KURSUS PENGURUSAN BAHAN KIMIA DI TEMPAT KERJA Ainun Rahmahwati bt Ainuddin @ Nordin, Dr Eng Head Radiation and Chemical Safety Unit Occupational Safety, Health and Environment Division (OSHE) (Radiation Protection Officer UTHM)
Mengapa kemalangan berlaku?
HIRARC Latihan
Faktor Penyeliaan
Perundangan SOP
Kompetensi
Definisi : BAHAYA & RISIKO BAHAYA : Punca atau keadaan yang mempunyai potensi untuk menyebabkan :- Kecederaan @ Penyakit kepada manusia, Kerosakan hartabenda Pencemaran persekitaran Kombinasi kesemuanya RISIKO Pendedahan relatif kepada hazad
BAHAYA DI TEMPAT KERJA
Bagaimana untuk menguruskan Keselamatan dan Kesihatan Pekerjan di tempat kerja? Memerlukan komitmen MAJIKAN memenuhi 3 LANGKAH ini : 1.Tempat kerja mesti memiliki Dasar Keselamatan dan Kesihatan Pekerjaan; 2.Pengurusan (termasuk HIRARC, latihan, arahan and audit) Keselamatan dan Kesihatan Pekerjaan . 3.Mengambil tindakan pemulihan bagi apa-apa penambahbaikan yang perlu dibuat.
DASAR KESELAMATAN DAN KESIHATAN PEKERJAAN Adalah menjadi DASAR Universiti Tun Hussein Onn Malaysia untuk menyediakan, setakat yang praktik, persekitaran premis / tempat kerja yang selamat, keadaan yang sihat, selesa serta kebajikan kepada semua pekerja dan pelanggannya. Untuk melaksanakan DASAR ini dengan jayanya, pihak pengurusan mempunyai tanggungjawab untuk: - MEMASTIKAN persekitaran premis tempat dan sistem kerja adalah selamat dan sihat. • MENYEDIAKAN kemudahan dan peralatan asas supaya semua tugas harian dapat dijalankan dengan selamat. MENENTUKAN bahawa semua maklumat, arahan, latihan dan penyediaan untuk menjalankan tugas dengan selamat dan tanpa risiko kesihatan disampaikan kepada semua pekerja. MEMENUHI undang - undang - Akta Keselamatan dan Kesihatan Pekerjaan 1994 (Akta 514) dan semua peraturan dan prosedur yang berkaitan. Dalam melaksanakan DASAR ini, Universiti Tun Hussein Onn Malaysia percaya bahawa ia akan menjadi kod amalan standard untuk membantu dan mengamalkan budaya kerja yang selamat dan sihat dengan kerjasama semua pihak.
SLOT 1: AKTA KESELAMATAN DAN KESIHATAN PEKERJAAN 1994 (OSHA 1994)
FALSAFAH DAN PRINSIP "Tanggungjawab memastikan keselamatan dan kesihatan di tempat kerja terletak atas mereka yang mewujudkan risiko dan mereka yang bekerja dengan risiko tersebut" Peraturan Kendiri (Self Regulation) Perundingan Kerjasama dan penglibatan pekerja
TUJUAN OSHA 1994 1. Keselamatan, kesihatan dan kebajikan orang yang sedang bekerja; - (Pekerja) 2. Melindungi orang bekerja dan selainnya daripada aktiviti yang melibatkan risiko;- (orang awam, pelawat, dsb) 3. Mengadakan suasana tempat kerja selamat dan sihat (bersesuaian dengan kehendak fizikal dan mental pekerja) 4. Untuk mengadakan perundangan keselamatan dan kesihatan pekerjaan dengan peraturan dan tataamalan industri yang diluluskan di bawah peruntukan Akta -(tidak terhad kpd akta & peraturan)
SKOP AKTA 514 ORANG YANG BEKERJA :- dalam semua sektor di Malaysia mengikut Jadual Pertama • Kecuali :- • pekerjaan di atas kapal (termaktub dibawah Ordinan Perkapalan Saudagar 1952) • Angkatan tentera JADUAL PERTAMA Pengilang • Pelombongan dan Penguarian • Pembinaan • Pertanian, Perhutanan dan Perikanan; • Pengangkutan, penyimpanan dan Komunikasi Kemudahan • Perdagangan Borong dan Runcit • Hotel dan Restoran • Kewangan, Insurans, Harta Tanah dan Perkhidmatan Perniagaan • Perkhidmatan Awam dan Pihak Berkuasa Berkanun (Subseksyen 1(2))
KEWAJIPAN AM MAJIKAN (SEKSYEN 15(1)) Majikan perlu memastikan setakat yang praktik, keselamatan, kesihatan dan kebajikan pekerjanya. teruknya bahaya atau risiko pengetahuan dan cara menghapuskan atau mengurangkan bahaya atau risiko terdapat dan kesesuaian cara menghapuskan atau mengurangkan bahaya atau risiko kos menghapuskan atau mengurangkan bahaya atau risiko mengikut perundangan, majikan berkewajipan untuk menyediakan keperluan asas yang sesuai terhadap pekerjanya; jika tidak mematuhinya adalah satu kes jenayah.
KEWAJIPAN AM MAJIKAN (SEKSYEN 15(2)) Setakat yang praktik Mengada dan penyenggara loji dan sistem kerja • Membuat perkiraan bagi penggunaan, pengendalian, penanganan, penyimpanan dan pengangkutan loji dan bahan Mengadakan maklumat, arahan, latihan dan penyeliaan • Mengada dan menyenggara tempat kerja dan laluan keluar / masuk ke / dari sebarang tempat kerja Mengada dan menyenggara persekitaran kerja dan dengan kemudahan kebajikan yang mencukupi
KEWAJIPAN AM MAJIKAN (SEKSYEN 17) untuk memastikan tiada risiko kepada pekerja dan bukan pekerjanya daripada aktiviti pengusahaannya pengadaan maklumat kepada orang lain kesan yang wujud daripada aktiviti pengusahaannya ERP, Responsible Care
KEWAJIPAN MAJIKAN (SEKSYEN 28, 29 & 30) mengadakan pengawasan perubatan; mengaji pegawai keselamatan dan kesihatan; menubuhkan jawatankuasa keselamatan dan kesihatan di tempat kerja.
a. Kes-kes penyakit; b.Proses atau bahan yang digunakan; c. Orang di bawah umur 16 tahun; d.Pekerjaan melibatkan risiko khas kepada kesihatan. Pengawasan perubatan yang dijalankan oleh Doktor Kesihatan Pekerjaan (OHD - yang perlu berdaftar dengan JKKP).
KEWAJIPAN MAJIKAN (SEKSYEN 32) Pemberitahuan mengenai kemalangan, kejadian bahaya, keracunan pekerjaan dan penyakit pekerjaan kepada pejabat JKKP yang berdekatan. Wujud Peraturan baru yang berkuatkuasa pada Mac 2005
KEWAJIPAN AM PEKERJA (SEKSYEN 24) Pekerja yang sedang bekerja • Memberi perhatian bagi keselamatan dan kesihatan dirinya dan orang lain Bekerjasama dengan majikan dan orang lain dalam pematuhan AKTA Memakai Peralatan Perlindungan Diri Yang Dibekalkan Mematuhi Langkah Keselamatan dan Kesihatan Yang Ditetapkan oleh Majikan
Statistik kemalangan pekerjaan
Statistik Kemalangan, Kejadiaan Berbahaya, Penyakit dan Keracunan Pekerjaan UTHM 20 19 15 13 10 5 3 3 0 2016 2017 2018 2019
OSHA 1994 • FMA 1967 • PSMA 1984 OSH Awareness Program • OSH Award • ERP Program • Etc... Pematuhan perundang an Pembudayaa n kkp di tempat kerja Pelaksanaan sistem pengurusan kkp ditempat kerja Komitmen majikan dan pekerja MS 1722 • OHSAS 18001 • ILO OSH Guidelines Etc... Commitment • Tanggungjawab • Peruntukkan Kewangan • Latihan Berterusan • Etc..
SLOT 2: Daftar Bahan Kimia Dan Risalah Data Keselamatan Kimia
PENGENALAN "BAHAN KIMIA" Unsur kimia, sebatian atau campuran daripadanya, sama ada asli atau tiruan, tetapi tidak termasuk mikro organisma
"bahan kimia berbahaya kepada kesihatan" Mana-mana bahan kimia yang :- (a) disenaraikan dalam Jadual I atau II (USECHH Reg. 2000); (b) mempunyai mana-mana sifat yang diketegorikan dalam bahagian B Jadual I Peraturan-Peraturan Keselamatan dan Kesihatan Pekerjaan (Pengelasan, Pelabelan dan Helaian Data Keselamatan Bahan Kimia Berbahaya) 2013; (c) terdapat dalam tarif "racun makhluk perosak" di bawah Akta Racun Makhluk Perosak 1974 [Akta 149]; atau (d) disenaraikan dalam Jadual Pertama Peraturan-Peraturan Kualiti Alam Sekeliling (Buangan Terjadual) 1989 ; 28
Bahan Kimia Berbahaya Kepada Kesihatan yang dikecualikan daripada USECHH Reg 2000:- Ditakrifkan sebagai bahan radioaktif di bawah Akta Perlesenan Tenaga Atom (AKTA 304) barang makanan keluaran farmaseutikal berbahaya semata-mata oleh sebab sifat mudah meletup atau terbakar, atau semata-mata kerana bahan kimia tersebut berada pada suhu tinggi atau rendah atau pada tekanan tinggi. 29
Program pengurusan kimia pengurusan aktiviti mengikut Rangka perundangan untuk menjangka dan mencegah keadaan yang mungkin mengakibatkan kecederaan, kesihatan yang buruk atau kesan alam sekitar 30
Salah satu komponen penting dalam program keselamatan makmal adalah pengurusan kimia. Pengurusan kimia yang berhemat termasuk proses berikut Perolehan Kimia Penyimpanan Kimia Pengendalian Kimia Inventori Kimia Pengangkutan & Pemindahan Kimia Buangan Kimia 31
Perolehan kimia Keperluan • Maklumat tentang kimia diperolehi • Penerimaan dan pemeriksaan Penyimpanan kimia • Memisahkan dan menyimpan semua bahan kimia mengikut kategori bahaya dan keserasian Semua bekas kimia mestilah dilabelkan dengan nama penuh kimia • Bilik-bilik yang digunakan secara khusus untuk penyimpanan dan pengendalian bahan kimia haruslah direka dengan sesuai dan menjadi kawasan akses terkawal yang dikenal pasti dengan papan tanda 32
Pengendalian kimia Maklumat tentang kimia yang di kendali • Kawalan terhadap pendedahan kepada kimia Inventori kimia • Bahan kimia yang disimpan harus diperiksa secara berkala (sekurang-kurangnya setiap 3 bulan) untuk penggantian, kemerosotan, dan integriti bekas Inventori berkala perlu dilakukan, dengan barang-barang yang tidak diperlukan dibuang atau dikembalikan ke bilik stor
Pengangkutan & pemindahan kimia • Prosedur selamat semasa memindah atau mengangkut bahan kimia dari satu tempat ke tempat lain Prosedur selalu diikuti Buangan kimia Semua sisa kimia mesti disimpan dan dilupuskan dengan mematuhi keperluan pengawalseliaan persekutuan, negeri, tempatan dan institusi yang berkenaan Bekas-bekas sampah hendaklah dilabel dengan betul dan haruslah saiz minimum yang diperlukan 34
Pengunaan dan Standard Pendedahan Bahan Kimia Berbahaya Kepada Kesihatan (USECHH) Peraturan-Peraturan Keselamatan dan Kesihatan Pekerjaan 2000 35
INTRODUCTION TO USECHH REGULATIONS Made under Section 66 of OSHA 1994 Sixth Regulation under OSHA 1994 To protect safety and health of employee and other person from being affected by chemical hazardous to health use at the place of work Gazetted on 4th April 2000 Come into force on 4th April 2000 36
KEWAJIPAN MAJIKAN DAN ORANG YANG BEKERJA SENDIRI DI BAWAH USECHH REG. 1. Pengenalpastian bahan kimia berbahaya kepada kesihatan 2. Had pendedahan yang dibenarkan 3. Penaksiran risiko kepada kesihatan 4. Tindakan untuk mengawal pendedahan 5. Pelabelan dan pelabelan semula 6. Maklumat, arahan dan latihan 7. Pengawasan pendedahan di tempat kerja 8. Pengawasan kesihatan 9. Tanda amaran 10. Penyimpanan rekod
Semakan Dan Penyelenggaraan Daftar Bahan Kimia Berbahaya PART II, USECHH 2000, REG 5 Seseorang/Pasukan hendaklah mengenalpasti dan merekodkan bahan kimia yang digunakan di dalam Daftar Bahan Kimia Daftar hendaklah disenggarakan dalam keadaan teratur dan baik dan dikemas kini dari semasa ke semasa mengikut keperluan USECHH , dan termasuk yang berikut: ü nama ü kuantiti ü keadaan fizikal ü pembendung tumpahan ü bahaya kesihatan Maklumat dalam daftar akan membolehkan sistem kerja yang selamat diwujudkan untuk menerima, menyimpan, menggunakan, mengendalikan dan membuang. Daftar ini akan dianggap sebagai senarai "Bahan Kimia yang Diluluskan" Daftar biasanya merupakan titik permulaan bagi penilai dalam menjalankan CHRA. 38
KURSUS KKP, KAMPUS PAGOH 39
PART VII, USECHH 2000, Semakan Dan Penyelenggaraan SDS REG 24 & 25 Pengilang, pengedar atau pengimport diperlukan menyediakan Helaian Data Keselamatan (SDS) untuk setiap bahan kimia yang diklasifikasikan sebagai berbahaya pada pengguna. Maklumat dalam SDS termasuk - Sifat bahan kimia tersebut - Bahaya fizikal, kesihatan dan alam sekitar - Langkah perlindungan - Langkah keselamatan untuk mengendalikan, menyimpan dan mengangkut bahan kimia tersebut • Perlu dalam bahasa Malaysia dan English. 41
Kenapa SDS diperlukan? - Mengenalpasti apa bahan kimia yang anda sedang guna - Mengenalpasti bagaimana ia boleh membahayakan anda - Mengenalpasti bagaimana anda patut melindungi diri anda dari bahaya-nya Maklumat yang terkandung dalam SDS sebahagian besarnya sama dengan MSDS, kecuali SDS perlu dibentangkan secara konsisten, format mesra pengguna, dan mempunyai 16 seksyen. 42
Risalah Data Keselamatan Section 1 - Pengenalan Produk Kimia dan Syarikat • Section 2 - Pengenalan Bahaya • Section 3 - Komposisi/ Maklumat Bahan • Section 4 - Langkah-langkah Pertolongan Cemas • Section 5 - Langkah-langkah Pemadaman Kebakaran • Section 6 - Langkah-langkah Pelepasan Tidak Sengaja • Section 7 - Pengendalian dan Penyimpanan • Section 8 - Kawalan Pendedahan/Perlindungan Diri • Section 9 - Sifat Fizikal dan Kimia • Section 10 - Kestabilan Dan Kereaktifan • Section 11 - Maklumat Toksikologi • Section 12 - Maklumat Ekologi (non-mandatory) • Section 13 - Pertimbangan Pelupusan (non-mandatory) • Section 14 - Maklumat Pengangkutan (non-mandatory) • Section 15 - Maklumat Pengawalan(non-mandatory) • Section 16 - Maklumat Lain 43
Section 1 - Pengenalan Produk Kimia dan Syarikat Butiran produk Nama produk, nama dagangan dan nama kimia Formula kimia, berat molekul, kumpulan kimia Penggunaan Pengenalpastian Syarikat Nama pengeluar Nama dan alamat pengimport/ pengedar Nombor telefon kecemasan Titik Hubungan Nama pemberi maklumat dan nombor telefon
Section 2 - Pengenalan Bahaya Bagi tujuan semakan kecemasan • Senarai bahaya-bahaya yang paling mustahak • Paling teruk disenaraikan dahulu • Bahaya-bahaya yang disenaraikan termasuklah bahaya disebabkan sifat fisikokimia, kesan kepada kesihatan atau kesan kepada alam sekitar
Section 3 - Komposisi/ Maklumat Bahan Secara jelas mengenalpasti kimia berbahaya bagi tujuan penaksiran risiko: Nama Kimia Bagi setiap ramuan dan kotoran Nombor CAS (Chemical Abstract Service) • Kadaran (Proportion) Senarai ramuan didahului oleh kadaran tertinggi Had Pendedahan (Exposure Limit) • Data Ketoksikan (Acute Toxicity Data)
Section 4 - Langkah-langkah Pertolongan Cemas • Arahan kepada individu terdedah, anggota pertolongan cemas dan anggota ambulan Penjagaan awal yang boleh diberikan tanpa penggunaan kelengkapan canggih dan tanpa ada pilihan ubat-ubatan yang meluas. Memberi tumpuan kepada pelbagai laluan kemasukan-sentuhan mata, sentuhan kulit, penyedutan, jika tertelan Arahan dan nasihat kepada doktor Section 5 - Langkah-langkah Pemadaman Kebakaran • Media pemadam kebakaran (Fire-fighting Media) • Arahan melawan kebakaran (Fire-fighting Instruction) • Bahaya khas (Specific Hazard)
Section 6 - Langkah-langkah Pelepasan Tidak Sengaja Tindakan perlu jika berlaku pelepasan tidak sengaja (termasuklah kebocoran dan tumpahan) • Langkah meminimakan kebocoran atau tumpahan; • Langkah kesihatan dan keselamatan: Seperti nyahkan punca pencucuhan, pengudaraan mencukupi, bekalan peranti perlindungan mencukupi; Langkah perlindungan alam sekitar : Seperti, beritahu perkhidmatan kecemasan; Kaedah pembersihan kebocoran dan tumpahan • Amaran: nasihat jangan melakukan tindakan yang dipercayai berbahaya
Section 7 - Pengendalian dan Penyimpanan Pengendalian selamat dan keperluan penstoran kimia, termasuklah: Lokasi; jarak pengasingan kebakaran; jenis bekas; Pengudaraan; suhu; pengawalan daripada keadaan cuaca; Jenis produk yang perlu dijauhkan; Jenis lantai; keperluan ban; keselamatan stor; Kemudahan kecemasan Cadangan ungkapan keselamatan bagi kegunaan pada label produk.
Section 8 - Kawalan Pendedahan/ Perlindungan Diri Had Pendedahan (Exposure Limit) Bagi produk atau ramuannya Guna Had Pendedahan Dibenarkan negara ini, jika tiada standard lain boleh dinyatakan Kawalan Kejuruteraan (Engineering Measures) Penekanan kepada kaedah kejuruteraan Syor kaedah kejuruteraan sesuai dan nyatakan jika pengudaraan khas diperlukan, serta jenisnya Perlindungan diri (Personal Protection) Maklumat khusus bila diperlukan dan jenisnya.
Section 9 - Sifat Fizikal dan Kimia Rupa (Appearance), Bau (Odour) • Kebolehlarutan (Solubility) • Takat Didih (°C) (Boiling Point) • Takat Lebur (°C) (Melting Point) • Tekanan Wap (mm of Hg at 25 °C ) (Vapour Pressure) • Peratusan bahan mudah meruap (Percentage Volatiles) • Kadar Penyejatan (Evaporation Rate) • Ketumpatan Wap (Vapour Density) • Graviti Tentu (Specific Gravity) • Takat Kilat (Flash Point) • Suhu Pengautocucuhan (Autoignition Temperature) • Had Kebolehbakaran (Flammability Limits) • Sifat-sifat lain jika berkenaan (Other Information)
Section 10 - Kestabilan Dan Kereaktifan Kemungkinan tindakbalas berbahaya di bawah • keadaan tertentu. Seperti: Elakkan keadaan fizikal - contoh: elakkan sentuhan air Elakkan berdekatan kimia lain - contoh: elakkan asid Nyatakan jika produk penguraian berbahaya boleh terhasil, serta nyatakan langkah-langkah kawalan Section 11 - Maklumat Toksikologi Maklumat kesan kimia kepada tubuh badan melalui laluan kemasukan berpotensi, serta maklumat ketoksikan Maklumat kesan akut dan kronik akibat pendedahan berlebihan Maklumat bahaya kesihatan akibat tindakbalas yang mungkin berlaku dengan kimia lain,
Section 12 - Maklumat Ekologi Ciri-ciri penting berkemungkinan memberi kesan kepada alam sekitar Maklumat perlu, jika berkenaan, termasuklah: Laluan berpotensi bagi pelepasan kimia ke persekitaran (Potential routes for release of the chemical) Kebolehtahanan (Persistence), Kebolehbiorosotan (Biodegradability) Pembiotumpukan (Bioaccumulation) Ketoksikan akuatik (Aquatic Toxicity), dan Data lain berkaitan ketoksikan (other data relating to ecotoxicity) -ekologi, contoh: kesan terhadap kerja perawatan air
Section 13 - Pertimbangan Pelupusan Syor khusus mengenai: Pelupusan bekas-bekas; Kaedah pelupusan; Keperluan menyemak kehendak pihak berkuasa; Langkah-langkah khas bagi pembakaran atau kambusan. Pelupusan ke dalam sistem pembuangan najis tidak digalakkan Cadangan bagi pelupusan secara besar-besaran atau kecil-kecilan perlu dibezakan Section 14 - Maklumat Pengangkutan Kehendak peraturan kebangsaan atau antarabangsa Maklumat pembungkusan dan Apa-apa keperluan khas berkaitan pengangkutan Bahaya seperti kepekaan kejutan perlu dinyatakan semula dibahagian ini, jika perlu
Section 15 - Maklumat Pengawalan Nyatakan tarikh CSDS disediakan atau kali terakhir disemak/dipinda • Tarikh penyediaan: Terterakan tarikh sebagai hari/ bulan/ tahun; Bulan hendaklah ditulis dengan penuh. Section 16 - Maklumat Lain Menomborkan mukasurat Supaya senang dikenalpasti setiap mukasurat CSDS. Setiap mukasurat perlu dinomborkan secara jelas. Mukasurat x dari jumlah y: x-mewakili nombor mukasurat bermula dengan 1 y- mewakili jumlah mukasurat CSDS
Peraturan 24 Seseorang majikan yang menerima bekalan bahan kimia berbahaya kepada kesihatan yang baginya bahan kimia itu tidak dilabelkan atau tidak disediakan, hendaklah Risalah Data Keselamatan Kimia memperoleh maklumat berkaitan daripada pembekal dan tidak boleh itu sehingga maklumat sedemikian menggunakan bahan kimia diperoleh. Peraturan 25 Di mana-mana tempat kerja yang sesuatu bahan kimia berbahaya kepada kesihatan digunakan, Risalah Data Keselamatan Kimia semasa bagi bahan kimia itu atau sesalinan daripadanya hendaklah diletak di tempat yang mudah dilihat yang berdekatan dengan setiap lokasi yang bahan kimia itu digunakan, dan hendaklah mudah didapatkan oleh pekerja. 56
Daftar bahan kimia SDS berikut.
THANK YOU
SLOT 3: Kesan negatif bahan kimia terhadap kesihatan
Kes Sungai Kim Kim
Kesan-kesan Bahan Kimia Kepada Keselamatan dan Kesihatan Kesan akut - Kesan akut adalah kesan jangka pendek yang lazim berlaku pada dos yang tinggi dan jangka masa pendek. (Cth: Menghakis kulit (corrosive), menyebabkan kerengsaan (irritant) atau memeka kulit (sensitize) selepas atau sebaik sahaja berlakunya pendedahan). Kesan kronik - Toksik kepada sistem pernafasan, hati, ginjal, reproduktif atau saraf cth: kegagalan hati, kegagalan paru- paru. Kesan setempat - kesan berbahaya pada kawasan sentuhan • Kesan sistemik - kesan berbahaya pada keseluruhannya sistem (organ atau cecair)
TOXIC HEALTH EFFECT OF CHEMICAL 1. Irritation (corrosive) 2. Sensitization (allergies) 3. Asphyxiation(hypoxia) 4. Narcosis 5. Anesthesia 6. Carcinogen 7. Teratogen 8. Mutagen 9. Systemic poisoning 10. Pneumoconiosis
4. Narcosis • Loss of conscious; cause by *narcotic material (drug, organic solvent) which can cause depression of the CNS E.g.: solvent (narcotic) 5. Anesthesia • Loss of sensation; in particular, the temporary loss of feeling induced by certain chemical agents (lignocaine, tracrium, morfine, halothane). Depression of CNS
6. Cancinogenesis (cancer) • The evolution of an invasive cancer cell from a normal cell "Benzene -can cause leukemia" Mesothelioma-asbestos
7. Teratogenesis • The process leading to development abnormalities in Teratogen - agent or process that induces the formation of developmental abnormalities in a fetus
8. Mutagenesis • The process lead to alteration in the base sequence of DNA, possibly resulting in the synthesis of an abnormal protein product; often an early stage in carcinogenesis
9. Systemic Poisoning Neurotoxins • Effect nervous system • Metal such as manganese. Mercury and lead • Pesticide Hepatotoxin • Toxic to liver • Examples: solvents, alcohol, arsenic Nephrotoxin • Toxin to kidneys • Examples: cadmium
10. Pneumoconiosis Deposit of small dust particle in the gas exchange area Detected by x-ray • Capability of the lung to absorb oxygen will be reduced Effect is irreversible • Example: silica, asbestos, talc, coal, and beryllium
FAKTOR YANG MENYUMBANG KEPADA SITUASI BERBAHAYA 1. Laluan kemasukan 2. Ketoksikan 3. Sifat fizikal bahan 4. Faktor risiko 5. Gabungan kesan 6. Kumpulan hiper yang mudah terdedah 7. Amalan kerja
1. Laluan kemasukan
2. Ketoksikan Tempoh temporal (akut, kronik) • Tindakan tapak umum (setempat, sistemik) • Respon (hepatotoxin, teratogen, karsinogen) 3. Sifat fizikal bahan Habuk • Wasap • Kabus • Gas • Wap • Asap/jerebu 4. Faktor risiko • Kepekatan • Tempoh • Dos dedahan
5. Gabungan kesan Additive effect; 1+1=2 Synergism effect; 1+1=3 • Antagonist effect ;1+1=11⁄2 6. Kumpulan hiper yang mudah terdedah
7. Amalan kerja
SLOT 4;
Pelabelan Bahan Kimia
Pengelasan, Pelabelan dan Helaian Data Keselamatan Bahan Kimia (CLASS) Peraturan-Peraturan Keselamatan dan Kesihatan Pekerjaan 2013
Tanggungjawap Pembekal
Pelabelan (Peraturan 8) Pembekal hendaklah melabelkan tiap-tiap bungkusan bahan kimia berbahaya dengan jelas dan tidak boleh dipadam yang mengandungi maklumat yang berikut: (a) pengecam produk; (b) pengenalan pembekal; (c) kata isyarat; (d) pernyataan bahaya; (e) piktogram bahaya; dan (f) pernyataan berjaga-jaga.
Jika bungkusan bahan kimia berbahaya merupakan suatu bekas yang bersaiz 125 ml dan ke bawah, bungkusan itu hendaklah dilabelkan dengan jelas dan tidak boleh dipadam yang mengandungi maklumat yang berikut: (a) pengecam produk; (b) pengenalan pembekal; (c) kata isyarat; (d) piktogram bahaya, jika berkenaan; dan (e) suatu pernyataan yang dibaca "baca Helaian Data Keselamatan sebelum digunakan".
Di UTHM,
Keperluan Pelabelan: Subreg. 8(3) (a) mengikut piktogram bahaya, kata isyarat dan pernyataan bahaya sebagaimana yang dinyatakan dalam Jadual Pertama; (b) mengikut kehendak pelabelan sebagaimana yang dinyatakan dalam Bahagian 3 Tataamalan Industri; dan (c) dalam bahasa kebangsaan dan bahasa Inggeris. Subreg. 8(4) • Jika kata isyarat Bahaya digunakan pada label, kata isyarat Amaran tidak boleh digunakan pada label itu.
Piktogram Bahaya Piktogram Bahaya perlu memenuhi spesifikasi berikut: - Terdiri daripada suatu simbol hitam di atas latar belakang putih dan birai merah dengan kelebaran yang mencukupi supaya boleh dilihat dengan jelas; Dalam bentuk wajik dengan sisi yang dicondongkan pada empat puluh lima darjah ke arah mendatar; Dalam saiz satu per lima belas daripada kawasan permukaan label tetapi tidak kurang daripada 100 mm².
Piktogram Bahaya dan Penjelasan Simbol
Dimensi Label Pembekal bahan kimia yang melanggar atau melakukan kesalahan dan boleh, apabila disabitkan, didenda tidak melebihi RM 10,000.00 atau dipenjarakan tidak melebihi 1 tahun atau kedua-duanya dan, dalam hal kessalahan yang berterusan, didenda tidak melebihi RM 1,000.00 bagi tiap-tiap hari atau sebahagian daripada sehari semasa kesalahan itu berterusan selepas sabitan.
CLASSIFICATION & LABELLING Industrial chemicals • CLASS Regulations 2013 Pesticides • Pesticides Labelling Regulations Schedule wastes • Labelled in accordance with Schedule wastes Regulations 2005. Poisons • Poisons Act 1952, except for chemicals which are classified as industrial and laboratory poisons
Classification of Schedule Wastes (EQA(Schedule Waste) Regulation 2005) Waste containing arsenic or it compound Waste containing mercury or it compound Spent lubricating oil Waste of halogenated organic solvents Waste of non-halogenated organic solvents Pathogenic wastes or clinical wastes Spent oxidizing agent Waste containing peroxides
Label untuk buangan terjadual
Thank You
Pelupusan Bahan Kimia Berbahaya SLOT 5
PERUNDANGAN BERKAITAN PENGURUSAN BUANGAN TERJADUAL Peraturan-Peraturan Kualiti Alam Sekeliling (Buangan Terjadual) 2005
Peraturan-Peraturan Kualiti Alam Sekeliling (Buangan Terjadual) 2005 APAKAH BUANGAN TERJADUAL? Semua buangan yang dimasukkan dan disenaraikan dalam Jadual Pertama, Peraturan-Peraturan Kualiti Alam Sekeliling (Buangan Terjadual) 2005 99
Peraturan-Peraturan Kualiti Alam Sekeliling (Buangan Terjadual) 2005
Peraturan-Peraturan Kualiti Alam Sekeliling (Buangan Terjadual) 2005
Peraturan-Peraturan Kualiti Alam Sekeliling (Buangan Terjadual) 2005
POLISI PENGURUSAN BUANGAN TERJADUAL
POLISI PENGURUSAN BUANGAN TERJADUAL
HALA TUJU BUANGAN TERJADUAL DI MALAYSIA Hirarki Pengurusan Buangan Terjadual
Hirarki Pengurusan Buangan Terjadual
Hirarki Pengurusan Buangan Terjadual
PENGURUSAN BAHAN BUANGAN 109
Memastikan pelupusan sisa terjadual (kimia) melibatkan makmal di setiap PTj diurus dengan sistematik dan memenuhi keperluan perundangan Mengemaskini pangkalan data berkenaan kuantiti Sisa Kimia yang dilupus setiap dua kali setahun Memastikan data Pelupusan Sisa Kimia mudah dicapai bila diperlukan. 110
PENGURUSAN PELUPUSAN BAHAN KIMIA DAN SISA BUANGAN TERJADUAL Sebaik-baiknya sisa bahan kimia dikumpulkan semula dalam bekas asal atau pun di dalam bekas i. Bahan kimia yang tertumpah lain yang telah dikenalpasti sebagai bekas primer ii. Bahan kimia yang tidak berlabel atau yang telah yang boleh terdiri daripada: tamat tempoh gunanya. i. Tin keluli ii. Botol plastik iii. Bahan yang menghasilkan sisa yang reaktif dan iii. Botol kaca beracun hasil tindak balas kimia. iv. Botol bersalut plastik iv. Sisa bahan kimia cecair. v. Beg plastik v. Sisa bahan kimia pepejal. vi. Tumpahan minyak vii.Dan lain-lain buangan terjadual. 111
Website OSHE UTHM 112
Thank You
Kelengkapan Pelindung Diri (PPE) SLOT 6
Langkah-Langkah Kawalan i. ii. Penggantian iii. Pengurungan iv. Pengasingan v. Ubahsuai parameter vi. Kejuruteraan vii. Pentadbiran viii. Kelengkapan atau Penghapusan Pakaian Perlindungan Peribadi 115
PPE adalah termasuk segala bentuk pakaian dan peralatan tambahan/aksesori yang direkacipta untuk memberi perlindungan daripada hazad atau bahaya di tempat kerja.
Kelengkapan Pelindung Diri (PPE) digunakan untuk menjaga keselamatan diri daripada bahan-bahan yang boleh membahayakan kesihatan kita seperti bahan kimia, sinaran berbahaya, bunyi bising dan lain-lain. Walau bagaimanapun, jika alat perlindungan diri ini tidak digunakan dengan betul, fungsinya akan berkurangan. Alat perlindungan diri adalah benteng terakhir bagi menjaga keselamatan diri daripada bahan-bahan berbahaya yang tidak dapat dibendung oleh kelengkapan moden.
CIRI-CIRI PENGGUNAAN YANG BETUL • memilih alat perlindungan diri yang bersesuaian dengan pekerjaan anda, serta mengetahui bahaya dan sifat bahan dan juga cara pengendaliannya. Pengguna hendaklah mempelajari cara pengendalian yang betul bagi menjaga keselamatan diri anda sendiri.
JENIS
JENIS KELENGKAPAN PELINDUNG DIRI
ALAT PERLINDUNGAN DIRI SEMASA MENGENDALIKAN BAHAN KIMIA Alat Pelindung Pernafasan Digunakan di tempat kerja yang terdedah kepada bahanbahan kimia bawaan udara serta habuk. • Sarung tangan khas pengendalian bahan kimia Bahaya yang boleh diakibatkan oleh sentuhan dan serapan. Sut keselamatan khas pengendalian bahan kimia Digunakan ketika mengendalikan bahan kimia. Cermin mata keselamatan Digunakan ketika mengendalikan bahan kimia yang mengakis, merengsa atau alahan kepada mata serta untuk pekerja yang terdedah kepada habuk dan cecair berbahaya.
ALAT PELINDUNG PERNAFASAN Gunakanlah alat pelindung pernafasan yang bersesuaian dengan persekitaran kerja. • Alat pelindung pernafasan melibatkan habuk (dust) Alat ini terbahagi kepada dua jenis iaitu pakai buang dan alat yang mempunyai penapis yang boleh digantikan. Gunakan secara efektif dengan mengetahui ciri- ciri kebaikan peralatan tersebut. Sistem pakai buang Kita perlu mengetahui jangka hayat alat tersebut. Jika alat tersebut tidak berfungsi dengan baik walaupun di dalam jangka masa yang ditetapkan, ianya hendaklah diganti. Sistem tukarganti Penapis hendaklah ditukarganti jika ia didapati tidak berfungsi dengan baik.
Alat Pelindung Pernafasan hendaklah ditukar jika salah satu daripada perkara berikut berlaku: - Kesukaran bernafas - Kotoran yang ketara atau berlaku perubahan bentuk pada alat penapis - Kelonggaran pada tali atau getah pengikat - Alat didapati tidak berfungsi dengan baik ataupun telah usang Dilarang menggunakannya jika tahap kepekatan oksigen persekitaran kurang daripada 19.5% atau terdapat keraguan tentang jenis bahan atau kepekatannya.
ALAT PELINDUNG PERNAFASAN BERMOTOR Alat ini memerangkap bahan berbahaya dan menghantar udara yang bersih kepada pekerja, Ianya amat bersesuaian ketika mengendalikan bahan-bahan yang amat berbahaya.
Pastikan perkara-perkara berikut:- -Tiada kerosakan, perubahan bentuk atau keretakan . Kesesuaian canister mengikut bahan yang dikendalikan. Jangka hayat penapis atau bekas udara yang hendak digunakan. Bateri yang digunakan telah dicaj sepenuhnya dan penerimaan udara yang secukupnya
ALAT PELINDUNG PERNAFASAN DILENGKAPI HOS UDARA Alat ini mampu membekalkan udara bersih dalam jarak yang berjauhan dari persekitaran berbahaya melalui hos udara. Jangkamasa penggunaannya adalah agak lama walaupun pergerakan pengguna terhad. Ianya amat sesuai untuk digunakan ketika mengendalikan bahan kimia yang tahap kepekatannya tinggi.
Pastikan langkah-Iangkah berikut dipatuhi - Kelekapan yang sernpurna. Kesesuaian udara yang dibekalkan. - Jarak hos udara yang sesuai dengan tempat bekerja. Ketua Penyelia atau pihak majikan hendaklah melakukan pemeriksaan alat sebelum dibekalkan kepada pekerja di samping memastikan bekalan udara yang berterusan.
ALAT PERNAFASAN SERBA LENGKAP (SCBA) Alat ini sesuai digunakan di kawasan yang tahap oksigennya rendah kerana udara dibekalkan terus dari tangki udara. Pergerakannya bebas kerana tidak menggunakan hos udara tetapi masa penggunaannya terhad. Pastikan latihan pemakaian alat ini dilakukan selalu. Pastikan langkah-Iangkah berikut dipatuhi • Kelengkapan yang sempurna . • Tiada sebarang kebocoran atau perubahan terhadap sambungan hos pengambilan dan pengeluaran udara . • Alat pengukur tekanan dan alat keselamatan berfungsi dengan baik
SARUNG TANGAN KHAS MENGENDALIKAN BAHAN KIMIA Terdapat pelbagai jenis sarung tangan untuk pengendalian berbagai bahan kimia. Pilihlah sarung tangan yang bersesuaian untuk mengelakkan bahan kimia yang berbahaya daripada meresap melalui kulit. Pilihlah sarung tangan yang tidak mudah ditembusi oleh bahan kimia yang dikendalikan.
SUT KESELAMATAN KHAS MENGENDALIKAN BAHAN KIMIA menggunakan sut keselamatan khas ketika mengendalikan bahan kimia berbahaya yang mudah meresap melalui kulit. Sut keselamatan khas ini boleh menghalang resapan bawah 5% berbanding dengan sut biasa dimana resapannya adalah di antara 50%- 70%. • Pilihlah sut yang tidak mudah ditembusi oleh bahan kimia yang dikendalikan.
KERJA KIMPALAN (WELDING) Alat pelindung pernafasan melibatkan wasap Pastikan ianya mendapat kelulusan kerajaan dan mempunyai lekapan yang baik supaya anda tidak menyedut bahan berbahaya atau bau yang kurang menyenangkan. Alat pelindung muka khas pengimpalan Gunakan plet bagi menghalang cahaya terang dari pengimpalan kerana ia boleh merosakkan mata. Jika anda melakukan kerja berhampiran dengan kawasan pengimpalan, anda hendaklah menggunakan cermin mata keselamatan. Sarung tangan kulit Melindungi tangan daripada percikan api, kejutan elektrik dan sentuhan bahan kimia ertentu.
Safety glasses Used to protect against moderate impacts from particles Source of graphics: OSHA
Goggles Protect eyes, and the facial area immediately surrounding the eyes from impact, dust, splashes. • Some can be used over corrective lenses, if they fit them. Direct-ventilated • Resist direct passage of large particles into the goggle Indirect-ventilated • Prevents fogging by Non-ventilated Does not allow the passage of air into the goggle Does not allow the passage of air into the goggle Prevents fogging by allowing air circulation Protects against liquid or chemical splash entry Prevents splash entry May fog and require frequent lens cleaning
Face shields Protect face from nuisance dusts and potential splashes or sprays of hazardous liquids Shields do not protect from impact hazards unless so rated Shields are for face protection, not eye protection. To protect the eyes, wear safety glasses with side shields, or goggles under the face shield.
Foot and leg protection: Causes of foot injuries: • Chemical spillage • Falling or rolling of heavy objects • Crushing or penetrating materials • Sharp objects that can penetrate the sole Exposure to molten metal • Working on, or around, hot, wet, or slippery surfaces Working when electrical hazards are present.
Body protection - protective clothing Provide protective clothing for those parts of the body exposed to possible injuries Types of body protection Laboratory coats • Coveralls • Vests • Jackets • Aprons • Surgical gowns • Full-body suits
Selection of body protection - variety of materials effective against particular hazard • Paper-like fiber - dust and splashes Treated wool and cotton - fire-resistant; dust, abrasions, rough/irritating surfaces Duck - cuts, bruises • Leather - dry heat, flames • Rubber, rubberized fabrics, neoprene, and plastics - certain chemicals and physical hazards
PENYIMPANAN DAN PENYELENGGARAAN Elakkan pancaran terus matahari dan pengudaraan yang baik. • Bersihkan kotoran seperti peluh dan selaraskan bentuknya. • Pastikan pemeriksaan dilakukan dengan kerap • Pastikan peralatan tidak disimpan bersama bahanbahan kimia yang lain .
Kelengkapan pelindung diri yang diluluskan hendaklah digunakan protection/safety-harness
SLOT 7 Penaksiran Risiko Bahan Kimia Berbahaya kepada Kesihatan (CHRA)
Chemical Health Risk Assessment (CHRA) merupakan suatu penaksiran ke atas semua bahan kimia yang digunakan di sesebuah tempat kerja untuk mengenal pasti, menilai dan mengawal segala risiko kesihatan yang terhasil dari aktiviti pekerjaan. Mengikut Akta Keselamatan dan Kesihatan Pekerjaan 1994, majikan tidak boleh menggunakan bahan kimia berbahaya kepada kesihatan melainkan setelah CHRA dikendalikan.
Skop Kerja • Menaksir risiko terhadap kesihatan pekerja disebabkan oleh pendedahan bahan kimia berbahaya Menyemak proses di mana bahan kimia berbahaya digunakan Menyemak maklumat hazard pada Safety Data Sheets (SDS) Menilai keberkesanan dan kesesuaian langkah pengawalan sedia ada Menilai tahap risiko di tempat kerja • Cadangan mengenai kaedah untuk mengeurangkan risiko pendedahan terhadap bahan kimia berbahaya
KURSUS KKP, KAMPUS PAGOH "If you think safety is expensive, try accidents" "If you think there is room for improvement, act today: don't react to an accident tomorrow" 143