Panduan Penzahiran ESG Ringkas (SEDG) untuk PKS dalam Rantaian Bekalan
KANDUNGAN Gambaran Keseluruhan Panduan/Arahan Penzahiran Templat Asas Kesimpulan PANDUAN PENZAHIRAN ESG RINGKAS I 1 3 4 5 10 15
2 I PANDUAN PENZAHIRAN ESG RINGKAS PENGHARGAAN Panduan Penzahiran ESG Ringkas (SEDG) untuk PKS dalam Rantaian Bekalan dibangunkan oleh Capital Market Malaysia (CMM), sebuah badan bersekutu dengan Suruhanjaya Sekuriti Malaysia (SC). CMM ingin merakamkan penghargaan kepada perunding kami Thoughts in Gear and Lasaju Consulting. Kami juga ingin merakamkan penghargaan kepada para responden Perundingan Awam SEDG dan maklum balas dari pihak berkepentingan yang mengambil bahagian dalam sesi kumpulan fokus, yang terdiri daripada tetapi tidak terhad kepada kementerian dan agensi kerajaan, dewan perniagaan luar dan dalam negeri, ahli Jawatankuasa Bersama mengenai Perubahan Iklim (JC3), pemilik aset dan pelabur institusi, organisasi pihak berkepentingan PKS dan penyumbang individu. Sebarang pertanyaan dan penjelasan boleh diajukan kepada PENAFIAN Panduan Penzahiran ESG Ringkas (SEDG) untuk PKS dalam Rantaian Bekalan diterbitkan untuk membantu dan sebagai panduan kepada PKS apabila menyediakan penzahiran data mengenai Alam Sekitar, Sosial dan Tadbir Urus (ESG) kepada pihak kepentingan mereka, sejajar dengan piawaian antarabangsa. Walaupun SEDG bertujuan untuk memberikan panduan mengenai penzahiran ESG dan langkah-langkah telah diambil untuk menyusun maklumat yang relevan dan berkaitan dalam SEDG, liputan SEDG Ringkas ini tidak menyeluruh. PKS hendaklah menggunakan kebijaksanaan dan pertimbangan wajar apabila menggunakan SEDG sebagai panduan dan menyesuaikannya agar sejajar dengan operasi dan aktiviti perniagaan serta profil risiko ESG masing-masing. CMM tidak membuat sebarang pernyataan atau jaminan, sama ada secara tersirat atau tersurat mengenai ketepatan, kecukupan, kesempurnaan atau kebolehpercayaan sebarang maklumat yang dinyatakan dalam SEDG, dan PKS bertanggungjawab untuk melaksanakan sendiri penilaian mengenai kebolehgunaan dan kesesuaian SEDG dengan tujuan mereka. Dalam apa jua keadaan CMM tidak boleh dipertanggungjawabkan ke atas sebarang keputusan yang dibuat berdasarkan maklumat yang terkandung dalam SEDG atau sebarang tuntutan lain dalam apa jua keadaan yang timbul daripada atau berkaitan dengan SEDG. CMM, dalam apa jua keadaan, tidak boleh dipertanggungjawabkan ke atas apa-apa jenis ganti rugi termasuk tetapi tidak terhad kepada ganti rugi langsung, tidak langsung, khas, berbangkit, sampingan atau punitif atau sebarang kerugian atau kehilangan peluang. Hak cipta terpelihara. © Hak Cipta dan diterbitkan oleh Capital Markets Malaysia, Oktober 2023.
PANDUAN PENZAHIRAN ESG RINGKAS I 3 GAMBARAN KESELURUHAN Apa itu SEDG? SEDG merupakan satu panduan untuk membantu syarikat anda menentukan apakah bentuk penzahiran (disclosure) dalam aspek Alam Sekitar, Sosial dan Tadbir Urus (ESG) yang perlu dipantau dan dilaporkan. Apa objectif SEDG? Ia membekali PKS (sebagai penyedia data) satu set penzahiran yang ringkas dan seragam untuk dipantau dan dilaporkan. Ia membekali pihak berkepentingan (sebagai pemohon data) satu set penzahiran yang ringkas dan seragam untuk diminta. Menyediakan satu set penzahiran yang ringkas dan seragam kepada penetap standard untuk menyokong polisi mereka. Apakah yang diliputi dalam SEDG? Syarikat apakah yang disasarkan? dizahirkan untuk menilai kemajuan ESG syarikat. kemampanan, penilaian dan pengurangan Pengguna sasaran ialah PKS yang dikehendaki memantau dan melaporkan data ESG - lazimnya kerana mereka ingin melakukannya, mereka diminta untuk melakukannya, atau mereka melakukannya untuk mendapatkan insentif. risiko, serta penerokaan peluang perniagaan. Rujukan apakah yang disertakan? Bagaimana pula dengan sektor industri yang lain? Standard dan rangka kerja yang dirujuk termasuk Syarat Penyenaraian Bursa Malaysia dan Panduan Pelaporan Kemampanan, FTSE4Good, GRI, IFRS S1 dan S2, TCFD dan CPD. 35 item penzahiran yang dinyatakan dalam SEDG merentasi semua industri dengan tahap kepentingan dan keutamaan yang berbeza. Setiap syarikat digalakkan untuk mengenal pasti materialiti penzahiran yang relevan dengan syarikat mereka. Bagaimana pula dengan daya kemampanan yang lain? 35 item penzahiran dibahagikan kepada peringkat Asas, Pertengahan dan Atas bagi memenuhi tahap kematangan kemampanan yang berbeza-beza mengikut syarikat. Tiada garis masa peralihan yang mandatori bagi aktiviti penzahiran ini.
4 I PANDUAN PENZAHIRAN ESG RINGKAS ARAHAN CARA MENGGUNAKAN SEDG
PENZAHIRAN K A G G N O T 3 ALAM SEKITAR K P O T 5 1 I SOSIAL PANDUAN PENZAHIRAN ESG RINGKAS I 5 TADBIR URUS
6 I PANDUAN PENZAHIRAN ESG RINGKAS 01 PENZAHIRAN ALAM SEKITAR ASAS PERTENGAHAN LANJUTAN 1 E - G D E S S N O S S M E I I SEDG-E1.1 : Melaporkan jumlah emisi GHG Skop 1 (langsung) dalam tan metrik yang setara dengan CO2 SEDG-E1.2 : SEDG-E1.3 : Melaporkan jumlah emisi GHG Skop 1 yang dikurangkan melalui inisiatif pengurangan, dalam tan metrik yang setara dengan CO2 SEDG-E1.5 : Melaporkan jumlah emisi GHG Skop 3 (tidak langsung yang lain) dalam tan metrik yang setara dengan CO2 Melaporkan jumlah emisi GHG Skop 2 (tidak langsung) dalam tan metrik yang setara dengan CO2 SEDG-E1.4 : Melaporkan jumlah emisi GHG Skop 2 yang dikurangkan melalui inisiatif pengurangan, dalam tan metrik yang setara dengan CO2 SEDG-E1.6 : Melaporkan jumlah emisi GHG Skop 3 yang dikurangkan melalui inisiatif pengurangan, dalam tan metrik yang setara dengan CO2 2 E - G D E S A G A N E T SEDG-E2.1 : Melaporkan penggunaan berikut dalam joule atau watt-jam: Sumber bahan api boleh baharu SEDG-E2.2 : Melaporkan pengurangan dalam penggunaan berikut (dicapai sebagai hasil langsung daripada inisiatif pemuliharaan dan kecekapan) dalam joule Sumber bahan api tidak boleh baharu Elektrik atau watt-jam: Sumber bahan api tidak boleh baharu Pemanasan (jika berkenaan) Pendinginan (jika berkenaan) Stim (jika berkenaan) Elektrik Pemanasan (jika berkenaan) Pendinginan (jika berkenaan) Stim (jika berkenaan) 3 E - G D E S R A I SEDG-E3.1 : Melaporkan jumlah air yang diambil dari semua kawasan berserta huraian terperinci mengikut jenis dalam megaliter: Air yang dibeli Air dari permukaan (jika berkenaan) Air bawah tanah (jika berkenaan) Air laut (jika berkenaan) Air yang dihasilkan (jika berkenaan)
4 E - G D E S 2 E - G D E S N A G N A U B A S S I N A H A B - N A H A B ASAS SEDG-E4.1 : Melaporkan jumlah sisa buangan dalam tan metrik: Dihasilkan Tidak dilupuskan Dilupuskan SEDG-E5.1 : Menyenaraikan bahan dan jumlah berat yang digunakan untuk menghasilkan dan mempakejkan produk dan perkhidmatan utama syarikat, dalam tan metrik PERTENGAHAN SEDG-E4.2 : Melaporkan jumlah sisa buangan yang terhasil, yang tidak dilupuskan dan yang dilupuskan, setiap satu dihuraikan dalam tan metrik: Sisa berbahaya dan tidak berbahaya Aliran sisa mengikut sektor Komposisi bahan SEDG-E5.2 : Laporkan peratusan bahan input kitar semula yang digunakan untuk menghasilkan produk dan perkhidmatan utama syarikat PANDUAN PENZAHIRAN ESG RINGKAS I 7 LANJUTAN SEDG-E4.3 : Melaporkan jumlah sisa buangan berbahaya dan tidak berbahaya yang diubah hala daripada pelupusan dan dibahagikan kepada aliran pemulihan berikut dalam tan metrik: Persediaan untuk penggunaan semula Kitar semula Opsyen pemulihan lain SEDG-E4.4 : Melaporkan jumlah sisa berbahaya dan tidak berbahaya untuk dilupuskan yang dipecahkan kepada aliran pelupusan berikut dalam tan metrik: Pembakaran (dengan pemulihan tenaga) Pembakaran (tanpa pemulihan tenaga) Tapak pelupusan Opsyen pelupusan yang lain
8 I PANDUAN PENZAHIRAN ESG RINGKAS PENZAHIRAN SOSIAL ASAS PERTENGAHAN 1 S - G D E S A S U N A M I I S A S A K A H H U R U B D R A D N A T S N A D SEDG-S1.1 : Melaporkan bilangan dan sifat insiden buruh kanak-kanak dan buruh paksa, jika ada SEDG-S1.2 : Menyenaraikan operasi dan pembekal yang dianggap berisiko tinggi mengamalkan buruh kanak-kanak dan buruh paksa, termasuk: Jenis operasi atau pembekal Lokasi yang berkenaan 2 S - G D E S N A S U R U G N E P N A G N A T K A K I SEDG-S2.1 : Melaporkan purata jam latihan bagi setiap pekerja SEDG-S2.2 : Melaporkan jumlah keseluruhan pekerja dan kadar pusing ganti pekerja 3 S - G D E S N A A M A S K A S E K , I T S R E V D I I N A M U K G N A R E T E K N A D SEDG-S3.1 : Melaporkan peratusan pekerja syarikat mengikut: Jantina Umur SEDG-S3.2 : Melaporkan peratusan pengarah syarikat mengikut: Jantina Umur 4 S - G D E S N A D N A T A H S E K I N A A J R E K E P N A T A M A L E S E K SEDG-S4.1 : Melaporkan bilangan kematian dan kecederaan dalam syarikat, jika ada SEDG-S4.2 : Melaporkan jumlah keseluruhan dan peratusan pekerja yang dilatih dalam bab piawaian kesihatan dan keselamatan 5 S - G D E S S U R U T A B L I T A K A R A Y S A M SEDG-S5.1 : Melaporkan jumlah keseluruhan pelaburan dan sumbangan kepada masyarakat LANJUTAN SEDG-S5.2 : Menyenaraikan operasi syarikat yang mempunyai kesan negatif terhadap masyarakat setempat
1 G - G D E S 2 G - G D E S 3 G - G D E S 4 G - G D E S 5 G - G D E S R U T K U R T S N E M T M O K I O K S R N A S U R U G N E P I I N A H A G E C N E P I S A V R P I S U R U R B D A T I R A S A D N A R O P A L E P N A D H A U S A R N A G G N A L E P PENZAHIRAN TADBIR URUS ASAS PERTENGAHAN SEDG-G1.1 : SEDG-G1.2 : Melaporkan bilangan pengarah di dalam syarikat Menyenaraikan struktur tadbir urus lembaga pengarah termasuk jawatankuasa lembaga pengarah dan jawatankuasa pengurusan, jika berkenaan SEDG-G2.1 : Menyenaraikan dasar- dasar syarikat; yang meliputi tetapi tidak terhad kepada: Kod Tatalaku Dasar Pencegahan Rasuah Dasar Pendedahan Maklumat (Whistleblowing) Dasar Kesihatan dan Keselamatan SEDG-G3.1 : SEDG-G3.2 : Melaporkan tahun terakhir laporan kewangan beraudit Menyenaraikan risiko operasi dan aktiviti dikemukakan syarikat, meliputi tetapi tidak terhad kepada: Risiko pematuhan peraturan Risiko kesinambungan perniagaan SEDG-G4.1 : SEDG-G4.2 : Melaporkan bilangan keseluruhan dan sifat insiden rasuah yang disahihkan, jika ada Melaporkan jumlah keseluruhan dan peratusan pekerja yang telah menerima latihan mengenai dasar syarikat terhadap pencegahan sogokan dan rasuah SEDG-G5.1 : Melaporkan jumlah keseluruhan dan sifat aduan berasas yang diterima berkenaan dengan pelanggaran privasi pelanggan dan kehilangan data pelanggan, jika ada PANDUAN PENZAHIRAN ESG RINGKAS I 9 LANJUTAN SEDG-G3.3 : Menyenaraikan risiko kemampanan syarikat jika berkenaan, meliputi tetapi tidak terhad kepada: Risiko fizikal berkaitan iklim
Risiko peralihan berkaitan iklim SEDG-G4.3 : Menyenaraikan risiko utama berkaitan dengan rasuah
10 I PANDUAN PENZAHIRAN ESG RINGKAS TEMPLAT JADUAL PENZAHIRAN SEDG Laporan data ini merupakan penzahiran syarikat kami seperti yang digariskan oleh Panduan Penzahiran ESG Ringkas (SEDG). Ia mengandungi maklumat yang benar mengikut sebaik-baik pengetahuan kami semasa terbitan dibuat. UMUM Nama Organisasi Tarikh Penzahiran Tempoh Penzahiran Lokasi Ibu Pejabat Entiti yang Disertakan Lokasi yang Disertakan
TEMPLAT SEDG-E1.1 SEDG-E1.2 SEDG-E1.3 SEDG-E1.4 SEDG-E1.5 SEDG-E1.6 SEDG-E2.1 SEDG-E2.2 SEDG-E3.1 SEDG-E4.1 PANDUAN PENZAHIRAN ESG RINGKAS I 11 Asas Pertengahan Lanjutan PENZAHIRAN ALAM SEKITAR Jumlah emisi GHG Skop 1 tan metrik Jumlah emisi GHG Skop 2 tan metrik Pengurangan emisi GHG Skop 1 tan metrik Pengurangan emisi GHG Skop 2 tan metrik Jumlah emisi GHG Skop 3 tan metrik Pengurangan emisi GHG Skop 3 tan metrik Sumber bahan api boleh baharu joule/watt-jam Sumber bahan api tidak boleh baharu joule/watt-jam Penggunaan tenaga Elektrik joule/watt-jam Pemanasan (jika berkenaan) joule/watt-jam Pendinginan (jika berkenaan) joule/watt-jam Stim (jika berkenaan) joule/watt-jam Sumber bahan api boleh baharu joule/watt-jam Sumber bahan api tidak boleh baharu joule/watt-jam Pengurangan penggunaan tenaga Elektrik Pemanasan (jika berkenaan) joule/watt-jam joule/watt-jam Pendinginan (jika berkenaan) joule/watt-jam Stim (jika berkenaan) joule/watt-jam Air yang dibeli liter Air dari permukaan (jika berkenaan) liter Jumlah air diambil Air bawah tanah (jika berkenaan) liter Air laut (jika berkenaan) liter Air yang dihasilkan (jika berkenaan) liter Dihasilkan tan metrik Jumlah sisa buangan Tidak dilupuskan tan metrik Dilupuskan tan metrik
12 I PANDUAN PENZAHIRAN ESG RINGKAS TEMPLAT Asas Pertengahan PENZAHIRAN ALAM SEKITAR Dihasilkan Sisa buangan berbahaya Tidak dilupuskan Dilupuskan Dihasilkan Sisa buangan tidak berbahaya Tidak dilupuskan SEDG-E4.2 Dilupuskan Dihasilkan Aliran sisa buangan mengikut sektor Tidak dilupuskan Dilupuskan Dihasilkan Komposisi bahan Tidak dilupuskan Dilupuskan Tidak dilupuskan (persediaan untuk penggunaan semula) Sisa buangan berbahaya Tidak dilupuskan (kitar semula) SEDG-E4.3 Tidak dilupuskan (pemulihan lain) Tidak dilupuskan (persediaan untuk penggunaan semula) Sisa buangan tidak berbahaya Tidak dilupuskan (kitar semula) Tidak dilupuskan (pemulihan lain) Dilupuskan (pembakaran dengan pemulihan) Sisa buangan berbahaya Dilupuskan (pembakaran tanpa pemulihan) Dilupuskan (tapak pelupusan) SEDG-E4.4 Dilupuskan (pelupusan lain) Dilupuskan (pembakaran dengan pemulihan) Sisa buangan berbahaya Dilupuskan (pembakaran tanpa pemulihan) Dilupuskan (tapak pelupusan) Dilupuskan (pelupusan lain) SEDG-E5.1 Senarai bahan-bahan untuk produk dan perkhidmatan utama SEDG-E5.2 Peratusan bahan input kitar semula untuk produk dan perkhidmatan utama Lanjutan tan metrik tan metrik tan metrik tan metrik tan metrik tan metrik tan metrik tan metrik tan metrik tan metrik tan metrik tan metrik tan metrik tan metrik tan metrik tan metrik tan metrik tan metrik tan metrik tan metrik tan metrik tan metrik tan metrik tan metrik tan metrik tan metrik (senarai) peratus
PANDUAN PENZAHIRAN ESG RINGKAS I 13 TEMPLAT Asas Pertengahan Lanjutan Asas Pertengahan Lanjutan PENZAHIRAN SOSIAL Bilangan insiden buruh kanak-kanak, jika ada (nombor) (huraian) SEDG-S1.1 Sifat insiden buruh kanak-kanak, jika ada Bilangan insiden buruh paksa, jika ada (nombor) (huraian) Sifat insiden buruh paksa, jika ada (senarai) SEDG-S1.2 Senarai operasi dan pembekal yang berisiko tinggi terdedah kepada amalan buruh kanak-kanak (senarai) Senarai operasi dan pembekal yang berisiko tinggi terdedah kepada amalan buruh paksa SEDG-S2.1 Purata jam latihan setiap pekerja jam Bilangan pekerja (nombor) SEDG-S2.2 Kadar pusing ganti pekerja peratus Peratusan pekerja mengikut jantina peratus SEDG-S3.1 Peratusan pekerja mengikut umur peratus Peratusan pengarah mengikut jantina peratus SEDG-S3.2 Peratusan pengarah mengikut umur peratus Bilangan kematian (nombor) SEDG-S4.1 Bilangan kecederaan (nombor) Bilangan pekerja yang dilatih mengenai standard kesihatan dan keselamatan (nombor) SEDG-S4.2 Peratusan pekerja yang dilatih mengikut standard kesihatan dan keselamatan peratus SEDG-S5.1 Jumlah pelaburan dan sumbangan untuk masyarakat MYR (senarai) SEDG-S5.2 Senarai operasi yang memberi kesan negatif kepada masyarakat setempat
14 I PANDUAN PENZAHIRAN ESG RINGKAS TEMPLAT Asas Pertengahan PENZAHIRAN TADBIR URUS SEDG-G1.1 Bilangan pengarah SEDG-G1.2 Struktur tadbir urus SEDG-G2.1 Senarai dasar syarikat SEDG-G3.1 Tahun terakhir laporan kewangan beraudit dikemukakan SEDG-G3.2 Senarai risiko operasi dan aktiviti syarikat SEDG-G3.3 Senarai risiko kemampanan syarikat Bilangan insiden rasuah yang disahihkan, jika ada SEDG-G4.1 Sifat insiden rasuah yang disahihkan, jika ada SEDG-G4.2 Bilangan pekerja yang dilatih mengenai pencegahan sogokan dan rasuah Peratusan pekerja yang dilatih mengenai pencegahan sogokan dan rasuah SEDG-G4.3 Senarai risiko rasuah Bilangan aduan privasi data pelanggan, jika ada SEDG-G5.1 Sifat aduan privasi data pelanggan, jika ada Lanjutan (nombor) (struktur) (senarai) (tahun) (senarai) (senarai) (nombor) (huraian) (nombor) peratus (senarai) (nombor) (huraian)
PANDUAN PENZAHIRAN ESG RINGKAS I 15 ASAS KESIMPULAN Asas Pertengahan Lanjutan SEDG direka berdasarkan pelbagai sumber yang telah disusun dan diringkaskan untuk PKS. Proses ini telah melibatkan usaha menanda aras dan perundingan secara menyeluruh bersama pihak-pihak yang berkepentingan. PENANDA ARAS Usaha penandaarasan SEDG melibatkan penyelidikan ke atas standard dan rangka kerja semasa serta keperluan pasaran, termasuk: 1. Rangka Kerja, Panduan, Penanda Aras dan Penilaian Kemampanan Global: Inisiatif Pelaporan Global (GRI)
Kemampanan Antarabangsa (ISSB), diselaraskan dengan Pasukan Petugas Hal Ehwal Penzahiran Kewangan Berkaitan Iklim (TCFD)
2. Rangka Kerja, Panduan, Penanda Aras dan Penilaian Kemampanan Peringkat Tempatan: Syarat Penyenaraian Bursa Malaysia
Pasaran Modal Malaysia
3. Garis Panduan Penilaian Perolehan Bertanggungjawab bagi Syarikat Besar Penilaian rantaian bekalan di bawah pelbagai syarikat multinasional dan syarikat besar tempatan PERUNDINGAN BERSAMA PIHAK BERKEPENTINGAN Perundingan dibuat melalui kumpulan fokus bersasar untuk memastikan SEDG mencerminkan amalan terbaik dalam realiti sebenar dan kekal praktikal untuk dilaksanakan, termasuk bersama: 1. Agensi Kerajaan dan Pengawal selia 2. Syarikat Malaysia dalam Senarai Awam dan Syarikat Multinasional yang berpangkalan di Malaysia 3. PKS merentasi Pelbagai Sektor 4. Kumpulan Tadbir Urus yang Berkepentingan 5. Institusi Kewangan Global dan Domestik 6. Dewan Perniagaan dan Perindustrian Antarabangsa
PANDUAN PENZAHIRAN ESG RINGKAS I 17 Panduan Penzahiran ESG Ringkas (SEDG) untuk PKS dalam Rantaian Bekalan PANDUAN TAMBAHAN
KANDUNGAN TONGGAK: ALAM SEKITAR Topik: Emisi Topik: Tenaga Topik: Air Topik: Sisa Buangan Topik: Bahan TONGGAK: SOSIAL Topik: Hak Asasi Manusia dan Standard Buruh Topik: Pengurusan Kakitangan Topik: Diversiti, Kesaksamaan dan Keterangkuman Topik: Kesihatan dan Keselamatan Pekerjaan Topik: Libat Urus Masyarakat TONGGAK: TADBIR URUS Topik: Struktur Tadbir Urus Topik: Komitmen Dasar Topik: Pengurusan Risiko dan Pelaporan Topik: Pencegahan Rasuah Topik: Privasi Pelanggan GLOSARI AKRONIM PANDUAN PENZAHIRAN ESG RINGKAS I 19 20 24 27 30 33 36 39 42 45 48 52 55 59 63 66 69
20 I PANDUAN PENZAHIRAN ESG RINGKAS ALAM SEKITAR : EMISI TONGGAK : ALAM SEKITAR TOPIK SEDG-E1 : GAMBARAN KESELURUHAN EMISI TOPIK SEDG-E2 : TENAGA TOPIK SEDG-E3 : Emisi gas rumah hijau (GHG) merupakan penyumbang utama kepada perubahan iklim dan isu ini diselia di bawah Framework Convention on Climate Change oleh Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu (PBB) dan Protokol Kyoto PBB yang berikutnya. Sesetengah GHG juga memberi kesan negatif yang signifikan ke atas ekosistem, kualiti udara, kegiatan pertanian serta kesihatan manusia dan haiwan. Topik ini meliputi GHG yang berikut: Karbon dioksida (CO2 ); Metana (CH4 ); Nitrus oksida (N20); Hidrofluorokarbon (HFCS ); Perfluorokarbon (PFC); Sulfur heksafluorida (SF6 ); Nitrogen trifluorida (NF3 ). AIR TOPIK SEDG-E4 : SISA BUANGAN TOPIK SEDG-E5 : Syarat pelaporan bagi emisi GHG ini adalah berdasarkan keperluan GHG Protocol Corporate Accounting and Reporting Standard (GHG Protocol Corporate Standard) dan GHG Protocol Corporate Value Chain (Scope 3) Accounting and Reporting Standard (GHG Protocol Corporate Value Chain Standard). Kedua-dua standard ini adalah sebahagian daripada Protokol GHG yang dibangunkan oleh Institut Sumber Dunia (WRI) dan Dewan Perniagaan Dunia bagi Pembangunan Mampan (WBCSD). Protokol GHG ini telah mengasaskan satu klasifikasi emisi GHG yang dinamakan lalu dikategorikan kepada Skop 1, Skop 2 dan Skop 3. 'Skop' BAHAN
1 E - G D E S I S M E I PANDUAN PENZAHIRAN ESG RINGKAS I 21 ASAS PERTENGAHAN LANJUTAN SEDG-E1.1 : SEDG-E1.3 : SEDG-E1.5 : Melaporkan jumlah emisi GHG Skop 1 (langsung) dalam tan metrik yang setara dengan CO2 SEDG-E1.2 : Melaporkan jumlah emisi GHG Skop 1 yang dikurangkan melalui inisiatif pengurangan, dalam tan metrik yang setara dengan CO2 Melaporkan jumlah emisi GHG Skop 3 (tidak langsung yang lain) dalam tan metrik yang setara dengan CO2 Melaporkan jumlah emisi GHG Skop 2 (tidak langsung) dalam tan metrik yang setara dengan CO2 SEDG-E1.4 : Melaporkan jumlah emisi GHG Skop 2 yang dikurangkan melalui inisiatif pengurangan, dalam tan metrik yang setara dengan CO2 SEDG-E1.6 : Melaporkan jumlah emisi GHG Skop 3 yang dikurangkan melalui inisiatif pengurangan, dalam tan metrik yang setara dengan CO2 RUJUKAN YANG BERKAITAN BURSA Hal Kemampanan Lazim: C11 (a) - Emisi Skop 1 CO2 dalam tan Hal Kemampanan Lazim: C11 (b) - Emisi Skop 2 CO2 dalam tan Hal Kemampanan Lazim: C11 (c) - Emisi Skop 3 dalam tan yang setara dengan CO2 (sekurang-kurangnya bagi kategori pengangkutan yang digunakan oleh perniagaan dan pergerakan ulang-alik kakitangan) GRI GRI 305-1 - Emisi GHG (Skop 1) secara langsung GRI 305-2 - Emisi tenaga GHG (Skop 2) secara tidak langsung GRI 305-3 - Emisi GHG (Skop 3) yang lain secara tidak langsung FTSE4GOOD ECC14 - Memerlukan penzahiran mengenai jumlah emisi GHG Skop 1 dan 2 melalui operasi selama 3 tahun ECC49 - Memerlukan penzahiran mengenai emisi GHG Skop 3 yang dipecahkan mengikut kategori selama 3 tahun ECC38 - Memerlukan penzahiran mengenai sasaran kuantitatif jangka pendek (sehingga 5 tahun) untuk mengurangkan emisi GHG ECC39 - Memerlukan penzahiran mengenai sasaran kuantitatif jangka panjang (lebih daripada 5 tahun) untuk mengurangkan emisi GHG ECC77 - Memerlukan penzahiran mengenai strategi penyahkarbonan untuk memenuhi matlamat pengurangan GHG jangka panjang, sederhana dan pendek ISSB IFRS S2: Metrik berkaitan-iklim - termasuk penzahiran mengenai emisi GHG Skop 1, 2 dan 3 serta panduan yang terperinci LAIN-LAIN Panduan Pelaporan Perusahaan Kecil dan Sederhana CDP 2023: SME1 Protokol GHG
22 I PANDUAN PENZAHIRAN ESG RINGKAS PANDUAN TAMBAHAN SKOP 1 Emisi GHG (Skop 1) secara langsung boleh terjadi daripada sumber yang dimiliki atau dikawal oleh syarikat seperti berikut: Penjanaan elektrik, pemanasan, pendinginan, dan stim: emisi ini berpunca daripada pembakaran bahan api di dalam sumber pegun seperti dandang, relau dan turbin - dan daripada proses pembakaran yang lain seperti nyalaan Pemprosesan fizik atau kimia: kebanyakan emisi ini berpunca daripada perkilangan atau pemprosesan kimia dan bahan seperti simen, keluli, aluminium, amonia dan sisa buangan Pengangkutan bahan, produk, sisa buangan, pekerja dan penumpang: emisi ini berpunca daripada pembakaran bahan api dalam sumber bahan bakar kenderaan yang dimiliki atau dikawal oleh syarikat seperti trak, kereta api, kapal laut, kapal terbang, bas dan kereta Emisi fugitif: Ini ialah sejenis emisi yang tidak dikawal secara fizikal tetapi berpunca daripada emisi GHG secara sengaja atau tidak sengaja. Emisi ini termasuk kebocoran peralatan daripada penyambung, pengedap, pembungkusan dan gasket; emisi metana (cth. daripada lombong arang batu) dan pelohongan Emisi HFC daripada peralatan penyejukan dan pendinginan hawa; dan kebocoran metana (cth. daripada pengangkutan gas) Emisi Skop 1 boleh dikira dengan menggandakan penggunaan bahan api yang tertentu dengan faktor emisi yang sepadan. Faktor emisi yang khusus untuk Malaysia boleh diperolehi daripada kementerian yang bertanggungjawab ke atas hal ehwal perubahan iklim - Kementerian Sumber Asli, Tenaga dan Perubahan Iklim (NRECC). Beberapa contoh inisiatif pengurangan bagi emisi Skop 1 ialah penambahbaikan kecekapan tenaga dan pertukaran bahan api bagi dandang dan peralatan pegun yang lain, pengurangan emisi fugitif, dan bagi jangka sederhana: pengelektrifikasian kenderaan yang difaktorkan di bawah mobiliti bahan api. Untuk metodologi komprehensif pengiraan emisi Skop 1, sila rujuk dokumen GHG Protocol Scope 1 Guidance. SKOP 2 Emisi tenaga GHG (Skop 2) secara tidak langsung termasuk, tetapi tidak terhad kepada, emisi CO2 daripada penjanaan elektrik, pemanasan, pendinginan dan stim yang dibeli atau diperolehi oleh syarikat. Bagi kebanyakan syarikat, emisi tenaga GHG (Skop 2) secara tidak langsung yang berpunca daripada penjanaan elektrik yang dibeli biasanya adalah lebih banyak berbanding emisi GHG secara langsung (Skop 1). GHG Protocol Scope 2 Guidance mengkehendaki syarikat untuk menyediakan dua nilai Skop 2 yang berbeza: Kaedah berdasarkan lokasi: Mencerminkan purata keamatan emisi GHG daripada grid apabila penggunaan tenaga berlaku, umumnya menggunakan data faktor emisi purata grid; cth. faktor emisi purata grid bagi transmisi grid yang dioperasikan oleh Tenaga Nasional Berhad di Semenanjung Malaysia, Sarawak Energy Berhad di Sarawak dan Sabah Electricity Sdn Bhd di Sabah. Faktor emisi grid terbaik yang boleh didapati setakat penerbitan dokumen ini adalah daripada tahun 2019 dan boleh didapati di laman web Suruhanjaya Tenaga Kaedah berdasarkan pasaran: Mencerminkan emisi daripada elektrik yang dipilih oleh syarikat (cth. Tarif Tenaga Hijau oleh Tenaga Nasional Berhad) Antara contoh inisiatif pengurangan emisi Skop 2 adalah penambahbaikan kecekapan tenaga bagi peralatan elektrik, pemasangan panel solar fotovolta (PV) di atas bumbung kilang/gudang serta pembelian sijil tenaga boleh baharu cth. Tarif Tenaga Hijau (GET) TNB di Semenanjung Malaysia. Untuk metodologi pengiraan emisi Skop 2 yang komprehensif, sila rujuk dokumen GHG Protocol Scope 2 Guidance.
PANDUAN PENZAHIRAN ESG RINGKAS I 23 SKOP 3 Emisi GHG (Skop 3) secara tidak langsung yang lain adalah kesan daripada aktiviti organisasi namun berpunca daripada sumber yang tidak dimiliki atau dikawal oleh organisasi tersebut. Emisi ini termasuk aktiviti huluan dan hiliran seperti yang dikategorikan di bawah: Kategori huluan Kategori hiliran 1. Barang dan perkhidmatan yang dibeli 9. Pengangkutan dan pengagihan hiliran 2. Barang modal 10. Pemprosesan produk jualan 3. Aktiviti berkaitan tenaga dan bahan api (tidak termasuk dalam Skop 1 atau Skop 2) 11. Penggunaan produk jualan 12. Pengurusan kitaran akhir produk jualan 4. Pengangkutan dan pengagihan huluan 13. Aset pajakan hiliran 5. Sisa buangan yang dijana oleh operasi 14. Francais 6. Perjalanan atas urusan perniagaan 15. Pelaburan 7. Pengangkutan kakitangan Aktiviti hiliran lain 8. Aset pajakan huluan Aktiviti huluan lain Beberapa contoh inisiatif pengurangan emisi Skop 3 adalah kerjasama dengan pengedar untuk mengurangi keamatan emisi barangan dan perkhidmatan mereka, mengurangi emisi daripada pengangkutan barangan huluan dan hiliran, dan meminimumkan perjalanan untuk urusan perniagaan dan pengangkutan bagi kakitangan yang tidak perlu (cth. melalui kerja secara hibrid dan sidang video). Bagi metodologi pengiraan emisi Skop 3 yang komprehensif, sila rujuk dokumen Technical Guidance for Calculating Scope 3 Emissions dalam Protokol GHG.
24 I PANDUAN PENZAHIRAN ESG RINGKAS ALAM SEKITAR : TENAGA TONGGAK: ALAM SEKITAR TOPIK SEDG-E1 : GAMBARAN KESELURUHAN EMISI TOPIK SEDG-E2 : TENAGA TOPIK SEDG-E3 : Sesebuah syarikat boleh menggunakan tenaga dalam pelbagai bentuk, misalnya bahan api, elektrik, pemanasan, pendinginan, atau stim. Tenaga boleh dijana sendiri atau dibeli daripada sumber luar yang boleh diperbaharui (cth. udara, hidro atau solar) atau daripada sumber yang tidak boleh diperbaharui (cth. arang batu, petroleum atau gas asli). Bagi menangani perubahan iklim dan menurunkan kesan terhadap alam sekitar secara keseluruhan, sesebuah syarikat boleh menggunakan tenaga dengan lebih cekap dan memilih sumber tenaga yang boleh diperbaharui. AIR TOPIK SEDG-E4 : Penggunaan tenaga mungkin dibuat dalam aktiviti huluan dan hiliran yang berkait dengan operasi syarikat, termasuk cara pengguna menggunakan produk yang dijual oleh syarikat tersebut dan bagaimana kitaran akhir produk jualan tersebut diuruskan. SISA BUANGAN Penzahiran dalam topik ini dapat mengupas impak syarikat melibatkan tenaga dan cara ia menguruskannya. TOPIK SEDG-E5 : BAHAN
2 E - G D E S A G A N E T PANDUAN PENZAHIRAN ESG RINGKAS I 25 ASAS PERTENGAHAN LANJUTAN SEDG-E2.1 : SEDG-E2.2 : Melaporkan penggunaan berikut dalam joule atau watt-jam: Sumber bahan api boleh baharu Melaporkan pengurangan dalam penggunaan berikut (dicapai sebagai hasil langsung daripada inisiatif pemuliharaan dan kecekapan) dalam joule Sumber bahan api tidak boleh baharu Elektrik atau watt-jam: Sumber bahan api tidak boleh baharu Pemanasan (jika berkenaan) Pendinginan (jika berkenaan) Stim (jika berkenaan) Elektrik Pemanasan (jika berkenaan) Pendinginan (jika berkenaan) Stim (jika berkenaan) RELATED REFERENCES BURSA Hal Kemampanan Lazim: C4 (a) - Jumlah penggunaan tenaga GRI GRI 302-1 - Penggunaan tenaga di dalam organisasi GRI 302-4 - Pengurangan penggunaan tenaga FTSE4GOOD ECC15 - Data mengenai jumlah penggunaan tenaga selama 3 tahun yang diperlukan (boleh diselaraskan sekarang jika data lampau tersedia atau boleh diselaraskan dalam masa 3 tahun) ISSB IFRS S2: 130a.1 - 1) Jumlah tenaga yang digunakan, (2) peratusan grid elektrik dan (3) peratusan boleh baharu LAIN-LAIN
PANDUAN TAMBAHAN PENGGUNAAN TENAGA Sumber bahan api boleh baharu ditakrifkan sebagai sumber bahan api yang boleh diganti semula secara alami dalam tempoh yang singkat. Sumber ini termasuklah: Solar Angin Geoterma Hidrokuasa Biojisim
26 I PANDUAN PENZAHIRAN ESG RINGKAS Sumber bahan api tidak boleh baharu ditakrifkan sebagai sumber bahan api yang tidak boleh diganti semula dalam tempoh yang singkat. Sumber ini termasuklah bahan api yang ditapis daripada: Petroleum atau minyak mentah (cth. gasolin, bahan api diesel, bahan api jet dan minyak pemanas) Gas asli (gas asli mampat - CNG dan gas asli cecair - LNG) Bahan api yang diekstrak daripada pemprosesan gas asli dan penapisan petroleum (cth. butana, propana dan gas petroleum cecair - LPG) Arang batu Kuasa nuklear Jumlah penggunaan tenaga dalam syarikat = Bahan api tidak boleh baharu yang digunakan + Bahan api boleh baharu yang digunakan + Elektrik, pemanasan, pendinginan, dan stim yang dibeli untuk kegunaan + Elektrik, pemanasan, pendinginan, dan stim janaan sendiri yang tidak digunakan - Elektrik, pemanasan, pendinginan, dan stim yang terjual. Syarikat tersebut harus elak kiraan duplikasi bagi penggunaan bahan api semasa melaporkan penggunaan tenaga janaan sendiri, yakni jika syarikat tersebut menjana elektrik daripada sumber bahan api lalu menggunakannya, penggunaan tenaga tersebut seharusnya dikira hanya sekali di bawah item penggunaan bahan api. Syarikat tersebut harus melaporkan tenaga yang digunakan oleh entiti yang dimiliki atau dikawal oleh syarikat itu sahaja. Sekiranya berkaitan, pecahan data penggunaan tenaga mengikut unit perniagaan, negara atau jenis aktiviti juga mungkin berguna dalam urusan ketelusan dan kompatibiliti dari masa ke masa. PENGURANGAN TENAGA Syarikat berkenaan boleh beri keutamaan untuk menzahirkan inisiatif pengurangan yang dilaksanakan dalam tempoh pelaporan, dan yang berpotensi menyumbang kepada pengurangan yang signifikan. Inisiatif pengurangan boleh merangkumi: Reka bentuk semula proses Penukaran dan pemasangan peralatan baharu pada mesin lama Perubahan dalam tingkah laku Perubahan operasi Syarikat boleh melaporkan pengurangan dalam penggunaan tenaga dengan menggabungkan jenis tenaga atau mengasingkannya kepada bahan api, elektrik, pemanasan, pendinginan, dan stim. Syarikat tersebut juga boleh memberikan pecahan pengurangan dalam penggunaan tenaga melalui satu-satu inisiatif ataupun sekelompok inisiatif. Semasa menyusun maklumat tersebut, syarikat tersebut harus mengecualikan pengurangan yang berpunca daripada pengurangan kapasiti pengeluaran atau penyumberluaran dan menerangkan sama ada pengurangan tenaga itu telah dianggarkan, mencontohi atau diperoleh daripada penilaian yang pernah dibuat secara langsung. Sekiranya anggaran atau model digunakan, syarikat tersebut haruslah menzahirkan kaedah yang digunakan. Metodologi pengumpulan data dan maklumat kontekstual mesti dizahirkan supaya kesahihan hasil dapat ditentukan. Ini termasuk semua standard, andaian dan/atau alat pengiraan yang digunakan serta sama ada maklumat itu dikira, dianggarkan, mencontohi atau diperoleh daripada penilaian yang pernah dibuat secara langsung, dan juga pendekatan yang diambil dalam pengiraan tersebut, seperti penggunaan sebarang faktor yang khusus untuk sektor berkenaan. Faktor penukaran tempatan harus digunakan jika boleh untuk menukar berat bahan api kepada gandaan joule secara konsisten. Sebagai alternatif, faktor global yang generik boleh digunakan.
PANDUAN PENZAHIRAN ESG RINGKAS I 27 ALAM SEKITAR : AIR TONGGAK : ALAM SEKITAR TOPIK SEDG-E1 : GAMBARAN KESELURUHAN EMISI TOPIK SEDG-E2 : TENAGA Akses kepada air adalah penting untuk kehidupan dan kesejahteraan manusia dan ia diiktiraf oleh PBB sebagai hak asasi manusia. Matlamat Pembangunan Mampan, yang diterima pakai oleh PBB sebagai Agenda 2030 bagi Pembangunan Mampan, mengandungi sasaran utama yang berkaitan dengan pengurusan air mampan di bawah Matlamat 6: 'Memastikan ketersediaan dan pengurusan air dan sanitasi yang mampan untuk semua'. Matlamat ini bertujuan contohnya, untuk mendapatkan akses universal kepada air minuman yang selamat dan mampu dimiliki, meningkatkan kualiti air, dan menangani isu kekurangan air. TOPIK SEDG-E3 : AIR Jumlah air yang diambil oleh syarikat dan kualiti penggunaan airnya boleh memberi kesan kepada fungsi ekosistem dari pelbagai segi. Kesan secara langsung ke atas kawasan tadahan air boleh memberi impak yang lebih besar terhadap kualiti hidup di sesuatu kawasan, termasuk kesan sosial dan ekonomi bagi komuniti tempatan dan orang asli. TOPIK SEDG-E4 : SISA BUANGAN Memandangkan air adalah sumber milik bersama dan impak berkaitan air akan dihadapi oleh penduduk dan hidupan setempat, syarikat digalakkan untuk: Mengutamakan tindakan di kawasan yang menghadapi tegasan air Memahami dan bertindak balas mengikut konteks lokal, termasuk kesan sosial dan alam sekitar setempat Mensasarkan untuk memberi manfaat dan menghormati keperluan TOPIK SEDG-E5 : dan keutamaan semua pengguna air di sesuatu kawasan BAHAN Menyelaraskan pendekatan dan tindakan kolektif mereka dengan pengguna-pengguna air yang lain melalui dasar awam yang efektif Melalui pemahaman yang menyeluruh tentang penggunaan airnya, sesebuah syarikat boleh menilai kesan mereka terhadap sumber air yang dimanfaatkan oleh ekosistem, pengguna air lain, dan syarikat itu sendiri. Penzahiran dalam topik ini hanya meliputi pengambilan air, kerana pelepasan air mungkin tidak relevan untuk kebanyakan PKS. Walau bagaimanapun, PKS digalakkan untuk melaksanakan lebih daripada apa yang dikehendaki oleh penzahiran ini jika syarikat mengambil sejumlah besar air secara langsung daripada sumber semula jadi atau melepaskan sisa air/efluen dalam jumlah yang besar. Akta Kualiti Alam Sekitar 1974 (Akta 127) mengawal selia rawatan dan pelepasan air sisa industri melalui Peraturan-Peraturan Kualiti Alam Sekitar (Efluen Perindustrian) 2009.
28 I PANDUAN PENZAHIRAN ESG RINGKAS ASAS PERTENGAHAN LANJUTAN 3 E - G D E S R A I SEDG-E3.1 : Melaporkan jumlah air yang diambil dari semua kawasan berserta huraian terperinci mengikut jenis dalam megaliter: Air yang dibeli Air dari permukaan (jika berkenaan) Air bawah tanah (jika berkenaan) Air laut (jika berkenaan) Air yang dihasilkan (jika berkenaan) RUJUKAN YANG BERKAITAN BURSA Hal Kemampanan Lazim: C9 (a) - Jumlah isi padu air yang digunakan GRI GRI 303-3 - Pengambilan air FTSE4GOOD EWT32 - Data mengenai jumlah pengeluaran air selama 3 tahun yang diperlukan (boleh diselaraskan sekarang jika data lampau tersedia atau boleh diselaraskan dalam masa 3 tahun) EWT13 - Dasar atau komitmen terhadap pengurangan penggunaan air yang: a. Menangani isu tersebut b. Mengandungi komitmen untuk mengurangkan penggunaan air atau meningkatkan kecekapan penggunaan air ISSB IFRS S2: 140a.1 - (1) Jumlah air yang diambil, (2) jumlah air yang digunakan; peratusan di kawasan yang mempunyai Garis Dasar Tegasan Air yang Tinggi atau Sangat Tinggi. LAIN-LAIN Panduan Pelaporan Perusahaan Kecil dan Sederhana CDP 2023: SME3 - Keselamatan Air
PANDUAN PENZAHIRAN ESG RINGKAS I 29 PANDUAN TAMBAHAN PENGAMBILAN AIR Takrifan utama- Air yang dibeli: Pembekal air perbandaran dan loji rawatan air sisa perbandaran, utiliti awam atau swasta, dan syarikat lain yang terlibat dalam penyediaan, pengangkutan, rawatan, pelupusan, atau penggunaan air dan efluen (cth. Air Selangor) Air permukaan: Air yang terhasil secara semula jadi di permukaan Bumi dalam kepingan ais, litupan ais, glasier, aisberg, rawa, kolam, tasik, sungai, anak sungai, air hujan yang dikumpul Air tanah: Air yang tersimpan di bawah, dan yang boleh diperoleh daripada formasi bawah tanah Air yang dihasilkan: Air yang memasuki sempadan syarikat hasil daripada pengekstrakan (cth. minyak mentah), pemprosesan (cth. penghancuran tebu), atau penggunaan sebarang bahan mentah Metodologi pengumpulan data dan maklumat kontekstual mesti dizahirkan supaya kesahihan hasil dapat ditentukan. Ini termasuk semua standard, andaian dan/atau alat pengiraan yang digunakan serta sama ada maklumat itu dikira, dianggarkan, mencontohi atau diperoleh daripada penilaian yang pernah dibuat secara langsung, dan juga pendekatan yang diambil dalam pengiraan tersebut seperti penggunaan sebarang faktor yang khusus untuk sektor berkenaan.
30 I PANDUAN PENZAHIRAN ESG RINGKAS ALAM SEKITAR : SISA BUANGAN TONGGAK : ALAM SEKITAR TOPIK SEDG-E1 : EMISI GAMBARAN KESELURUHAN TOPIK SEDG-E2 : TENAGA Sisa buangan boleh terhasil daripada aktiviti syarikat itu sendiri, contohnya, semasa pengeluaran produk dan penyediaan perkhidmatannya. Ia juga boleh dihasilkan oleh entiti huluan dan hiliran dalam rantaian nilai syarikat, contohnya apabila pembekal memproses bahan yang kemudiannya digunakan atau diperoleh oleh syarikat, atau apabila pengguna menggunakan perkhidmatan atau membuang produk yang telah dijual oleh syarikat tersebut kepada mereka. TOPIK SEDG-E3 : AIR Sisa buangan boleh memberi impak negatif yang signifikan kepada alam sekitar dan kesihatan manusia jika tidak diurus dengan baik. Impak ini biasanya melangkaui lokasi sisa buangan itu dihasilkan dan dibuang. Sumber dan bahan yang terkandung dalam sisa buangan yang dibakar atau dibuang ke tapak pelupusan tidak boleh digunakan lagi pada masa hadapan, justeru mempercepatkan penyusutan bahan tersebut. TOPIK SEDG-E4 : SISA BUANGAN PBB menyedari peranan amalan penggunaan dan pengeluaran yang bertanggungjawab bagi mencapai Matlamat Pembangunan Mampan, khususnya di bawah Matlamat 12: Penggunaan dan Pengeluaran Bertanggungjawab. TOPIK SEDG-E5 : BAHAN Penzahiran dalam topik ini dirumus untuk membantu syarikat memahami dan menyatakan impak berkaitan sisa buangan dengan lebih baik dan bagaimana ia menangani impak tersebut. Penzahiran ini mengkehendaki butiran mengenai cara syarikat tersebut mencegah penjanaan sisa buangan dan cara ia menguruskan sisa buangan yang tidak boleh dielak daripada terhasil, dalam aktivitinya sendiri serta aktiviti huluan dan hiliran dalam rantaian nilainya. Kerajaan Malaysia mengkehendaki syarikat mematuhi kaedah pelupusan yang bertanggungjawab bagi mengelakkan pencemaran dan memastikan syarikat konsesi sisa buangan yang berlesen dan dikawal selia digunakan. Akta yang berkaitan ialah Akta 127, Akta Kualiti Alam Sekitar 1974 Bahagian IV - Larangan dan Kawalan Pencemaran Bahagian IVA - Kawalan Sisa Buangan Berjadual Peraturan-peraturan sisa buangan yang perlu dipatuhi telah digubal dalam Peraturan-Peraturan Kualiti Alam Sekitar (Buangan Berjadual) 2005.
4 E - G D E S N A G N A U B A S S I PANDUAN PENZAHIRAN ESG RINGKAS I 31 ASAS PERTENGAHAN LANJUTAN SEDG-E4.1 : SEDG-E4.2 : SEDG-E4.3 : Melaporkan jumlah sisa buangan dalam tan metrik: Dihasilkan Tidak dilupuskan Dilupuskan Melaporkan jumlah sisa buangan yang terhasil, yang tidak dilupuskan dan yang dilupuskan, setiap satu dihuraikan dalam tan metrik: Melaporkan jumlah sisa buangan berbahaya dan tidak berbahaya yang diubah hala daripada pelupusan dan dibahagikan kepada aliran pemulihan berikut dalam tan metrik: Sisa berbahaya dan tidak berbahaya Aliran sisa mengikut sektor Persediaan untuk penggunaan semula Kitar semula Komposisi bahan Opsyen pemulihan lain SEDG-E4.4 : Melaporkan jumlah sisa berbahaya dan tidak berbahaya untuk dilupuskan yang dipecahkan kepada aliran pelupusan berikut dalam tan metrik: Pembakaran (dengan pemulihan tenaga) Pembakaran (tanpa pemulihan tenaga) Tapak pelupusan Opsyen pelupusan yang lain RUJUKAN YANG BERKAITAN BURSA Hal Kemampanan Lazim: C10 (a) - Jumlah sisa buangan yang terhasil, dan pecahan yang berikut: (i) jumlah sisa yang tidak dilupuskan (ii) jumlah sisa yang dilupuskan GRI GRI 306-3 - Sisa buangan terhasil GRI 306-4 - Sisa buangan yang tidak dilupuskan GRI 306-5 - Sisa buangan yang dilupuskan FTSE4GOOD EPR24 - Data penghasilan sisa berbahaya dalam tempoh 3 tahun yang diperlukan EPR25 - Data jumlah sisa bukan kitar semula yang terhasil dalam tempoh 3 tahun yang diperlukan EPR26 - Data jumlah sisa yang dikitar semula dalam tempoh 3 tahun yang diperlukan (boleh diselaraskan sekarang jika data lampau tersedia, atau boleh diselaraskan dalam masa 3 tahun) ISSB IFRS S2: 150a.1 - Jumlah sisa terhasil, peratusan sisa berbahaya dan peratusan sisa yang dikitar semula LAIN-LAIN
32 I PANDUAN PENZAHIRAN ESG RINGKAS PANDUAN TAMBAHAN JUMLAH SISA BUANGAN Kuantiti, kualiti dan jenis bagi semua sisa buangan (bukan efluen) yang dihasilkan dalam aktiviti syarikat sendiri untuk menghasilkan barangan dan perkhidmatan (cth. semasa pengekstrakan, pemprosesan, perolehan bahan, mereka bentuk produk atau perkhidmatan, pengeluaran, pengedaran) hendaklah dinyatakan dalam penzahiran. Jumlah ini kemudiannya boleh dipecahkan kepada aliran pemulihan dan pelupusan yang berbeza supaya semua sisa buangan diambil kira. Metodologi pengumpulan data dan maklumat kontekstual seharusnya dizahirkan dengan sebaiknya bagi membolehkan hasilnya disahihkan. JENIS-JENIS SISA BUANGAN Kuantiti diukur mengikut jumlah berat dalam tan metrik. Jenis sisa buangan dibahagikan terlebih dahulu kepada sisa berbahaya dan tidak berbahaya, seterusnya kepada aliran sisa mengikut sektor (contoh, amang bagi syarikat dalam sektor perlombongan, sisa elektronik bagi syarikat dalam sektor elektronik konsumer, atau sisa makanan bagi syarikat dalam pertanian atau dalam sektor hospitaliti), dan akhir sekali, komposisi bahan (cth. biojisim, logam, mineral bukan logam, plastik, tekstil). DESTINASI SISA BUANGAN Dalam laporan mengenai sisa yang dikitar semula, syarikat boleh menentukan jenis operasi kitar semula, seperti kitar rendah, kitar tinggi, pengkomposan atau pencernaan anaerob. Selain penyediaan untuk penggunaan semula dan kitar semula, syarikat boleh melaporkan jenis operasi pemulihan lain yang digunakannya seperti penggunaan semula atau pembaharuan. Walau bagaimanapun, pengurangan dalam penghasilan sisa akibat daripada pengurangan kapasiti pengeluaran tidak dianggap sebagai pencegahan sisa. Syarikat boleh juga memilih untuk melaporkan pencegahan sisa yang dibuat dalam rantaian nilainya. Dari segi sisa yang bakal dilupuskan, selain daripada pembakaran dan pelupusan sampah, syarikat boleh menetapkan operasi pelupusan lain yang digunakannya seperti pembuangan, pembakaran terbuka atau pancutan telaga dalam untuk sisa cecair. Sekiranya ada, syarikat boleh melaporkan tentang kuantiti dan jenis sisa yang dihasilkan, tidak dilupuskan dan dilupuskan di tapak dan luar tapak. Dalam konteks topik ini, 'di tapak' bermaksud dalam sempadan fizikal atau kawalan pentadbiran syarikat pelapor, dan 'luar tapak' bermaksud di luar sempadan fizikal atau kawalan pentadbiran syarikat pelapor. Syarikat juga boleh melaporkan secara berasingan sisa untuk dilupuskan bagi operasi huluan dan hiliran dalam rantaian nilainya jika ada dan berkaitan. Maklumat tambahan ini memberi gambaran mengenai tahap kearifan syarikat dalam cara sisa buangannya diuruskan. KONTEKS UNTUK DATA SISA BUANGAN Dari segi maklumat kontekstual, syarikat boleh menjelaskan sebab-sebab bagi: Perbezaan antara berat sisa yang terhasil dan berat sisa yang dipulihkan atau dilupuskan: perbezaan ini boleh disebabkan oleh pemendakan atau penyejatan, kebocoran atau kehilangan, atau pengubahsuaian lain yang dilakukan terhadap sisa tersebut. Dalam konteks topik ini, kebocoran berpunca daripada kegagalan fizikal atau teknikal (cth. jejak sisa daripada lori kutipan sisa), manakala kerugian berpunca daripada langkah keselamatan yang tidak memadai atau kegagalan pentadbiran (cth. kecurian atau kehilangan rekod). Untuk memudahkan pemahaman bagaimana data tersebut disusun, syarikat boleh menentukan sama ada data tersebut mencontohi atau diperoleh daripada penilaian yang pernah dibuat secara langsung, seperti nota pemindahan sisa daripada pengutip sisa buangan yang dilantik, jaminan luar, atau pengauditan data berkaitan sisa Perbezaan antara berat sisa yang tidak dilupuskan di tapak dan di luar tapak: cth. kekurangan infrastruktur di tapak untuk mendapatkan bahan daripada sisa. Ia juga boleh menjelaskan sesuatu amalan dalam sektor, standard sektor, atau peraturan eksternal yang mewajibkan operasi pemulihan tertentu. Untuk memudahkan pemahaman bagaimana data tersebut disusun, syarikat boleh menentukan sama ada data tersebut mencontohi atau diperoleh daripada penilaian yang pernah dibuat secara langsung, seperti nota pemindahan sisa daripada pengutip sisa yang dilantik, jaminan luar, atau pengauditan data berkaitan sisa Perbezaan antara berat sisa yang dilupuskan di tapak dan di luar tapak: cth. peraturan tempatan yang melarang pelupusan secara penanaman bagi jenis sisa tertentu. Ia juga boleh menjelaskan sesuatu amalan dalam sektor, standard sektor, atau peraturan eksternal yang mewajibkan operasi pelupusan tertentu. Untuk memudahkan pemahaman bagaimana data tersebut disusun, syarikat boleh menentukan sama ada data tersebut mencontohi atau diperoleh daripada penilaian yang pernah dibuat secara langsung, seperti nota pemindahan sisa daripada pengutip sisa yang dilantik, jaminan eksternal, atau pengauditan data berkaitan sisa
PANDUAN PENZAHIRAN ESG RINGKAS I 33 ALAM SEKITAR : BAHAN TONGGAK : ALAM SEKITAR TOPIK SEDG-E1 : GAMBARAN KESELURUHAN EMISI TOPIK SEDG-E2 : TENAGA Input yang digunakan untuk pengeluaran dan pempakejan produk dan perkhidmatan syarikat mungkin terdiri daripada bahan yang tidak boleh diperbaharui, seperti mineral, logam, minyak, gas atau arang batu; atau bahan yang boleh diperbaharui, seperti kayu atau air. Bahan boleh baharu dan tidak boleh baharu juga mungkin terdiri daripada bahan murni (virgin material) atau bahan kitar semula. TOPIK SEDG-E3 : AIR Jenis dan jumlah bahan yang digunakan oleh syarikat boleh menunjukkan kebergantungannya pada sumber asli, dan kesan kebergantungan tersebut ke atas ketersediaannya. Sumbangan syarikat dalam pemuliharaan sumber boleh dilihat melalui pendekatannya dalam usaha untuk mengitar semula, menggunakan semula dan pemulihgunaan bahan, produk, dan pembungkusan. TOPIK SEDG-E4 : SISA BUANGAN Penzahiran dalam topik ini dapat membekalkan maklumat mengenai impak syarikat melibatkan bahan, dan cara syarikat tersebut menguruskan impak ini. TOPIK SEDG-E5 : BAHAN Perolehan dan penyumberan bahan yang bertanggungjawab disebut dalam beberapa akta pembangunan yang khusus bagi bahan-bahan tertentu dalam Undang-undang Malaysia (cth. Akta 525, Akta Pembangunan Mineral 1994; Akta Pembangunan Petroleum 1974). Dalam hal ini, panduan yang khusus bagi industri/sektor merupakan sesuatu yang amat penting. Contohnya, untuk industri automotif: Prinsip Panduan (GP) dan Panduan Praktikal (PG) melibatkan Perolehan Bahan Secara Bertanggungjawab oleh "Drive Sustainability" adalah lebih ketat dan terperinci.
34 I PANDUAN PENZAHIRAN ESG RINGKAS ASAS PERTENGAHAN LANJUTAN 2 E - G D E S N A H A B - N A H A B SEDG-E5.1 : Menyenaraikan bahan dan jumlah berat yang digunakan untuk menghasilkan dan mempakejkan produk dan perkhidmatan utama syarikat, dalam tan metrik SEDG-E5.2 : Laporkan peratusan bahan input kitar semula yang digunakan untuk menghasilkan produk dan perkhidmatan utama syarikat RUJUKAN YANG BERKAITAN BURSA Hal Khusus Sektor: S5 (a) - Jumlah berat atau isi padu bahan yang digunakan untuk menghasilkan dan mempakejkan produk dan perkhidmatan GRI GRI 301-1 - Bahan yang digunakan mengikut berat atau isi padu GRI 301-2 - Bahan input kitar semula yang digunakan FTSE4GOOD EPR11 - Data jumlah tan metrik bahan yang dipecahkan mengikut jenis bagi tempoh 3 tahun yang diperlukan ISSB IFRS S2: 440a.3 - (1) Senarai bahan mentah utama; untuk setiap bahan mentah utama: (2) faktor persekitaran atau sosial yang berkemungkinan besar mengancam urusan penyumberan, (3) perbincangan mengenai risiko atau peluang perniagaan yang berkait dengan faktor persekitaran atau sosial dan (4) strategi pengurusan untuk menangani risiko dan peluang perniagaan IFRS S2: 440a.4 - (1) Jumlah bahan mentah utama yang dibeli, mengikut bahan, dan (2) jumlah setiap bahan mentah utama yang diperakui menurut standard alam sekitar atau sosial pihak ketiga IFRS S2: 440b.1 - Lima bahan terutama yang digunakan, mengikut berat LAIN-LAIN
PANDUAN PENZAHIRAN ESG RINGKAS I 35 PANDUAN TAMBAHAN JUMLAH BAHAN Dalam pengiraan jumlah bahan yang digunakan, jenis bahan berikut harus dipertimbangkan: Bahan mentah - Sumber semula jadi yang digunakan untuk ditukar kepada produk dan perkhidmatan, seperti bijih, mineral dan kayu Bahan proses yang berkaitan - Bahan yang diperlukan untuk proses pembuatan tetapi bukan sebahagian daripada produk akhir, seperti pelincir untuk mesin pembuatan Barang atau komponen separa siap - Semua bahan dan komponen yang merupakan sebahagian daripada produk akhir selain daripada bahan mentah Bahan untuk tujuan pembungkusan - Kertas, plastik, kadbod, dsb. BAHAN KITAR SEMULA Bahan input yang telah dikitar semula ditakrifkan sebagai bahan yang menggantikan bahan murni, yang dibeli atau diperoleh daripada sumber dalaman atau luaran, dan bukan produk sampingan dan keluaran bukan produk (KBP) yang dihasilkan oleh syarikat. Peratusan bahan input kitar semula yang digunakan = (Jumlah bahan input kitar semula yang digunakan / Jumlah bahan input yang digunakan) x 100. Jika berkaitan, syarikat juga boleh menzahirkan peratusan produk tebus guna dan bahan pembungkusan bagi setiap kategori produk. Produk tebus guna ditakrifkan sebagai produk yang dikumpul, digunakan semula atau dikitar semula berserta bahan pembungkusannya pada akhir hayat kegunaannya. Pengumpulan dan pemprosesan barang-barang ini boleh dijalankan oleh pengilang atau kontraktor dan diasingkan kepada bahan mentah - kaca, kertas, dsb. Kategori produk atau perkhidmatan ditakrifkan sebagai sekumpulan produk atau perkhidmatan berkaitan yang mempunyai ciri-ciri yang sama dan terurus yang memenuhi keperluan khusus sesuatu pasaran. Semasa mengumpul data, syarikat pelapor boleh melaporkan pengitaran semula dan penggunaan semula pembungkusan secara berasingan. Syarikat pelapor juga harus mengecualikan penolakan dan penarikan balik produk dalam laporan. Peratusan produk tebus guna dan bahan pembungkusannya = (Produk dan bahan pembungkusannya yang dituntut semula dalam tempoh pelaporan) / Produk yang dijual dalam tempoh pelaporan) x 100. Metodologi pengumpulan data dan maklumat kontekstual mesti dizahirkan agar kesahihan hasil dapat ditentukan. Data yang digunakan harus mencerminkan bahan dalam keadaan asalnya dan tidak boleh dibentangkan dengan memanipulasi data, seperti melaporkannya sebagai 'berat kering'. Harus juga dijelaskan jika mana-mana data yang dilaporkan telah dianggarkan atau diukur secara langsung, dan penjelasan harus diberikan bagi kaedah penganggaran. Jika ukuran berat dan isi padu bahan dinyatakan sebagai unit yang berbeza, syarikat boleh menukar ukuran kepada unit yang distandardkan.
36 I PANDUAN PENZAHIRAN ESG RINGKAS SOSIAL : HAK ASASI MANUSIA DAN STANDARD BURUH TONGGAK : SOSIAL TOPIK SEDG-S1 : HAK ASASI MANUSIA DAN STANDARD BURUH GAMBARAN KESELURUHAN TOPIK SEDG-S2 : PENGURUSAN KAKITANGAN Topik ini membincangkan tentang buruh paksa atau wajib dan buruh kanak-kanak. Buruh paksa atau wajib wujud di seluruh dunia dalam pelbagai bentuk. Contoh yang paling ekstrem ialah buruh hamba dan buruh terikat, tetapi buruh paksa hutang juga boleh digunakan untuk mengikat pekerja secara paksa. Antara indikator pengamalan buruh paksa ialah penahanan dokumen pengenalan diri, pengenaan deposit wajib, pemaksaan untuk pekerja, diancam akan dipecat, dipaksa bekerja lebih masa tanpa persetujuan pekerja. TOPIK SEDG-S3 : DIVERSITI, KESAKSAMAAN DAN KETERANGKUMAN TOPIK SEDG-S4 : KESIHATAN DAN KESELAMATAN PEKERJAAN Mewujudkan dan melaksanakan dasar yang berkesan untuk menghapuskan segala bentuk buruh paksa atau wajib adalah satu tuntutan yang asas terhadap amalan perniagaan yang bertanggungjawab. Syarikat yang beroperasi di pelbagai negara dikehendaki oleh undang-undang di sesetengah negara untuk memberikan maklumat tentang usaha mereka dalam menghapuskan kegiatan buruh paksa dalam rantaian bekalan mereka. TOPIK SEDG-S5 : LIBAT URUS MASYARAKAT Amalan buruh kanak-kanak merosakkan fasa kehidupan normal seorang kanak-kanak, selain meragut potensi dan maruah mereka. Ia juga berbahaya kepada mereka, baik dari segi fizikal atau mental, selain memberi kesan ke atas pendidikan mereka. Usaha membanteras amalan buruh kanak-kanak ialah prinsip dan objektif utama perundangan hak asasi manusia yang utama dan merupakan perundangan kebangsaan di kebanyakan negara. Akta-akta yang berkaitan ialah: Akta Kanak-kanak dan Orang Muda (Pekerjaan) 1966 (Akta 350) Akta Pekerjaan 1955 Pindaan Seksyen 60A: 20. Bahagian Baru XIIc: 60P Rujukan antarabangsa ILO Convention 138 termasuk Minimum Age Convention dan ILO Convention 29 Forced Labour Convention
1 S - G D E S A S U N A M I I S A S A K A H H U R U B D R A D N A T S N A D PANDUAN PENZAHIRAN ESG RINGKAS I 37 ASAS PERTENGAHAN LANJUTAN SEDG-S1.1 : SEDG-S1.2 : Melaporkan bilangan dan sifat insiden buruh kanak-kanak dan buruh paksa, jika ada Menyenaraikan operasi dan pembekal yang dianggap berisiko tinggi mengamalkan buruh kanak-kanak dan buruh paksa, termasuk: Jenis operasi atau pembekal Lokasi yang berkenaan RUJUKAN YANG BERKAITAN BURSA Hal Kemampanan Lazim: C6 (d) - Bilangan aduan berasas mengenai pencabulan hak asasi manusia GRI GRI 408-1 - Operasi dan pembekal yang berisiko tinggi terlibat dalam amalan buruh kanak-kanak GRI 409-1 - Operasi dan pembekal yang berisiko tinggi terlibat dalam amalan buruh paksa atau wajib FTSE4GOOD SLS21 - Dalam perkara yang berkaitan dengan ketidakpatuhan piawaian buruh, syarikat hendaklah: a. Melaporkan bilangan insiden ketidakpatuhan SLS01 - Dalam perkara yang berkaitan dengan pencegahan buruh kanak-kanak, syarikat hendaklah: a. Menangani isu tersebut /menyatakan ia mematuhi undang-undang tempatan dalam penzahiran umum b. Menerbitkan Dasar/Prinsip/Kod SLS14 - Syarikat telah mengambil tindakan untuk menangani isu buruh termasuk: a. Pencegahan buruh kanak-kanak b. Pencegahan buruh paksa d. Mengurangkan waktu kerja berlebihan ISSB IFRS S2: 430a.1 - Hasil (revenue) daripada produk yang diperakui oleh pihak ketiga menurut standard sumber kemampanan alam sekitar atau sosial IFRS S2: 430a.2 - Audit kebertanggungjawaban sosial dan alam sekitar bagi pembekal (1) kadar ketidakpatuhan dan (2) kadar tindakan pembetulan yang berkaitan untuk (a) ketidakpatuhan utama (b) ketidakpatuhan kecil LAIN-LAIN
38 I PANDUAN PENZAHIRAN ESG RINGKAS PANDUAN TAMBAHAN BILANGAN INSIDEN Jika ada, syarikat harus menyatakan bilangan aduan berasas yang berkaitan dengan pencabulan hak asasi manusia melibatkan amalan buruh kanak-kanak dan buruh paksa pada akhir tempoh pelaporan. Aduan berasas merujuk kepada kenyataan bertulis daripada badan kawal selia atau badan rasmi yang seumpamanya, ditujukan kepada syarikat yang mengenal pasti pelanggaran hak asasi manusia, atau aduan yang dikemukakan kepada syarikat yang diperakui sahih oleh syarikat itu sendiri. Hak asasi manusia merujuk kepada hak semua manusia, yang termasuk, sekurang-kurangnya, hak yang dinyatakan dalam Rang Undang-Undang Antarabangsa Hak Asasi Manusia PBB dan prinsip-prinsip mengenai hak asasi yang dinyatakan dalam Deklarasi ILO mengenai Prinsip dan Hak Asasi di Tempat Kerja. Di samping itu, syarikat digalakkan untuk melaporkan langkah-langkah yang diambil. Untuk maklumat lanjut dan panduan selanjutnya, syarikat boleh merujuk kepada Tripartite Declaration of Principles Concerning Multinational Enterprises and Social Policy yang dikeluarkan oleh ILO dan Guidelines for Multinational Enterprises yang dikeluarkan oleh Pertubuhan Kerjasama Ekonomi dan Pembangunan (OECD). Ia dapat menunjukkan pendekatan syarikat pelapor terhadap penilaian risiko mengenai isu pencabulan hak asasi manusia. PENILAIAN RISIKO Syarikat harus menyenaraikan operasi dan pembekal yang berisiko melanggar garis panduan buruh kanak-kanak dan buruh paksa. Syarikat juga digalakkan untuk melakukan penzahiran mengenai penilaian risiko dan tindakan mereka untuk mengurangkan risiko. Sebagai permulaan, syarikat boleh menjalankan penilaian risiko secara kasar (menyatakan operasi dan pembekal yang dianggap berisiko tinggi terlibat dalam insiden buruh kanak-kanak dan buruh paksa), kemudian ditingkatkan kematangan serta kerumitan penilaian tersebut dari tahun ke tahun - jika boleh dengan mengikut beberapa kerangka yang diterangkan di bawah. ILO menyediakan panduan yang tertib mengenai penilaian risiko melibatkan amalan buruh kanak-kanak dan buruh paksa dengan indikator-indikator yang jelas, termasuk buku panduan untuk majikan dan syarikat bagi membanteras amalan buruh paksa, dan alat panduan buruh kanak-kanak untuk perniagaan. Selain itu, Hak Kanak- kanak dan Prinsip Perniagaan (CRBP) UNICEF turut menetapkan panduan yang jelas. Tatakelola Perniagaan Bertanggungjawab OECD menyediakan panduan untuk menoktahkan pengamalan buruh kanak-kanak, buruh paksa dan pemerdagangan manusia dalam rantaian bekalan global.
PANDUAN PENZAHIRAN ESG RINGKAS I 39 SOSIAL : PENGURUSAN KAKITANGAN TONGGAK : SOSIAL TOPIK SEDG-S1 : HAK ASASI MANUSIA DAN STANDARD BURUH GAMBARAN KESELURUHAN TOPIK SEDG-S2 : PENGURUSAN KAKITANGAN Hubungan pekerjaan ialah suatu hubungan yang termaktub dalam undang-undang di antara pekerja dengan syarikat yang memberikan hak dan kewajipan kepada kedua-dua belah pihak. Hubungan ini ditentukan oleh undang-undang pekerjaan dan perdagangan, yang mana berkenaan. TOPIK SEDG-S3 : DIVERSITI, KESAKSAMAAN DAN KETERANGKUMAN TOPIK SEDG-S4 : KESIHATAN DAN KESELAMATAN PEKERJAAN Penzahiran bagi topik ini membincangkan skala pelaburan syarikat dalam latihan dan tahap pelaburan tersebut melibatkan seluruh kakitangan. Di samping itu, pusing ganti kakitangan berfungsi sebagai penunjuk kasar yang menggambarkan keutamaan syarikat dalam hal pengurusan dan kebajikan kakitangan, serta dalam aspek pembangunan kendiri setiap kakitangan, pengurusan kemahiran, dan pembangunan modal insan dalam syarikat. Tujuannya adalah untuk menunjukkan tahap cakupan sistem yang diguna pakai dan sama ada wujud unsur ketaksaksamaan akses terhadap peluang-peluang tersebut; bantu membangunkan dan mengekalkan kakitangan. TOPIK SEDG-S5 : LIBAT URUS MASYARAKAT Syarikat harus memfaktorkan undang-undang yang ditetapkan daripada Akta Kerja 1955 Malaysia kerana tujuannya adalah untuk meningkatkan dan menambah baik perlindungan dan kebajikan kakitangan. Hal ini bagi memastikan peruntukan undang-undang buruh adalah bertepatan dengan piawaian buruh antarabangsa.
40 I PANDUAN PENZAHIRAN ESG RINGKAS BASIC INTERMEDIATE ADVANCED 2 S - G D E S N A S U R U G N E P N A G N A T K A K I SEDG-S2.1 : Melaporkan purata jam latihan bagi setiap pekerja SEDG-S2.2 : Melaporkan jumlah keseluruhan pekerja dan kadar pusing ganti pekerja RUJUKAN YANG BERKAITAN BURSA Hal Kemampanan Lazim: C6 (a) - Jumlah jam latihan mengikut kategori kakitangan Hal Kemampanan Lazim: C6 (c) - Jumlah pusing ganti kakitangan mengikut kategori kakitangan GRI GRI 401-1 - Pengambilan kakitangan baharu dan pusing ganti kakitangan GRI 404-1 - Purata jam latihan setiap tahun bagi setiap kakitangan GRI 404-2 - Program untuk meningkatkan kemahiran kakitangan dan program bantuan peralihan FTSE4GOOD SLS24 - Kadar pusing ganti sukarela kakitangan sepenuh masa SLS29 - Latihan pembangunan kendiri kakitangan untuk meningkatkan kebolehan mereka: - a. Dasar pernyataan komitmen untuk menyediakan latihan pembangunan kendiri kepada kakitangan b. Maklumat terperinci mengenai latihan pembangunan kendiri yang disediakan SLS26 - Jumlah masa yang digunakan bagi latihan pembangunan kakitangan untuk meningkatkan sesuatu pengetahuan atau kemahiran a. Jumlah jam sebagai syarikat, atau b. Purata jam bagi setiap kakitangan ISSB IFRS S1: Lampiran B: Perenggan B3 LAIN-LAIN
PANDUAN PENZAHIRAN ESG RINGKAS I 41 PANDUAN TAMBAHAN LATIHAN KAKITANGAN Semasa melaporkan jumlah jam latihan, panduan mengenai keterangkuman meliputi: Semua jenis latihan dan pengajaran vokasional Cuti belajar berbayar yang dibenarkan oleh syarikat untuk kakitangannya Latihan atau pendidikan yang diikuti di luar dan dibayar secara keseluruhan atau sebahagian oleh syarikat Latihan adalah tidak termasuk bimbingan di tempat kerja oleh penyelia Formula untuk mengira purata jam latihan adalah seperti berikut: Purata jam latihan bagi setiap kakitangan Jumlah jam latihan yang dibenarkan kepada kakitangan Jumlah bilangan kakitangan Selain itu, untuk memperincikan lagi maklumat ini, syarikat boleh melaporkan bilangan yang dikategorikan mengikut jantina, umur, kaum dan tahap kekananan. PUSING GANTI KAKITANGAN Pusing ganti kakitangan merujuk kepada kakitangan yang meninggalkan syarikat secara sukarela atau disebabkan oleh pemecatan, persaraan, atau kematian ketika masih dalam perkhidmatan. Kakitangan ditakrifkan sebagai seorang individu yang mempunyai hubungan pekerjaan dengan syarikat, menurut undang-undang negara atau pengamalannya. Sebagai penzahiran tambahan, program bantuan peralihan yang disediakan untuk menyokong kakitangan yang akan bersara atau yang diberhentikan boleh dinyatakan dan meliputi perkara berikut: Perancangan prapersaraan bagi bakal pesara, Latihan semula bagi mereka yang berhasrat untuk terus bekerja, Gaji pemberhentian, yang mengambil kira umur dan tahun perkhidmatan kakitangan, Perkhidmatan penempatan kerja, dan Bantuan (seperti latihan dan kaunseling) untuk beralih kepada kehidupan sebagai bukan pekerja. Semasa menyusun maklumat tersebut, syarikat harus menggunakan data mengenai jumlah bilangan kakitangan dan sebagai penzahiran tambahan, maklumat ini boleh dikenal pasti mengikut kategori kakitangan. Formula untuk mengira kadar pusing ganti adalah seperti berikut: Kadar pusing ganti = Jumlah pusing ganti x 100% Jumlah kakitangan
42 I PANDUAN PENZAHIRAN ESG RINGKAS SOSIAL : DIVERSITI, KESAKSAMAAN DAN KETERANGKUMAN TONGGAK : SOSIAL TOPIK SEDG-S1 : HAK ASASI MANUSIA DAN STANDARD BURUH GAMBARAN KESELURUHAN TOPIK SEDG-S2 : PENGURUSAN KAKITANGAN TOPIK SEDG-S3 : DIVERSITI, KESAKSAMAAN DAN KETERANGKUMAN Usaha menerapkan diversiti, kesaksamaan dan keterangkuman (DEI) menegaskan pentingnya nilai-nilai ini diberi penekanan dan keutamaan di tempat kerja. Kepentingan hal ini dijelaskan dalam Matlamat SDG 5: Kesamarataan Jantina, dan Matlamat 10: Mengurangkan Ketidaksamarataan. tumpuan yang lebih besar terhadap DEI dalam syarikat membolehkan pelbagai manfaat dialirkan semula kepada masyarakat kerana taraf kesaksamaan yang lebih baik menggalakkan kestabilan sosial selain memudahkan pertumbuhan ekonomi. Impak daripada TOPIK SEDG-S4 : KESIHATAN DAN KESELAMATAN PEKERJAAN Penzahiran ini membincangkan pendekatan syarikat terhadap diversiti dan peluang sama rata di tempat kerja, menyediakan pendekatan kuantitatif terhadap diversiti Ia boleh digunakan bersama-sama dalam syarikat. dengan penanda aras sektor atau serantau. Di samping itu, perbandingan antara diversiti kakitangan dengan diversiti barisan pengurusan dapat memberi gambaran mengenai aspek kesaksamaan peluang. TOPIK SEDG-S5 : LIBAT URUS MASYARAKAT Apabila syarikat menerapkan nilai diversiti dan kesamarataan di tempat kerja secara aktif, ia dapat memberi manfaat yang besar kepada syarikat dan juga pekerja. Dengan berbuat demikian, syarikat akan memperoleh akses kepada kumpulan bakat yang lebih besar, pekerja yang pelbagai, menghilangkan kekangan dan meningkatkan kreativiti dalam syarikat.
3 S - G D E S N A A M A S K A S E K , I T S R E V D I I N A M U K G N A R E T E K N A D PANDUAN PENZAHIRAN ESG RINGKAS I 43 ASAS PERTENGAHAN LANJUTAN SEDG-S3.1 : SEDG-S3.2 : Melaporkan peratusan pekerja syarikat mengikut: Jantina Melaporkan peratusan pengarah syarikat mengikut: Umur Jantina Umur RUJUKAN YANG BERKAITAN BURSA Hal Kemampanan Lazim: C3 (a) - Peratusan kakitangan mengikut kumpulan jantina dan umur, bagi setiap kategori kakitangan Hal Kemampanan Lazim: C3 (b) - Peratusan pengarah mengikut kumpulan jantina dan umur MCCG 5.9 - Lembaga pengarah terdiri daripada sekurang-kurangnya 30% pengarah wanita 5.10 - Lembaga pengarah menzahirkan dasar syarikat mengenai diversiti jantina melibatkan lembaga dan pengurusan kanan dalam laporan tahunannya MCII Lembaga pengarah dalam syarikat penerima pelaburan hendaklah terdiri daripada sekurang-kurangnya 30% pengarah wanita dan berada dalam pengurusan kanan GRI GRI 405-1 - Diversiti badan tadbir urus dan kakitangan FTSE4GOOD GCG05 - Bilangan wanita dalam lembaga pengarah GCG06 - Komitmen terhadap diversiti jantina dalam lembaga pengarah a. Pernyataan sokongan b. Sasaran yang ditetapkan untuk menambah baik nisbah jantina SLS16 - Syarikat telah mengambil tindakan untuk menambah baik diversiti tenaga kerja, kesaksamaan peluang, atau mengurangkan diskriminasi, termasuk yang berdasarkan: a. Jantina b. Umur ISSB
LAIN
LAIN
44 I PANDUAN PENZAHIRAN ESG RINGKAS PANDUAN TAMBAHAN DEMOGRAFI DEI Diversiti, kesaksamaan dan keterangkuman boleh dizahirkan dalam bentuk butiran-butiran yang berbeza. Selain daripada jantina dan umur (bawah 30 tahun, 30-50 tahun, atas 50 tahun), maklumat seperti etnik, kumpulan minoriti, kumpulan rentan, dan apa-apa indikator diversiti lain yang berkaitan juga boleh dimasukkan. Kategori ini boleh digunakan untuk menzahirkan kewujudan sesuatu jurang mengikut tahap pekerjaan, pendapatan, kadar pusing ganti, kadar kenaikan pangkat, dll. INISIATIF DEI Sebagai tambahan, penzahiran mengenai inisiatif yang dijalankan oleh syarikat untuk meningkatkan pencapaian DEI dalam syarikat juga boleh dibuat. Ia termasuk inisiatif kakitangan, dasar pengambilan pekerja, dasar keibubapaan, pelan pewarisan, perancangan dan pengurusan tenaga kerja, latihan, program pendidikan, program bimbingan, dll.
PANDUAN PENZAHIRAN ESG RINGKAS I 45 SOSIAL : KESIHATAN DAN KESELAMATAN PEKERJAAN TONGGAK : SOSIAL TOPIK SEDG-S1 : HAK ASASI MANUSIA DAN STANDARD BURUH GAMBARAN KESELURUHAN TOPIK SEDG-S2 : PENGURUSAN KAKITANGAN Kondisi tempat kerja yang sihat dan selamat melibatkan pencegahan masalah selain mengutamakan kesihatan pekerja. Kondisi tempat kerja yang sihat dan selamat diperakui sebagai hak asasi manusia dan dibincangkan dalam instrumen rasmi antara kerajaan, termasuk ILO, OECD, Pertubuhan Kesihatan Sedunia (WHO) dan sasaran Matlamat Pembangunan Mampan yang diguna pakai oleh PBB. Perkara ini meliputi pertimbangan melibatkan bahaya, kesakitan dan kecederaan yang berkait dengan sesuatu pekerjaan. fizikal dan mental, TOPIK SEDG-S3 : DIVERSITI, KESAKSAMAAN DAN KETERANGKUMAN TOPIK SEDG-S4 : KESIHATAN DAN KESELAMATAN PEKERJAAN Secara keseluruhannya, seiring dengan peningkatan kematangan syarikat dalam bab kesihatan dan keselamatan pekerjaan, pengenalpastian bahaya, penilaian risiko, latihan pekerja, dan penyiasatan insiden adalah kunci kepada perancangan, sokongan, pengoperasian, dan penilaian sistem pengurusan kesihatan dan keselamatan pekerjaan syarikat. TOPIK SEDG-S5 : LIBAT URUS MASYARAKAT Penzahiran yang disertakan dalam item ini termasuk insiden bernatijah tinggi serta kecederaan yang berkaitan dengan kerja. Penzahiran ini juga bermatlamat untuk melihat latihan persediaan diberikan kepada kakitangan. Akta Keselamatan dan Kesihatan Pekerjaan 1994 menyediakan rangka kerja perundangan bagi keselamatan, kesihatan dan kebajikan tenaga kerja Malaysia. Prinsipnya adalah untuk mencegah dan melindungi para pekerja daripada bahaya dan risikonya yang berkait dengan aktiviti di tempat kerja. Akta ini mengkehendaki syarikat untuk mewujudkan: - Dasar keselamatan dan kesihatan, Tugas majikan, pekerja dan pegawai keselamatan dan kesihatan, Jawatankuasa keselamatan dan kesihatan syarikat, dan Penyiasatan dan pegawai keselamatan dan kesihatan pekerjaan.
46 I PANDUAN PENZAHIRAN ESG RINGKAS BASIC INTERMEDIATE ADVANCED 4 S - G D E S N A D N A T A H S E K I N A A J R E K E P N A T A M A L E S E K SEDG-S4.1 : Melaporkan bilangan kematian dan kecederaan dalam syarikat, jika ada SEDG-S4.2 : Melaporkan jumlah keseluruhan dan peratusan pekerja yang dilatih dalam bab piawaian kesihatan dan keselamatan RELATED REFERENCES BURSA Hal Kemampanan Lazim: C5 (a) - Bilangan kematian berkaitan kerja Hal Kemampanan Lazim: C5 (b) - Kadar insiden kehilangan masa Hal Kemampanan Lazim: C5 (c) - Bilangan kakitangan yang dilatih dalam bab piawaian kesihatan dan keselamatan GRI GRI 403-9 - Kecederaan berkaitan kerja GRI 403-10 - Kemerosotan kesihatan berkaitan kerja FTSE4GOOD SHS13 - Bilangan pekerja yang dilatih dalam bab piawaian kesihatan dan keselamatan sepanjang tahun lepas SHS37 - Jika terjadi kemalangan atau insiden yang menyebabkan kecederaan atau kematian, syarikat melaporkan: a. Siasatan dan dapatan bagi insiden yang dilaporkan atau tiada insiden kematian keselamatan yang menyebabkan terjadinya kecederaan atau kematian ISSB IFRS S2: Lampiran A: Perenggan 'climate-related physical risks' LAIN-LAIN Garis Panduan bagi Pengenalpastian Bahaya, Penilaian Risiko dan Kawalan Risiko (HIRARC)
PANDUAN PENZAHIRAN ESG RINGKAS I 47 PANDUAN TAMBAHAN KEMATIAN DAN KECEDERAAN Bahaya, kemerosotan kesihatan dan kecederaan yang berkaitan dengan kerja harus diambil kira sebagai kecederaan berkaitan kerja. Ia juga meliputi kemerosotan kesihatan akibat kerja bagi tempoh pendaman pendek dan tempoh pendaman panjang. Tempoh pendaman merujuk kepada tempoh antara pendedahan dan permulaan sesuatu isu kesihatan. Kecederaan berkaitan kerja yang bernatijah tinggi seperti kematian perlu direkodkan berasingan. Sebagai penzahiran tambahan, syarikat boleh melaporkan apa-apa tindakan yang telah diambil atau akan diambil untuk menyingkirkan bahaya berkaitan kerja yang lain dan untuk meminimumkan risiko. Syarikat juga boleh melaporkan cara data mereka disusun (cth. standard, metodologi dan andaian yang digunakan) dan menjelaskan dengan lebih lanjut jika mana-mana pekerja telah dikecualikan. Di samping itu, senarai bahaya bahan kimia, bilangan insiden berkaitan kerja yang berpotensi tinggi dan bilangan insiden yang nyaris terjadi juga boleh dimasukkan dalam penzahiran. Syarikat yang tidak mempunyai kuasa ke atas kerja dan tempat kerja, tetap bertanggungjawab dan boleh menggunakan pengaruhnya untuk mengelak dan mengurangkan impak negatif pekerjaan terhadap kesihatan dan keselamatan yang berkaitan secara langsung dengan operasi, produk atau perkhidmatannya menerusi hubungan perniagaan syarikat terbabit.
48 I PANDUAN PENZAHIRAN ESG RINGKAS SOSIAL : LIBAT URUS MASYARAKAT TONGGAK : SOSIAL TOPIK SEDG-S1 : HAK ASASI MANUSIA DAN STANDARD BURUH GAMBARAN KESELURUHAN TOPIK SEDG-S2 : PENGURUSAN KAKITANGAN dan Syarikat memperbetulkan terhadap masyarakat setempat dengan mewujudkan proses pengenalpastian pihak berkepentingan dan libat urus bersama mereka dalam bentuk yang efektif serta garis masa yang munasabah. Ia penting bagi membantu syarikat memahami kerentanan sesuatu kelompok masyarakat dan bagaimana mereka mungkin terjejas akibat aktiviti syarikat. seharusnya menjangka, mengelak impak negatif TOPIK SEDG-S3 : DIVERSITI, KESAKSAMAAN DAN KETERANGKUMAN Sekiranya mustahil atau impaknya masih ada, syarikat seharusnya menguruskan impak berkenaan dengan sewajarnya, termasuk rungutan, dan membayar pampasan kepada kumpulan masyarakat tersebut atas impak negatif berkenaan. TOPIK SEDG-S4 : KESIHATAN DAN KESELAMATAN PEKERJAAN individu atau Masyarakat setempat ditakrifkan sebagai sekumpulan individu yang menetap atau bekerja di kawasan yang terjejas atau mungkin terjejas oleh aktiviti syarikat. Masyarakat setempat boleh terdiri daripada mereka yang tinggal bersebelahan dengan operasi syarikat hingga ke golongan yang menetap lebih jauh. Operasi dan prasarana syarikat boleh mencetus impak ekonomi, sosial, kebudayaan dan alam sekitar yang besar kepada masyarakat setempat. TOPIK SEDG-S5 : LIBAT URUS MASYARAKAT Adalah penting untuk memahami dan mengenal pasti ciri- ciri pihak berkepentingan dan masyarakat untuk menangani punca masalah dengan baik dan memfasilitasi tindakan selanjutnya. Ia boleh dilaksanakan berdasarkan isu seperti latar belakang etnik, keturunan orang asli, jantina, umur, status migran, status sosioekonomi, tahap literasi, kekurangan upaya, tahap pendapatan, ketersediaan prasarana atau kerentanan kesihatan insan tertentu yang mungkin wujud dalam kalangan pihak berkepentingan tersebut. Syarikat boleh menggunakan beberapa alat untuk mengukur dan mengurus impak mereka seperti Teori Perubahan dan rangka kerja Model Logik, yang menyediakan pendekatan- pendekatan berpanduan.
5 S - G D E S S U R U T A B L I T A K A R A Y S A M PANDUAN PENZAHIRAN ESG RINGKAS I 49 ASAS PERTENGAHAN LANJUTAN SEDG-S5.1 : SEDG-S5.2 : Melaporkan jumlah Menyenaraikan operasi keseluruhan pelaburan dan sumbangan kepada masyarakat syarikat yang mempunyai kesan negatif terhadap masyarakat setempat RUJUKAN YANG BERKAITAN BURSA Hal Kemampanan Lazim: C2 (a) - Jumlah keseluruhan yang dilaburkan ke dalam masyarakat yang mana sasaran benefisiarinya tidak tergolong dalam rangkaian syarikat penerbit yang tersenarai GRI GRI 413-1 - Operasi yang membabitkan libat urus masyarakat tempatan, penaksiran impak, dan program pembangunan FTSE4GOOD SHR17 - Jumlah keseluruhan derma/pelaburan untuk masyarakat daripada syarikat korporat atau kumpulan yang disalurkan kepada organisasi bukan berasaskan keuntungan berdaftar ISSB IFRS S1: 33(c) Strategi dan Pembuatan Keputusan LAIN-LAIN
PANDUAN TAMBAHAN PELABURAN MASYARAKAT Pelaburan masyarakat adalah jumlah pelaburan masyarakat yang merujuk kepada perbelanjaan sebenar untuk masyarakat dalam tempoh pelaporan, bukannya komitmen yang dijanjikan. Syarikat boleh mengira pelaburan masyarakat sebagai sumbangan sukarela, ditambah dengan pelaburan dana dalam masyarakat yang lebih luas yang mana penerima yang disasarkan adalah pihak luar daripada syarikat. Sumbangan sukarela dan pelaburan dana kepada benefisiari sasaran ini boleh merangkumi: Sumbangan kepada badan kebajikan, organisasi bukan kerajaan/masyarakat sivil, dan institut penyelidikan (tidak berkaitan dengan penyelidikan dan pembangunan komersial syarikat); Dana untuk menyokong prasarana masyarakat seperti kemudahan rekreasi; Kos langsung program sosial termasuk acara seni dan pendidikan. Pelaburan masyarakat tidak termasuk aktiviti undang-undang dan perdagangan atau di mana tujuan pelaburan adalah bersifat komersial semata-mata. Pelaburan masyarakat juga tidak termasuk sebarang pelaburan prasarana yang sebahagian besarnya didorong oleh keperluan perniagaan teras, atau untuk memfasilitasi operasi perniagaan syarikat. Pelaburan prasarana yang sebahagian besarnya didorong oleh keperluan perniagaan teras boleh mencakupi, sebagai contoh, membina jalan untuk lombong atau kilang. Pengiraan pelaburan boleh termasuk prasarana yang dibina di luar aktiviti utama perniagaan syarikat, seperti membina sekolah atau hospital untuk pekerja dan keluarga mereka. Syarikat harus mempertimbangkan sebarang impak negatif yang mungkin terjadi daripada aktiviti yang mensasarkan sumbangan positif kepada pembangunan mampan. Impak negatif tidak boleh diimbangi dengan impak positif. Contohnya, pemasangan sumber tenaga boleh baharu mungkin mengurangkan kebergantungan kawasan sekitar ke atas bahan api fosil dan membekalkan tenaga kepada masyarakat tersisih namun, pelaksanaan projek pembangunan tersebut menyebabkan komuniti setempat terpaksa keluar daripada tanah atau kawasan mereka tanpa persetujuan mereka.
50 I PANDUAN PENZAHIRAN ESG RINGKAS Impak ialah perubahan dalam hasil positif atau negatif yang penting kepada manusia atau alam sekitar. Syarikat harus mempertimbangkan sebarang impak negatif yang mungkin terjadi daripada aktiviti yang mensasarkan sumbangan positif kepada pembangunan mampan. PENILAIAN RISIKO IMPAK Sebagai permulaan, syarikat boleh menjalankan penilaian risiko secara kasar (menyatakan operasi dengan impak negatif terhadap masyarakat setempat), kemudian ditingkatkan kematangan serta kerumitan penilaian tersebut dari tahun ke tahun - jika boleh dengan mengikut beberapa kerangka yang diterangkan di bawah. Penilaian impak ialah satu proses berstruktur bagi mempertimbangkan sesuatu implikasi terhadap manusia dan persekitarannya. Sebaik-baiknya penilaian dilaksanakan dalam tempoh di mana reka bentuk dan keputusan dalam tindakan yang dicadangkan masih boleh diubah. Proses ini terpakai di setiap peringkat pembuatan keputusan, daripada dasar hinggalah ke sesuatu projek. Persatuan Antarabangsa Penilaian Impak menyediakan takrifan dan panduan utama untuk menjalankan penilaian. Dalam usaha untuk menyenaraikan operasi-operasi syarikat dengan risiko impak negatif, beberapa contoh impak negatif dan positif termasuk tetapi tidak terhad kepada yang berikut: TONGGAK CONTOH IMPAK NEGATIF CONTOH IMPAK POSITIF Gagal menyediakan persekitaran kerja yang selamat dan sihat kepada kakitangan Menyediakan akses air minuman bersih kepada masyarakat yang tidak mempunyai akses tersebut Diskriminasi dan gangguan terhadap kumpulan tertentu (cth. kaum, jantina, etnik) Menyediakan infrastruktur yang bersih buat masyarakat kurang bernasib baik Eksploitasi buruh dengan tidak membayar gaji pekerja secara adil atau tidak menyediakan imbuhan yang setimpal kepada mereka Menyumbang kepada pembangunan prasarana seperti sekolah dan rumah untuk kemaslahatan masyarakat Pampasan yang tidak adil, menafikan hak masyarakat setempat dalam hal perumahan, pendidikan formal dan infrastruktur yang bersih Menyediakan latihan kerja kepada individu yang tidak mempunyai kerja SOSIAL Isu kesihatan masyarakat, pencemaran alam sekitar menyebabkan masalah kesihatan kepada masyarakat berhampiran Membantu perniagaan dan petani tempatan dengan membeli barangan dan perkhidmatan mereka Risiko kesihatan dan keselamatan pengguna disebabkan oleh penghasilan dan penjualan produk yang boleh menyebabkan bahaya dan mudarat kepada kesihatan dan kesejahteraan pengguna Menyediakan akses kepada pendidikan bagi kanak-kanak kurang bernasib baik Pencabulan hak asasi manusia, mengabaikan hak dan masalah masyarakat orang asli semasa menjalankan operasi di tanah mereka Menyediakan akses kepada khidmat kesihatan bagi penyakit fizikal dan mental buat penduduk yang terpinggir Gagal menghormati dan memelihara tradisi dan budaya tempatan yang mengakibatkan hakisan dan ketegangan budaya Memperjuangkan hak dan kesaksamaan peluang bagi kumpulan yang terpinggir
TONGGAK ALAM SEKITAR CONTOH IMPAK NEGATIF Penyesaran masyarakat akibat projek pembangunan berskala besar yang memaksa masyarakat setempat berpindah keluar Membina kilang yang mencemarkan udara, air dan tanah masyarakat setempat Membersihkan hutan untuk menjalankan pembangunan, pembalakan atau pertanian tanpa penanaman semula yang akhirnya menyebabkan hutan terbasmi Membakar bahan api fosil yang melepaskan gas rumah hijau, lalu menyumbang kepada pemanasan global Memusnahkan habitat semula jadi seperti tanah lembap atau terumbu karang yang mengganggu ekosistem Menghasilkan sisa buangan berlebihan termasuk bahan tidak terbiodegradasi lalu menyebabkan limpahan di tapak pelupusan dan kemerosotan alam sekitar Pencemaran udara akibat emisi bahan cemar yang boleh menyumbang kepada masalah kesihatan dalam masyarakat Pencemaran air daripada amalan pembuangan sisa industri dan bahan kimia berbahaya secara tidak betul Kehilangan diversiti biologi disebabkan oleh aktiviti yang memudaratkan dan memusnahkan pelbagai spesies tumbuhan dan haiwan PANDUAN PENZAHIRAN ESG RINGKAS I 51 CONTOH IMPAK POSITIF Membangun dan melaksanakan solusi tenaga mampan/boleh baharu seperti sistem panel solar fotovolta dan sistem kitaran semula air Menyokong dasar yang melindungi alam sekitar dan menangani perubahan iklim Menanam pokok dalam kawasan setempat untuk meningkatkan kualiti udara dan mengurangkan pencemaran Lebihkan pembangunan di luar kawasan hijau untuk memelihara ekosistem Mengurangkan emisi karbon dengan membangunkan solusi mesra alam seperti produk boleh kitar semula dan terbiodegradasi Mendapatkan bahan mentah lestari yang diperakui oleh agensi global dan tempatan seperti Forest Stewardship Council (FSC), Marine Stewardship Council (MSC) Pembinaan bangunan cekap tenaga dengan bahan lestari yang menggalakkan pembangunan bandar secara mampan Melaksanakan teknologi penjimatan air seperti penggunaan semula air buangan dan rawatan air buangan untuk melindungi ekosistem akuatik Mengamalkan konsep pertanian komuniti yang mampan seperti penggiliran tanaman, pertanian organik dan mengurangkan penggunaan racun perosak untuk menjaga kesihatan tanah
52 I PANDUAN PENZAHIRAN ESG RINGKAS TADBIR URUS : STRUKTUR TADBIR URUS TONGGAK : TADBIR URUS TOPIK SEDG-G1 : STRUKTUR TADBIR URUS GAMBARAN KESELURUHAN TOPIK SEDG-G2 : KOMITMEN DASAR Struktur tadbir urus adalah penting dalam mengemudi dan mengurus perniagaan serta hal ehwal syarikat bagi menggalakkan kemakmuran perniagaan dan akauntabiliti korporat, dengan objektif utama untuk merealisasikan nilai pemegang saham jangka panjang sambil mengambil kira kepentingan pemegang tara yang lain. TOPIK SEDG-G3 : PENGURUSAN RISIKO DAN PELAPORAN Tadbir urus korporat yang baik dan berkesan mempunyai pengaruh dan impak yang luas terhadap sektor korporat dan ekonomi, termasuk syarikat tersenarai dan tidak tersenarai, yang akan menambah baik proses pembuatan keputusan, sekali gus menjurus kepada prestasi yang lebih baik dari segi komersial. TOPIK SEDG-G4 : PENCEGAHAN RASUAH TOPIK SEDG-G5 : PRIVASI PELANGGAN Oleh itu, syarikat harus mengambil kira panduan kawal selia seperti yang ditetapkan oleh undang-undang (cth. Akta Syarikat 2016, Akta Suruhanjaya Sekuriti Malaysia 1993), pengawal selia industri serta penghakiman mahkamah. Syarikat juga boleh mempertimbangkan, jika berkaitan, penerimaan dan penjajaran dengan garis panduan tempatan (seperti MCCG terbitan SC, Panduan Tadbir Urus Korporat terbitan Bursa Malaysia), serta kod dan amalan antarabangsa yang terbaik bagi tadbir urus korporat, apabila melakukan pelaporan berlatarkan pertimbangan tadbir urus dan pelbagai indikator mereka sendiri.
1 G - G D E S R U T K U R T S S U R U R B D A T I PANDUAN PENZAHIRAN ESG RINGKAS I 53 ASAS PERTENGAHAN LANJUTAN SEDG-G1.1 : SEDG-G1.2 : Melaporkan bilangan pengarah di dalam syarikat Menyenaraikan struktur tadbir urus lembaga pengarah termasuk jawatankuasa lembaga pengarah dan jawatankuasa pengurusan, jika berkenaan RUJUKAN YANG BERKAITAN BURSA Keperluan Penyenaraian, Bab 15: Bahagian B - Lembaga Pengarah; Bahagian C - Jawatankuasa Audit Nota Amalan 9 - Bahagian I - Penzahiran Tadbir Urus Korporat; Bahagian III - Pernyataan Kemampanan MCCG Prinsip A: Kepimpinan dan Keberkesanan Lembaga Pengarah (Tanggungjawab Lembaga Pengarah; Komposisi Lembaga Pengarah) 3.1 - Lembaga Pengarah menetapkan Kod Tatalaku dan Etika untuk syarikat, dan bersama- sama dengan pihak pengurusan melaksanakan dasar dan prosedurnya termasuk mengurus konflik kepentingan, mencegah penyalahgunaan kuasa, rasuah, perdagangan orang dalam (insider trading) dan pengubahan wang haram 3.2 - Lembaga pengarah menubuhkan, menyemak dan bersama-sama pihak pengurusan melaksanakan dasar dan prosedur mengenai pendedahan maklumat (whistleblowing) PGG Prinsip B: Memperkukuh Komposisi Ahli Lembaga Pengarah - Komposisi ahli Lembaga pengarah menyokong amalan pertimbangan yang objektif dan bebas. Setiap ahli dalam lembaga pengarah dan mereka yang dilantik ke dalam barisan pengurusan mempunyai perwatakan, pengalaman, integriti, kompetensi, dan masa untuk melaksanakan peranan dan tanggungjawab mereka dengan berkesan 1.12 - Lembaga Pengarah memastikan wujud Kod Tatalaku dan Etika (Kod) yang dilaksanakan dan dipatuhi oleh semua pegawai entiti terbabit. Kod ini menetapkan panduan asas tatalaku pekerja dan keperluan mematuhi standard tertinggi dalam tatalaku beretika dan profesional pada setiap masa 1.25 - Lembaga pengarah memastikan bahawa adanya Pelan Pencegahan Rasuah Organisasi (OACP). GRI 2-9 - Struktur dan komposisi tadbir urus 2-12 - Peranan badan tadbir urus tertinggi dalam hal menyelia pengurusan impak 2-14 - Peranan badan tadbir urus tertinggi dalam hal pelaporan kemampanan 2-15 - Konflik kepentingan
54 I PANDUAN PENZAHIRAN ESG RINGKAS RUJUKAN YANG BERKAITAN FTSE4GOOD GCG03 - Bilangan Ahli Lembaga Pengarah GCG04 - Bilangan Pengarah bebas dalam lembaga pengarah GCG05 - Bilangan wanita dalam lembaga pengarah GCG07 - Lembaga mengurus: (a) Konflik kepentingan; (b) Urus niaga pihak berkaitan ISSB IFRS S1: Tadbir Urus: Prgn 27 - Hlm 9 IFRS S1: Penzahiran maklumat mengenai sumber panduan: Prgn 59 - Hlm 18 IFRS S2: 410a.2 - Penerangan mengenai pendekatan untuk merangkumkan faktor persekitaran, sosial dan tadbir urus (ESG) dalam proses dan strategi pelaburan atau pengurusan kekayaan IFRS S2: 410a.3 - Perihalan mengenai dasar dan prosedur untuk undian proksi dan libat urus penerima pelaburan LAIN-LAIN Panduan Perniagaan SMEinfo: Memulakan Perniagaan Sendiri PANDUAN TAMBAHAN BILANGAN AHLI LEMBAGA PENGARAH Di samping bilangan pengarah, syarikat boleh menerangkan komposisi lembaga dan jawatankuasanya dengan indikator tambahan mengenai diversiti, seperti umur, etnik, kewarganegaraan, ketidakupayaan, atau sebarang indikator diversiti lain yang relevan untuk dilaporkan (rujukan tonggak Sosial: Diversiti, Kesaksamaan dan Keterangkuman). STRUKTUR TADBIR URUS Jawatankuasa lembaga pengarah dan pengurusan merujuk kepada struktur yang bertanggungjawab untuk membuat keputusan dan mengawasi pengurusan syarikat, termasuk impak alam sekitar, sosial dan pertimbangan tadbir urus syarikat. Secara ideal, lembaga pengarah dan jawatankuasa sokongan bertanggungjawab untuk menetapkan, meluluskan dan menyemak hala tuju, dasar, amalan dan kemajuan usaha kemampanan. Ia sepatutnya merangkumi perkara material utama serta metrik indikator prestasi utama yang dipantau oleh syarikat. Syarikat boleh menerangkan peranan lembaga pengarah, jawatankuasa dan eksekutif kanan dalam membangun dan mengurus strategi, dasar, serta proses syarikat yang berkaitan dengan hal kemampanan. Tambahan lagi, syarikat boleh memilih untuk menerangkan peranan dan proses lembaga pengarah dalam menyemak dan meluluskan sebarang maklumat yang dilaporkan. Syarikat boleh menerangkan kekerapan libat urus antara lembaga pengarah, jawatankuasa atau badan pengurusan dengan pihak berkepentingan mereka, serta kaedah dan inti pati libat urus tersebut. Syarikat juga boleh melaporkan proses pengesahan data yang dilakukan secara dalaman, dan jika berkenaan, oleh penyedia jaminan/audit pihak luar.
PANDUAN PENZAHIRAN ESG RINGKAS I 55 TADBIR URUS : KOMITMEN DASAR TONGGAK : TADBIR URUS TOPIK SEDG-G1 : STRUKTUR TADBIR URUS GAMBARAN KESELURUHAN TOPIK SEDG-G2 : KOMITMEN DASAR Dasar, proses dan komitmen syarikat - menjadi garis panduan, peraturan dan prosedur yang mengawal tingkah laku serta pembuatan keputusan pihak berkepentingan sesebuah syarikat, memastikan syarikat beroperasi dengan cara yang beretika dan bertanggungjawab, serta mematuhi undang-undang dan peraturan. TOPIK SEDG-G3 : PENGURUSAN RISIKO DAN PELAPORAN Komitmen dasar jelas, ditambah dengan proses dalaman dan panduan berkaitan untuk pihak berkepentingan, menunjukkan kesungguhan syarikat dalam menjaga tatakelola perniagaan yang bertanggungjawab merentasi seluruh organisasi dan rantaian bekalan, justeru memastikan syarikat tidak terlibat dalam kegiatan yang tidak beretika atau menyalahi undang-undang. yang TOPIK SEDG-G4 : PENCEGAHAN RASUAH TOPIK SEDG-G5 : PRIVASI PELANGGAN itu, dalam merumuskan komitmen dasarnya Oleh berhubung dengan tatakelola perniagaan, syarikat harus mengambil kira panduan kawal selia seperti yang ditetapkan oleh undang-undang (cth. Akta Syarikat 2016, Akta Suruhanjaya Sekuriti Malaysia 1993), pengawal selia industri dan penghakiman mahkamah. Syarikat juga boleh mempertimbangkan, jika berkaitan, penerimaan dan penjajaran dengan garis panduan tempatan (seperti MCCG oleh SC, Panduan Tadbir Urus Korporat oleh Bursa Malaysia), serta kod dan amalan antarabangsa yang terbaik bagi tadbir urus korporat, apabila melakukan pelaporan berlatarkan pertimbangan tadbir urus dan indikator mereka sendiri.
56 I PANDUAN PENZAHIRAN ESG RINGKAS ASAS PERTENGAHAN LANJUTAN 2 G - G D E S N E M T M O K I R A S A D SEDG-G2.1 : Menyenaraikan dasar- dasar syarikat; yang meliputi tetapi tidak terhad kepada: Kod Tatalaku Dasar Pencegahan Rasuah Dasar Pendedahan Maklumat (Whistleblowing) Dasar Kesihatan dan Keselamatan RUJUKAN YANG BERKAITAN BURSA Keperluan Penyenaraian, Bab 15: Bahagian B - Pengarah; Bahagian H - Pencegahan Rasuah dan 'Whistleblowing' MCCG Prinsip A: Kepimpinan dan Keberkesanan Lembaga Pengarah (Tanggungjawab Lembaga Pengarah; Komposisi Lembaga Pengarah) 3.1 - Lembaga Pengarah menetapkan Kod Tatalaku dan Etika untuk syarikat, dan bersama- sama dengan pihak pengurusan melaksanakan dasar dan prosedurnya termasuk mengurus konflik kepentingan, mencegah penyalahgunaan kuasa, rasuah, perdagangan orang dalam dan pengubahan wang haram 3.2 - Lembaga pengarah menubuhkan, menyemak dan bersama-sama pihak pengurusan melaksanakan dasar dan prosedur mengenai 'whistleblowing' PGG Prinsip B: Memperkukuh Komposisi Ahli Lembaga Pengarah - Komposisi ahli Lembaga pengarah menyokong amalan pertimbangan yang objektif dan bebas. Setiap ahli dalam lembaga pengarah dan mereka yang dilantik ke dalam barisan pengurusan mempunyai perwatakan, pengalaman, integriti, kompetensi, dan masa untuk melaksanakan peranan dan tanggungjawab mereka dengan berkesan 1.12 - Lembaga Pengarah memastikan wujud Kod Tatalaku dan Etika (Kod) yang dilaksanakan dan dipatuhi oleh semua pegawai entiti terbabit. Kod ini menetapkan panduan asas tatalaku pekerja dan keperluan mematuhi standard tertinggi dalam tatalaku beretika dan profesional pada setiap masa 1.25 - Lembaga pengarah memastikan bahawa adanya Pelan Pencegahan Rasuah Organisasi (OACP) GRI 2-23 - Komitmen dasar 2-24 - Menerapkan dasar komitmen
FTSE4GOOD ISSB LAIN-LAIN PANDUAN PENZAHIRAN ESG RINGKAS I 57 GRM05 Lembaga menyelia secara khusus: a. Kod Tatalaku, Kod Etika atau yang setara dengannya b. Risiko ESG GRM07 Kod/piagam/dokumen dasar syarikat atau yang setara dengannya: a. Menerangkan kerangka pengurusan risiko syarikat b. Kerangka pengurusan risiko tersebut haruslah meliputi risiko ESG secara khusus GRM08 Syarikat mempunyai pendekatan merentasi seluruh korporat dalam hal ketidakpatuhan termasuk: a. Prosedur untuk menyiasat dan membuat tindakan susulan ke atas sebarang ketidakpatuhan yang dikenal pasti b. Melaporkan bilangan tuntutan yang sahih atau insiden ketidakpatuhan GRM12 Syarikat: a. Mengkaji tahap pematuhan dengan Kod Tatalaku/Kod Etikanya dan mengenal pasti sebarang ketidakpatuhan b. Semakan secara berkala ke atas keberkesanan Kod Tatalaku/Kod Etikanya GAC05 Mekanisme kerahsiaan 'whistleblowing' untuk kakitangan meliputi: a. Unsur/jenis rasuah termasuk sogokan b. Pencegahan rasuah secara menyeluruh SLS30 Syarikat menangani pembulian dan/atau gangguan: a. Menyediakan saluran pelaporan sulit atau sistem 'whistleblowing' Pengurus diberi latihan dalam urusan pengendalian laporan atau kejadian buli atau gangguan IFRS S1: Tadbir Urus: Prgn 27 - Hlm 9 IFRS S1: Penzahiran maklumat mengenai sumber panduan: Prgn 59 - Hlm 18 IFRS S2: 410a.2 - Penerangan mengenai pendekatan untuk merangkumkan faktor persekitaran, sosial dan tadbir urus (ESG) dalam proses dan strategi pelaburan atau pengurusan kekayaan IFRS S2: 410a.3 - Perihalan mengenai dasar dan prosedur untuk undian proksi dan libat urus penerima pelaburan Panduan Perniagaan SMEinfo: Memulakan Perniagaan Sendiri
58 I PANDUAN PENZAHIRAN ESG RINGKAS PANDUAN TAMBAHAN DASAR TATALAKU PERNIAGAAN Syarikat harus menerangkan komitmen dasarnya bagi tatalaku perniagaan yang bertanggungjawab, termasuk dan sejajar dengan keperluan penyenaraian MCCG dan Bursa Malaysia. Syarikat harus melaporkan jangkaan, nilai, prinsip dan norma tatalaku yang ditetapkan dalam komitmen dasar. Syarikat harus menyediakan pautan kepada komitmen dasar jika tersedia secara umum. Dasar asas Kod Tatalaku, Polisi Pencegahan Rasuah, Polisi 'Whistleblowing' dan Polisi Kesihatan dan Keselamatan harus disertakan bersama, tetapi syarikat boleh mewujudkan dan merangkumkan dasar korporat amalan terbaik seperti Dasar Modal Insan, Dasar Pengurusan Risiko, Dasar Peluang Saksama, dan lain-lain. Syarikat juga boleh melaporkan bagaimana komitmen dasarnya dibangunkan, termasuk kepakaran dalaman dan luaran yang mempengaruhi komitmen dasar tersebut. Syarikat boleh melaporkan peringkat di mana setiap komitmen dasar berkenaan telah diluluskan dari dalam syarikat, termasuk sama ada ia adalah peringkat paling kanan, dan menerangkan sejauh mana komitmen dasar tersebut diguna pakai untuk aktiviti syarikat dan hubungan perniagaannya. Kategori pihak berkepentingan yang diberi perhatian khusus oleh syarikat, boleh meliputi klien, pengguna, pelanggan, pekerja dan masyarakat setempat. Mereka juga boleh termasuk individu yang tergolong dalam kumpulan atau populasi yang dianggap berisiko atau kumpulan rentan, seperti kanak-kanak; pembela hak asasi manusia; pekerja asing dan keluarga mereka; orang yang mungkin menjadi mangsa diskriminasi berdasarkan jantina atau kekurangan upaya. Syarikat boleh menerangkan cara ia menerapkan setiap komitmen dasarnya demi tatakelola perniagaan yang bertanggungjawab melalui aktiviti dan hubungan perniagaannya, termasuk tetapi tidak terhad kepada: Bagaimana ia memperuntukkan tanggungjawab untuk melaksanakan komitmen terbabit merentasi peringkat- peringkat berbeza dalam syarikat, Bagaimana ia mengintegrasikan komitmen terbabit ke dalam strategi syarikat, dasar operasi dan prosedur operasi, Bagaimana ia melaksanakan komitmennya dengan dan melalui hubungan perniagaannya, dan Latihan yang disediakan oleh syarikat untuk melaksanakan komitmen terbabit. DASAR KEMAMPANAN Sebagai penzahiran tambahan, syarikat digalakkan untuk mewujudkan Dasar Kemampanan. Dasar Kemampanan ialah tunjang komitmen syarikat ke atas kemampanan dan sejauh mana ia akan mula menyerap aspek kemampanan ke dalam pembuatan keputusan dan amalannya. Ia merumuskan standard dan amalan yang diguna pakai syarikat untuk menerapkan pertimbangan aspek alam sekitar, sosial dan tadbir urus ke dalam strategi jangka panjang dan operasi harian perniagaannya. Dasar Kemampanan meliputi, tetapi tidak terhad kepada: Kenyataan tujuan dan nilai syarikat Visi dan misi syarikat yang berkaitan Matlamat dan komitmen kemampanan syarikat Matlamat dan komitmen kemampanan dalam urusan dengan pihak berkepentingan, cth. pembekal, pelanggan, dsb. Komitmen dalam amalan Alam Sekitar, Sosial dan Tadbir Urus Contoh pertimbangan alam sekitar termasuk, antara lain, tumpuan kepada peralihan kepada tenaga boleh baharu, pemuliharaan sumber, penyumberan bahan mampan dan pengurusan sisa buangan Contoh pertimbangan sosial termasuk, antara lain, kepentingan hak buruh, komitmen terhadap diversiti, kesaksamaan dan keterangkuman, pembangunan dan kesejahteraan pekerja, serta libat urus bersama masyarakat
PANDUAN PENZAHIRAN ESG RINGKAS I 59 TADBIR URUS : PENGURUSAN RISIKO DAN PELAPORAN TONGGAK : TADBIR URUS TOPIK SEDG-G1 : STRUKTUR TADBIR URUS GAMBARAN KESELURUHAN TOPIK SEDG-G2 : KOMITMEN DASAR Pemerhatian di Malaysia menunjukkan terdapat penambahbaikan dan kemajuan merentasi pelbagai indikator audit dan pengurusan risiko, di samping integriti yang baik dalam amalan pelaporan korporat. Ini adalah hasil daripada kerangka kawal selia yang ketat dan kukuh, dibentuk oleh penggubal dasar dan para penggiat industri dalam menjulang amalan pengurusan risiko yang baik. TOPIK SEDG-G3 : PENGURUSAN RISIKO DAN PELAPORAN Dalam bidang pengurusan risiko, syarikat harus memastikan risiko berpotensi dan sedia ada dapat dikurangkan dan diurus secara efektif, termasuk risiko kemampanan yang berkaitan, untuk kekal tangkas dan bingkas terhadap pelbagai isu dan cabaran yang akan muncul. TOPIK SEDG-G4 : PENCEGAHAN RASUAH TOPIK SEDG-G5 : PRIVASI PELANGGAN Syarikat harus mengambil kira panduan kawal selia seperti yang ditetapkan oleh undang-undang (cth. Akta Syarikat 2016), pengawal selia industri dan penghakiman mahkamah. Syarikat juga boleh mempertimbangkan, jika berkaitan, penerimaan dan penjajaran dengan garis panduan tempatan (seperti MCCG oleh SC, Penyata Malaysia), serta kod dan amalan terbaik antarabangsa mengenai pengurusan risiko dan tujuan jaminan dalaman, dalam melakukan pelaporan berlatarkan pertimbangan pengurusan risiko dan penanda aras mereka sendiri.
60 I PANDUAN PENZAHIRAN ESG RINGKAS ASAS PERTENGAHAN LANJUTAN 3 G - G D E S O K S R N A S U R U G N E P I I N A R O P A L E P N A D SEDG-G3.1 : Melaporkan tahun terakhir laporan kewangan beraudit dikemukakan SEDG-G3.2 : Menyenaraikan risiko operasi dan aktiviti Syarikat, meliputi tetapi tidak terhad kepada: SEDG-G3.3 : Menyenaraikan risiko kemampanan syarikat jika berkenaan, meliputi tetapi tidak terhad kepada: Risiko pematuhan peraturan Risiko fizikal berkaitan iklim Risiko kesinambungan perniagaan
Risiko peralihan berkaitan iklim RUJUKAN YANG BERKAITAN BURSA Keperluan Penyenaraian, Bab 15: Bahagian D - Juruaudit; Bahagian E - Penzahiran Tadbir Urus Korporat Nota Amalan 9 - Bahagian II - Penyata Pengurusan Risiko dan Kawalan Dalaman Penyata Pengurusan Risiko dan Kawalan Dalaman: Garis Panduan untuk Pengarah Syarikat Penerbit Tersenarai MCCG 9.3 - Jawatankuasa Audit mempunyai dasar dan prosedur untuk menilai kesesuaian, objektiviti dan kebebasan juruaudit luaran bagi menjaga kualiti dan kebolehpercayaan penyata kewangan beraudit 10.1 - Lembaga hendaklah mewujudkan rangka kerja pengurusan risiko dan kawalan dalaman yang berkesan 10.2 - Lembaga hendaklah menzahirkan ciri-ciri rangka kerja pengurusan risiko dan kawalan dalaman, serta kecukupan dan keberkesanan rangka kerja ini 11.0 - Syarikat mempunyai rangka kerja tadbir urus, pengurusan risiko dan kawalan dalaman yang berkesan dan pihak berkepentingan dapat menilai keberkesanan rangka kerja tersebut PGG 1.19 - Jawatankuasa Audit bertanggungjawab untuk menyemak proses pelaporan kewangan dan rangka kerja kawalan dalaman dengan melaksanakan antara lain fungsi berikut:......(d) jika berkenaan, pelantikan atau pelantikan semula juruaudit luar 1.6 - Dalam melaksanakan tanggungjawabnya, lembaga pengarah hendaklah antara lain...memastikan terdapat rangka kerja yang baik untuk perihal kawalan dalaman dan pengurusan risiko 2.13 - Lembaga Pengarah secara berterusan wajar mengenal pasti keperluan latihan untuk pengarahnya dan menyediakan program latihan bagi menangani kelemahan yang dikenal pasti atau mempunyai usaha untuk mengikuti perkembangan terkini serta potensi risiko baharu. 3.2 - Perbincangan tentang risiko-risiko baharu, termasuk risiko alam sekitar, sosial dan tadbir urus.
GRI FTSE4GOOD ISSB LAIN-LAIN PANDUAN PENZAHIRAN ESG RINGKAS I 61 2-2 - Entiti yang disertakan dalam pelaporan kemampanan organisasi 2-3 - Tempoh, kekerapan dan titik sentuh pelaporan 2-5 - Jaminan luaran 2-14 - Peranan badan tadbir urus tertinggi dalam pelaporan kemampanan 2-24 - Penerapan komitmen dasar GRM05 Lembaga menyelia secara khusus: a. Kod Tatalaku, Kod Etika atau yang setara dengannya b. Risiko ESG GRM07 Kod/piagam/dokumen dasar syarikat atau yang setara dengannya: a. Menerangkan rangka kerja pengurusan risiko syarikat b. Rangka kerja pengurusan risiko tersebut meliputi risiko ESG secara khusus GRM08 Syarikat mempunyai pendekatan merentasi seluruh korporat berkenaan ketidakpatuhan termasuk: a. Prosedur untuk menyiasat dan membuat tindakan susulan ke atas sebarang ketidakpatuhan yang dikenal pasti b. Melaporkan bilangan tuntutan sahih atau insiden ketidakpatuhan GRM10 - Syarikat komited untuk: a. Melakukan penggiliran tetap juruaudit/rakan kongsi audit b. Membuka tender untuk firma audit baharu secara berkala GRM11 - Syarikat bersedia menghadapi kejadian dan insiden bencana besar ESG dengan: a. Perancangan senario b. Mempunyai pelan tindak balas IFRS S1: Strategi dan pembuatan keputusan: (Prgn 33 - Hlm 12) IFRS S1: Kedudukan kewangan, prestasi kewangan dan aliran tunai: (Prgn 34, 35 - Hlm 12) IFRS S1: Objektif: (Prgn 1- Hlm 6) IFRS S1: Risiko dan peluang berkaitan kemampanan: (Prgn 30, 32 - Hlm 11) IFRS S1: Kebingkasan: (Prgn 41 - Hlm 14) IFRS S1: Pengurusan risiko: (Prgn 44 - Hlm 14) IFRS S1: Metrik dan sasaran: (Prgn 46 - Hlm 15) IFRS S2: TC-SI-550a.2 - Penerangan mengenai risiko kesinambungan perniagaan yang berkaitan dengan gangguan operasi Penyata Kawalan Dalaman (Panduan untuk Pengarah Syarikat dalam Senarai Awam) Melaksanakan Cadangan Pasukan Petugas Hal Ehwal Penzahiran Kewangan Berkaitan Iklim
62 I PANDUAN PENZAHIRAN ESG RINGKAS PANDUAN TAMBAHAN TAHUN LAPORAN KEWANGAN BERAUDIT Penzahiran ini tidak berhasrat untuk mengkehendaki rangkuman kewangan yang ekstensif berserta penzahiran laporan kewangan beraudit yang terkini dibuat, adalah diandaikan bahawa penzahiran kewangan telah pun disediakan dan dilaporkan dengan sewajarnya. RISIKO OPERASI Sebagai permulaan, syarikat boleh menjalankan penilaian risiko secara asas (menyatakan operasi yang dianggap terdedah kepada risiko dalam hal pematuhan kawal selia atau kesinambungan perniagaan), kemudian ditingkatkan kematangan serta kerumitan penilaian tersebut dari tahun ke tahun - jika boleh dengan mengikut beberapa panduan seperti yang diterangkan di bawah. Pengurusan risiko yang terdiri daripada proses mengenal pasti, menilai kebarangkalian, membuat keutamaan dan mengurangkan ancaman kepada syarikat, adalah proses kritikal yang membantu memastikan kesinambungan dan pertumbuhan perniagaan, selain menjadi penjana nilai. Ia meliputi pembentukan rangka kerja risiko, komunikasi mengenainya di seluruh organisasi dan mewujudkan sistem pemantauan kemajuan dalam aspek ini. Kawalan dalaman boleh dilaksanakan dalam operasi harian dan melalui fungsi audit, risiko atau pematuhan. Syarikat juga boleh menubuhkan dan mengekalkan fungsi audit dalaman sebagai sebahagian daripada proses pengurusan risikonya. Pertimbangan risiko korporat boleh menjangkau tiga medan utama, iaitu dalam risiko perniagaan strategik, risiko operasi dan risiko kewangan. Risiko kemampanan yang diterangkan di bawah boleh memberi kesan langsung kepada ketiga-tiga medan ini. RISIKO KEMAMPANAN Sebagai permulaan, syarikat boleh menjalankan penilaian risiko kemampanan secara asas (menyatakan operasi yang dianggap terdedah kepada risiko dalam impak fizikal dan peralihan berkaitan iklim), kemudian ditingkatkan kematangan dan kerumitan penilaian tersebut dari tahun ke tahun - jika boleh dengan mengikut beberapa panduan seperti yang diterangkan di bawah. Syarikat boleh menerangkan proses pengurusan risiko mereka dalam mengenal pasti, menilai dan mengurus risiko berkaitan iklim, dan menilai sama ada keperluan kawal selia berkaitan perubahan iklim yang sedia ada dan yang baharu telah dipertimbangkan. Pasukan Petugas Hal Ehwal Penzahiran Kewangan Berkaitan Iklim (TCFD) seharusnya mengasingkan risiko berkaitan iklim kepada dua kategori utama: (1) risiko yang berkaitan dengan peralihan kepada ekonomi rendah karbon (cth. risiko dasar dan undang-undang, risiko teknologi, risiko pasaran, risiko reputasi) dan; (2) risiko yang berkaitan dengan impak fizikal perubahan iklim (cth. risiko akut, risiko kronik). Contoh risiko berkaitan iklim, yang boleh mengakibatkan peningkatan kos operasi/modal, pengurangan hasil dan hapus kira aset, termasuk: Risiko dasar dan undang-undang - syarat pelaporan emisi yang ditambah baik, peraturan bagi produk dan perkhidmatan sedia ada Risiko teknologi - kos untuk beralih kepada teknologi emisi yang lebih rendah Risiko pasaran - perubahan dalam tingkah laku pelanggan, peningkatan kos bahan mentah Risiko akut - kejadian cuaca ekstrem yang semakin buruk Risiko kronik - kenaikan min suhu dan paras laut Penilaian risiko kemampanan sebaiknya diperluaskan untuk merangkumi risiko sosial (dalaman dan luaran syarikat) dan risiko tadbir urus (sebaik-baiknya dirangkumkan sekali dalam pengurusan risiko korporat).
PANDUAN PENZAHIRAN ESG RINGKAS I 63 TADBIR URUS : PENCEGAHAN RASUAH TONGGAK : TADBIR URUS TOPIK SEDG-G1 : STRUKTUR TADBIR URUS GAMBARAN KESELURUHAN TOPIK SEDG-G2 : KOMITMEN DASAR Rasuah untuk sekian lama menjadi satu bentuk risiko dan kekhuatiran yang utama di peringkat global, dalam pasaran maju dan yang sedang membangun. Transparency International mentakrifkan rasuah sebagai penyalahgunaan kuasa yang diamanahkan demi keuntungan peribadi, ia menghakis kepercayaan, melemahkan demokrasi, menghalang pembangunan ekonomi, dan mampu meluaskan lagi jurang ketidaksamarataan, kemiskinan, perpecahan sosial dan krisis alam sekitar. TOPIK SEDG-G3 : PENGURUSAN RISIKO DAN PELAPORAN Penilaian risiko boleh membantu menilai potensi insiden rasuah di dalam dan berkaitan dengan syarikat serta membantu syarikat membentuk dasar dan prosedur untuk memerangi rasuah. Tambahan lagi, komunikasi dan latihan dapat membina kesedaran di peringkat dalaman dan luaran serta kapasiti yang diperlukan untuk memerangi rasuah. TOPIK SEDG-G4 : PENCEGAHAN RASUAH TOPIK SEDG-G5 : PRIVASI PELANGGAN Di Malaysia, Suruhanjaya Pencegahan Rasuah Malaysia (SPRM) telah ditubuhkan di bawah Akta Suruhanjaya Pencegahan Rasuah Malaysia 2009 sebagai satu entiti tunggal bagi menentang rasuah di Malaysia, dengan bidang kuasanya yang dikhususkan untuk menyiasat dan mencegah sebarang bentuk rasuah dan salah guna kuasa dalam negara. Sementara itu, MCCG menetapkan keperluan bagi komitmen lembaga pengarah untuk menggalakkan tatakelola perniagaan yang baik dan memelihara budaya korporat sihat yang mampu menggalakkan semangat integriti, ketelusan dan keadilan, antaranya termasuk mencegah penyalahgunaan kuasa dan rasuah dalam syarikat. Oleh yang demikian, syarikat harus mengambil kira peruntukan Akta Suruhanjaya Pencegahan Rasuah Malaysia 2009 di samping undang-undang dan/atau peraturan berkaitan pencegahan rasuah tempatan dan antarabangsa yang lain (seperti MCCG yang diterbitkan oleh SC, Garis Panduan Prosedur Mencukupi oleh Jabatan Perdana Menteri dll.) dalam melakukan pelaporan berlatarkan indikator ini.
64 I PANDUAN PENZAHIRAN ESG RINGKAS ASAS PERTENGAHAN LANJUTAN 4 G - G D E S N A H A G E C N E P H A U S A R SEDG-G4.1 : Melaporkan bilangan keseluruhan dan sifat insiden rasuah yang disahihkan, jika ada SEDG-G4.2 : Melaporkan jumlah keseluruhan dan peratusan pekerja yang telah menerima latihan mengenai dasar syarikat terhadap pencegahan sogokan dan rasuah SEDG-G4.3 : Menyenaraikan risiko utama berkaitan dengan rasuah RELATED REFERENCES BURSA Hal Kemampanan Lazim: C1 (a) - Peratusan pekerja yang telah menerima latihan mengenai pencegahan rasuah mengikut kategori pekerja Hal Kemampanan Lazim: C1 (b) - Peratusan operasi yang telah dinilai bagi risiko berkaitan rasuah Hal Kemampanan Lazim: C1 (c) - Insiden rasuah yang telah disahihkan dan tindakan yang diambil Keperluan Penyenaraian, Bab 15, Bahagian H - Pencegahan Rasuah dan 'Whistleblowing' MCCG 4.1.2 - Memastikan pekerja memahami sepenuhnya dan menghargai nilai proses dan prosedur tadbir urus korporat yang baik melalui latihan, program kesedaran dan komunikasi yang baik G11.1 - Fungsi audit dalaman membantu syarikat mencapai matlamatnya dengan membawakan pendekatan berobjektif dan berdisiplin untuk menilai dan menambah baik keberkesanan proses pengurusan risiko, kawalan dalaman, pencegahan rasuah, 'whistleblowing' dan tadbir urus PGG 1.25 - Lembaga memastikan bahawa wujudnya Pelan Pencegahan Rasuah Organisasi (OACP) dalam syarikat 1.27 (Panduan) - Jawatankuasa Risiko Lembaga hendaklah memastikan bahawa risiko rasuah disertakan dalam penilaian risiko tahunan entitinya dan langkah- langkah yang sesuai diambil untuk menangani risiko tersebut GRI 205-1 - Operasi dinilai untuk risiko yang berkaitan dengan rasuah 205-2 - Komunikasi dan latihan tentang dasar dan prosedur pencegahan rasuah 205-3 - Insiden rasuah yang disahihkan dan tindakan yang diambil FTSE4GOOD GAC08 - Training for staff on the anti-corruption policy GAC09 - Corruption risk assessment for company operations GAC10 - Procedures are in place to address corruption in operations that are assessed to be 'high risk' covering GAC11 - Process for intermediaries (including contractors or agents) GAC13 - Disclosure of number of staff disciplined or dismissed due to non- compliance with anti-corruption policy/policies GAC14 - Disclosure of cost of fines, penalties or settlements in relation to corruption ISSB
PANDUAN PENZAHIRAN ESG RINGKAS I 65 LAIN-LAIN Langkah Praktikal untuk Menangani Seksyen 17A yang diterbitkan oleh Bursa Malaysia Garis Panduan Prosedur Mencukupi yang dikeluarkan oleh Jabatan Perdana Menteri Panduan Pencegahan Rasuah Global yang dikeluarkan oleh Transparency International Mendiagnosis Risiko Rasuah - Panduan Pelaksanaan Penilaian Risiko Rasuah yang Berkesan Kit Pencegahan Rasuah untuk PKS yang dikeluarkan oleh G20 PANDUAN TAMBAHAN BILANGAN INSIDEN Jumlah insiden yang disahihkan haruslah mencakupi insiden di mana kakitangan dibuang kerja atau dikenakan tindakan disiplin kerana rasuah. Syarikat boleh mempertimbangkan untuk melaporkan jumlah insiden yang disahihkan apabila kontrak dengan rakan kongsi perniagaan ditamatkan atau tidak diperbaharui kerana kesalahan berkaitan rasuah. Kes undang-undang awam berkaitan rasuah boleh merangkumi siasatan awam yang semasa, pendakwaan, ataupun kes yang telah ditutup. LATIHAN PENCEGAHAN RASUAH Komunikasi dan penguatkuasaan dasar dan prosedur pencegahan rasuah serta pencegahan sogokan oleh syarikat perlulah konsisten, menyeluruh dan nyata. Penzahiran ini bertujuan untuk merakamkan darjah takat dan capaian latihan mengenai pencegahan rasuah dan sogokan dalam kalangan semua pekerja syarikat. RISIKO RASUAH Syarikat harus menjalankan penilaian risiko rasuah secara berkala dan apabila berlaku perubahan dalam undang-undang atau dalam situasi perniagaan, yakni bagi mengenal pasti, menganalisis, menilai dan mengutamakan risiko rasuah dari sudut dalaman dan luaran syarikat. Penilaian risiko ini harus digunakan untuk mewujudkan proses, sistem dan kawalan bersesuaian seperti yang diluluskan oleh lembaga pengarah dan pengurusan untuk mengurangkan risiko-risiko rasuah yang khusus dihadapi oleh syarikat. Penzahiran tersebut meliputi pengenalpastian risiko penting dalam syarikat melibatkan rasuah. Syarikat juga boleh menyertakan penilaian risiko yang tertumpu kepada rasuah atau rangkuman rasuah sebagai faktor risiko dalam proses penilaian risiko keseluruhan. Disyorkan untuk menjalankan penilaian risiko secara berkala, manakala semakan menyeluruh dijalankan apabila perlu atau berlaku perubahan besar dalam syarikat. Penilaian mungkin termasuk, tetapi tidak terhad kepada, kelemahan dalam tadbir urus dan sistem dalaman, ketelusan urus niaga kewangan, sifat aktiviti perniagaan, pematuhan terhadap keperluan pencegahan rasuah oleh rakan perniagaan dan pihak luar. Risiko rasuah berkaitan dengan semua jenis risiko yang wujud dalam aktiviti syarikat, cth. risiko fidusiari, risiko undang-undang, risiko operasi, risiko reputasi dll. Dalam melaksanakan analisis risiko, syarikat harus memahami dan menilai tahap risiko terhadap operasi tersebut, termasuk pendedahan kepada agensi dan pegawai kerajaan, undang-undang dan peraturan berkaitan rasuah, terma dan syarat pembayaran, latar belakang dan butiran rakan perniagaan, yang kemudiannya membolehkan syarikat menentukan keutamaan dan bidang tumpuan dalam mengurangkan risiko rasuah dalam operasi serta rantaian bekalannya. Penilaian risiko rasuah boleh dilakukan secara tunggal, dan seterusnya dirangkumkan dan disepadukan ke dalam daftar risiko am syarikat.
66 I PANDUAN PENZAHIRAN ESG RINGKAS TADBIR URUS : PRIVASI PELANGGAN TONGGAK : TADBIR URUS TOPIK SEDG-G1 : STRUKTUR TADBIR URUS GAMBARAN KESELURUHAN TOPIK SEDG-G2 : KOMITMEN DASAR Seperti yang digariskan dalam Garis Panduan OECD untuk Perusahaan Multinasional, syarikat dijangka dapat menghormati privasi pengguna dan mengambil langkah yang munasabah untuk memastikan keselamatan data peribadi yang mereka kumpul, simpan, proses atau sebarkan terpelihara. Syarikat dijangka mengehadkan pengumpulan data peribadi, mengumpul data dengan cara yang sah dan telus, serta tidak mendedahkan atau menggunakan maklumat pelanggan peribadi untuk sebarang tujuan selain daripada yang dipersetujui. TOPIK SEDG-G3 : PENGURUSAN RISIKO DAN PELAPORAN TOPIK SEDG-G4 : Di Malaysia, Akta Perlindungan Data Peribadi 2010 telah diperkenalkan untuk mengawal selia pemprosesan data peribadi dan keselamatan maklumat dalam urus niaga komersial, yang perlu diambil kira oleh syarikat apabila mengurus data dan maklumat pelanggan mereka. PENCEGAHAN RASUAH TOPIK SEDG-G5 : PRIVASI PELANGGAN
5 G - G D E S I S A V R P I N A G G N A L E P PANDUAN PENZAHIRAN ESG RINGKAS I 67 ASAS PERTENGAHAN LANJUTAN SEDG-G5.1 : Melaporkan jumlah keseluruhan dan sifat aduan berasas yang diterima berkenaan dengan pelanggaran privasi pelanggan dan kehilangan data pelanggan, jika ada RELATED REFERENCES BURSA Hal Kemampanan Lazim: C8 (a) - Bilangan aduan berasas mengenai pelanggaran privasi pelanggan dan kehilangan data pelanggan MCCG 13.3 Syarikat tersenarai juga harus mengambil langkah yang perlu untuk memastikan amalan kebersihan siber yang baik dilaksanakan termasuk privasi dan keselamatan data untuk mencegah ancaman siber GRI 418-1 - Aduan berasas mengenai pelanggaran privasi pelanggan dan kehilangan data pelanggan FTSE4GOOD SHR07 Menangani urusan privasi data melalui: a. Mempunyai pernyataan/dasar Menjadi ahli dalam inisiatif industri yang berkaitan seperti Inisiatif Rangkaian Global ISSB
LAIN
LAIN
68 I PANDUAN PENZAHIRAN ESG RINGKAS PANDUAN TAMBAHAN BILANGAN INSIDEN Jumlah aduan berasas yang diterima merujuk kepada pelanggaran privasi pelanggan. Ia boleh dikategorikan, tetapi tidak terhad kepada yang berikut: Aduan yang diterima daripada pihak luar dan disahihkan oleh syarikat Aduan daripada badan kawal selia Di samping itu, syarikat boleh mempertimbangkan untuk mendedahkan jumlah kebocoran, kecurian atau kehilangan data pelanggan yang dikenal pasti. Jika syarikat tidak mengenal pasti sebarang aduan berasas berhubung dengan privasi pelanggan, syarikat boleh mempertimbangkan untuk menzahirkan satu kenyataan ringkas mengenai fakta ini. PENILAIAN RISIKO Menurut Gartner, menjelang 2023, 65% daripada populasi dunia akan dilindungi maklumat peribadinya di bawah peraturan privasi moden. Oleh itu, pengurusan data pelanggan syarikat akan menjadi lebih kritikal. Dalam mengumpul dan menyimpan Maklumat Identifikasi Peribadi, syarikat perlu memastikan bahawa mereka berada dalam semua had penyelenggaraan dan penggunaan data yang dikehendaki, serta dapat memberi respons kepada permintaan daripada pihak berkuasa dan pelanggan. Sebagai tambahan, syarikat boleh menjalankan Penilaian Risiko Privasi atau Penilaian Risiko Perlindungan Data untuk mengelakkan pelanggaran privasi yang disengajakan atau tidak disengajakan. Ia boleh dilakukan sebagai audit dalaman berkala bagi mengenal pasti risiko dan kelemahan, berpandukan kerangka global seperti EU General Data Protection Regulation (GDPR) Article 35 Data Protection Impact Assessment (DPIA) atau California Consumer Privacy Rights Act (CPRA) §1798.185(15)(B) Privacy Risk Assessment.
GLOSARI AKRONIM PANDUAN PENZAHIRAN ESG RINGKAS I 69