rlr t i Ku Hasnon Ku Halim FSSW UfiHM O19-7295751) BERKHIDMAT UNTUK NEGARA TUN HUSSEIN ONN LEGASI POLA KEPIMPINAN DAN KEPENGURUSANNYA KEPADA BAI\IGSA DAN NEGARA Ku Hosnon Bin Ku Holim ( hasnan@tthrucda.my) tabotan Pcngaj ion Kcnunusloan Fof,uili Sains, Soslcra don Worimn Universifi Tun Hussein Onn Molaysia ABSTRAK Kertas penulisan ini mengutarakan perbincangan mengenai kepimpinan dan kepentingannya kepada perpaduan dan agenda bangsa dan negara. Tun Hussein Onn adalah merupakan satu-satunya Presiden UMNO dai perdana Menteri Malaysia yang mempunyai latar betatmng pendidikan ketenteraan. Beliau muncul dalam arena nasional pada I5 Januari 1976, ketika iru seluruh negara masih lagi terp€gun, terkejut dan bersedih meratapi pemergictn Tun Razak secara tiba-tiba. Beliau terpilih sebagai Presiden UUwO pada September 1978. lValapun agak sedikit tenggelam kcpimpinan Tun Hussein kerana dibayangi oleh aura pemimpin-pemimpin yai7 lain namun Hussein Onn tetap meninggalkan legasinya yang tersendiri dan unik. Negara akan mengenang Tun Hussein Onn sebagai Perdana Menteri Malaysia kerana pengorbanannya yang besar meletakkan kepentingan Negara mengatasi kepentingan yang lain. Walaupun tempoh perkhidmitoo betiau agak pendek berbanding dengan perdana menteri yang lain iaitu hanya selama-2009 hari,, namun kenegarawanan beliau tetap menyerlah dan dirasakan impaknya sehingga ke hari ini. Disamping memperkemas-tahrhlan lagi dasa'rclasar dalaman dan luaran ,?egara yang telah diraneang oleh Tun Raiak sebelumnya tetapi dalam proses itu juga telah meninggalkan kesan jejaknya tercencliri eli dalam seiarah Negara dimana ke$a-kerja beliau- tebtn cenclerung mengurangkan populariti tetapi lebih menumpulcan kepada apa yang perti dibuat untuk Negara sepertimana yang diperlihatkan oteh biltau- nriniulong seratus hari Negara dibawah kepimpinannya.. Kata kata Tun Hussein Onn yang seringkali kita ingati, ' Tidak ada tugas yang paling murni selain berkhidmat untuk negara, saya tidak penting opo ying t"W lakukan lebih penting'. Kata Ku nci-Legas i,penr i nr pi n, politi lq ketelusan, ketegase n, a ma na h, i ntegi ri ti.
Ku Hasnan Ku Holin FSS1Y UTHM (01%7295751) Pendahuluan Adalah menjadi suatu hal yang sudah jelas bahawa kepentingan pemimpin dan kepimpinan dalam sesebuah institusi ataupun masyarakat dan juga negara adalah satu hal yang tidak dapat dipertikaikan lagi, kerana tanpa pemimpin sesebuah institusi ataupun masyarakat tidak akan dapat berjalan dengan lancar. Justeru Islanr mengakui dan memberi perhatian yang berat tentang perlunya pemimpin dalanr setiap sistem sosial. Malah lslam menganggap kewujudan pemimpin dalam sesebuah masyarakat atau institusi adalah suatu perkara yang tidak boleh diabaikan. Perbahasan akademik yang berdekad-dekad lamanya tentang makna istilah kepimpinan itu telah melalrirkan tidak larrang daripada 350 defrnisi kepimpinan. Bahkan menurut B.M Bass, banyaknya definisi kepimpinan itu hamper sebanyak orang yang cuba mendifinisikannya. Dalam bahasa Melayu, istilah kepimpinan adalah suatu istilah yang diciptakannya untuk memenuhi makna perkataan 'leadership' dalanr bahasa inggeris ataupun 'al Qiyadah'dalam bahasa Arab. Kamus Dewan hanya nremberikan akar kata 'pimpin' dan kata terbitannya ' pimpinan' yang barangkali dimaksudkan dengan 'leadership'. Salah satu makna yang diberikan kepada istilah'pimpin'ialah merrgepalai atau mengetuai (badau, pergerakan, rapat dan lain-lain) dalam bentuk kiasan, ini membawa makna 'menunjuk jalan'. Bagaimanapun para pengkaji biasanya mendifinisikan kepimpinan berdasarkan perspektif masing-masing serta berasaskan aspek fenomena yang paling menarik nrinat mereka. Oleh sebab itu, bersesuaian dengan tajuk kertas kerja ini deFrnisi yang disarankan oleh Fleishman adalah sehaluan bahawa 'kepimpinan' adalah usaha kearah pengarulr antara perseorangan yang diarahkan rnelalui proses konrunikasi kearah pencapaian matlamat atau beberapa matlanrat'. Adapun perkataa tt 'pemimpin' secara umumnya boleh dikatakan sebagai satu istilah yang ditunjukkan kepada seseorang yang bertindak mengetuai atau nrengepalai sesuatn
Ku Hosnan Ku Halim FSSty UTHM (0t9-7295754) masyarakat' kumpulan, badan, pergerakan dan sebagainya untuk mencapai matlamat kumpulan atau organisasi yang dipimpinnya. Tiap-tiap satu masyarakat mempunyai pemimpinnya sendiri. Pengaruhnya boleh menembusi sempadan negara umpamanya pengaruh agama tidak mengim negara atau bangsa- Penganut agama Ktratolik patuh kepada kepimpi nan POPE yang bertahta di Ronte. Adakalanya kepimpinannya bertentangan dengan dasar negam yang sama agamanya. Seperti soal pengguguran anak misalnya yangmana menjadi isu topik perdebatan hangat di kalangan penganut agama Khatolik, tetapi pOpE itu hanya berpengaruh tanpa berkuasa. Keadaan ini samalah seperti lauk tetapi garamnya kurang, pasti tidak nrenambahkan perisa kesedapan makanan tersebut. Begitu jugalah perihalnya dengan pengaruh ideologi. Stalin menyebarkan komunisrne sepanjang hayatnya, men'lpengartrhi orang lain, bukan hanya setakat bangsa Russia salraja atau orang di kampungnya iaitu Georgia yang tidakjauh dari Chechnya. Pengaruhnya sampai ke empat penjuru alam. Berlainan dengan pengaruh Pope. Ideologi Komunisme pengaruhnya di Hujupg pedang! Apa yang dinraksudkan disini dalam kita mengkaji soal penrimpin, kita tidak boleh lari daripada soal pengaruh kepimpinan itu. Ini bermakna bahawa sesiapa jua yang menjadi penrimpin, besar kemungkinan pemimpin itu bukan sahaja dipunyai oleh kaunr, bangsa dan warga di negara yang dipimpin tetapi juga lebih luas daripada itu. Mutg kepimpinan itu tergantttllg kepada dua aspek iaitu satu kuasanya dan keduanya adalah pengaruhnya. Berkenaan dengan aspek yang pertama iaitu kuasa, ini boleh diperolehi mengikut keadaan. Ada omng yang dilahirkan dengan keadaan berkuasa seperri raja-raja yang menrerintalr dengan berkuasa penuh atau anak pedagang besar yang nrewarisi harta orang tuanya. Ada pula pemimpin itu dipilih ramai dan diberikarr kuasa seperri clalanr sebuah syarikat yang berjadual publik. Analoginya dalam keadaan anjing bergli diprana siapa yang ktrat clia naik keatas dengan sifat sakti atau mempunyai kegagahan yang istimewa seperti balltuall angkatan bersenjata atau kurnpulan gelap yang kuat, maka seseorang itu berkuasa dengan cara memmpas kuasa. Ada pula yang menerinra kuasa hasil daripada
Ku Hasnan Ku Halin FSSI/ UTHM (019-729t751) pemilihan umum dan ada jua yang diamanahkan memegang kuasa daripada yang berkuasa. Itulah yang dimaksudkan dengan pernimpin politik yang berkuasa. Tetapi kuasa sahaja tidak mempunyai mutu yang tinggi atau berkekalan sekiranya si pemegang kuasa itu bukan seorang pemimpin yang berpengaruh iaitu aspek kedua. Seorang pemimpin murni ialah seorang yang berkuasa lagi berpengaruh. Sifat pemimpin yang berpengaruh adalah mengikut keadaan atau nilai setempat. Lain padang, lain belalang. UmpamanYs, seorang ketua kampung, mempunyai sepuluh isteri atau gundik di satu wilayah di Afrika boleh berkuasa dan berpengaruh tetapi seorang Datuk Bandar di Eropah atau mungkin di Malaysia tidak mungkin rrrengikut budayatrya, berpengaruh sekiranya dia mernpunyai ramai perempuan simpanan dan gundik ? Pemimpin yang mempunyai kewibawaan yang istimewa pandai mengelolakan keadaan bersifat yang boleh menjadi tauladan, mereka ittt yang berpengaruh. Bahkan sifat seorang pemimpin itu diharapkan ialah seperti Malaikat. Soal kemajuan Malaysia selalu menjadi tandatanya kepada orang luar, apakah resepi rahsia atau hikmatnya? Jarvapatrnya mungkin keamanan, kestabilan, keharmonian yang terhasil serta terwujud daripada rakyatnya yang bersatu dan kesanggupan mereka memahami kontrak sosial, taat kepada pemimpin kerana takut di timpa 'tulah' dan sebaliknya dan paling utanla kesanggupan untuk berkongsi kuasa. Dan seperkara lagi mungkin perkataan kepimpinan itu berasal daripada perkataan pimpin. Pemimpin itu hendaklah berjalan bersanra dengan yang dipimpin dan tidak boleh terlepas pegangan tangan. Sekiranya budaya lairr menggunakan istilatr pemimpin itu sebagai teras budaya warga dan masyarakat. Kesimpulannya, kepimpinan politik itu berkehendakkan pemimpin bersanra-sallla dengan yang dipimpin dan mempunyai kuasa yan-q berpengaruh. Yarrg dipinrpin pula menrahami maksud perjuangan penrirnpin yang seharusnya ketara lagi jelas dan tegas pendiriannya. Pemimpin dan dipimpirr berhaluan satu dan sama sanggup berkongsi untung-nasib buat selama-lamanya. Kajian dan penulisan yang ada nrenunjukkan bahawa sesebuah negara yang nremiliki kepimpinan yang berkesan lcbih mudah melalui proses pembangunannya. Keberkesallall
Ku Hasnan Ku Halim FSSI/ WHM (019-7295751) kepimpinan ini adalah merujuk kepada kebolehan seseorang pemimpin itu meningftatkan keupayaan memerintah (goverment capability) kerajaan yang diterajuinya dan juga mewujudkan persekitaran politik yang compatible proses perlaksanaan dasar penrbangunan negara itu (Tsurutani, 1974;Crone, l988).Keupayaan memerintah kerajaan dapat dilihat daripada tiga aspek iainr pertamanya keupayaan regulatif yang merujuk kepada kemampuan kerajaan dalam menggunakan aset legal-coercive dan aset identitivenya dalam mengawasi dan mengawal kelakuan serta sikap politik individu, kumpulan dan rakyat keseluruhannya. Keupayaan ini berkait rapat dengan kemampuan kerajaan melaksanakan tugasnya dalam mewujudkan ketertiban dan stabiliti di dalam masyarakat dan seterusnya negara. Manakala aspek keduanya berkait dengan keupayaan kerajaan di dalam menggembeleng sumber-sumber material dan manusia bagi mencapai matlanrat dasar dan program penrbanglllrannya. Keupayaan ini disebut sebagai Extractive capabitity oleh Almond dan Powell (1966). Dimana pada pandangannya sesebuah Negara itu dapat newujudkan kestabilan yang berpanjangan dan mengalami pembangllnan apabila pemimpin, kerajaan dan Negara berkenaan memiliki keupayaan yang tinggi , samada secara langsung atau tidak langsung dalam mengumpul sumber modal yang diperlukan. Tun Hussein Onn Hussein Onn merupakan satu-satunya Presiderr UMNO dan Perdana Menteri Malaysia yang mempttnyai latar belakang pendidikan ketenteraan. Sebelum neletusnya peperangan dunia kedua, Hussein Onn bersanta dua orang lagi anak kelahiran Johor iaitu Ibrahim Isnrail dan Ungku Ahmad dihantar ke India oleh kerajaarr Johor untuk menjalani latilran ketenteraan di Pusat Latihan Tentera India dan dihanrar kebeberapa negara di Timur Terrgah. Hussein mendapat pendedahan awal kepada kegiatan berpolitik melalui ayahapdanya iaitu Dato' Onn Jaafar yang merupakan pengasas parti tersebut. Pada tahun lg4g,apabila Pergerakarr Pentuda UMNO di tubuhkan, Hussein dilantik sebagai ketuanya yang
Ku Hasnan Ku Halln F.tSl/ UTHM (019-7295751) pertama. Setahun kemudian pada tahun 1950, Hussein dilantik memegang jawatan setiausaha UMNO. Pada tahun 1951, Hussein mengikut jejak langkah ayahnya meninggalkan UMNO untuk menubuhkan Partai Kemerdekaan Malaya iaitu IMP tetapi meninggalkan kegiatan politik kemudiannya untuk melanjutkan pelajaran di dalam bidang undang-undang di Landon. Pada tahun 1964, Hussein kenrbali aktif dalam UMNO dan dilantik sebagai seorang Naib yang di Pertuanya pada tahun 1969. Ini diikuti oleh lantikan beliau sebagai Menteri Pendidikan dalanr satu rombakan Kabinet pada tahun 1970. Pada 8 Ogos 1973, Hussein dilantik sebagai Timbalan Presiden menggantikan Tun Abdul Razak sebagai Perdana Menteri Malaysia yang ketiga pada 15 Julai 1976 dan terpilih sebagai Presiden UMNO pada September 1978. Ketegasan dalam menangani nrasalah dan Rasuah Kepulangan kerahnratullah Tun Razak secara mengejut telah menyerlahkan dtra nrasalah di dalam parti. Pertanra ialah cakap-cakap yang menyatakan bahawa Tun di kelilingi oleh sekumpulan kecil penasilrat yang mempunyai pengaruh tetapi lebih berkiblat kepada negara-negara sosialis-kornunis seperti Soviet Union dan China. Keduanya kenrunculan Datuk Harun ldris sebagai pemimpin Pergerakan PEMUDA UMNO yang begitu berpengaruh dan begitu lantang mengkritik dari dalaman kerajaan dan badan indtrk parti UMNO yang membawa kepada politik berpuak-puak dan berpasukan. Jika dilihat dari sudut dasar luar dalam era Tun Razak, ternyata baharva Tun sudalt mengubahrrya daripada berkiblat ke Barat semasa di ?*,man Tunku kepada clasar berkecuali tetapi sebenamya mulai rnenjalin hubungan yang rapat dengan negara blok sosialis. Malahan kurrjurrgan Tun Razak ke negara China pada tahun 1972 nrerupakan suatu peristiwa sejarah darr ketua negara yang pertama dari kalangan tle-qara-ncgara Asean yang berbuat derrrikiarr. Kunjungan ke Republik China ini yang nrembawa kepada termeterainya hubungan diplomatik dan kebudayaan antara China dan Malaysia
Ku Hasnan Ku Halim FSSIZ UTHM (0t9-7295751) m€mpunyai kesan jangka panjang melumpuhkan gerakan menentang kerajaan Malaysia oleh Partai Komunis Malaya. Dalam masa beberapa bulan sahaja selepas Tun Razak meninggal dunia. Hussein Onn bertindak secara tegas dan berani untuk rnenyelesaikan kedua-dua masalah di atas. Pertama ialah membersihkan UMNO dan kerajaan daripada pengaruh ideologi sosialis- komunis yang dikatakan telah bedaya menjauhkan puak nasionalis daripada Tup Razak. Mereka ini yang merupakan penasihat-pernasihat penting kepada Tun Razak, telah ditangkap dan dipenjarakan dan dengan itu sekaligus membersihkan UMNO daripada fahaman kiri-sosia lis. Masalah kedua ialah pengaruh Pergerakan Penruda yang sedang berkembang kerana ketokohan dan populariti Datuk Harun ldris selaku ketuanya dan juga sebagai Menteri Besar Selangor. Dahrk Harun dianggap sebagai wira bagi orang Melayu ketika itu kerana memimpin orang-orang Melayu dalam ;rcrtetagahan dengan bukan melayu yang membawa akibat kepada meletusnya rusuhan kaum l3 Mei 1969. Pergerakan pemuda UMNO pada rnasa itu amat lantang bersuara setringga kehadirannya seolah-olah sebagai parti-dalam-parti.Keadaan ini juga nrembawa kepada wujudnya kecenderungan berpuak- puak di dalam UMNO yang boleh menghalang perpaduan sesama ahli-ahli Majlis Tertinggi UMNO. Masalah kewangan yang dihadapi oleh Pergerakan Pemuda UMNO kerana pinjaman dari Bank Rakyat Malaysia yang berjuta Ringgit banyaknya kerana membiayai kedata'gan japh tinju dunia Muhammad Ali ntenrbawa kepada tuduhan rasuah dan pecah amanah. Datuk Harun ldris di bawa ke ntahkarnah dan dibicarakan dan akhirnya di dapati bersalah. Selaku salah seorang Naib Presiden yang juga pemimpin kanan parti, Datuk Harun mengharapkan campurtangan UMNO supaya beliau dibebaskan dari tuduhan atau setidak-tidaknya hukuman penjara yang dijatuhkan terhadapnya di larrangkan. Tetapi sesuai dengan peribadinya yang tegas dan berdisiplin tinggi serta patuh kepada updarrg- undang dan keputusan mahkarnah, Tun Hussein selaku Perdana Menteri dan presiderr
Ku Hosnon Ku Holin FSSrf UTHU (019'729t751) UMNO menjauhkan dirinya daripada campur tangan dalam kes ini. Hukuman penjara terhadap Datuk Harun tetap dilaksanakan mengikut proses undang-undang. Berkaitan dengan peristiwa diatas, ialah beberapa pertukaran jawatan yang berlaku terhadap kepimpinan di peringkat negeri dan pegawai-pegawai tertinggi kerajaan. Sebahagian daripada pertukaran jawatan ini mempunyai kaitannya dengan penalahgunaan kuasa dan rasuah. Salah satu ciri penting atau trade mark kepimpinan Hussein Onn ialah ketegasannya memerangi rasuah dan penyalahgunaan kuasa. Hussein memberikan sepenuh kebebasan kepada Badan Pencegah Rasuah menyiasat sesiapa sahaja yang disyakki rnelakukan kesalahan ini, dan mereka yang bersalah tidak akan diberikan perlindungan politik. Keiatuhan Kerajaan PAS di Kelantan Dalam Pilihapraya Dewan Undangan Negeri Kelantan pada tahun 1959, parti PAS telah berjaya merampas negeri Kelantan dengan Cuma dua kerusi di menangi oleh pERI1(ATAN. Dalam Pilihanraya berikutnya pada tahun 1964 dan 1969, PAS masih terus dapat menguasai Kelantan. Setelah berlaku peristiwa Berdarah I 3 Mei 1969, demi untuk perpaduan Melayu, keamanan dan kestabilan politik negara, PAS telah menyertai kerajaap campuran dan kemudiannya menjadi salah sebuah parti konrponen dalam Barisan Nasional apabila BN diasaskan pada tahun 1974. Baik di peringkat negeri mahupun diperingkat pusat, PAS adalah salah sebuah parti yang menrerintah. Sestrdah Pilihapraya Unrum dalam Dewan Undangan Negeri pada tahun 1974, Dato' Mohd Asri yang nremegang jawatan Menteri Besar Kelantan menjadi anggota Parlimen dan dilantik sebagai Merrteri Penuh dalam Kerajaan Persektrtuan. Tempatnya digantikan oleh Dato'Mohd Nasir darr Parti PAS. Tiga tahun kemudian, krisis berlaktr diantara PAS dap UMNO di rregeri Kelantan. Dato' Mohd. Nasir dipandang lebih banyak rnemihak kepada UMNO dan kerajaan Pusat dan dirisakan perlu diturtrnkarr dari kerusi Menteri Besar oleh puctrk pimpinan PAS.
Ku Hasnan Ka Halin FSSI{ WHM (0t9-7295751) Dalam satu sidang Dewan Undang Negeri pada 15 Oktober lg77 , usaha untuk menyingkir Dato' Mohd Nasir selaku Menteri Besar dilakukan dan bedaya. Krisis ini diekori oleh bantahan dan tunjuk perasaan oleh penyokong keduadua parti UMNO dap PAS yang menjadi meruncing sehingga hampir berlaku rusuhan. Kerajaan pusat bertindak segera dengan mengistiharkan keadaan darurat manakala kerajaan legeri digantung. Parti PAS membantah keputusan kerajaan Pusat dan mengambil keputusan untuk keluar daripada Barisan Nasional. Sementara itu, persediaan dibuat bagi nremulihkan pemerintahan demokrasi menerusi pilihanraya dewan Undangan Negeri. Sebuah parti serpihan dari PAS, parti BERJASA pimpinan Datuk Mohd Nasir ditubulrkan dan terus diterima sebagi anggota Barisan Nasional. Perancangan yang begitu rapi dibuat oleh pemimpin pusat serta kempen besar- besaran dilakukan untuk meranrpas Kelantan daripada tangan PAS . dalam pilihanraya Dewan Undangan Negeri yang diadakan pada I I Mac 1978. Barisan Nasiorral memenangai majoriti besar mengalahkan PAS ke atas Kelantan selama 18 taSr"rp yang lalu. Peristiwa bersejarah bagi UMNO dan Barisan Nasional ini berlaku semasa UMNO dan Barisan Nasional dipimpin oleh Tun Hnssien onn. Pelancaran Amanah Saham Nasional Dasar Ekonomi Bartr yang diasaskan pada awal era Tun Razak mempunyai cita-cita bcsar untuk meningkatkan pellguasaan Bunriputera dalam modal saham daripada kira-kira 5% kepada 30% dalanr nrasa 20 tahutt. Juga usaha harus ditingkatkan untuk pepglibata' Bumiputera dalam bidang perdagangan secara lebih berkesan. Tun Hussein On' ya'g mengambil alih kepilnpinan kerajaan dart parti dari Tun Razak memperkenalkan ssarrl pembaharuan iaitu mclancarkan tabung amanah saham Nasional (ASN) pada 20 April r981. Amanah Saham Nasional nrendapat sanrbutan luar biasa dalam menggalakkan Melayu- Bumiputera menabung dengan cam nrernbeli saham. Ratusan juta rlodal Melayu- Bumiputera dapat dikumptrlkan ntclalui skim ini yng kemudianny diperluaskan clcngan
Ku Husnon Ku Hallm FSSry WHM (019-7295751) pengenalan satu lagi tabung amanah iaitu tabung ini telah membantu meningkatkan Amanah Saham Bumiputera. Kedua-dua peratus pemilikan saham oleh bumiputera dalam syarikat-syarikat perniagaan swasta. Pemilihen Beberana Pemimnin Muda Sebasai nelapis Sewaktu Hussein Onn dilantik sebagi Perdana Menteri, beliau mengambil masa yang agak lama untuk memilih timbalannya dari kalangan Naib Presiden. Terdapat tiga tokoh iairu Ghafar Baba, Tengku Razaleigh Hamzah dan Dr. Mahathir Mohamad. Dari kalangan Ahli Majlis Tertinggi, Ghazali Shafie dilihat sebagai tokoh yang paling popular dan amat rapat hubungannya dengan Allahyarham Tun Razak. Ada kalangan yang tidak menolak juga membuat kejutan dengan melantik Presiden Petronas, Tengku Razaleigh Hantzah untuk memegang jawatan Menteri Kewangan. Ada antara mereka ini yang kurang berjaya tetapi terdapat juga sebilangan mereka yang berjaya menempa nama dan muncul sebagai tokoh-tokoh penting dalam parti dan kerajaan hari ini. Di antara mereka ini termasuklah Mohd Najib Tun Abd Razak, Rafidah Aziz, Sanusi Junid, Abdullah Ahmad Badawi, Leo Moggie, Paul Leong, Manan Othman, Samy Vellu, Mokhtar Hashim dan Dr. Nik Hussien. Disamping itu, Hussien melantik Mustaffa Jabbar sebagai Setiausaha Agong dan Haji Embong Yahya sebagi Ketua Penerangan. Bolehlah disimpulkal bahawa Hussien Onn nrempunyai kebolehan yang istirnewa dalam mengenalpasti tokoh-tokoh yang berwibawa sebagai pelapis untuk menerajui parti dan kerajaan denri untuk memastikan kelangsungan perjuangan nreningkatkan martabat ban gsa Melayu- B umiputera. Dasrr Luar Nesara Sama seperti Dasar Ekonomi Baru dan dasar-dasar lain untuk meningkatkan martabat bangsa Melayg, untuk dasar luar Hussein Onn nleneruskan usaha yang dimulakarr oleh l0
Ku Hasnan Ku Halin FSSI{ LITHM (0t9-7295754) Tun Razak untuk berbaik-baik dengan semua negara termasuk blok sosialis-konrunis. Kunjung-mengunjung diantara Malaysia dan negara-negara Barat dipertingkatkan. Walaubagimanapun, Hussein Onn nrengambil inisiatif yang khas untuk merapatkan hubungan di antara Malaysia dan negara-n egara tetangga dalam Asean seperti Indonesia, Thailand, Singapura, Brunei dan filipina. Beliau meletakkan keamanan di rantau ini sebagai keutamaan dalanr dasar luarnya. Diantara empat orang Perdana Menteri Malaysia dari 1957 hingga 1996,Tun Hussein Onn merupakan Perdana Menteri yang paling pendek jangka masanya memegang jawatan yang penting. Beliau memegang jawatan Perdana Menteri untuk selama 5 tahu' 6 bulan sahaja, bermula pada I 5 Janua ri 1976 dan meletakkan jawatan pada l6 Julai | 9g I atas sebab-sebab kesihatan dan selaku Timbalan Perdana Menteri tidak pun sampai 3 tahun menggantikan Tun Dr. Isrnail yang rneninggal dunia. Jika kita merenung kembali peristiwa penting serta sumbangan yang boleh dikaitkan dengan era Hussein onrt, suatu kejayaan dari segi sejarah politik uMNo dan Barisarr Nasional ialah kejayaarl merampas Kelantan dari tangan PAS. Sekaligus kejayaarr ini mengakhiri monopoli kerajaan pAS ke atas Kelantan. Kedua, Hussein Oltn mttncul sebagai seorang Perdana Menteri yang amat tegas dalanr menangani sesuatu masalah. Beliau percaya kepada undang-undang dap mahkanralr untuk memberi keadilan dan menjauhkan gangguan politik terhadap proses undarrg- undang' Hal ini amat jelas dalam tindak tanduknya memerangi rasuah, pecaS amanah dan penyalahgnaan kuasa. Ketiga ialah keyakinan sepenuhnya Hussein onn terhadap beberapa dasar yang tela6 diasaskan oleh Tun l{azak sebelumnya. Kecuali skim Anranah Saham Nasio'al, Hussein tidak mentperkenalkan dasar-dasar baru tetapi secara tegas melaksanakan segala dasar yang telah diperkenalkart olelr Tun Razak terutama sekali Dasar Ekononri Baru. Begitu ll
Ku Hasnan Ku Halim FSSIY WHU (01%7295751) juga dengan dasar luar Malaysia, Hussein meneruskan dasar berkecuali yang diasaskan oleh Tun Razak. Keempat ialah kebijaksanaan Hussein memilih golongan pelapis untuk mengisi jawatan- jawatan penting dalam kerajaan dan politik. Kebijaksanaan Hussein yang paling menyerlah ialah pemilihan Dr.Mahathir untuk memegang jawatan Timbalan Perdana Menteri, seorang yang pada waktu itu merupakan golongan tokoh muda. Ternyata Dr. Mahathir dan beberapa pemimpin lain yang ditonjolkan oleh Hussein, seperti Rafidah, Mohd Najib, Sanusi Junid, Lro Moggie serta ketiga-tiga Menteri Besar Pahang, Melaka dan Negeri Sembitan tidak menghampakan kepercayaan Hussein Onn terhadap mereka. Kesimnulan Telah menjadi satu kelumrahan bahawa setiap Perdana Menteri Malaysia dikaitkan dengan satu gelaran yang mencernrinkan sunrbangan yang dijadikan trade mark seseorang itu semasa memegang jawatan sebagai Perdana Menteri. Walaupun gelaran itu bukanlah sesuatu yang resmi, ia kelilratan mendapat perhatian dan diterima baik oleh masyarakat umum tanpa mempersoalkan kesesuaian gelaran itu. Tunku Abdul Rahman diberikan gelaran sebagai bapak Kemerdekaan Malaysia yang terangkum di dalamnya kedua-kedua pencapaian iaitu Kemerdekaan Tanah Melayu pada 3l Ogos lgST dan pembentukan Persekutuan Malaysia pada 16 September 1963. Gelaran ini dirasakan wajar diberikan kepada Tunku kerana sepanjang memegang jawatan sebagai perdana Menteri diantara Ogos lg57 dan Septentber 1970 untuk selama 13 tahun dan selaku yang Di Pertua UMNO selanra harrrpir 20 Tahun dan peristiwa ini merupakan kejayaan yang terbesar dicapai olelr UMNO darr kerajaan. Sumbangan Dato Onn Jaafar adalah menubuhkan UMNO dan nlcnentang Malayan Union sehingga terbentuknya persekutuan Tanah Melayu. Dato Onrr tidak sanrpai ke tahap memperjuangkan untuk kemerdekaan tanah air. Amat jelas bahawa fasa pertanra Tunku memegang jawatan Yang Dipertua UMNO ialah suatu era Perjuangan Menuju Kemerdekaan dalam ertikata yang sebenarnya. T2
Ku Hasnan Ku Hallm FSSW UTHM (0t9-7295751) AMul Razak diberikan gelaran sebagai Bapak Pembangunan. Ini boleh dianggap bertepatan dengan usaha gigih Tun Razak membangunkan sektor luar luar bandar bermula apabila Tun menregang jawatan selaku Timbalan Perdana Menteri merangkap Menteri Pembangunan Luar Bandar sehinggalah beliau memegang jawatap perdana Menteri.Sayugia diingatkan bahawa perlantikan Tun selaku Perdana Menteri dan Presiden UMNO bersenrpena dengan pelancaran Dasar Ekonomi Baru pada tahun lg7l. Dalam sejarah dan perkembangan kemajuan Malaysia, Dasar Ekonomi Baru merupakan satu batu tanda dan dasar yang amat penting dalam merombak sistem ekonomi kolonial dan meletakkan melayu bumiputera ditempat yang sewajarnya iaitu mendorong mereka membabitkan diri dengan secara cergas dalam bidang pembuatan-perindustrian dan perdagangan. Walaupun Dasar Ekonomi Baru tidak mencapai matlalrat untuk memberikan 30 peratus penguasaan Bumiputera dalanr sektor perniagaan, tetapi Zz peratus yang dicapai pada tahun.1990 sesudah 20 tahun Dasar Ekonomi Baru dilancarkan meletakkan kedudukan bumiputera tidak dalam keadaan yang cemas dan nreruncing seperti pada tahun tahun l960an dan awal tahun t970an. Hari ini terdengar sekali sekala Bapak Malaysia Moden yang dikaitkan dengan Tun Dr Mahathir Mohamad selaku Perdana Menteri yang ke empat. Malaysia Moden yang dikira dalam konteks gelaran ini ialah Malaysia yang semakin maju dalam bidang ekorromi dan tidak begitu jauh majunya untuk memasuki kelab negara industri. Malah telahpun diramalkan olelr para ahli ekonomi bahawa besar kenrungkinannya Malaysia akan muncul sebagai negara Islam yang pertama berjaya menjadi negara perindustrian yang nraju' Oleh kemtta Malaysia sememangnya sedang menuju kearah itu, gelararr ini juga tidak akan meninrbulkan sebarang persoalan ia akan diterinra pakai umu'r. Akhinrya kita berrninat pula rnenilai gelaran yang diberikan kepada Tun Hussein Onn Onn selaku Bapa Perpaduan. Jika ditinjau kedudukan potitik Malaysia dan UMNO, kita boleh bersetujrr bahawa pada era Hussein Onn nrerupakan zaman yang agak stabil tetapi tidak secara nrutlak. Dalam Barisan Nasional, terdapat pergolakan besar antara dua parti melayu lslanr yang terbesar iaitu perpecahan antara pAS dan UMNO yang r3
Ku Hasnan Ku Holin FSSrf UTHM (019-7295751) mengakibatkan keluarnya PAS daripada Barisan Nasional. Dalam perkara ini, kita juga merasakan perpaduan antara parti-parti komponen dalam Barisan Nasional lebih berjaya dikekalkan pada zaman Tun Abdul Razak yang sebenarnya mengasaskan perpaduan dan kerjasama diantara parti pemerintah dengan parti-parti pembangkang semaas period sebelum krisis 13 Mei 1969. Malahan gabungan 3 buah parti dalam Perikatan berjaya disanrkan menjadi l0 buah yang dimulakan dengan penubuhan kerajaan campuran diperingkat negeri sebaik-baik sahaja Demokrasi dipulihkan pada tahun 1970. Dari segi perpaduan anlara parti-parti komponen, mungkin sumbangan atau kejayaan Tun Razak lebih penting dan menyerlah berbanding dengan Tun Hussein. Satu perkara lagi yang harus diambil ialah krisis antara UMNO (Barisan Nasional) dan parti USNO Sabah yang timbul akibat ketidaksefahaman antara Tun Hussein Onn DAN Tun Datu Mustapha, bekas Kerua Menteri Sabah. Tahun 1976 ialah era kejayaan parti BERTAYA di bawah pimpinan Tun Fuad Stephens dan Danrk Harris Salleh, yang ditubuhkan pada l5 Julai 1975 sebagai sebuah parti alternatif Melayu Bumiputera kepada USNO. pertu diakui bahawa krisis dengan parti USNO ini telatr timbul semenjak tahun lgTS yang lebih merupakan krisis perebutan kuasa untuk memipin Sabah antara dua gergasi politik di sana, Tun Datu Mustapha dan Tun Fuad Stepehens. Ia merupakan ?31man kemerosotan penganrh dan kejatnlran USNO, walaupun USNO masih merupakan sebuah parti di dalanr Barisan Nasional. Dalam hal ini harus diakui bahawa Hussein dengan sifat ketegasannya berjaya mengenepikan pengaruh Tun Mustapha di Sabah dan sebaliknya menonjolkan tokoh muda daripada Sabah seperri Dato' Haris Salleh sebagai pengganti kepada Allahyarhanr Tun Dato' Fuad Stephens untuk nrenripin BERJAYA dan negeri Sabah. Penyelesaian yang ditangapi olelr l{usseirr Onn. Seperti juga dengan krisis UMNO yang berkaitarr dengan masalah Dato' Flarun di Selangor ialah secara menyingkirkan tokoh yang dianggap mengganggu kestabilan sesebuah parti atau negeri tetapi btrkannya mencari penyelesaian secara berdanrai dan di meja perundingan seperti di bawah kepimpinan Tun Razak. l4
Ku Hosnan Ku Halim FSSL/ UTHM (019-7295751) Contoh-contoh diatas menimbulkan persoalan adakah wajar gelaran Bapak Perpaduan dikaitkan dengan kepimpinan Tun Hussein Onn? Kita dapat melihat disipi ciri utama di dalam kepirnpinan Hussein Onn ialah sifat ketegasan serta keberaniannya di dalarn menangani masalah tanpa rasa takut atau menghiraukan sangat sensitiviti dan inrplikasi politik terlradap tindak tanduk beliau. Jika kita membuat keputusan bahawa gelaran Bapak Perpaduan itu kurang relevan dan bersesuaian, kita mungkin juga masih kurang menemui gelarall yang difikirkan bersesuaian. Namun apa yang dapat kita sama-sama menelusuri pantai-pantai sejarah ialah negara dan parti UMNO di bawah Hussein Onn berada di dalarn keadaan stabil dan tenang, walaupun parti-parti politik dalagr Barisan Nasional tidak bebas daripada masalah rumah tangga a0aupun pergolakan dalanlan namun masih mampu diawasi dan ditangani dengan kaedah kaedah yangsewajarnya. Senario perkembangan politik di Sabah mulai tahun lg75 melilrat kemunculan sebuah parti politik baru yang berpengaruh, berjaya dengan disokong oleh Kuala Lunrpur. Hal ini tidak jauh berbeza dengan senario di Kelantan nrulai akhir lg77 yang rnelihat kenrunculan parti Berjasa di sana. Kedua-dua parti serpihan yang dicipta irri ber.iaya menonjolkan diri dan berkuasa untuk seketika, tetapi jelasnya ia tidak berjaya untuk kekal atau bertahan lama. Persoalannya adakah ini merupakan ciri penting bagi sebahagian besar parti-parti serpihan dalam budaya dan proses politik di Malaysia? Apa yang pastinya kepada kita hadiah dan jasa yang amat terbaik yang telah diberikan oleh beliau ( Tun Httssein Onn) kepada kita adalah dengan nrelantik Tun Dr. Mahathir Molramad sebagai Perdana Menteri Malaysia yang ke empat yang telaS rnelgangkat mertabat negara di persada dunia. t5
Ku Hasnan Ku Halln FSSI/ UTHM (019-72957t1) Bibliograli:- Akhbar Utusan Melayu, Majlis, Berita Harian, New Straits Tirnes, Star Ahmad Boestamam, Datuk Onn Yang Saya Kenal. Kuala Lumpur: Penerbitan Adabi Sdn. Bhd, 1979 Aziz Zariza Ahmad, Hussein Onn Dengan Era Baru. Kuala Lumpur. Firma Malaysia Publishing, 1979 Khairul Azmi Mohamad, Insan Pejuang Bangsa Melaytr Abad ke 2O.Johor; Yayasan Warisan Johor. 2000 Kita Terus Maju.Kuala Lumpur; Jabatan Penerangan Malaysia. 1979 Ramlah Adam, Dato' Onn Jaafar Pengasas Kemerdekaan. Kuala Lumpur. Dewan Bahasa dan Pustaka, 1992 Nora Haji Samad, Siri Tokoh Pejuang Negara; Tun Hussein Onn. Kuala Lumpur. Goodmark lnterprise, 2003 S.Hashim Ahnrad, Hussein Onn Perdana Menteri Kita; Era Perpaduan. Anrpang Juz Art. 200 I Shaharom Hussein, Biografi Perjuangan Politik Dato' Onn Jaafar. Petaling Jaya. Penerbitan Fajar Bakti Sdn. Berhad. 1985 Ucapan-ucapan Tun Hussein Onn. Kuala Lumpur; Arkib Negara Malaysia. l98l . Nada Petronas. Mac 1982 r6