1. SENARAI AHLI WARIS YANG BERHAK MENERIMA PUSAKA Waris Lelaki Waris Perempuan BIL Suami 1 2 Anak Lelaki SENARAI BIL 1 2 Anak Perempuan SENARAI Isteri Cucu Lelaki daripada Anak 3 Lelaki 4 Bapa 5 Datuk sebelah Bapa Saudara Lelaki Seibu Sebapa Saudara Lelaki Sebapa 6 7 Saudara Lelaki Seibu 8 Anak saudara Lelaki Seibu Sebapa 9 10 Anak saudara Lelaki 3 4 5 Nenek sebelah Ibu Cucu Perempuan Ibu 6 7 8 9 Nenek sebelah Bapa Saudara perempuan Seibu Sebapa Saudara perempuan Sebapa Saudara perempuan Seibu Sebapa 10 Puan (kpd hamba) 11 Bapa Saudara Seibu Sebapa 12 Bapa Saudara Sebapa Anak bapa saudara Seibu Sebapa 13 14 Anak bapa saudara Sebapa 15 Tuan (kpd hamba)
BIL 1 2 3 4 5 2. SENARAI WARIS ASHABUL FURUD SERTA BAHAGIANNYA Satu Perdua (1/2) AHLI WARIS SYARAT Suami Tidak ada keturunan ke bawah Anak Perempuan Tidak ada Anak Lelaki Cucu Perempuan Tidak ada ; i. Anak Lelaki / Perempuan ii. Cucu Lelaki Saudara Perempuan Seibu Sebapa Tidak ada ; i. Bapa ii. Datuk iii. Keturunan ke bawah iv. Saudara Lelaki Seibu Sebapa Saudara Perempuan Sebapa Tidak ada ; i. Bapa ii. Datuk iii. Keturunan ke bawah iv. Saudara Lelaki / Perempuan Seibu Sebapa v. Saudara Lelaki Sebapa
BIL 1 2 BIL 1 2 AHLI WARIS Ibu 2 atau lebih Saudara Lelaki / perempuan Seibu AHLI WARIS Suami Isteri Satu Pertiga ( 1/3 ) SYARAT Tidak ada ; i. Keturunan ke bawah ii. Berbilang saudara samada SIB / SB / SI lelaki / perempuan Tidak ada ; i. Keturunan ke bawah ii. Keturunan lelaki ke atas Satu Perempat ( 1/4 ) SYARAT Ada ; i. Keturunan ke bawah Tidak ada ; i. Keturunan ke bawah
BIL 1 2 3 4 AHLI WARIS 2 atau lebih Anak Perempuan 2 atau lebih Cucu Perempuan 2 atau lebih Saudara Perempuan Seibu Sebapa 2 atau lebih Saudara Perempuan Sebapa Dua Pertiga ( 2/3 ) SYARAT Tidak ada ; i. Anak Lelaki Tidak ada ; i. Cucu Lelaki ii. Anak lelaki / perempuan Tidak ada ; i. Saudara Lelaki Seibu Sebapa ii. Keturunan ke bawah iii. Bapa iv. Datuk Tidak ada ; i. Saudara Lelaki Sebapa ii. Keturunan ke bawah iii. Bapa iv. Datuk v. Saudara Lelaki / Perempuan Seibu Sebapa
BIL 1 2 3 4 5 6 AHLI WARIS Bapa Ibu Datuk Nenek Cucu Perempuan Saudara Perempuan Sebapa Satu Perenam (1/6) SYARAT Ada ; i. Keturunan ke bawah Ada ; i. Keturunan ke bawah ii. Berbilang saudara samada SIB / SB / SI lelaki / perempuan. Ada ; i. Keturunan ke bawah Tidak ada ; i. Bapa ii. Saudara SIB / SB Sebelah ibu - Tidak ada Ibu Sebelah bapa - Tidak ada Ibu / Bapa Ada ; i. Bersama seorang Anak Perempuan Tidak ada ; i. Anak Lelaki / Cucu Lelaki Ada ; i. Bersama Seorang saudara perempuan Seibu Sebapa Tidak ada ; i. Keturunan ke bawah ii. Bapa / Datuk iii. Saudara lelaki Seibu Sebapa dan Saudara
7 BIL 1 BIL 1 Seorang saudara lelaki / perempuan Seibu AHLI WARIS Isteri AHLI WARIS Ibu Lelaki Sebapa Tidak ada ; i. Keturunan ke bawah ii. Keturunan lelaki ke atas Satu Perlapan (1/8) SYARAT Ada ; i. Keturunan ke bawah Satu Pertiga (1/3) Baki SYARAT Ketika si mati hanya meninggalkan ; i. Ibu, Bapa dan Suami ii. Ibu, Bapa dan Isteri
3. JENIS ASABAH SERTA WARISNYA Asabah dengan diri sendiri (Binafsih) 1. Anak Lelaki 2. Cucu Lelaki 3. Cicit Lelaki dan ke bawah 4. Bapa 5. Datuk dan ke atas 6. Saudara Lelaki seibu sebapa 7. Saudara Lelaki sebapa 8. Anak saudara lelaki seibu sebapa 9. Anak saudara lelaki sebapa 10. Cucu saudara lelaki seibu sebapa 11. Cucu saudara lelaki sebapa 12. Bapa saudara seibu sebapa 13. Bapa saudara sebapa 14. Anak bapa saudara lelaki seibu sebapa (sepupu) 15. Anak bapa saudara lelaki sebapa 16. Cucu bapa saudara lelaki seibu sebapa (anak sepupu) 17. Cucu bapa saudara lelaki sebapa 18. Datuk saudara seibu sebapa 19. Datuk saudara sebapa 20. Anak datuk saudara lelaki seibu sebapa (pakcik sepupu) 21. Anak datuk saudara lelaki sebapa ; dan seterusnya waris-waris lelaki yang berketurunan sebelah bapa.
Asabah bersama dengan orang lain (Bil Ghairi) 1. Anak lelaki dan Anak Perempuan 2. Cucu Lelaki dan Cucu Perempuan 3. Saudara lelaki seibu sebapa dan Saudara perempuan seibu sebapa 4. Saudara lelaki sebapa dan Saudara perempuan sebapa Asabah berserta orang lain (Maal Ghairi) 1. Saudara perempuan seibu sebapa 2. Saudara perempuan sebapa
4. MAHJUB Waris-waris yang terdinding / gugur daripada menerima harta pusaka sepenuhnya adalah seperti berikut ; 1. Datuk terdinding oleh Bapa 2. Nenek sebelah ibu terdinding oleh Ibu 3. Nenek sebelah bapa terdinding oleh Ibu, Bapa 4. Cucu lelaki terdinding oleh Anak Lelaki 5. Cucu perempuan terdinding oleh Anak Lelaki, 2 atau lebih Anak perempuan. 6. Saudara lelaki seibu sebapa terdinding oleh Bapa, keturunan lelaki ke bawah. 7. Saudara perempuan seibu sebapa terdinding oleh Bapa, keturunan lelaki ke bawah. 8. Saudara lelaki sebapa terdinding oleh Bapa, keturunan lelaki ke bawah, saudara lelaki seibu sebapa, saudara perempuan seibu sebapa yang menjadi asabah berserta orang lain (asabah maal ghairi) 9. Saudara perempuan sebapa terdinding oleh Bapa, keturunan lelaki ke bawah, saudara lelaki seibu sebapa, 2 saudara perempuan seibu sebapa, saudara perempuan seibu sebapa yang menjadi asabah berserta orang lain (asabah maal ghairi). 10. Saudara seibu terdinding oleh Bapa, Datuk, keturunan ke bawah. 11. Anak saudara lelaki seibu sebapa terdinding oleh Bapa, Datuk, keturunan lelaki ke bawah, saudara lelaki seibu sebapa, saudara perempuan seibu sebapa yang menjadi asabah berserta orang lain, saudara lelaki sebapa, saudara perempuan sebapa yang menjadi asabah berserta orang lain. 12. Anak saudara lelaki sebapa terdinding oleh Bapa, Datuk, keturunan lelaki ke bawah dan waris-waris sebagaimana 11 di atas dan anak saudara lelaki seibu sebapa. 13. Bapa saudara seibu sebapa terdinding oleh Bapa, Datuk, keturunan lelaki ke bawah dan waris-waris sebagaimana 12 di atas dan anak saudara lelaki sebapa. 14. Bapa saudara sebapa terdinding oleh Bapa, Datuk, keturunan lelaki ke bawah dan waris-waris sebagaimana 13 di atas dan bapa saudara seibu sebapa.
5. KATEGORI WARIS Waris Utama IBU BAPA SI MATI SUAMI / ISTERI ANAK LELAKI ANAK PEREMPUAN Suami, Isteri, Anak Lelaki, Anak Perempuan, Ibu dan Bapa. Waris Ganti Nenek Nenek Datuk IBU BAPA SI MATI SUAMI / ISTERI ANAK LELAKI ANAK PEREMPUAN Cucu Lelaki Cucu Perempuan Keturunan ke bawah : Cucu Lelaki, Cucu Perempuan dan ke bawah. Keturunan ke atas : Nenek sebelah Ibu, Nenek sebelah Bapa dan Datuk sebelah Bapa dan ke atas.
6. CONTOH MASALAH DAN PENYELESAIANNYA Kes 1 ; Seorang meninggal dunia meninggalkan Ibu, Bapa, Suami, seorang Anak Lelaki dan seorang Anak Perempuan serta wang simpanan berjumlah RM80,000. Fardu Asal Masalah 12 x 3 Saham 36 Ibu 1/6 2 x 3 6/36 Bapa 1/6 2 x 3 6/36 Suami 1/4 3 x 3 9/36 AL Asabah 5 x 3 = 10/36 15/3 = 5 AP 5/36 Cara pembahagian wang : 1. Ibu 36
6 x RM80,000 = RM13,333.33 2. Bapa 36
6 x RM80,000 = RM13,333.33 3. Suami 36
9 x RM80,000 = RM20,000.00 4. Anak Lelaki 36
10 x RM80,000 = RM22,222.22 5. Anak Perempuan 36
5 x RM80,000 = RM11,111.11
Kes 2 ; Seorang meninggal dunia (bujang) meninggalkan Ibu, Bapa, 2 orang Saudara Lelaki Seibu Sebapa dan seorang Saudara perempuan Seibu Sebapa. Fardu Asal Saham Masalah 6 6 Ibu 1/6 1 1/6 Bapa Asabah 5 5/6 SLIB
SLIB Mahjub
SPIB
SLIB & SPIB tidak mewarisi harta si mati kerana mereka terdinding oleh Bapa. Kes 3 ; Seorang meninggal dunia (bujang) meninggalkan Ibu, 2 orang Saudara Lelaki Seibu Sebapa dan seorang Saudara perempuan Seibu Sebapa. Fardu Asal Saham Masalah 6 6 Ibu 1/6 1 1/6 SLIB 2 2/6 SLIB Asabah 2 2/6 SPIB 1 1/6