ROGOL BAWAH UMUR DI MALAYSIA:TEORI UNDANG-UNDANG JENAYAH DAN SENARIO KES DI MALAYSIA Che Thalbi bt Md. Ismail1 Aspalella bt. A. Rahman* ABSTRAK Di bawah Kanun Keseksaan, undang-undang rogol bawah umur diwujudkan untuk memelihara maruah kanak-kanak perempuan dari perbuatan seks memandangkan mereka masih belum cukup matang dalam membuat keputusan. Oleh yang demikian, kerelaan mereka untuk melakukan hubungan seks bersama lelaki tidak boleh dianggap sebagai kerelaan mutlak. Di Malaysia, kes rogol bawah umur ini semakin membimbangkan dan kini diambil serius oleh banyak pihak termasuk badan-badan bukan kerajaan (NGO). Kertas kerja ini akan membincangkan ini serta pemakaiannya dalam beberapa kes kes mahkamah. Perbincangan juga akan dibuat terhadap haluan dan arah yang diikuti oleh mahkamah dalam mengaplikasi undang-undang ini serta menjatuhkan hukuman. tentang undang-undang Kata kunci : rogol bawah umur, kanun keseksaan PENGENALAN Kes rogol bawah umur melibatkan kanak-kanak perempuan semakin membimbangkan dan kini diambil serius oleh banyak pihak termasuk badan-badan bukan kerajaan (NGO). Tujuan wujudnya undang-undang rogol bawah umur ini adalah untuk memelihara maruah kanak-kanak perempuan dari perbuatan seks memandangkan mereka masih belum cukup matang dalam membuat keputusan. Oleh yang demikian juga, kerelaan mereka untuk melakukan hubungan seks bersama lelaki tidak boleh dianggap sebagai kerelaan mutlak. Selain itu, faktor umur yang masih muda dan mentah adalah sasaran yang mudah untuk dimanipulasi dan diperdaya oleh mereka yang jauh lebih tua dan berpengalaman. Mahkamah Tinggi dalam kes Afizal Azizan v Public Prosecutor2 menjelaskan bahawa pada umur bawah 16 tahun, kanak kanak perempuan masih belum dapat membezakan baik dan buruk untuk masa hadapannya dan kehidupannya penuh dengan fantasi berbanding realiti. Selain alasan di atas, tujuan akta ini juga dibentuk sebagai satu mekanisma untuk menjaga maruah perempuan dan keluarganya kerana lelaki memandang serius nilai kesucian seorang perempuan yang ingin dijadikan isterinya lebih-lebih lagi dalam budaya dan norma hidup masyarakat melayu yang mementingkan maruah dan harga diri. Perempuan yang mengalami pengalaman seksual yang menyalahi undang-undang ini dianggap sudah rosak.3 1 Kedua-dua adalah Pensyarah Kanan di Pusat Pengajian Undang-undang, Kolej Undang-undang, Kerajaan dan Pengajian Antarabangsa, Universiti Utara Malaysia. 2 [2012] MLJU 812 3 Deborah , C . Statutory Rape. England 242
Menurut Erik Erikson, seorang ahli psikologi Jerman telah merangka satu garis panduan dalam menentukan perkembangan tahap psikososial manusia bermula dari peringkat bayi hingga juga penekanan berkenaan aspek terdapat perkembangan psikoseksual. Menurut carta tersebut, kanak-kanak bermula dari umur 4 hingga 16 tahun masih mengalami perkembangan minda dalam mencerap suasana persekitaran mereka, membina daya pertimbangan dan pembentukan personaliti. tua. Dalam pada itu, Menurutnya lagi, tempoh umur 13 tahun hingga 16 tahun akan memperlihatkan krisis identiti atau menurut Erikson, meningkatnya potensi untuk dipengaruhi. Ketika ini, individu tersebut mampu dan mudah dimanipulasi terutamanya oleh lelaki. Pada ketika ini juga, pertimbangan dalam diri mereka masih belum sempurna dan matang. Dengan kata lain, gambaran besar yang cuba dibawa oleh teori ini adalah tempoh masa sehingga 16 tahun merupakan jangka masa kritikal untuk kanak-kanak berkembang dari segi psikologi sebelum menempuh alam dewasa. Tambahan lagi, menurut satu kajian di Arab Saudi oleh S. Shawky dan W. Milaat 4 berkenaan dengan status fizikal kanak-kanak perempuan yang berkahwin pada umur 16 tahun dan ke bawah, purata umur kanak-kanak perempuan mula didatangi haid atau mencapai tahap menarche adalah pada umur 13 tahun dan memerlukan tempoh 2 tahun hingga ke 3 tahun untuk mencapai tahap kematangan untuk mengadakan hubungan seks seterusnya mengandung. Kesemua faktor dan kajian terperinci yang dijelaskan di atas menjustifikasi akan pentingnya kewujudan undang-undang rogol statutori. UNDANG-UNDANG ROGOL STATUTORI DI MALAYSIA Seksyen 375 Kanun Keseksaan memperuntukkan bahawa: Seseorang lelaki dikatakan melakukan "rogol" jika ia, kecuali dalam hal yang dikecualikan, bersetubuh dengan seseorang perempuan dalam keadaan seperti berikut :- a) Bertentangan dengan kemahuan perempuan itu; b) Dengan tiada kerelaan perempuan itu; c) Dengan kerelaan perempuan itu manakala kerelaannya telah didapati dengan mendatangkan kepadanya atau mana-mana orang lain ketakutan mati atau cedera, atau telah didapati melalui salah tanggapan fakta dan lelaki itu tahu atau ada sebab untuk mempercayai bahawa kerelaan itu telah diberi akibat dari salah tanggapan tersebut; d) Dengan kerelaan perempuan itu manakala lelaki itu ketahui bahawa ia bukan suaminya, dan kerelaan itu diberi kerana perempuan itu percaya lelaki itu ialah lelaki yang menjadi atau yang ia percaya menjadi suaminya yang sah di sisi undang-undang atau yang kepadanya ia akan memberi kerelaan; e) Dengan kerelaannya, jika pada masa memberi kerelaan itu dia tidak boleh memahami jenis dan akibat mengenai apa yang dia memberi kerelaan; f) Dengan kerelaan perempuan itu, apabila kerelaanya didapati dengan menggunakan kedudukannya yang berkuasa ke atas perempuan itu atau atas 4 Shawky, S., and W. Millat. "Early teenage marriage and subsequent pregnancy outcome." East Mediterranean Health Journal 6, no. 1 (2000): 46-54. 243
sebab hubungan profesional atau lain-lain hubungan amanah berkaitan dengannya; g) Sama ada dengan kerelaan perempuan itu atau tidak, apabila perempuan itu dibawah umur 16 tahun. Menurut seksyen 375(g) ini, jelas bahawa dengan persetujuan mahupun tanpa persetujuan, seorang lelaki tetap boleh didakwa atas kesalahan merogol jika perempuan tersebut berumur 16 tahun ke bawah. Seksyen 376 Kanun Keseksaan memperuntukkan hukuman bagi rogol ialah penjara selama tempoh sehingga 20 tahun dan boleh dikenakan sebat. Menurut seksyen 376(2)(d) dan (e) lelaki yang merogol perempuan berusia 12 tahun ke bawah dengan atau tanpa persetujuannya akan dikenakan hukuman penjara mandatori sekurang-kurangnya 5 tahun sehingga ke maksimum 30 tahun dan dikenakan juga hukuman sebatan. Hukuman yang sama juga dikenakan jika perempuan tersebut di bawah umur 16 tahun dan tidak merelakan diri untuk melakukan hubungan seks dengan pesalah lelaki. Apabila diteliti seksyen ini, tiada hubungan seksual yang tidak melanggar undang- undang bagi kanak-kanak di bawah umur 12 tahun. Hukuman madatori sekurang- kurangnya 5 tahun penjara perlu dikenakan ke atas pesalah yang melakukan kesalahan tersebut. Tetapi sebaliknya, untuk perempuan yang berumur 12-16 tahun, budi bicara hakim untuk menjatuhkan hukuman perlu dilaksanakan dan faktor kerelaan kedua-dua belah pihak turut diambil kira dan tiada hukuman mandatori yang dikenakan ke atas pesalah kecuali perempuan tersebut tidak merelakannya. Tambahan pula, seksyen 375 (g) Kanun Keseksaan telah memperuntukkan bahawa kerelaan perempuan berumur 16 tahun kebawah adalah tidak relevan untuk dijadikan pembelaan oleh tertuduh si lelaki, pesalah lelaki tetap dianggap bersalah oleh mahkamah jika benar hubungan seksual itu dapat dibuktikan. Seksyen ini juga menjelaskan bahawa hanya lelaki sahaja yang boleh melakukan rogol manakala perempuan tidak boleh didapati bersalah kerana merogol. Malah, faktor usia lelaki yang merogol atau melakukan hubungan seks dengan perempuan bawah umur ini juga tidak diambil kira walaupun lelaki tersebut juga merupakan seorang kanak-kanak berusia 10 hingga 18 tahun. Persoalan timbul apabila hubungan seks dilakukan oleh seorang lelaki di bawah umur dan melakukannya bersama perempuan yang bukan lagi di bawah umur. Di negara Malaysia, perbuatan ini tidak diistilahkan sebagai rogol statutori. Ini berbeza dengan keadaan di negara seperti Amerika Syarikat dimana kes rogol statutori merangkumi lelaki dan perempuan yang bawah umur secara keseluruhannya.5 Dengan erti kata yang lain, seorang wanita yang bukan lagi bawah umur boleh didapati bersalah atas kesalahan rogol statutori jika melakukan hubungan seks bersama lelaki yang masih di bawah umur. TEORI HUKUMAN Dalam dunia perundangan, hukuman merupakan suatu perkara yang tidak asing yakni melibatkan pesalah yang telah melakukan kesalahan tertentu. Hukuman yang dijatuhkan mestilah setimpal dan menepati keperluan dalam menghukum. Tujuan umum dalam menghukum pesalah adalah untuk menimbulkan kesedaran atas kesalahan yang telah 5 Troup-Leasure, Karyl, and Howard N. Snyder. "Statutory Rape know to Law Enforcement." Office of Justice Programs. August 2005. 244
dilakukan dan mengelakkan perkara yang sama daripada berulang lagi daripada individu tersebut. Secara tidak langsung juga, hukuman yang dijatuhkan memberi pengajaran terhadap orang awam supaya tidak melakukan perkara yang sama.6 Dalam menjustifikasikan rogol statutori sebagai suatu kesalahan yang serius pada pandangan masyarakat, tidak kurang juga dari sudut etika, pertimbangan yang teliti perlu diambil. Hukuman yang setimpal perlu digariskan supaya nasib dan akibat buruk yang dialami oleh mangsa terbela. Tanpa sedikit pun mengabaikan nilai etika dan sentimen dalam menuntut bela maruah mangsa, kategori rogol ini telah termaktub sebagai mandatori, meletakkan pesalah dalam keadaan pasti dalam menghadapi hukuman yang ditetapkan setelah perbicaraan. Situasi kes rogol statutori di Malaysia yang melibatkan hukuman mandatori adalah tertakluk menurut seksyen 375(g) tanpa pertimbangan persetujuan, dengan kata lain tidak mengambil kira perlakuan seksual tersebut telah berlaku dengan atau tanpa kerelaan mangsa yang berumur 16 tahun dan ke bawah. Hukuman yang ditetapkan sepatutnya menepati kanun ini melibatkan seksaan bagi rogol iaitu penjara maksimum sehingga 20 tahun dan boleh dikenakan sebatan. Jika pesalah merogol kanak-kanak berumur 12 tahun dan ke bawah dengan atau tanpa persetujuan, seksyen 376(2)(d) dan (e) terpakai melibatkan hukuman penjara sekurang-kurangnya 5 tahun sehingga 30 tahun beserta hukuman sebatan. Hukuman yang sama juga boleh dikenakan jika mangsa berumur 16 tahun dan ke bawah, tidak merelakan diri dalam perlakuan tersebut. Perlu digariskan bahawa mangsa mestilah perempuan dan pesalah adalah lelaki. Perbincangan dalam ruang lingkup teori hukuman mandatori amat luas dan aktif secara akademik. Dari sudut pandang pihak kehakiman, hanya satu pilihan tersedia dalam menjatuhkan hukuman mandatori.7 Isu moral dalam menjatuhkan hukuman kepada pesalah amat dititikberatkan supaya ia bertepatan, dan dalam konsep mandatori perkara ini merupakan tujuan asal hukuman dilaksanakan selain untuk menekan pesalah serta menzahirkan pengajaran kepada orang awam.8 Ketika hukuman mandatori dikenakan, situasi kes tidak mampu membuat perubahan melainkan hukuman tersebut tetap akan dilaksanakan oleh mahkamah.9 falsafah Perancis Michel Foucault pernah Dalam konteks rogol, seorang ahli menyatakan bahawa pesalah rogol perlu dihukum secara fizikal. Beliau berhujah bahawa tiada hukuman lain yang patut dikenakan selain secara fizikal kerana kelakuan rogol melibatkan organ seks; langsung tidak sama seperti tangan, rambut atau hidung.10 Di Malaysia, selain daripada hukuman penjara, pesalah juga boleh dikenakan hukuman sebat, bersesuaian dengan kelakuan ganas secara seksual pesalah dalam merogol. Dalam tindakan meminda kanun yang melibatkan kes rogol statutori, isu hukuman keras dan berat perlu dipastikan supaya pesalah menerima pengajaran daripada tindakan sumbangnya. Masyarakat terutamanya ibu bapa sangat mengambil berat hal ini, dan 6 Banks, Cyndi. Criminal Justice Ethics: Theory and Practice. (Amerika Syarikat: SAGE Publications, Inc., 2013), 115. 7 Bageric, Mirko. Punishment & Sentencing. (London: Cavendish Publishing Limited, 2001), 255. 8 Walker, Nigel. Punishment, Danger and Stigma: The Morality of Criminal Justice. (New Jersey: Barnes & Noble Books, 1980), 42-43. 9 Hallevy, Gabriel. The Right to Be Punished: Modern Doctrinal Sentencing. (London: Springer Science & Business Media, 2012), 113. 10 Hendersont, Holly. "Feminism, Foucault, and Rape: A Theory and Politics of Rape Prevention." Berkeley Journal of Gender, Law & Justice 22, no. 1 (September 2013): 225-226. 245
berpendapat bahawa siasatan perlu mengambil kira pelbagai aspek kerana perkara ini melibatkan masa depan mangsa.11 Hukuman sebatan adalah signifikan dari segi praktikal dan taktikal, bahkan haiwan yang ganas mampu dilatih menggunakan rotan, tanpa menafikan kejinakan boleh diraih dengan kasih sayang dan belaian. Secara analoginya, individu yang didakwa atas kesalahan jenayah berkaitan dengan moral sesuai dijatuhi hukuman sebatan. Itu sebabnya, kesalahan serius mendorong parlimen untuk memperkenalkan hukuman sebatan terhadap pesalah yang berkenaan. Dalam kes Leken @ Delem Ak Gerik (m) v Public Prosecutor,12 Y.A. Dr. Haji Hamid Sultan Bin Abu Backer menjelaskan kes yang melibatkan keganasan memerlukan hukuman tambahan seperti sebatan, penjara bagi suatu tempoh yang panjang untuk memberi masa supaya pesalah tersebut sedar tahap keseriusan kesalahan yang telah dilakukannya. Keselamatan masyarakat mungkin akan tergugat jika mereka dibebaskan setelah menjalani hukuman dalam masa yang singkat. Namun bagi pesalah yang melakukan kesalahan tersebut atas dasar suka sama suka ataupun dengan kerelaan, kesalahan pertama tetap melibatkan sebatan tetapi jangka masa hukuman penjara mungkin dapat dipendekkan, cukup sebagai suatu bentuk pemulihan, di samping berperanan untuk menghukum pesalah bagi mengubati luka dalaman mangsa dan keluarga mangsa, termasuk sentimen masyarakat terhadap pelaku perbuatan terkutuk tersebut. KES- KES DI MALAYSIA Berdasarkan statistik Jabatan Siasatan Jenayah Bukit Aman, pada tahun 2009, jumlah keseluruhan kes rogol mangsa bawah umur ialah 2048, sebanyak 281 kes kes rogol melibatkan mangsa bawah 13 tahun manakala baki 1,767 kes pula melibatkan mangsa antara 13 dan 15 tahun. Pada tahun 2010 pula, statistik ini menurun kepada 1,777 kes (214 kes bagi bawah 12 tahun, 1,563 kes bagi 13 hingga 15 tahun), dan seterusnya menurun lagi kepada 1,652 kes pada tahun 2011, (202 kes bagi bawah 12 tahun, 1,450 kes antara 13 hingga 15 tahun). Setakat Julai tahun 2012, jumlah kes rogol statutori yang dilaporkan ialah 859 kes, iaitu 109 melibatkan mangsa bawah 12 tahun dan 750 kes melibatkan mangsa berumur 13 hingga 15 tahun. Menurut peguam negara, Abdul Gani Patail, 'antara faktor penurunan kes tersebut termasuklah hukuman berat yang tahun 2007 dan dilaksanakan dengan sewajarnya oleh mahkamah setakat ini,". Kenyataan beliau juga merujuk kepada statistik Jabatan Pendaftaran Negara (JPN) mengenai pendaftaran kelahiran anak tanpa maklumat bapa di mana ibu berumur di bawah 18 tahun, ia jelas menunjukkan bahawa ramai kanak-kanak bawah 18 tahun telah melahirkan anak luar nikah akibat daripada tindakan seseorang dewasa yang telah mengambil kesempatan terhadap kanak-kanak tersebut.13 telah diperkenalkan pada 11 Lee, Lam Thye. "Berhati-hati pinda kanun rogol statutori ." Utusan Online, Disember 20, 2012, diakses pada September 5, 2014, kanun-rogol-statutori 12 [2007] 3 MLJ 730 13 Peguam negara pandang serius keputusan kes rogol, failkan rayuan. Berita, Kuala Lumpur: Sinar Harian, 2012. 246
Berikut merupakan statistik isu rogol bawah umur yang berlaku di Malaysia mengikut pecahan bangsa, pada tahun 2012, sebanyak 1,550 kes yang telah dilapor dan 1,243 daripadanya melibatkan orang Melayu, 73 kes orang Cina dan 45 kes orang India dan 189 kes melibatkan kaum-kaum lain. Manakala, pada tahun 2013 pula, dari jumlah 1424 kes yang dilaporkan, 1,147 kes melibatkan orang Melayu, 62 kes orang Cina dan 32 kes orang India. Kesimpulannya, jumlah kes rogol bawah umur dari tahun 2009 hingga 2012 adalah lebih kurang sama iaitu dari 1250 - 1700 kes setiap tahun. Pada tahun 2012, kebanyakan kes yang dilaporkan oleh bangsa Melayu adalah yang tertinggi berbanding bangsa Cina dan India.14 Walaupun persetujuan atau kerelaan pihak perempuan tidak relevan untuk diterima dalam jenayah rogol yang dilakukan, tetapi faktor lain yang diambil kira ialah hukuman yang dikenakan ke atas tertuduh. Sebagai contoh, terdapat kes melibatkan rogol bawah umur dimana tertuduh merupakan pemain bowling negara, tertuduh diringankan dari hukuman disebabkan budi bicara mahkamah yang menyatakan bahawa tertuduh ini mempunyai masa depan yang cerah. Dalam kes Afizal Azizan v Pendakwaraya15 dan Pendakwaraya v Hazmie bin Hamdan,16 keadaan di mana mangsa 'merelakan diri' untuk melakukan hubungan seks tidak diambil kira oleh peguambela mahupun pihak hakim kerana kerelaan tersebut bukan kerelaan mutlak atas faktor umur. Secara amnya, usia mangsa yang masih di bawah umur tidak boleh dijadikan pembelaan di dalam mahkamah. Walau bagaimanpun keaadan berbeza di luar negara seperti Amerika Syarikat bahawa defendan masih boleh menggunakan alasan keculasan umur ini sebagai pembelaan di dalam mahkamah. Tetapi sejauh mana ia dibenarkan masih menjadi perbahasan dalam isu ini. Walau bagaimanapun, kegagalan membuktikan umur boleh melemahkan kes rogol statutori. Ini telah dibuktikan dalam beberapa kes yang telah diputuskan di mahkamah. Contohnya dalam kes Jamaludin bin Hashim v PP 17, hakim menyatakan bahawa: "in the case of statutory rape, the police investigating officer has to primarily ascertain that the age of the alleged victim was in fact below 16 years of age at the time of the offence. The identity card of the alleged victim cannot in law be used as a proof of her age or date of her birth." Dalam kes Reganathan v PP18,pula, terdapat keraguan berhubung dengan umur sebenar mangsa di mana hakim mengatakan bahawa "no definite proof that the girl was under 14." Oleh yang sedemikian tertuduh telah dibebaskan. KESIMPULAN Kes Afizal Azizan mendapat perhatian meluas para media termasuk pihak NGO yang membantah keputusan Mahkamah Seksyen yang hanya menjatuhkan hukuman bon RM25,000 untuk berkelakuan baik selama 5 tahun. Pada pendapat penulis, Mahkamah Seksyen menjatuhkan hukuman setimpal terhadap pesalah atas faktor-faktor yang perlu diambil kira termasuklah kerelaan mangsa dan umur pesalah yang masih muda selain pesalah yang banyak berbakti dalam sukan bowling yang disertainya dan komitmen kepada keluarganya yang miskin. 14 Wan Junaidi, Bukan Melayu mungkin kurang sensitif rogol bawah umur,. Berita, Kuala Lumpur: The Malaysian Insider, 2014 15 [2012] MLJU 812 16 [2012] MLJU 506 17 [1999] 4 MLJ 1 18 [1947] 13 MLJ 133 247
Walaupun menjadi terkenal dan mempunyai kejayaan dalam bidang sukan, namun itu bukanlah tiket untuk melakukan kesalahan jenayah, tetapi perlu difahami bahawa pesalah menyerah diri dan mengaku kesalahannya dan ini menjimatkan kos mahkamah. Tambahan pula, hukuman bon RM25,000 untuk berkelakuan baik selama 5 tahun adalah setimpal dengan kadar jenayah yang dilakukannya. Adalah perlu untuk kita fahami bahawa hukuman bon memerlukan pesalah untuk melapor diri ke balai polis sepanjang 5 tahun tersebut dan perlu berkelakuan baik dengan tidak melanggar sebarang undang-undang jenayah sepanjang tempoh tersebut atau pesalah tersebut dihukum dengan hukuman asal yang lebih berat disamping wang RM25,000 diambil oleh pihak kerajaan. Melalui cara ini, ia dapat mendisiplinkan pesalah muda ini tanpa perlu menggelapkan masa depannya dengan hukuman penjara yang mampu memberi kesan buruk kepada kerjaya dan status pesalah di masa hadapannya. Menyentuh tentang hukuman juga, Roosniza19 sebaliknya mencadangkan agar undang- undang jenayah rogol diperketatkan dalam usaha mengurangkan jenayah rogol yang semakin meningkat di negara ini. Beliau berpendapat hukuman yang dikenakan ke atas perogol masih gagal untuk mengekang jenayah ini daripada terus berlaku. Lebih malang lagi, penglibatan mangsa sebagai saksi pendakwa di mahkamah boleh memburukkan keadaan mangsa yang biasanya mengalami trauma selepas dirogol. Beliau turut menyentuh berkenaan kepentingan untuk membuktikan mangsa berumur kurang daripada 16 tahun dalam kes rogol statutori. Daripada kes-kes di atas juga, tiada pihak yang menentang kewujudan undang-undang rogol statutori ini atau membantah had umur yang diperuntukkan dalam Kanun. Setakat ini, Malaysia masih mengekalkan umur 16 tahun sebagai had umur bagi mengenakan kesalahan dengan atau tanpa kerelaan perempuan yang berumur 16 tahun. RUJUKAN Anon. Peguam negara pandang serius keputusan kes rogol, failkan rayuan. Berita, Kuala Lumpur: Sinar Harian, 2012. "Mistake Of Age As A Defense To Statutory Rape." Washington and Lee Law Review, 1965: 119 125. Wan Junaidi . Bukan Melayu mungkin kurang sensitif rogol bawah umur. Berita, Kuala Lumpur: The Malaysian Insider, 2014. Bageric, Mirko. Punishment & Sentencing. (London: Cavendish Publishing Limited, 2001), 255. Banks, Cyndi. Criminal Justice Ethics: Theory and Practice. (Amerika Syarikat: SAGE Publications, Inc., 2013), 115. Dixon-Mueller, Ruth, Adrienne Germain, Beth Fredrick, Kate Bourne, Jennifer Kidwell, and Cami Hilsendager. Overlooked and Uninformed: Young Adolescents' Sexual and Reproductive Health and Rights. New York: International Women's Health Coalition, 2007. C. Deborah. Statutory Rape. 2014. (accessed August 17, 2014) Fleming, James S. Erikson's Psychosocial Developmental Stages. 2004. (accessed August 17, 2014). Fleming, James S. Erikson's Psychosocial Developmental Stages. 2004. (accessed August 17, 2014). Hallevy, Gabriel. The Right to Be Punished: Modern Doctrinal Sentencing. (London: Springer Science & Business Media, 2012), 113. Nadesan, Kasinathan, and SZ Omar. "Rape - the Malaysian scenario." Malaysian J Pathol 24, no. 1 (2002): 9 - 14. 19 Roosniza Mohd Shariff, 2005. 1 MLJ LVii. 'Penalties and Attitudes in Preventing Rape'. 248
Peguam negara pandang serius keputusan kes rogol, failkan rayuan. Berita, Kuala Lumpur: Sinar Harian, 2012. Roosniza Mohd Shariff, 2005. 1 MLJ LVii. 'Penalties and Attitudes in Preventing Rape'. Shawky, S., and W. Millat. "Early teenage marriage and subsequent pregnancy outcome." East Mediterranean Health Journal 6, no. 1 (2000): 46-54. Troup-Leasure, Karyl, and Howard N. Snyder. "Statutory Rape know to Law Enforcement." Office of Justice Programs. August 2005. (accessed August 17, 2014). Walker, Nigel. Punishment, Danger and Stigma: The Morality of Criminal Justice. (New Jersey: Barnes & Noble Books, 1980), 42-43. Walters, Glenn D. Personality Theory in Context. 2004. 249