisasi atau komuniti. 265
NOTA PENSYARAH •	Orang Jenayah kolar putih bermotifkan kewangan. - mempunyai terlibat latar belakang pendidikan yang baik, mempunyai kedudukan dalam organisasi dan dipandang tinggi dalam masyarakat. yang Tidak melibatkan kekerasan. 266
NOTA PENSYARAH Orang yang terlibat dengan jenayah ini adalah golongan profesional. Sinonim dengan profesional - baju putih, kemas, bertali leher, dan memakai blazer. 267
NOTA PENSYARAH Beza antara jenayah kolar biru dan jenayah kolar putih. Siapa penjenayah kolar biru? - Individu dalam kumpulan sosial bawahan. Contoh - pekerja kilang, pemandu bas dan lain-lain. •	Mengapa dikenali sebagai jenayah kolar biru? - kerana golongan ini selalunya sinonim seragam berwarna biru. Contoh - pekerja kilang. Jenayah yang dilakukan kekerasan. dengan pakaian
bersifat 268
NOTA PENSYARAH Antara bentuk jenayah kolar putih. •	Skim ponzi - skim yang mengambil wang pelabur kemudian untuk membayar dividen kepada pelabur awam. Contoh skim ini adalah perniagaan MLM atau skim piramid.
Jenayah siber semakin meningkat di seluruh dunia. Rasuah merupakan salah satu jenayah kolar putih yang popular. Nama skim Ponzi diambil sempena nama penciptanya, Charles Ponzi. Beliau memulakan skim ini sekitar tahun 1919. 269
putih menyebabkan Jenayah kerugian kepada organisasi, kesan kepada individu, keselamatan negara, ekonomi dan alam sekitar. kolar Slide berikutnya akan menjelaskan beberapa fakta dan kes yang melibatkan jenayah kolar putih. 270
NOTA PENSYARAH Kajian	daripada	Association	of	Certified Fraud	Examiners	(ACFE). ACFE	adalah	pertubuhan	profesional	yang berpangkalan	di	Austin,	Texas. 271
NOTA PENSYARAH Pengasas/CEO, Kenneth Lay dan COO, Jeffrey	Skilling	terlibat	menipu	dalam	laporan	kewangan Enron. Walaupun kerugian, penyata kewangan Enron dipastikan 'cantik' bagi menarik pelabur. Taktik untuk memanipulasi financial	statement	Enron adalah mark-to-market accounting iaitu meletakkan kontrak yang diperolehi sebagai keuntungan syarikat. Jeffrey	Skilling	juga	memperkenalkan	platform trading online yang membenarkan mana-mana individu untuk melakukan trading secara online bagi komoditi gas asli. Ini benar-benar menarik ramai pelabur dari Wall Street untuk melabur ke dalam Enron.
Dalam tempoh 3 tahun, saham Enron naik mendadak sehingga $90 seunit. Menjadikan Enron bernilai $60 bilion, sedangkan keuntungan sebenar adalah terlalu kecil. •	Penipuan terbongkar apabila berlaku krisis dot-com bubble. SEC membuat siasatan terhadap Enron kerana curiga dengan financial	statement	syarikat. Kenneth	Lay	dan	Jeffrey	Skilling	didapati	bersalah di atas tuduhan menipu duit pelabur. •	Kenneth Lay tidak sempat dimasukan ke penjara kerana meninggal dunia akibat serangan	jantung.	Jeffrey	Skilling	dipenjara	12 tahun. Enron diisytiharkan bankrup dan seramai 28,500 orang kehilangan kerja. 272
NOTA PENSYARAH •	Pada 1992, Leeson dilantik sebagai pengurus besar Barings Securities di Singapura. Leeson bertanggungjawab dalam urus niaga pasaran (trading) dan 'back	office' (tugas pentadbiran pejabat, pemprosesan dokumen urus niaga pasaran dan perakaunan). Leeson berumur 28 tahun. Penguasaan ke atas aktiviti urus niaga pasaran dan 'back	office' membuka ruang kepada penyelewengan, manipulasi dokumen serta salah guna. Leeson mewujudkan akaun rahsia di atas nama '88888', yang digunakan untuk menyembunyikan segala kerugian yang dilakukan oleh Leeson.
Leeson memanipulasi dokumen urus niaga untuk memperlihatkan keuntungan palsu sebanyak	£28.55	juta. Hakikatnya, urus niaga Leeson mengalami
kerugian demi kerugian. 23	Februari	1995	-	Beliau	melarikan	diri	selepas meninggalkan satu nota ringkas tertulis "I'm sorry". Jumlah keseluruhan kerugian yang berpunca daripada urus niaga Leeson	mencecah	£827	juta	(US$1.4	bilion). Akibatnya, Bank Barings diisytiharkan bankrap
pada	26	Februari	1995. Leeson dipenjarakan 6½ tahun. Pada 1999, Leeson dibebaskan daripada penjara. Tanpa rumah dan pekerjaan. 273
NOTA PENSYARAH Bernard 'Bernie'	Madoff	dilahirkan pada 29 April 1938 di Queens, New York. Lawrence Pada	1960,	Madoff	memulakan	firma	pelaburannya	iaitu	Bernard	L.	Madoff	Investment Securities, dengan modal $55,000. Syarikat	milik	Madoff	menawarkan	pelan pelaburan yang boleh dipercayai. Kredibiliti syarikat beliau berjaya menarik selebriti terkenal seperti Steven Spielberg, Kevin Bacon dan Kyra Sedgwick. Madoff	pernah	memegang jawatan	pengerusi National Association of Securities Dealers Automated Quotation (NASDAQ). Penglibatan	Madoff	dalam	Skim	Ponzi terbongkar sekitar bulan Ogos 2008. Beberapa pelaburnya memaklumkan kepada	anak	Madoff	mengenai	rancangan	Madoff	untuk	memberikan	bonus	awal	jutaan dolar. Mereka mula berjumlah mempersoalkan sumber wang tersebut. 274
10	Disember	2008	-	Anak	Madoff	membuat	laporan kepada pihak berkuasa. Madoff	ditangkap	pada	keesokan	harinya	jenayah dan didakwa atas pelbagai penipuan. Semasa ditangkap, sebanyak $65 bilion berada	dalam	akaunnya.	Madoff	mengaku	bahawa salah satu anak syarikatnya menjalankan Skim Ponzi secara besar- besaran.
12	Mac	2009	-	Madoff	(71	tahun)	mengaku	bersalah atas 11 pertuduhan. 29	Jun	2009	-	Madoff	dijatuhkan	hukuman	penjara selama 150 tahun. Beliau juga dikehendaki membayar balik $170 bilion kepada pelabur-pelaburnya. •	Semasa	di	penjara,	dua	anak	Madoff	meninggal dunia. Mark membunuh diri pada Disember 2010 dan Andrew meninggal dunia kerana penyakit barah pada September 2014. 275
NOTA PENSYARAH Aman seorang peramah, suka berjenaka dan banyak membantu mereka yang dalam kesusahan. •	Daripada eksekutif biasa, nasib Aman berubah apabila beliau dihantar mengikuti satu kursus komputer, di mana beliau mempelajari kemahiran yang membantu beliau menjadi kaya dalam sekelip mata. digambarkan sebagai Beliau dilantik sebagai Ketua Jabatan SPEED - bertanggungjawab kepada sistem pemindahan elektronik bagi dana dan sekuriti. •	Setiap hari, Aman memindahkan 1 sen daripada akaun pelanggan-pelanggan Bank Hock	Hua	ke	akaun	proxinya	di	bank	lain. Bagaimana beliau melakukannya? Aman mengemukakan arahan palsu kepada Bank Negara Malaysia untuk memindahkan wang pelanggan di Bank Hock Hua ke akaun syarikat Bistro di Bank Bumiputra Malaysia Berhad. Melalui kegiatan tersebut, dalam tempoh yang singkat, Aman berjaya mengumpul wang mencecah RM4 juta. 276
NOTA PENSYARAH Sejak zaman sekolah lagi, Aman begitu obses dengan kereta mewah. Dengan wang yang ada, Aman membeli 6 buah kereta mewah secara tunai. Aman juga suka menunjuk-nunjuk. •	Sekitar bulan Jun 1990, Aman menempatkan tiga buah kereta mewahnya di pameran kereta eksotik di Plaza Bukit Bintang. Beliau juga sering dilihat bersiar-siar dengan dengan kereta mewahya di waktu petang. Bekas pengurus kepada Aman di Bank Hock Hua yang kebetulan menonton rancangan itu, berasa syak terhadap kekayaan Aman. Beliau terus meminta setiap transaksi yang melibatkan Aman disemak dan diaudit semula. •	Dengan bukti penyelewengan yang ditemui, bekas pengurusnya membuat aduan polis pada 8 Jun 1990. Seterusnya, Aman ditangkap di kondominium mewahnya di Bangsar. Dalam rancangan Sekapur Sirih TV3 pada 3 Jun 1990, Aman yang ketika itu sudah berhenti daripada Bank Hock Hua, bercerita mengenai keistimewaan setiap kereta mewahnya. Pada 25 Jun 1990, Aman dituduh di mahkamah atas empat tuduhan menipu kira-kira RM4 juta. Aman didapati bersalah dan dijatuhkan hukuman penjara 5 tahun. 277
NOTA PENSYARAH Nama asal Pak Man Telo (PMT) - Osman Hamzah dan asalnya bekerja sebagai wartawan sambilan Bernama di Taiping. Pelopor skim cepat kaya di Malaysia. •	Skim dijalankan menerusi syarikat Pestama Enterprise, bermula sekitar 1970-an di Taiping, Perak. Era 80-an menyaksikan kemuncak populariti Skim PMT. •	Pelabur skim terdiri daripada pegawai kanan kerajaan, pesara, ahli perniagaan sehinggalah penduduk kampung. Disertai lebih 50,000 pelabur dengan nilai pelaburan mencecah RM99 juta. Beliau mengasaskan skim pelaburan yang kompleks bernilai jutaan ringgit. Skim tersebut beroperasi secara haram, menerima wang deposit daripada orang ramai dengan menjanjikan pulangan dividen sekitar 10% setiap bulan. (pelabur) Penghujung tahun 1989, PMT ditangkap Bank Negara Malaysia (BNM) dan didakwa pada 11 Januari 1990, atas kesalahan menerima wang orang ramai tanpa lesen sah. PMT mengaku bersalah dan membayar denda RM250,000 secara tunai. 278
NOTA PENSYARAH Skim PMT diteruskan kerana sokongan padu pelabur-pelaburnya. Populariti Skim PMT bertambah, semakin juga ramai pelabur baru dan dividen meningkat kepada 12%. Bulan September 1990 menyaksikan Skim PMT mula goyah. Kadar dividen berkurang kepada 5%. Ada pelabur yang langsung tidak menerima bayaran dividen. Pelabur-pelabur berkumpul di halaman rumah PMT, mendesak supaya wang pelaburan mereka dipulangkan. 6 lelaki menculik anak lelaki PMT dan mengurungnya di Hotel Tropicana, Kuala Lumpur mulai 28 Februari	hingga	5	Mac	1991. PMT turut menghadapi daripada 639 pelaburnya. 11 April 1991 - Polis menahan PMT. Beliau dikenakan 'buang daerah' di Kampung Terong, Kuala Berang, Hulu Terengganu, Terengganu. 17 Julai 1991 - PMT didakwa dan beliau mengaku bersalah. PMT dipenjara 2 tahun. tindakan saman
tindakan
Selepas dibebaskan, beliau dihantar semula ke Terengganu. PMT menyara hidup dengan membaiki radio dan televisyen. Pada usia 70 tahun, PMT meninggal dunia akibat sakit tua pada 22 Disember 1997. 279
NOTA PENSYARAH Slide berikutnya menjelaskan jenis jenayah kolar putih dan jenayah perdagangan yang kerap berlaku di Malaysia. 280
NOTA PENSYARAH Penipuan (scam) melalui panggilan telefon oleh ahli sindiket. TAKTIK SCAMMER • Langkah 1 - menghubungi mangsa dan menyamar. Langkah 2 - Menakut-nakutkan mangsa sehingga mangsa panik. 3 Langkah mendepositkan wang ke akaun tertentu.
Meminta mangsa Sasaran mangsa: Selalunya warga emas dan golongan pencen - golongan ini mempunyai wang simpanan yang banyak dan mereka juga mudah cemas. Sasaran mangsa: Orang kaya/berharta - Scammer mencuba nasib untuk menipu golongan ini. Sekiranya berjaya, hasil adalah lumayan. Sasaran mangsa: Golongan mudah cemas. 281
NOTA PENSYARAH Mengapa dikenali sebagai Macau Scam? •	Disyaki kegiatan jenayah sebegini berasal dari Macau. Siasatan berkaitan jenayah ini dilakukan oleh PDRM. PDRM menyenaraikan 4 modus operandi (kaedah, cara kerja atau strategi) Macau Scam - rujuk slide. 282
NOTA PENSYARAH KUALA LUMPUR, 18 April 2015 - Polis menumpaskan sindiket 'Macau Scam' yang beroperasi sejak 2 bulan lalu melibatkan kerugian hampir RM20 juta. 52 warga China ditangkap dalam serbuan di 6 kondominium mewah. Sindiket membelanjakan RM100,000 sebulan untuk menyewa 6 kondominium, tukang masak dan pembantu rumah. Antara MO - Sindiket memberitahu mangsa telah memenangi cabutan bertuah bernilai jutaan ringgit dan meminta mangsa menghubungi nombor tertentu bagi menuntut hadiah mereka. Sindiket kemudiannya meminta mangsa membuat bayaran untuk menampung caj cukai dan perlindungan insurans. Pembayaran perlu dibuat menerusi pindahan bank.
KOTA KINABALU, 23 Ogos 2019 - Impian seorang lelaki warga emas untuk memiliki kereta Perodua Myvi melalui hadiah cabutan bertuah bukan sahaja lebur, malah diperdaya 2 jurujual sehingga kerugian wang simpanan RM35,600. Susulan itu, 2 suspek ditahan. •	Mangsa dikatakan membeli produk kesihatan daripada 2 suspek terbabit. Mangsa dimaklumkan memenangi hadiah cabutan bertuah kereta Perodua Myvi. Disebabkan percaya, mangsa membayar RM35,600 melalui transaksi bank dan secara tunai. Bagaimanapun, mangsa tidak menerima hadiah dan membuat laporan polis. 283
NOTA PENSYARAH KEPALA BATAS, 3 Mei 2020 - Seorang guru wanita rugi RM138,900 ditipu sindiket Macau Scam. Mangsa (50 tahun) menerima panggilan telefon daripada lelaki yang memperkenalkan diri sebagai pegawai LHDN Kedah. Beliau memaklumkan mangsa tunggakan RM15,000 kerana sebuah syarikat didaftarkan atas	nama	mangsa.	Mangsa	menafikan	hal	tersebut. Panggilan mangsa disambungkan kepada seorang 'anggota polis' IPK Kedah yang memaklumkan mangsa turut terlibat dengan penyeludupan dadah serta pengubahan wang haram. Panggilan kemudiannya disambungkan kepada seorang 'Inspektor' Bukit Aman. 'Inspektor' meminta maklumat akaun bank ada mangsa. Sindiket mengugut akan menahan mangsa jika enggan menyerahkan maklumat serta kata laluan bank. Mangsa yang takut telah menyerahkan maklumat 2 akaun miliknya kepada suspek. K.TERENGGANU, 24 Julai 2020 - Seorang guru wanita terpedaya dengan taktik sindiket Macau Scam yang mendakwa beliau memiliki waran tangkap bersabit kes pengubahan wang haram. Sindiket menyamar sebagai ASP Polis meminta mangsa memindahkan wang untuk menangguhkan tangkapan. Mangsa memberi 68 nombor TAC kepada sindiket sebelum mendapati 68 transaksi pemindahan wang berjumlah RM655,046.95. 284
NOTA PENSYARAH BAYAN BARU, 6 Ogos 2020 - Wang simpanan sebanyak RM1.84 juta milik pesara badan berkanun berusia 76 tahun lesap selepas diperdaya sindiket Macau Scam. Sindiket menghubungi mangsa dan mengatakan mangsa menghantar bungkusan dari Kepong ke Kota Kinabalu yang mengandungi sekeping kad pengenalan warna biru serta 8 kad debit bank. Mangsa menerima panggilan telefon dan bercakap dengan 3 suspek menyamar pegawai polis yang mendakwa mangsa terbabit dengan pengubahan wang haram bernilai RM1.48 juta. Kerana takut, mangsa telah membuat bayaran kepada sindiket bagi mengelakkan tindakan diambil.
BERA, 6 Februari 2020 - Seorang peniaga wanita kerugian RM89,208 selepas terpedaya dengan sindiket Macau Scam yang menyamar sebagai pegawai bank dan polis. Mangsa tahun) menerima panggilan daripada seorang wanita memperkenalkan diri sebagai pegawai bank di Kuala Lumpur. Suspek memaklumkan mangsa membuat pinjaman dari bank berkenaan di cawangan Serdang Perdana dan berlaku tunggakan bayaran balik mencecah RM50,000. Kemudian, panggilan itu disambung kepada 'anggota polis' bagi tujuan semakan sebelum mangsa dimaklumkan dirinya turut dikehendaki atas kes pengubahan wang haram. (66 285
NOTA PENSYARAH Contoh SMS yang dihantar oleh scammer:
Apa yang perlu dilakukan apabila menerima mesej begini? 1. Jangan panik. 2. Hubungi individu yang dikatakan diculik untuk mengesahkan keselamatan mereka. 286
SINGAPURA, 6 April 2019 - Polis Singapura dan dalam menyelesaikan siri kes penipuan cinta internet di kedua-dua negara. Kes-kes penipuan itu mula dilaporkan pada September lalu. Penipu berkenaan menjalin hubungan online dengan para mangsa, dan mendakwa mereka sudah mengirim hadiah- hadiah berharga dari luar negara. Malaysia berkerjasama Mangsa kemudian akan dihubungi oleh individu yang mendakwa diri mereka sebagai pegawai kastam. Mereka mendakwa kononnya barangan tersebut sudah dirampas dan mangsa perlu membayar saman. Sekurang-kurangnya 11 mangsa mengalami kerugian secara keseluruhan.
sekitar S$240,000 Minggu bertindak berdasarkan maklumat yang diberikan oleh rakan sejawatan mereka dari Singapura, dan menyerbu sebuah apartmen di Melaka. Polis Malaysia sudah memberkas 2 individu, iaitu seorang wanita tempatan dan seorang lelaki rakyat Nigeria. lalu, polis Malaysia
287
NOTA PENSYARAH KUALA LUMPUR, 5 Mac 2020 - Seorang usahawan wanita kerugian lebih RM260,000 akibat terperdaya dengan penipuan sindiket 'parcel scam', akhir Disember tahun lalu. (50-an) dihubungi seorang lelaki warga asing yang kononnya ingin membeli kondominium mewah di negara ini untuk dijadikan pelaburan. Mangsa Mangsa kemudiannya dihubungi anggota sindiket yang menyamar sebagai kakitangan syarikat kurier dan memaklumkan terdapat bungkusan mengandungi dokumen dan sejumlah wang dikirim dari Amerika Syarikat kepadanya, tetapi ditahan pihak kastam. Mangsa diminta membayar sejumlah wang insurans kononnya bagi urusan kastam, dan sebagainya. Mangsa yang terperdaya memasukkan wang RM262,700 melalui beberapa transaksi ke dalam akaun bank yang diberikan oleh anggota sindiket. BERA, 12 April 2018 - Seorang suri rumah kerugian RM34,150 akibat terpedaya dengan sindiket 'parcel scam' kerana terlalu mudah percaya dengan kata-kata manis lelaki warga asing. Mangsa (56 tahun) berkenalan dengan lelaki	berkenaan	di	Facebook.	Suspek	kononnya	mengirim kasut dan wang AS$300,000. Mangsa diminta membayar caj dan cukai GST bagi mendapatkan barang tersebut. 288
NOTA PENSYARAH Penjelasan seperti dalam slide. 289
Skim penipuan phishing menjadi ancaman paling serius kepada syarikat. Gergasi	internet	Google	dan	Facebook	pun	telah ditipu $100 juta melalui skim phishing emel apabila seorang penggodam menyamar sebagai vendor komputer. Salah satu sebab penipuan emel berfungsi dengan baik adalah kerana semua orang menggunakan emel. Emel mudah diserang kerana: Sesiapa sahaja boleh menghantar apa-apa kepada sesiapa dan tidak ada cara untuk melihat sama ada pautan atau spreadsheet yang dilampirkan, adalah berniat jahat.
• Phishing dilancarkan untuk mendapatkan maklumat peribadi seseorang secara tidak sah. Aktiviti phising tujuan penipuan atau kejahatan seperti mencari username, password, nombor PIN akaun bank dan sebagainya. ini dilakukan untuk 28 April 2017
- Google and Facebook were phished for over $100m, it has been reported, proving not even technology companies in the world are immune from the increasingly sophisticated attacks of online scammers. Last month it was reported that two major tech companies were tricked by a Lithuanian man into sending him over $100m. the biggest 290
NOTA PENSYARAH MENGELAKKAN PENIPUAN ONLINE •	Tawaran yang 'too good to be true' - Penjelasan seperti dalam slide.
kebanyakannya adalah tipu (scam). Jangan tertipu dengan tawaran menarik oleh individu yang baru dikenali. Jangan tertipu dengan tawaran terlalu murah (tidak munasabah) di platform online seperti Lazada, Shopee dan lain- lain, tetapi perlu deposit bayaran ke akaun penjual. Jangan sesekali kongsikan maklumat akaun dan kad kredit anda. 291
NOTA PENSYARAH Penjelasan seperti dalam slide. 292
NOTA PENSYARAH Penjelasan seperti dalam slide. 293
NOTA PENSYARAH Cambridge Dictionary fraud adalah "the crime of getting money by deceiving people"; atau "the crime of obtaining money or property by deceiving people." •	Contoh fraud - corporate fraud, credit card/
tax	fraud, bank/accounting fraud Fraudster adalah orang yang melakukan jenayah fraud. 294
NOTA PENSYARAH KPMG	adalah	antara	4	firma	perakaunan
dan pengauditan terbesar di dunia. 3 lain PricewaterhouseCoopers Ernst & Young (EY). yang adalah Deloitte, dan (PwC), KPMG	membuat	kajian	bagi	melihat	profil	orang yang terlibat dengan jenayah fraud dalam organisasi. Kajian terhadap 750 fraudster di seluruh dunia. Hasil kajian diterbitkan satu laporan bertajuk KPMG: Global	profiles	of	the	fraudsters. 295
NOTA PENSYARAH Daripada segi jantina dan umum - majoriti fraudster adalah lelaki (79%) Berumur 36-55 tahun - pada tahap ini, mereka telah matang, ada kedudukan dan tahu selok belok organisasi. Pengetahuan dan pengalaman yang memudahkan mereka melakukan fraud. 296
NOTA PENSYARAH Fraud adalah jenayah 'orang dalam'. •	Sebabnya adalah jelas. Mereka faham dan tahu selok belok organisasi. Mereka memanipulasi kelemahan sistem dan prosedur untuk keuntungan peribadi. Mereka ditangkap. Mereka ditangkap. tahu bagaimana untuk 297
NOTA PENSYARAH Fraud dilakukan oleh mereka yang mempunyai jawatan dalam organisasi. •	Sebabnya, jawatan memberikan mereka kuasa dalam sesuatu proses kerja. Mereka juga boleh mengarahkan pekerja untuk melakukan sesuatu perkara.
Jawatan dihormati dalam sesebuah organisasi. juga menjadikan mereka NOTA: Orang yang terlibat dengan fraud dan rasuah, bukanlah orang yang jahat. Mereka adalah orang yang terperangkap dengan sikap tamak sehingga sanggup melakukan perkara yang salah untuk faedah diri sendiri. 298
NOTA PENSYARAH Kelemahan kawalan dalaman menjadi faktor utama fraud berlaku. Contoh - kelemahan pemantauan oleh pegawai atasan, pemberian lebih kuasa dalam sesuatu proses, sistem dan prosedur yang banyak kelemahan dan tiada mekanisme 'check & balance' dalam sesuatu proses. 299
NOTA PENSYARAH Terdapat banyak jenis fraud. •	Fraud yang paling kerap berlaku dalam organisasi penyelewengan adalah dalam perolehan dan penipuan laporan kewangan. Kajian KPMG mendapati, teknologi membolehkan fraud dalam dilaksanakan dengan jayanya. 300
NOTA PENSYARAH Bagaimana aktiviti fraud dikesan? •	Kebanyakan melalui aduan. •	Sebab itu, organisasi perlu menguatkan saluran aduan. Supaya, warga organisasi boleh membuat aduan mengenai sebarang salah laku yang berlaku.
Juruaudit mesti melaporkan kepada pihak berkuasa sekiranya menemui perbuatan penyelewengan, rasuah dan fraud dalam organisasi. Pengesanan dibuat melalui pemeriksaan seperti proses audit dan sebagainya. juga 301
NOTA PENSYARAH Faktor	yang	mendorong	seseorang	itu
terlibat fraud. 2 faktor utama - kerana ingin mendapat keuntungan peribadi dan sifat tamak; dan - kerana mempunyai kemampuan. Kemampuan wujud kerana kuasa yang dimiliki; dan pengetahuan tentang sesuatu proses serta bagaimana untuk memanipulasi untuk faedah diri sendiri. 302
NOTA PENSYARAH Antara motif lain - tekanan untuk mencapai sasaran dan kerana ingin lindungi kerugian organisasi. 303
NOTA PENSYARAH Kesimpulan daripada tajuk ini. •	Rasuah adalah salah satu jenayah
terbesar dalam 'jenayah kolar putih' Jenayah rasuah membawa mudarat yang lebih dasyat kepada organisasi. Rasuah juga membawa mudarat kepada ekonomi dan keselamatan negara. •	Malah, banyak kerajaan yang tumbang kerana jenayah rasuah. telah Seksyen 17A Akta SPRM 2009 - syarikat pegawai boleh melakukan rasuah untuk faedah syarikat. sekiranya didakwa 304
CATATAN 305
NOTA PENSYARAH w
306
NOTA PENSYARAH w Modul 6 PUNCA, SIMPTOM DAN KESAN RASUAH 307
NOTA PENSYARAH 308
NOTA PENSYARAH MODUL ini akan membincangkan: 1. Punca-punca rasuah berdasarkan pendapat pakar di seluruh dunia. 2. Punca fraud dan rasuah berdasarkan Teory	Segitiga	Fraud	(Fraud Triangle Theory). 3. Simptom atau tanda-tanda mereka yang terlibat dengan jenayah rasuah. 4. Kesan-kesan rasuah berserta contoh kes sebenar. 309
NOTA PENSYARAH Punca-punca berdasarkan pengkritik sosial dan ahli kriminologi. •	Berdasarkan pengalaman dan pemerhatian rasuah teori-teori ahli akademik, SPRM. berlakunya 310
NOTA PENSYARAH Kebanyakan orang yang terlibat rasuah adalah mereka yang mempunyai kuasa. c. Perlesenan - kuasa untuk meluluskan permit atau lesen. Mereka menggunakan kuasa untuk mendapat keuntungan diri sendiri. Pegawai kerajaan dalam bidang berikut berisiko terlibat rasuah kerana kuasa: a. Penguatkuasaan - kuasa mengambil tindakan terhadap mereka yang melanggar peraturan b. perolehan - kuasa mencadangkan layak, kuasa memilih pembekal yang pembekal secara terus, kuasa untuk mempercepatkan bayaran Lord Acton pengkritik sosial di England. •	Beliau mengatakan, kuasa menyebabkan itu cenderung melakukan seseorang rasuah. Seseorang yang mempunyai kuasa mutlak, terjebak dalam perbuatan pasti akan rasuah. Kritikan beliau ini menunjukkan kuasa merupakan faktor utama seseorang itu melakukan rasuah. 311
NOTA PENSYARAH Abraham Lincoln adalah Presiden Amerika Syarikat yang ke-16 (Mac 1861 sehingga dibunuh pada April 1865). Beliau berkata, hampir semua orang mampu berhadapan dengan kesusahan. Namun, sekiranya ingin melihat karakter sebenar sesorang itu, beri dia kuasa. Kata-kata ini menunjukkan kuasa boleh mengubah seseorang individu. Ketika tanpa kuasa, seseorang individu itu mampu menjadi insan yang baik. Selepas mendapat kuasa, individu boleh lupa daratan, menggunakan kuasa untuk melakukan penyelewengan dan mendapat faedah untuk diri sendiri/keluarga. 312
NOTA PENSYARAH Profesor John Hogarth adalah seorang ahli akademik di University of Canada. •	Teori beliau, rasuah berpunca daripada 2 faktor utama iaitu TAMAK dan PELUANG. •	Apabila wujud kombinasi 2 faktor ini, maka rasuah pasti berlaku. Contoh: Seorang yang tamak sentiasa berasa tidak cukup dengan apa yang ada. Mereka akan cuba mendapat pendapatan lebih walau dengan apa cara sekali pun. •	Peluang wujud apabila tugas mereka membuka ruang untuk melakukan rasuah dan penyelewengan. Ditambah pula, kurang pemantauan daripada pegawai atasan dan sistem yang boleh dimanipulasi secara mudah. 313
NOTA PENSYARAH Satu lagi teori mengenai punca rasuah diberikan 'kuasa + peluang - integriti = RASUAH' Teori ini menjelaskan, 3 faktor berlakunya rasuah: - memiliki kuasa - mempunyai ruang dan peluang melakukan rasuah - ketiadaan integriti dalam diri 314
NOTA PENSYARAH Sekitar tahun 50-an, Dr. Donald R. Cressey, seorang ahli kriminologi Amerika Syarikat membuat kajian terhadap 250 penjenayah fraud. Beliau ingin mengenal pasti punca berlakunya perbuatan fraud. Cressey membangunkan model 'segitiga fraud' yang mencadangkan 3 punca utama. Model ini turut sesuai untuk memahami itu melakukan seseorang mengapa perbuatan rasuah. Model tersebut menyatakan, seorang manusia biasa akan terdorong melakukan (opportunity), fraud tekanan rasionalisasi (rasionalisation). kerana peluang (pressure) dan 315
NOTA PENSYARAH Mengadaptasi daripada model segi tiga fraud, rasuah berlaku disebabkan 3 faktor utama iaitu: 1. berlaku tekanan hidup 2. wujud peluang untuk melakukan rasuah 3. akal yang merasionalkan tindakan melakukan rasuah 316
NOTA PENSYARAH FAKTOR 1: Tekanan • 2 jenis tekanan iaitu tekanan kewangan dan tekanan kerja. Contoh tekanan kewangan adalah tunggakan bil, gaya masalah hutang, hidup mewah, terlibat dengan ketagihan dadah, alkohol dan berjudi. Boleh juga disebabkan peningkatan kos sara hidup terutama bagi mereka yang mempunyai isteri dan anak yang ramai. Dalam sesebuah syarikat, tekanan kerja disebabkan pihak pengurusan menetapkan sasaran pencapaian yang terlalu tinggi atau tidak realistik, yang mana mesti dicapai walau apa cara sekalipun. Akibatnya, rasuah digunakan untuk memastikan sesuatu projek atau tender berjaya diperolehi. Tekanan juga boleh berlaku apabila seseorang itu berasakan kerja yang dibuat tidak setimpal dengan gaji yang diperolehi. 317
NOTA PENSYARAH •	Seseorang itu akan melakukan rasuah apabila beliau melihat 'jalan' untuk melakukannya •	Peluang wujud akibat kelemahan kawalan dalaman, tiada pemantauan, tiada sistem pengasingan tugas dan penggunaan kuasa serta budi bicara yang berlebihan (tidak terkawal). birokrasi, karenah FAKTOR 2: Peluang Contoh: Prosedur yang mempunyai banyak lapisan (birokrasi/'red tape') sebelum diluluskan menyebabkan urusan menjadi lambat. permohonan Begitu juga sekiranya prosedur terlalu rumit menyebabkan ada pegawai menawarkan 'bantuan' untuk memudahkan proses dengan bayaran tertentu. juga wujud apabila seseorang •	Peluang pengetahuan itu mempunyai pekerja mendalam mengenai selok belok sesuatu proses kerja, memegang jawatan yang mendapat kepercayaan pegawai atasan atau menjadi satu-satunya individu yang tahu mengenai sesuatu tugas atau prosedur. Peluang - Pelanggan menawarkan rasuah agar proses disegerakan. 318
NOTA PENSYARAH FAKTOR 3: Rasionalisasi •	Orang yang melakukan fraud atau rasuah tidak melihat diri mereka sebagai penjenayah. Sebaliknya merasakan, mereka adalah orang biasa yang jujur, tetapi terperangkap dalam keadaan yang salah. Mereka mewajarkan perbuatan salah yang dilakukan dengan alasan yang kelihatan rasional bagi diri mereka. Contoh rasionalisasi adalah seperti dalam slide. Contoh lain: "Ini bukan salah saya, tuhan pasti akan mengampunkan saya", - "Semua orang buat benda ni", - "Dia untung, saya pun untung. Apa masalahnya?", - "Duit tu saya pinjam sekejap jer" - "Saya buat kerana terdesak. Saya kena bantu keluarga saya yang miskin". 319
NOTA PENSYARAH 320
NOTA PENSYARAH Simptom rasuah bermaksud tanda-tanda terlibat dengan rasuah, mereka yang penyelewengan dan salah guna kuasa. Simptom ini adalah berdasarkan pemerhatian dan kajian SPRM. 321
NOTA PENSYARAH SIMPTOM 1: Gaya hidup berubah menjadi mewah secara mendadak. •	Tidak salah untuk menjadi kaya. •	Tetapi salah sekiranya kekayaan hasil aktiviti haram. Kemewahan adalah tidak sepadan dengan pendapatan daripada sumber yang sah. Contoh perubahan hidup mewah: membeli hartanah mahal - ubah suai rumah yang keterlaluan - membeli kenderaan mewah - pakej bercuti luar negara yang mahal - berbelanja secara mewah - pakaian berjenama yang mahal - kerap bermain golf di luar negara - jam tangan berharga puluhan/ratusan ribu. - beg tangan berjenama yang keterlaluan mahal. 322
NOTA PENSYARAH SIMPTOM 2: Tidak dapat menjelaskan punca perolehan harta. Dalam siasatan, SPRM boleh meminta mana-mana orang untuk mengisytiharkan harta dan pendapatan mereka - Seksyen 36(1) Akta SPRM 2009. Orang yang terlibat rasuah, penyelewengan dan salah guna kuasa tidak akan dapat menjelaskan punca perolehan harta/aset mereka. Kegagalan menjelaskan lebihan harta/ aset merupakan satu kesalahan di bawah Seksyen 36(3) Akta SPRM 2009. Sekiranya bersalah, boleh dihukum penjara maksimum 20 tahun dan denda 5 kali nilai lebihan harta/aset (atau minimum RM10,000, mana yang lebih tinggi). 323
NOTA PENSYARAH SIMPTOM 3: Tidak mahu naik pangkat atau ditukarkan. Alasannya, ingin terus kekal di posisi atau tempat kerja lama. Keburukan pegawai berkenaan amat memahami ruang yang boleh dimanipulasi untuk faedah diri sendiri. terlalu lama Terlalu lama di sesuatu posisi atau tempat boleh membuka ruang berlakunya rasuah. tempat bagi lama - kemahiran pegawai adalah tinggi dan pegawai amat memahami selok belok tugasnya. tempoh yang Kelebihan bekerja di sesuatu Pegawai berkenaan juga telah mengenal pasti pelanggan organisasi yang sanggup memberi rasuah untuk sesuatu perkara. •	Faedah	ini	menyebabkan	mereka	selesa	bekerja di sesuatu tempat dan tidak kisah sekiranya pangkat dan gaji tidak naik. •	Sebabnya, ada pendapatan lain yang lebih lumayan. 324
NOTA PENSYARAH SIMPTOM 4: Sering menerima panggilan telefon yang mencurigakan. Pegawai dan pelanggan organisasi - akan berurusan secara sembunyi-sembunyi tidak betul berkaitan perkara yang (rasuah). •	Pegawai akan membincangkan urusan mereka (rasuah) secara terbuka. berkenaan tidak 325
NOTA PENSYARAH SIMPTON 5: Berlagak seperti orang kaya •	Walaupun gaji kecil, tetapi berlagak seperti orang kaya. Suka membeli barang-barang berjenama yang mahal. Suka menunjuk-nunjuk kemewahan •	Suka meraikan kawan-kawan dan rakan sekerja secara berlebihan. Contohnya, belanja makan di hotel mewah. 326
NOTA PENSYARAH SIMPTOM 6: Meletak berhenti kerja secara tiba-tiba. SIMPTOM 6: Meletak berhenti kerja secara tiba-tiba. mereka tidak kisah sekiranya terpaksa membayar penalti tertentu. Puncanya: 1. Telah puas memperoleh pendapatan secara haram hasil aktiviti rasuah dan penyelewengan. 2. Berasa aktiviti haram mereka telah dikesan dan tidak lagi selamat. 3. Cuba mencari bidang lain untuk meraih keuntungan. 327
NOTA PENSYARAH SIMPTON 6: Perhubungan terlalu rapat dengan pelanggan syarikat atau jabatan. Contoh pelanggan syarikat - pembekal atau kontraktor Contoh agensi penguatkuasaan - orang yang disiasat/ suspek. pelanggan bagi Hubungan terlalu rapat ini seperti bercuti bersama, selalu keluar makan, selalu memberi hadiah dan lain-lain. 328
NOTA PENSYARAH Bab ini menjelaskan kesan rasuah kepada ekonomi, individu, reputasi negara, organisasi, keselamatan negara dan lain- lain. Contoh kesan rasuah dengan memetik beberapa kes sebenar. Pensyarah boleh berkongsi pengalaman sendiri dalam memberikan contoh kesan dan akibat perbuatan rasuah. 329
NOTA PENSYARAH 330
NOTA PENSYARAH Rasuah menyebabkan ketirisan hasil negara sehingga menjejaskan ekonomi rakyatnya. Rasuah yang melibatkan pegawai awam dan pimpinan negara akan mencemarkan nama serta maruah negara. 331
NOTA PENSYARAH Kajian oleh Transparency International •	Setiap tahun, dianggarkan nilai kerugian yang ditanggung akibat rasuah adalah 5% daripada Keluaran Dalam Negara Kasar (GDP) dunia. Jumlah ini bersamaan USD2.6 trilion.
332
NOTA PENSYARAH Kajian oleh Transparency International •	Setiap tahun, dianggarkan sejumlah USD1 rasuah dibayar untuk pelbagai trilion tujuan. 333
NOTA PENSYARAH Kesan rasuah kepada aliran ekonomi Malaysia. Global	Financial	Integrity	Report	2017	- kesan rasuah dan aktiviti haram lain menyebabkan kehilangan wang sekitar RM1.8 trilion. Jumlah kerugian tersebut amat besar.
Sepatutnya wang ini boleh digunakan untuk pembangunan negara dan kesejahteraan rakyat. Ketirisan boleh dielakkan sekiranya agensi kerajaan dan sektor swasta meningkatkan tadbir urus untuk mencegah jenayah rasuah. 334
NOTA PENSYARAH CPI menjadi antara rujukan penting kepada sebelum membuat pelabur-pelabur pelaburan di sesebuah negara. CPI yang baik menarik pelabur asing ke negara. Walaupun banyak pertikaian mengenai CPI, kebanyakan negara di dunia menerima CPI. Banyak negara yang tidak mahu menerima CPI disebabkan faktor berikut: 1. CPI hanya mengukur persepsi mengenai insiden sebenar rasuah dan bukan rasuah yang berlaku. bukan 2. CPI kajian. CPI hanya lain mengumpulkan beberapa kajian menjadi satu indeks rasuah. 3. Sumber kajian bagi CPI negara adalah berbeza. Contohnya, bagi tahun 2018, 13 sumber data digunakan untuk CPI Malaysia. Bagi negara jumlah sumber data adalah berbeza. lain, 335
Individu yang didakwa, dipenjara dan didenda. Individu terbabit juga akan hilang jawatan dan kedudukan apabila dikaitkan dengan jenayah rasuah. terlibat rasuah boleh Slide berikutnya memberi contoh beberapa pemimpin negara yang tumbang kerana jenayah rasuah. 336
NOTA PENSYARAH Pemerintahan SUHARTO selama 32 tahun dibayangi skandal rasuah, amalan kronisme, diktator dan penindasan. Transparency International jumlah penyelewengan Suharto sekitar $15 bilion - $35 bilion. Suharto meletak jawatan susulan pemberontakan rakyat Indonesia (1998). menganggarkan Presiden MOBUTO sebagai diktator, skandal rasuah, nepotisme dan penyelewengan dana kerajaan berjumlah antara $4 bilion - $15 bilion. Beliau mengamalkan gaya hidup mewah termasuk terbang dengan jet Concorde ke Paris semata-mata untuk membeli-belah. terkenal Dianggarkan MARCOS menggelapkan wang kerajaan antara $5 bilion - $10 bilion. Beliau dikatakan mengumpul $15 bilion kekayaan	peribadi.	Rakyat	Filipina	bangkit	memberontak (Revolusi Kuasa Rakyat) pada Februari	1986	dan	menggulingkan	Marcos.	Beliau dan isteri lari ke Hawaii dan meninggal dunia di sana pada 28 September 1989. •	Presiden Ke-37 Amerika Syarikat, Richard NIXON (20 Januari 1969 - 9 Ogos 1974) dikaitkan dengan perbuatan rasuah dan salah guna kuasa semasa kempen Pilihan Raya Presiden 1972 (Skandal Watergate). 337
NOTA PENSYARAH Budd DWYER merupakan Ahli Senat Pennsylvania - 1981). Dwyer (1971 didakwa menerima rasuah $300,000 bagi memastikan syarikat Computer Technology Associates (CTA) dilantik kerajaan bagi menentukan bayaran balik lebihan cukai kepada pekerja. Dwyer dijatuhkan hukuman 55 penjara dan denda $300,000. 22 Januari 1987 - Dwyer mengadakan sidang akbar dan membunuh diri di hadapan wartawan yang hadir. tahun
MATSUOKA merupakan bekas Menteri Pertanian, Perhutanan dan Perikanan Jepun (September 2006 - Mei 2007). •	Beliau berhadapan dengan dakwaan rasuah dan penyelewengan wang kerajaan. Beliau dikatakan telah berbelanja lebih 28 juta yen ($236,600) untuk utiliti pejabat rasminya. Padahal, beliau sebenarnya tidak perlu membayar apa-apa sewa dan belanja utiliti bagi pejabat tersebut. Pada 28 Mei 2007, Matsuoka membunuh diri (gantung diri) di pangsapurinya. Video Dwyer boleh ditonton di YouTube. 338
TEH Cheang Wan (1979 - 1986) disiasat oleh Corrupt Practices Investigation Bureau (CPIB) kerana dakwaan menerima rasuah daripada kontraktor. Teh akhirnya bertindak membunuh diri pada 14 Disember 1986. Selepas kematiannya, seorang kontraktor mengaku kepada CPIB bahawa beliau menjadi 'orang tengah' dan telah 2 kali memberi sogokan kepada Teh. Setiap sogokan berjumlah SGD500,000. Kesalahan Ehud OLMERT dilakukan pada tahun 2005, ketika memegang jawatan Datuk Bandar Jerusalem dan Menteri Perdagangan Israel. Olmert berhadapan dakwaan menerima rasuah berjumlah 500,000 shekel ($129,000) untuk melicinkan projek pembinaan kompleks perumahan yang dikenali sebagai 'Holyland'; dan menerima 60,000 shekel daripada seorang lagi pemaju hartanah bagi satu lagi projek yang lain. 31 Mac 2014 - Olmert disabitkan kesalahan dan dijatuhkan hukuman penjara 6 tahun.
339
NOTA PENSYARAH Di Malaysia, rasuah dikategorikan sebagai Statistik tangkapan kes rasuah (oleh jenayah serius. SPRM) adalah seperti di slide. Rasuah merupakan kesalahan yang boleh ditangkap tanpa waran (seizable offence). Disertakan juga nilai rasuah yang terlibat untuk rujukan. Perkara ini adalah seperti mana peruntukan Seksyen 49(1) Akta SPRM 2009. Orang awam boleh membuat tangkapan terhadap pelaku rasuah seperti mana Seksyen 27 Kanun Prosedur Jenayah. 340
NOTA PENSYARAH Akta SPRM 2009 menetapkan hukuman bagi kes rasuah adalah penjara dan denda. •	Rasuah berbentuk seks - tidak boleh dinilai. Oleh sebab itu, denda yang boleh dikenakan adalah RM10,000 (minimum). •	Hukuman penjara adalah tertakluk kepada nilai rasuah dan keseriusan kes. Bagi penjawat awam, hukuman penjara boleh menyebabkan mereka hilang pencen. Seksyen 21(1) Akta Pencen 1980 - jika mana-mana orang yang telah diberikan pencen atau faedah lain di bawah akta ini dikenakan hukuman mati atau penjara selama suatu mahkamah, maka pencen atau faedah lain itu hendaklah terhenti dengan serta-merta. tempoh oleh sesuatu 341
NOTA PENSYARAH Pangkalan Data Pesalah Rasuah di portal rasmi SPRM mula diperkenalkan pada 4 Mac 2010. Pangkalan data ini dibangunkan untuk mewujudkan kesedaran tentang kesan buruk rasuah kepada orang ramai dengan rasuah memaparkan maklumat pesalah seperti gambar, nama, nombor kad pengenalan, nombor kes, pertuduhan, hukuman dan tarikh sabitan kesalahan. Pangkalan Data Pesalah Rasuah digunakan sebagai rujukan oleh majikan dan kedutaan asing dalam membuat penilaian ke atas individu yang memohon pekerjaan atau urusan pengeluaran visa. Maklumat pesalah rasuah ini dipamerkan dalam pangkalan data selama 3 tahun (dari tarikh sabitan). 342
Layari portal SPRM dan buat carian di Data Pesalah Rasuah. Hanya kes yang telah dijatuhkan hukuman bersalah sahaja akan dipaparkan di pangkalan data ini. 343
NOTA PENSYARAH Harta atau aset yang dimiliki dengan menggunakan hasil rasuah boleh disita dan dilucut hak. 344
NOTA PENSYARAH Pelucuthakan ada dilakukan melalui Seksyen 40 dan 41 Akta SPRM 2009; atau Seksyen 55 dan 56 Akta Pencegahan Pengubahan Wang Haram, Pencegahan Pembiayaan Keganasan dan Hasil Daripada Aktiviti Haram 2001 (AMLATFAPUAA	2001). sama Pelucuthakan harta dibuat dalam 2 keadaan iaitu: 1. Pelaku rasuah didakwa di mahkamah; atau 2. Pelaku rasuah tidak didakwa di mahkamah 345
NOTA PENSYARAH Statistik nilai harta dan aset yang disita dan dilucut hak adalah seperti di slide. Lucut hak harta adalah satu proses yang rumit dan memakan masa yang panjang. •	Banyak kes lucut hak masih lagi belum
Tahun 2019 - jumlah lucut hak yang tinggi disebabkan faktor berikut: 1. Ops SSER (Suria Strategic Energy Resources Sdn Bhd) - lucut hak sebanyak RM1,146,711,148.56
selesai. Jumlah lucut hak akan meningkat dari semasa ke semasa. 2. Ops IMDB - lucut hak secara sukarela RM27,938,444.46 3. Ops IMDB (di bawah Seksyen 56 AMLATFAPUAA	2001)	-	lucut	hak	RM12,673,665.38 IMDB (kompaun di bawah Seksyen	92	AMLATFAPUAA	2001)	- sebanyak kompaun RM90,000. 4. Ops kutipan 346
NOTA PENSYARAH Contoh kes yang melibatkan harta/aset disita SPRM. Pensyarah boleh mendapatkan kes-kes lain yang bersesuaian. 347
NOTA PENSYARAH Contoh kes yang melibatkan harta/aset disita SPRM. Pensyarah boleh mendapatkan kes-kes lain yang bersesuaian. 348
NOTA PENSYARAH Kes ini masih di peringkat perbicaraan. SOALAN: Benarkah kes ini ada melibatkan
ahli politik di Sabah? JAWAPAN: Tidak benar. Siasatan SPRM tidak menjumpai sebarang bukti atau keterangan bahawa wang yang dirampas itu berkait dengan mana-mana pemimpin politik di Sabah atau negeri lain. 349
NOTA PENSYARAH Rasuah boleh menyebabkan kerugian
kepada syarikat. Imej dan reputasi syarikat boleh tercemar kerana budaya rasuah yang diamalkan oleh warga syarikat. Kerana rasuah, pelabur dan pemegang taruh akan hilang keyakinan terhadap sesebuah syarikat. 350
NOTA PENSYARAH Pekerja yang mengamalkan rasuah akan peribadi mengutamakan berbanding keuntungan syarikat. keuntungan Mereka sanggup menjual maklumat dalaman syarikat kepada pesaing semata- mata kerana habuan lumayan.
Ini kerana, kriteria pemilihan bukan berdasarkan kelayakan, keupayaan atau kebolehan, tetapi jumlah rasuah yang ditawarkan. INGAT! Rasuah merupakan 'pelaburan' berbahaya yang berisiko tinggi. Dalam projek pembinaan, kontraktor yang dipilih kerana rasuah mungkin menyebabkan projek tidak dilaksanakan dengan sempurna. Malah, boleh menyebabkan projek terbengkalai. 351
NOTA PENSYARAH Bayaran rasuah untuk memperoleh kontrak akan sesuatu projek atau meningkatkan kos operasi. Apabila kos operasi meningkat, harga barang/perkhidmatan turut akan menjadi lebih mahal peniaga ILUSTRASI: membayar rasuah RM500 secara bulanan kepada penguat kuasa Majlis Perbandaran XXX. •	Rasuah A, seorang
adalah bagi memastikan premisnya tidak diperiksa dan diganggu oleh penguat kuasa berkenaan. Bagi mengekalkan keuntungannya, A menyerap kos bayaran rasuah tersebut dalam harga barang-barang yang dijual. 352
NOTA PENSYARAH Contoh kes yang menjelaskan bagaimana rasuah boleh merugikan syarikat. Pensyarah boleh mendapatkan kes-kes lain yang bersesuaian. 353
NOTA PENSYARAH Seksyen 17A Akta SPRM 2009 - kesalahan rasuah oleh organisasi komersial KESALAHAN BERLAKU APABILA: •	Seseorang yang bersekutu dengan Merupakan peruntukan baharu dalam Akta SPRM 2009. Merupakan peruntukan baharu dalam Akta SPRM 2009. Menawarkan / Memberikan / Menjanjikan Diluluskan oleh Parlimen pada 5 April 2018. Berkuat kuasa pada Jun 2020 iaitu selepas 2 tahun kelulusan Parlimen. HUKUMAN BAGI KESALAHAN INI: Denda 10 kali nilai suapan (minimum RM1 juta); atau penjara tidak lebih 20 tahun; atau kedua-dua sekali. rasuah yang bertujuan: - untuk memperoleh atau mengekalkan perniagaan bagi organisasi komersial itu; atau - untuk memperoleh atau mengekalkan faedah dalam menjalankan perniagaan bagi organisasi komersial itu. 354
NOTA PENSYARAH Contoh kes di mana syarikat dikenakan penalti akibat perbuatan rasuah oleh pegawai-pegawainya. Walaupun Rolls-Royce telah dikenakan tidak menghalang itu penalti, perkara individu yang terlibat didakwa. Kes disiasat di bawah UK Bribery Act 2010. November 2017 - 3 bekas pegawai Rolls- Royce mengaku bersalah atas dakwaan merasuah. Seorang pekerja syarikat perunding yang bertindak bagi pihak Rolls-Royce turut mengaku bersalah atas dakwaan rasuah. •	Seorang lagi yang didakwa adalah 'orang tengah' kepada Rolls-Royce. 355
NOTA PENSYARAH Contoh kes di mana syarikat dikenakan penalti akibat perbuatan rasuah oleh pegawai-pegawainya. Kes	disiasat	di	bawah	US	Foreign	Corrupt Practices Act 1977. Siemens AG dikenakan penalti terbesar dalam sejarah akibat kesalahan 'liabiliti korporat'. 356
NOTA PENSYARAH Contoh kes di mana syarikat dikenakan penalti akibat perbuatan rasuah oleh pegawai-pegawainya. Kes	disiasat	di	bawah	di	US	Foreign Corrupt Practices Act 1977. KES ALCATEL DI MALAYSIA •	PUTRAJAYA, 20 Disember 2016 - Bekas Ketua Akaun Pelanggan Serantau, Alcatel Network Systems (M) Sdn Bhd dijatuhkan hukuman penjara 6 bulan dan denda RM125,000 selepas didapati bersalah kerana rasuah. Tertuduh telah memberi suapan RM25,000 dalam bentuk cek Alcatel Network Systems (M) Sdn Bhd kepada Penolong Pengurus Perolehan, Telekom Malaysia Berhad. •	Rasuah bertujuan mendapatkan maklumat tender "for the supply of Wideband Code Division Multiple Access (WDCMA) Mobile Communication System and the Provision of Works phase II". 357
NOTA PENSYARAH Rasuah mengancam keselamatan negara dan alam sekitar. Walaupun perbuatan rasuah dilakukan oleh mereka yang berjawatan kecil dalam perkhidmatan awam, kesan kepada keselamatan dan alam sekitar amat besar. Contoh 1: Rasuah yang dilakukan oleh mereka yang bertugas di sempadan negara menyebabkan senjata api dan bahan terlarang masuk ke negara. Contoh 2: Rasuah yang dilakukan oleh pegawai Jabatan Alam Sekitar menyebabkan mereka yang melakukan pencemaran terlepas daripada tindakan undang-undang. 358
NOTA PENSYARAH Contoh kesan rasuah kepada alam sekitar dan keselamatan negara. Jelaskan secara ringkas. •	Sumber: Laporan Tahunan SPRM 2010. 359
NOTA PENSYARAH Contoh kesan rasuah kepada alam sekitar dan keselamatan negara. Jelaskan secara ringkas. •	Sumber: Laporan Tahunan SPRM 2010. 360
NOTA PENSYARAH Contoh kesan rasuah kepada alam sekitar dan keselamatan negara. Jelaskan secara ringkas. •	Sumber: Laporan Tahunan SPRM 2011. 361
NOTA PENSYARAH w
362
NOTA PENSYARAH w Modul 7 Laporkan rasuah, langkah pencegahan dan inisiatif kerajaan 363
NOTA PENSYARAH 364
NOTA PENSYARAH MODUL ini akan membincangkan: 1. Tanggungjawab melaporkan rasuah. 2. Langkah untuk mengelakkan diri daripada terjebak dengan jenayah rasuah. Inisiatif kerajaan dalam mencegah jenayah rasuah. 3. 365
NOTA PENSYARAH Bab tanggungjawab masyarakat dalam melaporkan jenayah rasuah. Laporan boleh dibuat melalui pelbagai saluran. ini menjelaskan
Bagaimanapun. perlu menggalakkan audiens untuk melaporkan rasuah dengan pergi sendiri ke pejabat SPRM dan bukan melalui surat layang. pensyarah 366
sekadar Laporkan tanggungjawab, tetapi adalah kehendak undang-undang. rasuah bukan Seksyen 25(1) Akta SPRM - mewajibkan pelaporan rasuah oleh mana-mana orang yang dijanji, ditawar atau diberi rasuah. •	Gagal melapor merupakan satu kesalahan di bawah Seksyen 25(2) Akta SPRM 2009. 367
NOTA PENSYARAH Melaporkan sekadar tanggungjawab, tetapi adalah kehendak undang-undang. rasuah bukan Seksyen 25(3) Akta SPRM - mewajibkan rasuah oleh mana-mana pelaporan orang yang diminta, diperoleh atau cuba diperoleh. Gagal melapor merupakan satu kesalahan di bawah Seksyen 25(4) Akta SPRM 2009.
SOALAN: Pernahkah ada pendakwaan kerana gagal melapor jenayah rasuah? JAWAPAN: KUANTAN, 6 Jun 2012 - Seorang pegawai SPAD didakwa 9 pertuduhan rasuah berjumlah RM7,000, yang bertujuan tidak mengambil tindakan ke atas lori-lori seorang individu yang membawa batu kasaran yang melanggar Akta Pengangkutan Darat 2010. Selain pertuduhan di bawah Seksyen 17(a) dan 16(a)(B) Akta SPRM 2009, beliau juga didakwa di bawah Seksyen 25 Akta SPRM 2009 kerana gagal melaporkan transaksi penyogokan. 11 Disember 2012 - Tertuduh dibebaskan oleh mahkamah setelah pihak pendakwaan menarik balik kes terhadap tertuduh. 368
NOTA PENSYARAH Sekiranya orang ramai ingin memberi maklumat atau membuat aduan, amat penting untuk menyediakan maklumat- maklumat seperti dalam slide. Banyak maklumat yang diterima SPRM bersifat umum dan tidak mempunyai kriteria 'dapat bertindak' (persuable) dan 'dapat dikesan' (traceable). Maklumat ini penting bagi memastikan tindakan dapat diambil segera. Contoh maklumat: "A melakukan rasuah semasa menjawat sebagai Pengarah Bahagian Pentadbiran di Jabatan Saliran". jawatan Maklumat sebegini amat umum dan SPRM sukar membuat siasatan sewajarnya. 369
NOTA PENSYARAH Dinyatakan saluran-saluran yang ada untuk melaporkan rasuah. Bagaimanapun, untuk datang sendiri ke pejabat SPRM supaya perbincangan secara bersemuka dapat dibuat. digalakkan akan memaklumkan kemajuan siasatan kepada pengadu atau pemberi maklumat? JAWAPAN: Daripada segi undang- undang, SPRM tidak diwajibkan untuk memaklumkan kepada pemberi maklumat atau pengadu tentang kemajuan siasatan berkaitan kes mereka. Ini kerana, kandungan siasatan SPRM adalah rahsia. •	Walau bagaimanapun, status siasatan boleh dimaklumkan kepada pengadu atas permintaan atau permohonan pengadu itu sendiri. SOALAN: Adakah SPRM
370
NOTA PENSYARAH Salah satu usaha SPRM untuk meningkatkan ketelusan dalam siasatan. •	Pengadu yang membuat aduan melalui CMS boleh mengetahui status aduan mereka melalui sistem ini. Sistem ini boleh dilayari melalui portal SPRM 371
NOTA PENSYARAH Satu lagi kaedah untuk orang ramai membuat aduan rasuah. Orang ramai boleh memuat turun aplikasi ini di telefon bimbit melalui App Store dan Google Play. Selain membuat aduan rasuah, boleh juga menyemak status aduan dari semasa ke semasa. 372
NOTA PENSYARAH Perlindungan asas kepada aduan, maklumat dan pemberi maklumat. Perlindungan ini diberikan sebagai mana Seksyen 65 Akta SPRM 2009 dan Akta Perlindungan Pemberi Maklumat 2010. SOALAN: Adakah boleh yang pengadu aduan mendapatkan dibuatnya? tidak JAWAPAN: mendapatkan salinan aduannya. Ini	kerana,	aduan	SPRM	diklasifikasikan	sebagai dokumen rahsia dan tidak boleh didedahkan kepada umum sehinggalah kes tersebut dituduh di mahkamah. salinan Pengadu boleh
373
NOTA PENSYARAH Segmen ini menjelaskan mengenai perlindungan kepada pemberi maklumat dan saksi SPRM. Oleh sebab itu, orang ramai tidak perlu takut untuk tampil membuat aduan atau memberi maklumat berkaitan jenayah rasuah kepada SPRM. 374
NOTA PENSYARAH Pensyarah mesti memberi pemahaman tafsiran antara mengenai perbezaan pengadu, pemberi maklumat dan saksi. •	Perlindungan kepada pemberi maklumat dan saksi adalah berbeza. 375
NOTA PENSYARAH Pemberi maklumat yang mengetahui sesuatu perbuatan rasuah secara tidak langsung dan tidak terlibat dalam perbuatan tersebut.
orang Tidak mahu membuat aduan, tetapi hanya ingin memberi maklumat secara sulit (tip- off). 376
3 bentuk perlindungan yang diberikan kepada pemberi maklumat kes rasuah. •	Syarat paling penting - pemberi maklumat mesti dikenali oleh pegawai SPRM. Tindakan memudaratkan bermaksud, pemberi maklumat dikenakan tindakan setelah membuat pendedahan rasuah dan penyelewengan kepada SPRM. Bagaimana SPRM hendak memberi perlindungan sekiranya pemberi maklumat tidak dikenali? Laporan melalui surat layang - perlindungan tidak dapat diberi kerana SPRM tidak tahu identiti pemberi maklumat.
Contoh tindakan memudaratkan - dibuang kerja, diturunkan pangkat, ditukar tempat kerja, diugut dan lain-lain. 377
NOTA PENSYARAH Saksi - orang yang membuat aduan rasmi, memberi keterangan kepada SPRM dan akan menjadi saksi di mahkamah. 378
NOTA PENSYARAH Slide bentuk perlindungan kepada saksi melalui Program Perlindungan Saksi. di atas menjelaskan Bentuk perlindungan bergantung kepada tahap keseriusan ancaman dan persetujuan saksi. Program ini bagi kes saksi yang menghadapi ancaman yang serius. Saksi yang merasa terancam, boleh memohon perlindungan daripada SPRM. •	SPRM akan membuat permohonan kepada Unit Perlindungan Saksi di Jabatan Perdana Menteri. Sekiranya tidak memasuki program ini, perlindungan masih boleh diberi kepada saksi. Contoh 1: Saksi memohon untuk diadakan rondaan polis di rumahnya. SPRM merasakan wajar dan sesuai dengan tahap ancaman. Maka, SPRM akan mendapatkan bantuan polis untuk tujuan tersebut. untuk 2: Saksi memohon menggelapkan cermin kereta. SPRM merasakan wajar dan sesuai dengan tahap ancaman. Maka, SPRM akan mendapatkan kelulusan JPJ untuk tujuan tersebut. Contoh 379
NOTA PENSYARAH Bab ini memberi tips mencegah rasuah bagi individu dan organisasi. Beberapa tips yang utama sahaja. Banyak lagi yang boleh dilakukan oleh individu dan organisasi. 380
NOTA PENSYARAH Tips kepada individu bagi mengelakkan diri daripada terjebak dengan jenayah rasuah. 381
NOTA PENSYARAH Dunia sangat mencabar. Ahli perniagaan (kontraktor/ pembekal) akan menggunakan apa sahaja cara untuk mendapatkan projek. Termasuk menggunakan rasuah. perniagaan adalah Kontraktor/pembekal akan berbaik dengan orang menguruskan perolehan projek. Kontraktor/pembekal membelanjakan wang untuk meraikan mereka yang menguruskan perolehan. Oleh sebab itu, mereka yang terlibat perolehan mesti berhati-hati. Jangan mula menerima. •	Kerana permulaan itu membuka jalan kepada mereka untuk membuat tawaran lebih lumayan. Akhirnya, anda akan terperangkap dan terpaksa mengikut permintaan mereka. Perkara itu adalah pelaburan jangka panjang bagi mereka. 382
NOTA PENSYARAH Hati-hati apabila anda dipuji oleh kontraktor atau pembekal. Pujian mereka mungkin mempunyai sebab tertentu. Barangkali pujian mereka tidak ikhlas dan hanya sekadar membeli jiwa anda. Antara bentuk pujian - "anda pekerja yang amat baik", "senang berurusan dengan "anda memudahkan proses", anda", "kerana anda, tiada bayaran tertangguh". 383
NOTA PENSYARAH Elakkan menceritakan masalah atau kontraktor/ kepada keperluan anda pembekal. Kontraktor/pembekal mungkin melihat perkara itu sebagai 'hint' untuk meminta sesuatu daripada mereka. Jangan campur aduk urusan rasmi dengan bukan rasmi. Kekalkan hubungan rasmi sahaja dengan kontraktor/pembekal.
384
perbincangan Jangan mengenai urusan rasmi (tender, projek dan sebagainya) di kedai kopi. budayakan Seeloknya, perbincangan urusan rasmi dibuat di pejabat. Tolak dengan baik sebarang bentuk keraian daripada kontraktor/pembekal. Antara bentuk keraian yang pastinya boleh menjejaskan integriti pegawai awam adalah: - keraian di hotel mewah - bermain golf sama ada dalam negara atau luar negara. - menanggung perbelanjaan bercuti sama ada di dalam atau luar negara. 385
NOTA PENSYARAH Kekalkan hubungan profesional dengan
kontraktor/pembekal. Jangan jalinkan hubungan terlalu rapat dengan kontraktor/pembekal. Contoh: bercuti bersama kontraktor/pembekal. - berkongsi masalah keluarga. - berfoya-foya dengan kontraktor/ pembekal 386
NOTA PENSYARAH Sekiranya ada cubaan untuk merasuah anda - tolak dengan tegas. Tunjukkan supaya mereka tahu prinsip anda untuk tidak terima rasuah. ketegasan anda Beri amaran supaya jangan sesekali tawar rasuah. Sekiranya, kontraktor/pembekal berdegil dan masih cuba untuk tawarkan rasuah, laporkan kepada SPRM. 387
Jangan bercerita hal atau masalah peribadi kepada kontraktor/pembekal. Perkara itu boleh memberi pemahaman yang salah kepada kontraktor/pembekal. Kontraktor/pembekal jadi menganggap anda cuba meminta sesuatu daripada mereka. boleh Berbincang hal rasmi sahaja dengan kontraktor/pembekal. 388
NOTA PENSYARAH Kawan-kawan yang tidak baik boleh menarik kita kepada perbuatan yang tidak baik. Kawan-kawan yang baik boleh saling ikhlas secara nasihat-menasihati berhubung sesuatu perkara. Oleh sebab itu, pilih kawan yang baik. Elakkan berkawan dengan orang yang tidak baik. 389
NOTA PENSYARAH Kerajaan banyak melaksanakan inisiatif untuk meningkatkan integriti perkhidmatan awam dan membanteras rasuah. Sebelum ini, contoh dasar pencegahan rasuah adalah melalui: - Pelan Integriti Nasional (PIN) - Bidang Keberhasilan Utama Negara - Membanteras Rasuah fasa pertama (2010-2012). - Bidang Keberhasilan Utama Negara - Membanteras Rasuah fasa kedua (2013- 2015). 390
NOTA PENSYARAH Dikenali sebagai NACP 2019-2023. ini meletakkan •	Pelan tanggungjawab rasuah kepada semua membanteras agensi. Merangkumi 6 bidang utama iaitu (1) tadbir urus politik; (2) pentadbiran sektor awam; (3) perolehan awam; (4) perundangan dan kehakiman; (5) penguatkuasaan undang- undang; dan (6) tadbir urus korporat •	SPRM dipertanggungjawabkan sebagai inisiatif NACP dan role) peneraju bagi 11 memberi sokongan kepada 32 inisiatif yang lain. (supporting Daripada 115 inisiatif, kerajaan memberi keutamaan kepada 22 inisiatif penting. •	Antaranya - (1) Memperkenalkan undang- undang berkaitan pembiayaan politik; (2) Menambah baik dasar dan mekanisme penerimaan hadiah dan keraian oleh Anggota Pentadbiran; Isu surat sokongan daripada individu berpengaruh; (4) pelantikan pegawai khas, SU Politik, SU Sulit, SU Media kepada Menteri dan Timbalan Menteri; dan (5) Tranformasikan Suruhanjaya Integriti Agensi Penguatkuasa (SIAP) kepada Suruhanjaya Bebas Aduan dan Salah Laku Polis (IPCMC). (3) 391
NOTA PENSYARAH GIACC yang diletakkan di bawah Jabatan Perdana Menteri melapor terus kepada YAB Perdana Menteri. Menilai tindakan tahap keberkesanan oleh agensi pelaksana terhadap semua iniasiatif berkaitan governans, integriti dan anti rasuah. PERANAN GIACC •	Menasihati aspek governans, integriti dan antirasuah kepada pelbagai agensi pelaksana di sektor kerajaan dan di peringkat antarabangsa. kerajaan dalam Menyelaras inisiatif governans, integriti dan antirasuah oleh agensi pelaksana. pelaksanaan Merancang strategi dan pelan tindakan yang bersesuaian untuk dilaksanakan di peringkat nasional contohnya NACP. Memantau prestasi semasa pelaksanaan inisiatif oleh agensi-agensi pelaksana bagi memastikan pencapaian matlamat yang diharapkan. 392
NOTA PENSYARAH Peranan dan tanggungjawab JKKMAR •	Menentukan dasar berhubung dengan pemantapan governans, integriti dan antirasuah dalam sistem pengurusan pentadbiran kerajaan; Menimbang dan meluluskan pelaksanaan inisiatif mengenai governans, integriti dan anti-rasuah dalam pentadbiran kerajaan; dan Merancang, memantau dan menilai kecekapan dan keberkesanan dasar, peraturan dan sistem penyampaian perkhidmatan yang mempunyai impak kepada pemantapan governans, integriti dan antirasuah sistem pengurusan pentadbiran kerajaan; pelaksanaan Menimbang cadangan yang dikemukakan oleh ahli-ahli JKKMAR dan JAR Peringkat Kebangsaan memantapkan bagi governans, integriti dan antirasuah sistem pengurusan pentadbiran kerajaan. 393
NOTA PENSYARAH Ahli Mesyuarat JAR Peringkat Kebangsaan - Ketua Pengarah Perkhidmatan Awam; Ketua Setiausaha Perbendaharaan; Ketua Audit Negara; Peguam Negara; Ketua Pesuruhjaya SPRM (merangkap Ketua Urus Setia); Semua KSU Kementerian Persekutuan; Semua Setiausaha Kerajaan Negeri;	dan	Ahli	lain	yang	difikirkan	perlu. PERANAN JAR •	Menentukan isu-isu berimpak tinggi yang serta mencadangkan kepada merentas agensi penyelesaian/penambahbaikan JKKMAR; Mencadangkan penyelesaian isu kepada JAR Peringkat Kementerian Persekutuan/ Kerajaan Negeri - isu yang tidak perlu dirujuk kepada JKKMAR; Semua agensi kerajaan di peringkat persekutuan dan kerajaan wajib menubuh JAR. Mengenal pasti dan merancang tindakan pencegahan dan pemulihan bagi mengatasi isu governans, integriti dan antirasuah; dan •	Mengenal pasti isu kelemahan governans, integriti dan antirasuah berdasarkan laporan audit atau apa-apa laporan yang berkaitan. 394
NOTA PENSYARAH Portal ini dibangunkan dan diselia oleh SPRM. KOD ETIKA BAGI ANGGOTA-ANGGOTA PENTADBIRAN 3: Perisytiharan Harta - Anggota Pentadbiran hendaklah mengisytiharkan pemilikan harta mereka, isteri / suami, anak-anak dan amanah mereka setiap dua tahun sekali kepada YAB Perdana Menteri. pemegang-pemegang 2009, Perkara Perisytiharan harta itu hendaklah dilakukan melalui perisytiharan berkanun (statutory declaration). Keputusan JKKMAR pada 9 Julai 2018: - Tafsiran Anggota Pentadbiran diperluas supaya PM dan TPM juga perlu mengisytiharkan harta. Perisytiharan harta Anggota Pentadbiran dan Ahli Parlimen Kerajaan disalinkan kepada SPRM. - Perisytiharan harta PM dikemukakan terus kepada SPRM. - Perisytiharan harta kali pertama oleh Anggota Pentadbiran dan Ahli Parlimen Kerajaan dibuat dalam tempoh 3 bulan selepas angkat sumpah jawatan. 395
NOTA PENSYARAH NACP mengarahkan semua agensi kerajaan, syarikat berkepentingan kerajaan dan sektor swasta untuk membangunkan OACP. KEPERLUAN OACP •	Menangani permasalahan dan kelemahan governans, integriti dan antirasuah dalam organisasi. Memperkasakan sistem penyampaian perkhidmatan awam. OACP merangkumi isu-isu dalaman organisasi dalam aspek integriti, tadbir urus dan antirasuah. Mempersiapkan komersial supaya mempunyai tatacara mencukupi selaras dengan peruntukan Seksyen 17A Akta SPRM 2009. organisasi Memastikan pembangunan organisasi yang lestari dan bebas rasuah. OACP adalah bukti komitmen pengurusan usaha organisasi dalam tertinggi pencegahan rasuah. 396
NOTA PENSYARAH LATAR BELAKANG UI •	Penempatan pegawai SPRM di agensi luar sebenarnya bermula pada tahun 2005. •	Dua pegawai kanan SPRM ditempatkan secara pinjaman di Telekom Malaysia Berhad dan Amanah Raya Berhad selama dua tahun. Fungsi	teras	UI	adalah	berdasarkan	enam terma rujukan iaitu: - tadbir urus; - pengukuhan integriti; - pengesanan dan pengesahan; - pengurusan aduan; - pematuhan; dan - tatatertib. 397
NOTA PENSYARAH Sehingga 31 Disember 2019, sebanyak 75 Aktiviti dan inisiatif IGU dilaksanakan IGU telah ditubuhkan. Peranan utama IGU adalah meningkatkan tadbir urus GLC melalui pembudayaan integriti, menolak segala bentuk rasuah, penyelewengan dan salah guna kuasa. berdasarkan empat terma rujukan iaitu: - pengurusan aduan; - pengesanan dan pengesahan; - pengukuhan integriti; dan - governans. 398
NOTA PENSYARAH Tujuan peruntukan ini: 1. Menggalakkan aktiviti perniagaan dijalankan secara jujur dan bebas daripada rasuah. 2. Menggalakkan organisasi komersial melaksanakan langkah pencegahan rasuah dalam organisasi. 3. Mempromosikan pematuhan dan pencegahan rasuah. tadbir urus baik undang-undang Undang-undang (Akta SPRM sedia 2009) hanya mendakwa dan menghukum individu. Peruntukan liabiliti korporat - menghukum organisasi. •	Rasionalnya pegawai/ - kakitangan mereka memberi rasuah adalah untuk faedah syarikat (organisasi). •	Kalau didapati bersalah - DENDA tidak kurang 10 kali ganda nilai suapan, atau RM1 juta, mengikut mana-mana yang lebih tinggi; ATAU PENJARA tidak lebih 20 tahun; ATAU kedua-dua sekali. tindakan 399
for International Standardization (ISO) - NGO antarabangsa yang bebas, Berpusat di Geneva, Switzerland. Organization Mempunyai 162 ahli pertubuhan standard seluruh dunia •	Menyediakan antarabangsa standard untuk barangan, perkhidmatan dan sistem. Lebih 21,000 standard telah dikeluarkan.
Malaysia terima pakai (adopt & adapt) ISO 37001: 2016 ABMS sebagai standard Malaysia (MS). Pelancaran MS ISO 37001: 2016 Anti- Bribery Management System pada 27 Oktober 2017. •	Manual MS ISO 37001 boleh dibeli daripada Jabatan Standard Malaysia PERANAN SPRM berkaitan ABMS. khidmat nasihat SIAPA BOLEH MEMOHON? - agensi awam, swasta, NGO dan lain-lain (semua organisasi) 400
NOTA PENSYARAH SPRM memperkemaskan Corporate Integrity Pledge (CIP) yang diperkenalkan pada tahun 2010. SPRM menambah baik inisiatif ini dan menjenamakan semula sebagai CIP version 2 (CIP v.2). Mana-mana syarikat yang ingin menyertai program CIP v.2 boleh membuat pendaftaran melalui Portal CISM di alamat Penambahbaikan dengan menyusun atur serta memperincikan polisi pencegahan rasuah melalui tujuh inisiatif Integrity System Malaysia Corporate (CISM) syarikat bagi memudahkan mewujudkan sistem pencegahan rasuah yang lebih sistematik. dibuat 401
NOTA PENSYARAH SPRM memperkenalkan IBR pada Januari 2017. Agensi pertama yang menandatangan IBR adalah Lembaga Hasil Dalam Negeri (LHDN). IBR merupakan aku janji dan komitmen kepimpinan organisasi dan warganya secara sukarela dan atas kapasiti individu.
Organisasi yang menandatangani IBR diingatkan supaya melaksanakan program susulan dalam pencegahan rasuah. Perkara ini amat penting bagi memastikan 'kosmetik', IBR tetapi warga organisasi benar-benar melaksanakan apa yang dijanji dalam IBR. •	Sehingga 31 Disember 2019, 1,511 organisasi telah menandatangani IBR. tidak hanya menjadi 402
NOTA PENSYARAH Mahkamah Khas Rasuah - Ditubuhkan mulai	16	Februari	2011	dan	telah	berjaya	menyelesaikan kes-kes rasuah dengan lebih cepat. Terdapat 14 mahkamah khas rasuah. perbicaraan Pangkalan Data Pesalah Rasuah - telah dipaparkan di portal SPRM gov.my) bermula 4 Mac 2010. Pangkalan data ini mengandungi maklumat mengenai pesalah rasuah termasuk nombor kad pengenalan, kesalahan dan hukuman serta denda yang dikenakan. Pendakwaan kes rasuah dalam tempoh setahun - Menetapkan tempoh masa kes perbicaraan kes rasuah. Pencegahan rasuah melalui sistem pendidikan - antaranya memasukkan elemen antirasuah dalam buku teks dan penubuhan Angkatan Mahasiswa Antirasuah (AMAR) di IPT. 403
NOTA PENSYARAH MyProcurement Merupakan pusat maklumat perolehan yang kerajaan dilancarkan pada 1 April 2010. Maklumat yang dipaparkan - tender, harga tender, tarikh diiklankan, nilai kontrak dan pemenang tender. Boleh dilayari di alamat Garis panduan sokongan daripada - memberi berpengaruh individu kerajaan kepada pegawai panduan apabila menerima surat sokongan. Surat sokongan tidak boleh menjadi merit dalam membuat keputusan.
Integrity Pact - Rujuk garis panduan MOF	bertarikh	16	Disember	2010. Semua pihak yang terlibat dalam sesuatu perolehan kerajaan termasuk pegawai mengurus, pegawai pelulus, pembida, ahli jawatankuasa atau lembaga perolehan kerajaan perlu menandatangani dokumen Integrity Pact. Mereka berikrar tidak akan terlibat dengan sebarang perlakuan rasuah sepanjang tempoh projek dilaksanakan sama ada menawar, memberi atau menerima rasuah. 404
CATATAN 405
w NOTA PENSYARAH 406
NOTA PENSYARAH w Modul 8 Liabiliti korporat 407
NOTA PENSYARAH 408
NOTA PENSYARAH MODUL ini akan membincangkan: kesalahan 1. Maksud rasuah oleh organisasi komersial (liabiliti korporat). 2. Kategori organisasi dan individu yang boleh didakwa di bawah kesalahan ini. 3. Bagaimana organisasi komersial boleh mengelakkan diri daripada didakwa di bawah kesalahan ini. 4. Contoh kes liabiliti korporat di luar negara. 409
NOTA PENSYARAH Sering disebut sebagai 'liabiliti korporat'. •	Nama dalam undang-undang adalah 'kesalahan oleh organisasi komersial'. •	Peruntukan baharu ini adalah tambahan atau	'extension'	kepada	kesalahan	sedia	ada dalam Akta SPRM 2009. SOALAN: Apakah perbezaaan antara peruntukan baharu ini dengan kesalahan rasuah sedia ada? JAWAPAN: Sebelum peruntukan ini wujud, Akta SPRM 2009 hanya memperuntukkan hukuman ke atas individu yang terlibat sahaja.
Undang-undang baharu ini menghukum organisasi (legal person) sekiranya rasuah berlaku. 410
NOTA PENSYARAH Peruntukan baharu ini 'retrospective' Peruntukan baharu ini 'retrospective' Pendakwaan bagi kesalahan ini boleh dibuat bagi kesalahan yang berlaku selepas peruntukan undang-undang ini dikuatkuasakan iaitu 1 Jun 2020. SPRM giat memberi kesedaran kepada industri mengenai peruntukan baharu ini. 411
korporat memenuhi Peruntukan standard antarabangsa yang menghendaki wujud peruntukan undang-undang berhubung kesalahan oleh legal person. liabiliti Chapter 26 TPP & CPTPP - menghendaki legal semua negara anggota memastikan person dikenakan rasuah dilakukan. liabiliti apabila Article 26 UNCAC: Liability of legal persons - "Each State Party shall adopt such measures as may be necessary, consistent with its legal principles, liability of legal persons for participation in the offences	established	in	accordance	with	this	Convention." to establish the Chapter 26 TPP, Article 26.7: Measures to Combat Corruption, para 3 - "Each Party shall adopt or maintain measures as may be necessary, consistent with its legal principles, to establish the liability of legal persons for offences	described	in	paragraph	1	or	5.	In	particular, each Party shall ensure that legal persons	held	liable	for	offences	described	in	paragraph	1	or	5	are	subject	to	effective,	proportionate and dissuasive criminal or non- criminal sanctions, which include monetary sanctions." 412
NOTA PENSYARAH LEGAL PERSON vs NATURAL PERSON •	Legal person - entiti yang diwujudkan melalui perundangan. Contohnya, syarikat, pertubuhan, perniagaan dan jawatan tertentu. Natural person - manusia / individu / orang perseorangan Peruntukan mengenai kesalahan rasuah oleh organisasi komersial (liabiliti korporat) bukan hanya bersifat punitif. Semangat peruntukan ini adalah agar organisasi komersial melaksanakan usaha pencegahan rasuah. Tindakan mendakwa dan menghukum akan diambil sekiranya kesalahan rasuah telah berlaku dan organisasi gagal melaksanakan usaha pencegahan rasuah. 413
NOTA PENSYARAH Kesalahan liabiliti korporat bukan sesuatu yang baharu. Selain United Kingdom dan Amerika Syarikat, negara lain yang mempunyai peruntukan ini adalah: a.	Brazil	-	Federal	Law	No.	12,846/2013 b. Canada - Criminal Code & Corruption of Foreign	Public	Officials	Act c. Australia - Criminal Code Act 1995 Seksyen 17A Akta SPRM 2009 banyak mengadaptasi Seksyen 7 UK Bribery Act 2010. 414
ILUSTRASI - Seorang kakitangan syarikat AAA Sdn. Bhd. memberi rasuah kepada pengarah syarikat BBB untuk memperoleh projek penyelenggaraan bangunan. Peruntukan undang-undang sedia ada - hanya individu terbabit sahaja yang boleh didakwa dan dihukum. Hakikatnya, itu (memberi rasuah) adalah untuk faedah syarikat atau organisasi mereka. perbuatan mereka Peruntukan liabiliti korporat memberi kesan secara langsung kepada organisasi komersial. Perkara ini disebabkan, selain daripada individu yang memberi rasuah, organisasi komersial dan mereka yang terlibat dengan pengurusan organisasi komersial boleh didakwa dan dihukum. 415
NOTA PENSYARAH Petikan daripada Seksyen 17A Akta SPRM 2009. perbuatan menawar, menjanjikan dan memberi rasuah untuk faedah organisasi komersial (syarikat). •	Tidak melibatkan kesalahan lain dalam Kesalahan
Akta SPRM 2009 iaitu: - kesalahan meminta / menerima rasuah - kesalahan membuat / mengemukakan tuntutan palsu - kesalahan salah guna kuasa oleh pegawai awam SOALAN: Adakah organisasi komersial boleh didakwa sekiranya rasuah diberi atas tujuan peribadi? Contohnya, mengelakkan saman kerana lesen mati dan sebagainya. JAWAPAN: Tidak boleh. Bagi kesalahan liabiliti korporat, rasuah diberi adalah untuk faedah syarikat.
416
NOTA PENSYARAH Slide di atas bagi memudahkan Tujuan rasuah: pemahaman audiens. . Dalam Seksyen 17A Akta SPRM 2009 - 2 terma penting untuk difahami adalah: - organisasi komersial - orang yang bersekutu dengan organisasi komersial •	Kesalahan rasuah adalah menawar, menjanjikan dan memberi rasuah. 1. memperoleh / mengekalkan kontrak Contoh: Memberi rasuah kepada pegawai perolehan kontrak diperoleh atau disambung pada tahun hadapan. 2. mendapatkan apa-apa faedah bagi organisasi komersial Contoh: Memberi rasuah untuk kelulusan permit, mempercepatkan pembayaran atau mengelakkan tindakan undang- undang terhadap syarikat. 417 untuk pastikan
Jenis organisasi komersial yang boleh didakwa kerana rasuah dinyatakan di bawah Seksyen 7A(8) Akta SPRM 2009. SOALAN: Kementerian atau jabatan kerajaan tidak tertakluk kepada kesalahan di bawah Seksyen 17A Akta SPRM 2009. Bagaimana dengan syarikat yang dimiliki kementerian, jabatan dan agensi kerajaan? JAWAPAN: Sekiranya diperbadankan/ ditubuhkan di bawah Akta Syarikat 2016, Akta Perkongsian 1961 atau Akta Perkongsian Liabiliti Terhad 2012, organisasi/syarikat adalah tertakluk kepada Seksyen 17A Akta SPRM 2009.
tersebut 418
4 kategori organisasi yang boleh didakwa di bawah Seksyen 17A Akta SPRM 2009. a. Organisasi yang diperbadankan di bawah Akta Syarikat 2016 Contoh: Syarikat ABC Sdn. Bhd, Syarikat DDD Berhad b. Perniagaan yang ditubuhkan di bawah Akta Perkongsian 1961 Perniagaan yang mempunyai 2-20 orang pemilik.	Selalunya,	firma	perakaunan,	guaman,	arkitek	dan	firma	profesional	lain	ditubuhkan di bawah Akta Perkongsian 1961. c. Perniagaan yang ditubuhkan di bawah APLT 2012 Merupakan alternatif kepada perniagaan perkongsian. Kelebihan penubuhan di bawah APLT 2012 adalah, apa-apa hutang perniagaan akan ditanggung sepenuhnya oleh aset perniagaan. Di bawah Akta Perkongsian 1961, rakan kongsi mempunyai tanggungan hutang secara bersama. d. Syarikat / perniagaan luar negara yang menjalankan perniagaan di Malaysia Syarikat luar negara (multinational company) yang mempunyai cawangan atau anak syarikat di Malaysia. 419
NOTA PENSYARAH Perbuatan rasuah oleh seseorang yang bersekutu dengan organisasi komersial boleh menyebabkan organisasi komersial dan pengurusannya didakwa. Siapa yang dengan yang bersekutu dengan dimaksudkan 'seseorang organisasi komersial'? •	Rujuk slide berikutnya. SOALAN: Adakah kesalahan di bawah Seksyen 17A Akta SPRM 2009 terpakai untuk kesalahan meminta/menerima rasuah, tuntutan palsu dan salah guna kuasa oleh pegawai awam? JAWAPAN: Tidak terpakai. Kesalahan ini khusus untuk kesalahan menawar, memberi atau menjanjikan suapan.
420
NOTA PENSYARAH Kategori 1: Pengurusan dan warga organisasi. Kategori 2: Individu yang dilantik untuk menjalankan tugas bagi pihak organisasi komersial (contohnya, syarikat perunding, firma	guaman,	firma	perakaunan,	orang	tengah dan sebagainya) SOALAN: Apabila kesalahan di bawah Seksyen 17A Akta SPRM 2009 telah berlaku, adakah semua pengurusan syarikat akan didakwa di mahkamah? JAWAPAN: Siapa akan didakwa adalah bergantung kepada situasi dan fakta kes berkenaan. Secara asasnya, pengurusan syarikat boleh didakwa sekiranya: a. perbuatan rasuah dilakukan dengan keizinan atau makluman mereka. b. kegagalan melaksanakan usaha mencukupi untuk mencegah pelakuan rasuah daripada berlaku. 421
NOTA PENSYARAH Penjara tidak boleh dikenakan ke atas organisasi komersial. Hanya denda sahaja. •	Hukuman penjara dikenakan ke atas individu yang terlibat dalam pengurusan lembaga syarikat pengarah, CEO) dan individu yang terlibat rasuah. Ilustrasi hukuman: Jika suapan berjumlah RM200,000, maka hukuman adalah penjara (tidak lebih 20 tahun); atau denda RM2,000,000	(RM200,000	x	10	kali);	atau	kedua-duanya. ahli (contohnya
Jika jumlah suapan adalah RM10,000, maka hukuman adalah penjara (tidak lebih 20 tahun); atau denda RM1,000,000; atau kedua-duanya. Bagi	hukuman	denda	-	RM10,000	x	10	hanya RM100,000. Oleh kerana jumlahnya kurang daripada RM1,000,000 (nilai minimum), maka RM1,000,000 adalah denda yang boleh dikenakan. 422
NOTA PENSYARAH SOALAN: Sekiranya rasuah berbentuk perkhidmatan seks, bagaimana mahkamah akan menetapkan hukuman denda? JAWAPAN: Sekiranya nilai rasuah boleh dinilai, maka dendanya adalah 10 kali nilai rasuah, atau minimum RM1 juta. Memandangkan rasuah berbentuk seks tidak boleh dinilai, denda minimum yang akan dikenakan ialah RM1 juta.
Hukuman bagi kesalahan ini diperuntukkan melalui Seksyen 17A(2) Akta SPRM 2009. Slide berikutnya adalah kes sebenar berkaitan pemberian rasuah oleh individu bagi faedah syarikat. Sekiranya perbuatan ini dilakukan selepas peruntukan Seksyen 17A Akta SPRM 2009 berkuat kuasa, besar kemungkinan syarikat yang terlibat boleh didakwa. Tujuan kes ini dijadikan contoh adalah bagi memberikan audiens gambaran lebih jelas kesalahan liabiliti korporat ini. 423
NOTA PENSYARAH Kes melibatkan bekas Eksekutif Akaun Pelanggan Alcatel Network Systems (M) Sdn Bhd, Radziah Ani. Intipati kesalahan: 1. Orang yang bersekutu dengan organisasi komersial - Eksekutif Akaun Pelanggan Alcatel Network Systems (M) Sdn Bhd. 2. Organisasi komersial - Alcatel Network Systems (M) Sdn. Bhd. iaitu anak syarikat Alcatel-Lucent SA (Perancis). 3. Memberi rasuah RM25,000
4. Rasuah bagi mendapatkan tender "for the supply of Widerband Code Division Multiple Access (WDCMA) Mobile Communication System and the Provision of Works phase II". 5. Bayaran rasuah bagi pihak syarikat - Tertuduh menggunakan cek Alcatel Network Systems (M) Sdn Bhd untuk bayaran rasuah. faedah syarikat 424
NOTA PENSYARAH SOALAN: Apabila kesalahan oleh rasuah sesebuah dilakukan mengapa komersial, organisasi pengurusan organisasi sesebuah komersial (pengarah, lembaga pengarah dan rakan kongsi) yang tidak terlibat juga boleh didakwa? JAWAPAN: Individu yang terlibat memberi rasuah boleh didakwa secara individu di bawah Seksyen 16(b) atau 17(b) Akta SPRM 2009. pegawai
Organisasi komersial dan pengurusannya boleh didakwa kerana: a. membenarkan rasuah dilakukan b. gagal melaksanakan usaha mencukupi untuk mencegah rasuah berlaku PENTING: utama organisasi komersial dan pengurusannya adalah memastikan langkah pencegahan rasuah dilaksanakan sewajarnya. Tanggungjawab 425
NOTA PENSYARAH Bagi mengelakkan pengurusan organisasi didakwa di mahkamah, 2 perkara penting mesti dibuktikan: 1. Tidak mengizinkan pegawai dan kakitangan menggunakan rasuah untuk mendapat projek atau apa-apa faedah bagi organisasi komersial. 2. Melaksanakan usaha pencegahan rasuah yang mencukupi bagi memastikan rasuah tidak berlaku dalam organisasi komersial terbabit. SOALAN: Adakah rakan kongsi tidak aktif (sleeping partner) boleh didakwa di bawah Seksyen 17A Akta SPRM 2009? JAWAPAN: Boleh didakwa. Semua Ahli Lembaga Pengarah sama ada aktif atau tidak boleh didakwa di bawah Seksyen 17A Akta SPRM 2009, walaupun mereka tidak terlibat dalam membuat keputusan.
Mereka boleh didakwa kerana gagal melaksanakan usaha pencegahan rasuah yang mencukupi di syarikat. 426 SPRM menasihati agar berhati-hati dan jangan bersikap sambil lewa apabila menjadi Ahli Lembaga Pengarah sesebuah syarikat.
NOTA PENSYARAH SOALAN: Bagaimanakah sesebuah organisasi komersial ingin memastikan usaha yang dilaksanakan itu mencukupi atau tidak? JAWAPAN: Garis Panduan Tatacara Mencukupi di bawah Seksyen 17A(5) Akta SPRM 2009 hanya memberi panduan bentuk atau usaha-usaha yang boleh dilaksanakan oleh sesebuah organisasi komersial untuk mencegah jenayah rasuah. mencegah rasuah
Hanya mahkamah yang boleh membuat yang keputusan dilaksanakan itu mencukupi atau tidak. •	PENTING: Usaha-usaha pencegahan saiz rasuah mesti organisasi, jenis perniagaan dan tahap risiko rasuah organisasi komersial terbabit. yang mempunyai 1,000 pekerja memerlukan pelaksanaan usaha pencegahan rasuah yang banyak, berbanding syarikat yang mempunyai 100 pekerja. sama ada usaha sesuai dengan Contohnya, syarikat besar 427
NOTA PENSYARAH Kerajaan telah mengeluarkan Garis Panduan Tatacara Mencukupi seperti yang yang dikehendaki di bawah Seksyen 17A(5) Akta SPRM 2009. Garis panduan ini adalah sebagai rujukan kepada organisasi komersial mengenai usaha-usaha yang boleh dilaksanakan untuk mencegah jenayah rasuah. SOALAN: Sekiranya pegawai di anak syarikat terlibat memberi rasuah untuk mendapat projek, adakah syarikat induk dan pengurusannya boleh didakwa di bawah Seksyen 17A Akta SPRM 2009? JAWAPAN: Boleh didakwa sekiranya syarikat induk gagal melaksanakan usaha pencegahan rasuah yang mencukupi untuk menghalang perbuatan rasuah oleh anak syarikat.
428
NOTA PENSYARAH Garis panduan ini dikeluarkan selaras dengan 17A(5) kehendak Seksyen Akta SPRM 2009 - Menteri hendaklah mengeluarkan yang berkaitan dengan tatacara yang disebut dalam subseksyen (4). panduan garis Garis panduan tersebut menggariskan 5 prinsip asas untuk mengelakkan organisasi komersial daripada didakwa. Prinsip dengan akronim T.R.U.S.T adalah seperti slide seterusnya. 429
NOTA PENSYARAH Komitmen pengurusan organisasi dalam pencegahan rasuah. Komitmen ini mesti jelas melalui pendirian pengurusan organisasi berhubung jenayah rasuah. PENTING: Komitmen menyediakan bajet dan sumber manusia dalam menggerakkan usaha pencegahan rasuah. PENTING: Komitmen pengurusan ini tidak boleh sekadar retorik atau 'wayang' sahaja. Apa yang dicakap, mesti dilaksanakan. •	Kepimpinan organisasi mesti tegas berkaitan sebarang pelanggaran integriti dan perbuatan rasuah. 430
NOTA PENSYARAH Penilaian risiko dibuat secara menyeluruh dengan mengambil kira pandangan setiap lapisan warga organisasi. Semasa penilaian risiko dilaksanakan, pengurusan dan warga organisasi perlu berterus terang mengenai masalah serta kelemahan organisasi. Penilaian rasuah boleh dibuat lain bersekali dengan penilaian risiko dalam organisasi (tidak perlu berasingan). risiko APA SPRM BOLEH BANTU? a. membuat penilaian risiko rasuah melalui Corruption Risk Management (CRM). b. memberi nasihat bagi mengukuhkan sistem dan prosedur organisasi. c. membantu organisasi merangka Pelan Antirasuah Organisasi (OACP) seperti mana yang dikehendaki dalam Pelan Antirasuah Nasional (NACP). 431
Langkah kawalan pencegahan rasuah mesti dirangka berdasarkan penilaian risiko yang telah dibuat. Langkah kawalan ini mestilah praktikal dan sesuai dengan saiz organisiasi, sifat organisasi serta risiko organisasi untuk terdedah kepada jenayah rasuah. Due-diligence - semakan latar belakang terhadap sesuatu projek, kontraktor yang hendak dilantik atau calon pekerja baharu. risiko tersalah memilih kontraktor Due-diligence organisasi atau pekerja yang bermasalah. mengurangkan Organisasi mesti mewujudkan budaya melaporkan sebarang salah laku. •	Usaha menggalakkan pelaporan: mewujudkan saluran aduan yang berwibawa. - memastikan kerahsiaan aduan. - memastikan setiap aduan diambil tindakan. Mewujudkan dan melaksanakan dasar/ polisi antirasuah. 432
NOTA PENSYARAH Pengurusan organisasi perlu memastikan penilaian secara berkala dilaksanakan bagi menilai prestasi, kecekapan dan keberkesanan program antirasuah. Pengurusan organisasi mesti pastikan semua inisiatif antirasuah (yang dirangka) dilaksanakan sepenuhnya. Penilaian program antirasuah boleh dilaksanakan melalui audit dalaman atau audit yang dilaksanakan oleh pihak luar. •	Hasil penilaian dijadikan asas untuk kawalan memantapkan antirasuah sedia ada di organisasi. usaha-usaha Pemantauan terhadap pekerja adalah amat penting, terutamanya terhadap: a. pekerja berisiko (hot	staff) b. jawatan berisiko (hot job) - contohnya, jawatan pegawai pelulus sesuatu kontrak atau lesen/permit c. bahagian berisiko (hot spot) seperti bahagian kewangan atau perolehan Garis ini mencadangkan organisasi untuk mendapatkan pensijilan ISO 37001: Anti-Bribery Management System. panduan 433
NOTA PENSYARAH Polisi dan inisiatif antirasuah organisasi mesti dihebahkan kepada semua warga organisasi. Latihan antirasuah mesti dilaksanakan secara berterusan. Latihan kepada warga organisasi dan mereka yang berurusan dengan organisasi (contohnya, pembekal atau kontraktor syarikat). antirasuah
Khidmat SPRM organisasi boleh menjemput SPRM untuk menyampaikan ceramah integriti dan antirasuah dalam program-program yang dianjurkan. 434
NOTA PENSYARAH Seksyen 17A Akta SPRM 2009 banyak mengadaptasi Seksyen 7 UK Bribery Act 2010. Melihat kes-kes yang melibatkan kesalahan liabiliti korporat di UK, syarikat terbabit dikenakan tindakan (penalti dan denda) kerana kegagalan melaksanakan usaha pencegahan rasuah yang mencukupi. Slide berikutnya adalah beberapa kes sebenar melibatkan syarikat di luar negara yang dihukum kerana kesalahan rasuah. •	Siasatan dibuat di bawah UK Bribery Act 2010	dan	US	Foreign	Corrupt	Practices	Act 1977. Tujuan kes ini dijadikan contoh adalah bagi memberikan gambaran lebih jelas kepada audiens mengenai kesalahan liabiliti korporat. 435
NOTA PENSYARAH 436
NOTA PENSYARAH UK Bribery Act 2010 dikuatkuasakan pada tahun 2010. Tahun 2015 - Sweett Group PLC menjadi syarikat pertama yang didakwa di mahkamah dan mengaku bersalah kerana kesalahan rasuah di UK. 437
NOTA PENSYARAH Anak syarikat terlibat rasuah, syarikat induk (Sweett Group) yang didakwa dan dihukum. (Cyrill Sweett) Sekadar pengetahuan pensyarah, di bawah adalah kes lain yang mempunyai kaitan dengan kes rasuah Sweett Group: 21 Disember 2016 - Bekas pegawai Sweett Group, Richard Kingston (54) yang bertugas di Timur Tengah dijatuhkan hukuman penjara kerana memusnahkan bukti berhubung kes rasuah syarikat itu. •	Bukti tersebut merupakan 2 unit telefon bimbit.
438 Telefon bimbit itu mempunyai maklumat rasuah yang boleh membantu siasatan Serious	Fraud	Office	(SFO)	terhadap	kes	rasuah syarikat Sweett.
NOTA PENSYARAH UK Bribery Act 2010 dikuatkuasakan pada tahun 2010. Tahun 2015 - Sweett Group PLC menjadi syarikat pertama yang didakwa di mahkamah dan mengaku bersalah kerana kesalahan rasuah di UK. 439
NOTA PENSYARAH 440
NOTA PENSYARAH Seperti kes Sweett Group - anak syarikat (Stanbic Bank) terlibat rasuah di luar negara, syarikat induk (Standard Bank) yang terpaksa berdepan hukuman. Standard Bank adalah organisasi pertama di UK yang membuat penyelesaian di luar mahkamah (kes rasuah) melalui Deferred Prosecution Agreement (DPA). 441
NOTA PENSYARAH APAKAH ITU DPA? •	Deferred Prosecution Agreement (DPA) diperkenalkan	di	UK	pada	24	Februari	2014. organisasi DPA adalah persetujuan antara pihak yang pendakwaan dan menghadapi pendakwaan kerana jenayah fraud, rasuah dan jenayah ekonomi lain. •	DPA akan menangguhkan pendakwaan terhadap sesebuah organisasi dengan syarat-syarat tertentu. DPA dilaksanakan dengan penyeliaan mahkamah. DPA hanya terpakai kepada organisasi dan bukan individu. CIRI-CIRI UTAMA DPA: 1. membolehkan organisasi membetulkan jenayah yang mereka kesalahan lakukan. terhadap Pendakwaan organisasi akan menyebabkan terlalu banyak terhadap implikasi buruk imej organisasi, perniagaan dan menyebabkan warga organisasi hilang pekerjaan. 442
NOTA PENSYARAH 2. DPA diselia oleh mahkamah. Terma yang dipersetujui melalui DPA mesti adil, munasabah dan sesuai. 3. DPA tempoh perbicaraan yang lama dan pastinya melibatkan kos yang tinggi. menggelakkan 4. DPA bersifat telus dan keputusannya akan dimaklumkan kepada umum. 443
NOTA PENSYARAH BAGAIMANA DPA DILAKSANAKAN DI UK? melaksanakan •	Pihak pertuduhan terhadap organisasi terbabit atas sesuatu jenayah. pendakwaan Prosiding pendakwaan akan ditangguhkan secara automatik sekiranya DPA diluluskan oleh hakim (mahkamah). •	Serious	Fraud	Office (SFO)	hanya	menawarkan DPA kepada organisasi (yang sekiranya menghadapi pendakwaan), organisasi tersebut memberi kerjasama penuh semasa siasatan. 444 Apabila	SFO	dan	organisasi	bersetuju	untuk memasuki DPA, rundingan akan bermula. Rundingan - organisasi bersetuju untuk membayar sejumlah penalti; bersetuju membayar sejumlah ganti rugi; bersetuju memperkukuhkan tadbir urus dan usaha- usaha pencegahan rasuah di organisasi; dan memberi kerjasama penuh dengan individu-individu	SFO	bagi	mendakwa	yang terlibat. Sekiranya organisasi melanggar perjanjian terhadap dalam DPA, pendakwaan organisasi boleh dimulakan semula.
NOTA PENSYARAH 445
NOTA PENSYARAH Syarikat gergasi yang dikenakan penalti kerana perbuatan rasuah. Siasatan dibuat secara besar-besaran dalam kes ini di seluruh dunia. Kesalahan beliau menerajui Garuda dari 2005 hingga 2014. (Mediacorp, 8 Ogos 2019) dilakukan ketika Contoh: Di Indonesia, bekas CEO syarikat penerbangan Indonesia Garuda, Emirsyah Satar diberkas atas dakwaan pengubahan wang haram yang berkaitan dengan skandal rasuah Rolls-Royce. Suspek dipercayai menerima sogokan AS$1.4 juta daripada Rolls-Royce sebagai pertukaran untuk membeli pesawat yang menggunakan enjin syarikat itu. Serious	Fraud	Office turut	menamakan AirAsia group sebagai salah sebuah syarikat yang terlibat rasuah Rolls-Royce. dalam skandal AisAsia	menafikan	Bagaimanapun,	penglibatannya. (BHarian, 23 Januari 2017). (SFO) 446
NOTA PENSYARAH Rolls-Royce juga bersetuju memasuki Deferred Prosecution Agreement (DPA) bagi mengelakkan pendakwaan. SOALAN: Adakah DPA akan dilaksanakan
di Malaysia? JAWAPAN: Setakat ini, Seksyen 17A Akta SPRM 2009 tidak menawarkan penyelesaian melalui DPA. 447
NOTA PENSYARAH Selain penalti kepada syarikat, individu yang terlibat dengan transaksi rasuah juga menghadapi pendakwaan di mahkamah. Individu yang didakwa tersebut adalah: - pegawai syarikat Rolls-Royce sendiri - perunding yang dilantik oleh Rolls-Royce - orang tengah yang menjalankan tugas bagi pihak Rolls-Royce.
Kes Rolls-Royce amat menarik untuk kita lihat kesan rasuah kepada syarikat dan individu yang terlibat. 448
NOTA PENSYARAH 449
NOTA PENSYARAH MAKLUMAT TAMBAHAN • 1	Februari	2020	-	SPRM	sahkan	membuka	Kertas Siasatan terhadap AirAsia. 31 Januari 2020 - Portal The Telegraph mendakwa Airbus membayar RM204 juta dan menawarkan RM225 juta lagi untuk menaja sebuah pasukan sukan yang mempunyai kaitan dengan dua individu berpengaruh di AirAsia and AirAsiaX.
450
NOTA PENSYARAH MAKLUMAT TAMBAHAN • 9 Mei 2020, JAKARTA: Mahkamah Indonesia menjatuhkan hukuman penjara terhadap bekas Ketua Pegawai Eksekutif (CEO) Garuda Indonesia, Emirsyah Satar atas kesalahan rasuah. Beliau dikenakan hukuman penjara 8 tahun dan denda ASS$2 juta (RM7.67 juta) oleh mahkamah rasuah republik itu. Tuduhan terhadapnya membabitkan pengubahan wang haram berkaitan perolehan pesawat dan enjin daripada syarikat Airbus serta Roll-Royce. Komisi Pemberantasan Korupsi (KPK) mendapati Satar, itu berkhidmat sebagai CEO Garuda dari terbabit dengan 2005 hingga 2014, pembayaran daripada seorang ahli perniagaan menerusi pihak ketiga. ketika yang Bayaran itu adalah bagi menguruskan pemerolehan enjin jenis Rolls-Royce Trent 700 dan pesawat Airbus A320 serta A330 oleh Garuda selain berkaitan perolehan pesawat Airbus untuk PT Citilink Indonesia iaitu anak syarikat Garuda. •	Sumber: BH Online, 9 Mei 2020 451
NOTA PENSYARAH Rolls-Royce juga bersetuju memasuki Deferred Prosecution Agreement (DPA) bagi mengelakkan pendakwaan. 452
NOTA PENSYARAH 453
NOTA PENSYARAH 454
NOTA PENSYARAH 455
NOTA PENSYARAH Skansen adalah syarikat pertama yang didakwa dan menghadapi perbicaraan penuh. Kes yang dibincangkan sebelum ini: 1. Sweett Group PLC - syarikat pertama didakwa dan mengaku salah. 2. Standard Bank - tidak didakwa dan menerima penyelesaian melalui DPA. Syarikat pertama yang memasuki DPA. 3. Rolls-Royce - tidak didakwa dan menerima penyelesaian melalui DPA. 4. Airbus - tidak didakwa dan menerima penyelesaian melalui DPA. 456
NOTA PENSYARAH Digalakkan pensyarah membuat bacaan sendiri mengenai kes Skansen ini. Kes Skansen unik kerana: syarikat didakwa dan dihukum walaupun tidak aktif (dormant). - syarikat didakwa walaupun laporan rasuah dibuat oleh pengurusan syarikat sendiri. - syarikat didapati bersalah kerana kegagalan melaksanakan usaha pencegahan rasuah yang mencukupi. 457
NOTA PENSYARAH Mahkamah laporan rasuah dibuat syarikat Skansen sebagai usaha pencegahan rasuah. Laporan rasuah tersebut bukan usaha pencegahan rasuah yang mencukupi. Laporan rasuah oleh Skansen merupakan tindakan 'reactive', iaitu tindakan selepas rasuah telah berlaku. tidak menganggap
Skansen gagal membuktikan usaha telah dilaksanakan untuk mencukupi mencegah rasuah dalam syarikat. 458
NOTA PENSYARAH 459
NOTA PENSYARAH Disiasat	di	bawah	The	Foreign	Coprrupt Practices Act 1977. Siemens AG membuat penyelesaian luar mahkamah bagi mengelakkan di pendakwaan. Penalti yang dikenakan terhadap Siemens AG adalah sangat tinggi. 460
NOTA PENSYARAH 461
NOTA PENSYARAH Disiasat	di	bawah	The	Foreign	Coprrupt Practices Act 1977. Alcatel-Lucent membuat penyelesaian luar mahkamah bagi mengelakkan di pendakwaan. 462
NOTA PENSYARAH 463
NOTA PENSYARAH Disiasat	di	bawah	The	Foreign	Coprrupt Practices Act 1977. Alstom membuat luar mahkamah pendakwaan. di bagi mengelakkan penyelesaian 464
NOTA PENSYARAH SOALAN: Bolehkah perbelanjaan keraian dibuat kepada pihak-pihak yang berurusan dengan syarikat? JAWAPAN: Boleh. Sebarang perbelanjaan rasuah adalah yang dibenarkan. tidak berunsur
SOALAN: Apakah yang dimaksudkan dengan facilitation payments? Adakah bayaran ini untuk mendapatkan sesuatu kontrak merupakan kesalahan di bawah Seksyen 17A Akta SPRM 2009? payments Facilitation JAWAPAN: bermaksud bayaran untuk memudahkan sesuatu urusan dilaksanakan.
Di bawah Akta SPRM 2009, sebarang rasuah pembayaran merupakan satu kesalahan. Contohnya, pembayaran dibuat untuk melakukan perkara yang melanggar prosedur atau peraturan. 465 yang berunsur
Sekilas Pandang Kursus Integriti dan Rasuah di IPT Projek ini bermula pada awal tahun 2017. Bahagian Pendidikan Masyarakat SPRM mengadakan beberapa siri perbincangan dan libat urus dengan kepimpinan Kementerian Pengajian Tinggi (KPT) dan universiti seperti berikut: •	28 Februari 2017 - Perbincangan dengan Menteri Pengajian Tinggi, YB Dato' Seri Idris bin Jusoh. 22 Jun 2018 - Perbincangan dengan Ketua Pengarah Pendidikan Tinggi, Datuk Ir. Dr. Siti Hamisah binti Tapsir. •	Beberapa siri perbincangan susulan dengan KPT dan Universiti Kebangsaan Malaysia (UKM). Sekitar Oktober 2017, Pusat Citra UKM bersetuju menjalankan projek rintis. Kursus elektif 'Integriti dan Rasuah' ditawarkan kepada pelajar ijazah pertama yang mendaftar pada Semester 2 Sesi 2018/2019 (Februari 2018). Batch pertama yang mengikuti kursus ini adalah seramai 67 pelajar.
RASUAH DIHINA, MARUAH DIBINA SURUHANJAYA PENCEGAHAN RASUAH MALAYSIA No. 2, Lebuh Wawasan, Presint 7, 62250 Putrajaya.