PANDUAN PENYEDIAAN RANCANGAN PERNIAGAAN F E L D A J a b a t a n P e m b a n g u n a n U s a h a w a n Modul ini disediakan sebagai rujukan dan panduan kepada pegawai-pegawai FELDA W i s m a F E L D A , yang terlibat dengan program pembangunan J a l a n P e r u m a h a n G u r n e y , 5 4 0 0 0 K u a l a L u m p u r 0 3 - 2 6 9 3 5 0 6 6 [ 4 / 1 1 / 2 0 0 8 / K M R ] keusahawanan untuk membimbing peneroka menyediakan kertas kerja Rancangan Perniagaan. Disediakan oleh : Khadijah Mohamad Radzi Hisyam Ahmad Fazliyaton Ashaari Tuan Loseng Tuan Abu Bakar Salihah Md. Akhir
A. B. PANDUAN PENYEDIAAN RANCANGAN PERNIAGAAN Tujuan utama penyediaan Rancangan Perniagaan adalah : Untuk mendapatkan Rakan Kongsi Untuk mendapatkan Pembiayaan Untuk menawarkan Saham Untuk mendapatkan Lesen & Tempat Perniagaan Panduan Perancangan dalam Perniagaan KANDUNGAN Kandungan muka surat perlu disediakan bagi memudahkan kumpulan pembaca sasaran membuat rujukan ke atas kertas kerja anda. 2
KANDUNGAN PERKARA 1.0 Pengenalan Projek 1.1 Objektif 1.2 Kunci Kejayaan 2.0 Latar Belakang Perniagaan 2.1 Latar Belakang PemilikProduk 3.0 Analisa Pasaran 4.1 Segmentasi Pasaran 4.2 Strategi Pemasaran 4.3 Anggaran Jualan 4.0 Aspek Pengurusan 5.1 Struktur Organisasi 5.2 Fungsi dan Tanggungjawab 5.3 Gaji dan Ganjaran 5.4 Belanja Pengurusan 5.0 Aspek Teknikal 6.1 Kemudahan Asas Premis 6.2 Harta Tetap dan Peralatan yang di miliki 6.3 Harta Tetap dan Peralatan yang diperlukan 6.4 Senarai Pembekal Barang Niaga 6.0 Aspek Kewangan 7.1 Kos Pelaburan Projek M/SURAT 3
7.2 Sumber Pembiayaan Projek 7.3 Anggaran Aliran Wang Tunai 7.4 Anggaran Penyata Pendapatan 7.5 Kunci Kira-Kira 7.0 Justifikasi 8.0 Penutup / Lampiran RANCANGAN PERNIAGAAN PROJEK "_______" 4
1.0 PENGENALAN Terangkan dengan ringkas dan padat mengenai projek yang bakal dilaksanakan. Gambaran yang diberikan hendaklah jelas dan mudah difahami. Jelaskan segala aktiviti @ Kegiatan yang hendak dijalankan. Adakah projek yang dijalankan mempunyai potensi untuk berkembang maju. Kebiasaannya penerangan di atas meliputi tidak lebih dari satu muka surat sahaja. 1.1 OBJEKTIF KERTAS KERJA Nyatakan objektif/tujuan kertas kerja disediakan dengan mengambilkira sasaran pembacanya. Contoh : a) Memohon pembiayaan SIUF b) Membentangkan perancangan perniagaan dan aktiviti perniagaan 5
c) Jumlah pembiayaan yang dipohon dan institusi kewangan yang telah dikenalpasti d) Kegunaan pembiayaan e) Cadangan tempoh bayaran balik dan nilai ansuran bulanan. Tunjukkan Cara Pengiraan Ansuran. 1.2 KUNCI KEJAYAAN Terangkan keunikan projek anda berbanding pesaing luar sama ada dari aspek produk, pengurusan atau pun teknologi secara ringkas. 2.0 LATAR BELAKANG Nama Perniagaan/Syarikat : Alamat Berdaftar : Alamat Operasi : No. Daftar Perniagaan/Syarikat : Tarikh Pendaftaran : Tarikh Mula Berniaga : Aktiviti Perniagaan : Nama Bank & No. Akaun : Jenis Akaun : Status Perniagaan/Syarikat : Tunggal/Perkongsian/Sdn 6
Bhd. Modal Awal : Milikan Tunggal & Perkongsian Modal Dibenarkan : Sdn Bhd dan Berhad Modal Berbayar : Sdn Bhd dan Berhad Setiausaha Syarikat : Sdn Bhd dan Berhad Juruaudit : Bank Berurusan : Lembaga Pengarah @ Pemilik : Nama & No. IC Sila lampirkan salinan dokumen-dokumen perniagaan/syarikat : i. Daftar perniagaan (Borang A , B, D dan cawangan (jika ada) ii. Lesen Majlis Daerah / Majlis Perbandaran iii. Borang Berkanun ( Borang 9, 24, 44, 49, 32A & M & A) iv. Penyata Bank, Akaun & Laporan Audit v. Lain-lain dokumen berkaitan - Sijil, akuan, lesen dan vi. permit 2.1 LATAR BELAKANG PEMILIK/RAKAN KONGSI / AHLI LEMBAGA PENGARAH Rakan kongsi 1 7
Nama : Jawatan : Alamat Tetap : Alamat S/Menyurat : No. Telefon : No. Kad Pengenalan : Tarikh Lahir : Bangsa/Agama : Taraf Perkahwinan : Nama Isteri : Nama Anak-Anak : Kelulusan : Pengalaman Kerja : Tahun - Jawatan - Majikan Kursus Dihadiri : Tarikh - Program - Penganjur Nota: i. Maklumat di atas perlu disediakan untuk setiap rakan kongsi atau ahli lembaga pengarah ii. Lampirkan salinan sijil-sijil kursus berkaitan dan akuan majikan (jika ada) iii. Lampirkan Salinan Kad Pengenalan iv. Sijil-Sijil Kemahiran 3.0 PRODUK i. Apakah produk syarikat? ii. Apakah kebaikan produk kepada pengguna? 8
iii. Apakah fungsi produk? iv. Tips : Gunakan foto dan gambar rajah & jangan gunakan perkataan yang terlalu teknikal (jargon) 4.0 ANALISA PASARAN Nyatakan saiz pasaran mengikut populasi kawasan, siapa pesaing anda dan bandingkan dari segi harga dan lakukan analisis kekuatan di antara anda dan pesaing-pesaing yang telah dikenalpasti. 4.1 SEGMENTASI PASARAN Nyatakan kumpulan sasaran yang telah dikenalpasti akan menjadi bakal pelanggan. Pecahan mengikut demografi penduduk boleh dilakukan mengikut jantina, umur, kumpulan pekerjaaan, kumpulan pendapatan dan sebagainya. Kawasan pasaran yang telah dikenalpasti boleh dirujuk mengikut lokasi premis dengan kawasan sekitarnya. Taman perumahan, kawasan perindustrian, sekolah, pejabat dan sebagainya. 4.2 STRATEGI PEMASARAN a) Kaedah Promosi Contoh : 9
Mengekalkan hubungan peribadi yang baik dengan pelanggan. Memberikan profil syarikat kepada bakal-bakal pelanggan. Mengedarkan pamplet dan broser secara berkala Membuka gerai di Pasar Ramadhan sepanjang bulan tersebut Memberikan perkhidmatan yang lebih cekap, pantas dan tepat pada masa yang telah ditetapkan. Memberikan potongan harga menjelang musim perayaan atau kepada tempahan yang banyak b) Lokasi Contoh : Lokasi perniagaan adalah strategik dengan pintu kedai berdepan jalan raya utama c) Harga Contoh : Penetapan harga yang diletakkan ke atas produk dan perkhidmatan yang ditawarkan adalah berpatutan, kompetitif dan ia berkonsepkan "price- follower" iaitu mengikut kadar pasaran seperti yang ditetapkan pesaing-pesaing lain. 4.3 ANGGARAN JUALAN 10
Anggaran jualan bulanan perniagaan setelah mendapat pembiayaan adalah seperti Jadual di bawah. JADUAL 1 : CONTOH ANGGARAN JUALAN TAHUN PERTAMA Bulan Jualan Catatan JANUARI 84000 Jualan tunai FEBRUARI 72000 MAC APRIL JUMLAH 5.0 ASPEK PENGURUSAN 5.1 STRUKTUR ORGANISASI Struktur organisasi yang dibentuk oleh perniagaan adalah merangkumi keseluruhan aspek pengurusan sebagai sebuah entiti perniagaan dan ianya meliputi beberapa fungsi. Secara keseluruhannya, struktur organisasi bagi syarikat/perniagaan adalah seperti di bawah; NAMA SYARIKAT : Syarikat Ali Baba AHLI LEMBAGA PENGARAH 1. Encik Razak Omar 2. 2. Puan Suhaili Ali PENGARAH URUSAN Puan Suhaila 11
5.2 FUNGSI DAN TANGGUNGJAWAB Fungsi dan tanggungjawab yang telah ditentukan bagi melicinkan pengurusan dan pentadbirannya. (Diskripsi Kerja) Contoh : Bahagian Pemasaran - bertanggungjawab untuk mencapai jualan bulanan sebanyak RM30,000. 5.1 GAJI DAN GANJARAN Anggaran Gaji dan Ganjaran pekerja untuk sebulan adalah seperti Jadual 1 di bawah. JADUAL 2: ANGGARAN GAJI DAN GANJARAN SEBULAN Gaji Elaun KWSP PERKESO Jumlah Jawatan (RM) (RM) (RM) (RM) (RM) Pengurus 5000 500 200 35 12
Juruteknik Kerani Jumlah 5.2 BELANJA PENGURUSAN Bagi tujuan pengurusan, perniagaan ini menganggarkan perbelanjaan dalam sebulan mengikut pelan peningkatan kapasiti perniagaannya adalah seperti Jadual 2 di bawah. JADUAL 3: ANGGARAN BELANJA PENGURUSAN SEBULAN Bil Jenis Perbelanjaan Jumlah (RM) 1 Elaun Pengurus/Pemilik 2 Gaji dan Elaun Pekerja 3 KWSP/PERKESO 4 Sewa Lot Perniagaan 5 Air & Elektrik 6 Telefon & Faks 7 Alatulis & Belanja Pejabat JUMLAH 6.0 ASPEK TEKNIKAL/PERKHIDMATAN 6.1 KEMUDAHAN ASAS PREMIS 13
Sertakan Salinan Perjanjian Sewa Premis 6.2 HARTA TETAP DAN PERALATAN YANG DIMILIKI Senaraikan Aset tetap yang dimiliki seperti di dalam Jadual 3 di bawah. JADUAL 4: SENARAI ASET TETAP Bil Perkara/Model No. Kuantiti Tarikh Nilai (RM) Dibeli 1. Van Toyota 1 2/1/2000 15,000 JUMLAH 6.3 HARTA TETAP DAN PERALATAN YANG DIPERLUKAN Aset tetap dan peralatan yang diperlukan melalui pembiayaan ini adalah seperti Jadual 4 di bawah. JADUAL 5: ASET TETAP YANG DIPERLUKAN Bil Jenis/Model Harga/Unit (RM) Kuantiti Nilai (RM) 1. Komputer 4,000.00 2 8,000.00 14
JUMLAH Sumber kewangan bagi membiayai perolehi melalui permohonan pinjaman yang dibuat melalui (institusi kewangan). Perniagaan merasakan permohonan ini amat diperlukan kerana ia tidak mempunyai sumber dana yang mencukupi, tambahan pula modal yang ada telah banyak digunakan untuk membeli stok barang niaga. Segala spesifikasi dan butiran aset tersebut terdapat di dalam salinan sebut harga di Lampiran ........ 6.4 SENARAI PEMBEKAL BARANG NIAGA Senarai pembekal perniagaan adalah seperti Jadual 5 di bawah. JADUAL 6: SENARAI PEMBEKAL DAN BEKALAN Bil Nama & Alamat Pembekal Bekalan 1. DELL Komputer 7.0 ASPEK KEWANGAN 7.1 KOS PELABURAN PROJEK 15
Berdasarkan kepada perancangan untuk membesarkan kapasiti perniagaan dan memohon pembiayaan ini, adalah dianggarkan kos pelaburan yang diperlukan adalah seperti di Jadual 8 berikut. JADUAL 7: KOS PELABURAN PROJEK Jumlah Bil Perkara (RM) 1. Membina bangunan 20,000 JUMLAH BESAR 7.2 SUMBER PEMBIAYAAN PROJEK Pecahan sumber pembiayaan projek adalah seperti di Jadual 9 berikut. JADUAL 8: SUMBER PEMBIAYAAN PROJEK Modal Jumlah 16
Bil Perkara Sendiri Pembiayaan (RM) JUMLAH BESAR 7.3 ANGGARAN ALIRAN WANG TUNAI Anggaran Aliran Tunai projek perlu disediakan mengikut kehendak dan syarat-syarat pembiayaan yang dipohon. Anggaran Aliran Tunai biasanya disediakan 3 tahun atau sesetengah institusi kewangan memerlukan ia disediakan untuk di sepanjang tempoh pembiayaan tersebut. (tempoh bayar balik). (Perkara-perkara berkaitan, sila rujuk Nota Penyediaan Kertas Kerja. Sebelum menyediakan Anggaran Aliran Tunai, anda perlu menetapkan andaian- andaian yang akan dijadikan asas pengiraan aliran tunai. Contohnya seperti di bawah. i. Pinjaman diperolehi terlebih dahulu sebelum kapasiti operasi dapat ditingkatkan. ii. Jualan kepada pelanggan individu dibuat secara tunai yang mewakili 20 % jualan, manakala jualan kepada organisasi pula adalah secara kredit 30 hari sebanyak 40% dan baki 40 % lagi kredit 60 hari. 17
Ramalan Aliran Tunai Wang Masuk Kutipan jualan iii. Jualan adalah dipengaruhi oleh aliran musim seperti musim perayaan, awal tahun dan sebagainya. iv. Keuntungan pembiayaan dikira pada kadar 9 % setahun dan bagi memudahkan penggiraan, ianya dikira secara garis lurus. v. Belian daripada pembekal dibuat secara tunai atau bayaran tertunda kurang 1 bulan. vi. Segala faktor-faktor ekonomi seperti kadar inflasi, kadar faedah, persekitaran ekonomi, polisi dan peraturan kerajaan kekal tidak berubah. JADUAL 9 : PENYATA ALIRAN TUNAI 2009 Tahun 1 2010 Tahun 2 2011 Tahun 3 2012 Tahun 4 2013 Tahun 5 18
Wang Keluar (Tolak) Belanja Operasi (selepas di tolak susut nilai) PERBELANJAAN MODAL (Tolak) Komputer Bangunan Perabot -Meja, Rak, Kerusi Van Jumlah Aliran Tunai Bersih Aliran Tunai Bersih Terkumpul 7.4 ANGGARAN PENYATA PENDAPATAN i. Penyediaan Anggaran Penyata Pendapatan mengambil kira susutnilai aset melalui kaedah garis lurus mengikut peratus susutnilai seperti berikut; o Kelengkapan Pejabat - 15 % o Komputer dan Pencetak - 20 % o Rak dan Almari - 15 % o Pendawaian dan Ubahsuai - 10 % o Lain-lain Aset mengikut anggaran jangka hayat dan kapasiti penggunaannya 19
JADUAL 10 : PENYATA PENDAPATAN TAHUN 2009 Tahun 1 2010 Tahun 2 2011 Tahun 3 Jualan / Pendapatan JUMLAH PENDAPATAN PERBELANJAAN (Tolak) Kos Produk Upah Komisyen Jualan Promosi Kos Pembungkusan JUMLAH KOS JUALAN UNTUNG KASAR PERBELANJAAN PENGURUSAN (Tolak) Pengangkutan Alat tulis Belanja pos Gaji KWSP Penyelenggaraan Utiliti Telefon Advertising & Catalogs Susut nilai Lain-lain (petty cash) JUMLAH BELANJA Untung / Rugi Bersih 417,366 417,366 221,958 29,900 20,868 24,000 12,521 309,247 108,119 30,000 2,000 2,000 26,000 6,149 6,000 36,000 18,000 30,000 82,500 2,400 241,049 (132,930) 7.5 ANGGARAN KUNCI KIRA-KIRA Bagi menyediakan Anggaran Kunci Kira-Kira yang seimbang anda perlu memastikan segala pengiraan di dalam Anggaran Aliran Tunai dan Penyata Pendapatan anda tepat dan betul. 20
JADUAL 11 : KUNCI KIRA-KIRA 2009 2010 2011 2012 Aset Tetap Komputer Perabot Mechine Kenderaan Susut Nilai 5,000.00 20,000.00 335,000.00 20,000.00 (76,000.00) 304,000.00 Aset Semasa Stok Tunai Penghutang JUMLAH ASET 6,901.27 173,650.68 180,551.95 484,551.95 Liabiliti Semasa Pemiutang 2,421.00 Modal Dana Felda Untung/Rugi Terkumpul JUMLAH MODAL 482,130.95 500,000.00 (17,869.05) JUMLAH LIABILITI DAN MODAL 8.0 JUSTIFIKASI 484,551.95 Justifikasi anda amat penting bagi meyakinkan pihak institusi kewangan menilai daya maju dan daya saing perniagaan. 2013 21
ANDA PERLU MENJAWAB PERSOALAN "KENAPA PIHAK FELDA/INSTITUSI KEWANGAN MESTI MEMBERI PINJAMAN KEPADA PERNIAGAAN/SYARIKAT SAYA ?" 9.0 PENUTUP Nyatakan harapan syarikat dan memohon pertimbangan pihak institusi kewangan. Kesimpulan terhadap segala huraian dan keterangan yang telah diberikan. Nyatakan keadaan ekonomi semasa dan unjuran di masa hadapan. LAMPIRAN Lampiran dokumen yang diperlukan sebagaimana syarat-syarat yang telah ditetapkan. 22