APLIKASI M-LEARNING DALAM PENDIDIKAN KOPERASI Nor Azlina Kassim Pusat Teknologi Maklumat & Komunikasi Pengenalan K emunculan Teknologi Maklumat dan Komunikasi (ICT) memberi impak besar kepada perubahan ekonomi dan sosial manusia. Dengan pengetahuan ICT, manusia membentuk satu masyarakat masa depan yang moden. Kemunculan masyarakat bermaklumat ini membawa satu dimensi baru iaitu maklumat itu sendiri merupakan sumber yang strategik, satu bentuk pelaburan dan asas kepada setiap aktiviti manusia. ICT merupakan keperluan bagi setiap golongan manusia. Ia merupakan satu alat pembangunan yang paling pantas yang boleh digunakan hampir dalam setiap kehidupan manusia dan merupakan satu kemudahan yang boleh diaplikasikan juga di dalam bidang koperasi. Antara peralatan ICT yang paling popular masa kini adalah peralatan mudah alih. Penggunaan peralatan mudah alih terutamanya telefon bukan lagi merupakan kehendak tetapi telah bertukar kepada satu bentuk keperluan. Kebanyakan rakyat Malaysia kini mempunyai telefon mudah alih dan mereka kebanyakannya bertukar dari telefon mudah alih biasa kepada telefon pintar. Dengan penggunaan peralatan mudah alih pintar, capaian ke Internet dapat dilakukan dengan mudah asalkan kawasan pengguna tersebut mempunyai signal. Bukan hanya untuk berhubung dan berhibur, peralatan mudah alih juga boleh digunakan untuk memudahkan proses pembelajaran. Beberapa kajian telah dijalankan sama ada di Malaysia atau negara luar, penggunaan peralatan mudah alih membolehkan pengguna mendapat maklumat dan melaksanakan proses pembelajaran dengan mudah dan berkesan. Berdasarkan kajian yang dilaksanakan oleh pihak Universiti Terbuka Malaysia (OUM) pada 2008 m-Learning terhadap 2837 rakyat Malaysia, kebanyakannya telah bersedia untuk belajar melalui (Abas, Chng & Mansor, 2008). Ini juga dapat dibuktikan dengan kajian yang dijalankan oleh kajian Peter Evans (Ogos 2012) yang menyatakan bahawa Malaysia mempunyai hampir 29 juta pengguna telefon mudah alih iaitu penembusan hampir 129 peratus daripada jumlah penduduk pada Mac 2012. Pemilikan telefon pintar ini dijangkakan akan bertambah dengan adanya skim Pakej Komunikasi Belia (PKB) iaitu untuk pemilikan telefon pintar dengan bantuan RM200 kepada belia berusia 21 tahun ke atas berdasarkan Bajet 2013 yang dibentangkan oleh YAB Dato' Sri Mohd Najib bin Tun Haji Abdul Razak, Perdana Menteri dan Menteri Kewangan Malaysia pada 28 September 2012. Dengan adanya bantuan kerajaan tersebut, lebih ramai rakyat Malaysia yang dapat memiliki telefon mudah alih pintar. Pelbagai fungsi dan aplikasi yang disediakan oleh telefon pintar. Antaranya aplikasi pendidikan. Pelbagai peringkat umur dapat menggunakan aplikasi ini sama ada percuma ataupun berbayar. Pembelajaran menggunakan peralatan ICT mudah alih ini juga lebih dikenali sebagai m-Learning. Maktab Koperasi Malaysia 11
(Sumber : Antara alatan yang boleh digunakan untuk m-Learning Pelbagai pihak boleh menggunakan kemudahan setiap masyarakat ini dalam membantu pengetahuan memperoleh maklumat dan m-Learning juga gerakan koperasi. Pelbagai termasuklah kajian . m-Learning Antaranya kajian dari Lim, Mansor & Norziati Short Messagging System (2011) berkaitan pembelajaran menggunakan fungsi (SMS). Dalam laporannya, mereka ada menyatakan bahawa terdapat beberapa universiti di dunia berjaya menggunakan perkhidmatan SMS untuk membantu proses pembelajaran jarak jauh. dijalankan berkaitan Antara kejayaan mereka seperti: Sokongan pentadbiran: i) memberi peringatan kepada pelajar berkaitan tarikh pertemuan dengan penyelia dan tarikh Tujuan akademik: akhir pendaftaran kursus; ii) menghantar SMS yang mengandungi maklumat Perkhidmatan e-Counselling berkaitan kandungan kursus; Sokongan pembangunan pelajar iii) iv) membantu : untuk mengurus pelajar Penilaian pelajar pembelajaran mereka dengan lebih naik, dan v) menghantar kuiz interaktif untuk penilaian : kendiri pelajar. 12 DimensiKOOP Julai 2013 Bil. 41 OUM's Mobile Learning via SMS" Pihak OUM melancarkan " pada 2009 selepas satu kajian dilaksanakan dan mendapati 98 peratus pelajar OUM menyatakan bahawa mereka mempunyai telefon bimbit dan 82 peratus pula menyatakan mobile bahawa mereka bersedia untuk belajar secara (Abas, Chn'g, & Mansor, 2009). Lima dimensi dikenal pasti bagi projek tersebut iaitu (1) sokongan pentadbiran, (2) sokongan akademik, (3) peningkatan motivasi pelajar, (4) pembangunan pengurusan diri pelajar dan (5) koordinasi aktiviti pembelajaran. Berdasarkan kajian Mariam Mohamad & John Woollard (2012), terdapat tujuh tanda yang m-Learning menunjukkan kebersediaan seseorang untuk melaksanakan pembelajaran secara iaitu telefon bimbit: • •	•
boleh digunakan sebagai alatan bantuan bagi proses pengajaran dan pembelajaran; adalah murah dan mudah dimiliki; adalah alatan biasa bagi pelajar; adalah alatan yang bakal digunakan sebagai bantuan pembelajaran di masa hadapan; merupakan alatan yang menarik dan boleh meningkatkan motivasi; boleh dijadikan alatan untuk menyokong pelbagai aktiviti pembelajaran; dan boleh dijadikan alatan untuk menyediakan pelajar ke arah masa hadapan mereka. Kebaikan m-Learning m-Learning Pelbagai kebaikan boleh diperoleh jika pihak berkaitan menggunakan aplikasi untuk proses pembelajaran. Norman (2011) dalam laporannya menyenaraikan 27 kebaikan m-Learning yang boleh diperoleh apabila kita mengaplikasikan . Antaranya ialah: Mudah dan fleksibel 1. : umpama universiti di dalam poket anda. Pelajar boleh belajar dan membuat penilaian Kawalan pelajar di mana sahaja dan pada bila-bila masa. 2. : pelajar boleh memilih sendiri jenis telefon dan aplikasi yang akan digunakan.
3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. (Sumber : an-outlook-of-m-learning) Telefon bimbit umpama buku bergerak Sesuai dengan kebanyakan cara belajar : tempoh masa pelajar Mudah mengumpulkan bahan pembelajaran berdasarkan keupayaan mereka. boleh memilih : gambar dan audio untuk pembelajaran boleh disimpan di dalam telefon bimbit dan Membantu membuat keputusan digunakan pada masa yang diperlukan. : pelajar boleh mendapat pelbagai sumber tambahan melalui telefon bimbit dalam proses Meningkatkan keyakinan pelajar. membuat keputusan. Mudah dipelajari : pembelajaran melalui telefon bimbit mudah kerana maklumat yang disalurkan diberi dalam bentuk yang ringkas sesuai dengan Kos efektif aplikasi web untuk telefon bimbit. : pelajar tidak perlu menghadiri kursus secara bersemuka yang mungkin menyebabkan mereka perlu ke pusat pengajian yang jauh dari tempat tinggal, memadai hanya mengaktifkan Mengurangkan halangan teknologi . aplikasi pembelajaran secara mobile : pelajar boleh belajar menggunakan teknologi yang mereka biasa seperti telefon bimbit sendiri tanpa perlu membeli alatan pembelajaran baru yang mungkin menyusahkan. 10. Maklumat atau pengetahuan hanya dicipta sekali sahaja tetapi boleh disebarkan kepada sesiapa sahaja melalui berbeza. platform 11. Meningkatkan kemahiran sosial - pelajar boleh berinteraksi dengan pelajar lain atau pakar bidang yang dipilih walau di mana pun mereka berada. m-Learning Selain mempunyai ciri mobiliti, boleh dicapai di mana ), dan alatan yang sahaja ( mobile digunakan mudah di bawa ke mana sahaja semasa proses pembelajaran. Teknologi dibangunkan bukan untuk menyusahkan proses pengajaran dan pembelajaran tetapi membantu sesiapa yang berminat untuk terus mendapatkan pengetahuan walau dalam apa jua keadaan sekali pun (Jeng & et. al, 2010). itu, pembelajaran secara ubiquitous computing m-Learning Secara keseluruhannya, memberikan pelbagai kebaikan iaitu boleh dilakukan di mana sahaja, mengikut kesesuaian pengguna pada bila- bila masa. Walaupun begitu, terdapat beberapa halangan dalam melaksanakan m-Learning . Kekangan Pelaksanaan m-Learning ASTD's T&D Menurut artikel yang ditulis oleh Kaganer, Meister dan Feldt (2011) di dalam Majalah keluaran April 2011, terdapat beberapa kekangan yang perlu diberi perhatian oleh pihak terlibat dalam melaksanakan . Antaranya ialah: • m-Learning
m-Learning platform Kos yang diperlukan untuk membangunkan yang boleh dicapai dari aplikasi mana-mana oleh semua jenis telefon bimbit. Isu keselamatan berkaitan penggunaan telefon bimbit. Kesamaran orang ramai tentang bagaimana m-Learning untuk terlibat dengan pembelajaran secara • . Polisi IT yang ketinggalan zaman instructional design expertise Kekurangan pakar pembangun kandungan ( ). Maktab Koperasi Malaysia 13
(Sumber : Kekangan dalam pelaksanaan pendidikan secara m-Learning m-Learning Pihak terbabit perlu mengambil kira semua kekangan ini dan perlu mempunyai cara untuk mengatasinya supaya sekiranya perkara ini terjadi, kita mempunyai penyelesaiannya. Kesimpulan Gerakan kira pencapaian-pencapaian yang telah diperolehi untuk oleh pihak terlibat dalam kajian mengaplikasikan kebaikan dalam pengurusan dan pentadbiran koperasi seharian. Antaranya, menyampaikan maklumat berkaitan aktiviti koperasi dari semasa ke semasa kepada anggota, menyalurkan maklumat berkaitan koperasi kepada anggota baru dan melaksanakan pendidikan anggota melalui perkhidmatan SMS secara berperingkat. koperasi boleh mengambil m-Learning m-Learning merupakan satu era baru Aplikasi pendidikan hasil dari perkembangan pesat ICT. Pelbagai pihak boleh mengambil faedah di atas perkembangan teknologi ini. Dengan membenarkan capaian ke atas pengetahuan secara "di mana sahaja setiap masa" ( ), ICT membuka satu cara baru untuk berinteraksi, inovasi. bekerjasama, belajar dan membuat Teknologi meningkatkan kebolehan manusia secara individu atau berkumpulan untuk mencipta m-Learning dan berkongsi pengetahuan. Pembelajaran secara hasil perkembangan ICT memainkan peranan yang penting ke arah penyusunan semula cara hidup manusia, penghasilan inovasi baru dan perubahan masyarakat dunia. anywhere anytime 14 DimensiKOOP Julai 2013 Bil. 41
Rujukan In proceedings of IADIS international conference mobile learning Abas, Z. W, Chng, L. P. & Mansor, N. (2009). A study on learner readiness for mobile learning at Open University , pp. 151-157. Dicapai pada Januari 3, Malaysia. 2013 dari Ali, A., & Sri, E. T. (2011). Challenges before open and distance learning: global perspective and the experience of Open University Malaysia. Dicapai pada Januari 3, 2013 dari before.pdf Educational technology & society Jeng, Y.-L., Wu, T.-T., Huang, Y.-M., Tan, Q., & Yang, S. J. H. (2010). The add-on impact of mobile applications in learning , 13 (3), 3-11. Dicapai pada Disember 3, 2012 dari strategies: a review Study. Kaganer, E., Meister, J., Feldt, R. V. The year of the media tablet as a learning tool .Dicapai pada Februari 18, 2013 dari Tablet-as-a-Learning-Tool Lim, T. S. K., Abas, Z. W., & Fadzil. Helping distance learners stay connected: the effectiveness of mobile learning via sms at Open University Malaysia. Dicapai pada Disember 3, 2012 dari International review of research in open and distance learning Lim, T. S. K., Mansor, & Norziati. (2011). Mobile learning via SMS at Open University Malaysia: equitable, effective, , 12(2). Dicapai pada Disember 3, and sustainable. 2012 dari Maktab Koperasi Malaysia 15