Pertubuhan Pertolongan Wanita P.O.Box 493, Jalan Sultan 46760 Petaling Jaya, Selangor Malaysia Tel: +603 7957 5636/ 7957 0636 Faks: +603 7956 3237 Emel: Laman Web: Facebook: Twitter: @womensaidorg ISBN: 978-983-40325-8-6 Hak Cipta © 2016 Pertubuhan Pertolongan Wanita (WAO) Hak Cipta Terpelihara Imej kulit depan ialah sebuah lukisan rumah perlindungan WAO seperti yang dilihat oleh pemandiri kanak-kanak keganasan rumah tangga yang menetap di sana selama tiga bulan pada 2015. Ditulis oleh: Pertubuhan Pertolongan Wanita Dicetak oleh: Valley Printers Garis Panduan & Piawaian Tempat Perlindungan Keganasan Rumah Tangga diterbitkan melalui sokongan dana yang disediakan oleh Canada Fund for Local Initiatives. Kerja-kerja yang dilakukan terhadap pemandiri wanita keganasan rumah tangga dan anak-anak mereka di tempat perlindungan WAO disokong melalui dana daripada Yayasan Sime Darby.
Garis Panduan & Piawaian Tempat Perlindungan Keganasan Rumah Tangga Penghargaan Pertubuhan Pertolongan Wanita melahirkan setinggi-tinggi ucapan terima kasih kepada pegawai- pegawai rasmi Kerajaan Malaysia, agensi-agensi, jabatan-jabatan, pertubuhan-pertubuhan bukan kerajaan, organisasi-organisasi tempat perlindungan dan individu-individu yang turut menyokong projek ini dengan mengambil bahagian bersama kami dalam menyediakan Garis Panduan & Piawaian Tempat Perlindungan Keganasan Rumah Tangga. Mereka adalah: Y.B. Dato' Sri Hajah Rohani Binti Haji Abdul Karim Y.B. Senator Datin Paduka Chew Mei Fun Bahagian Dasar, Kementerian Pembangunan Wanita, Keluarga dan Masyarakat Jabatan Kebajikan Masyarakat (JKM) D11 Bukit Aman, Polis Diraja Malaysia Kementerian Kesihatan Malaysia (KKM) Kementerian Pendidikan Malaysia (KPM) Jabatan Peguam Negara (JPN) Jabatan Kemajuan Islam Malaysia (JAKIM) Lembaga Penduduk dan Pembangunan Keluarga Malaysia (LPPKN) Jabatan Pembangunan Wanita (JPW) Rose Virginie Good Shepherd Center (Ipoh, Perak) Women's Center for Change (Penang) Princess Anne Shelter (Kota Kinabalu, Sabah) Pusat Jagaan Sri Murni (Kota Kinabalu, Sabah) NCWO- YWCA Shelter (Kelang, Selangor) Johor's Women League (JEWEL in Johor) Shelter Home for Abused Women and Children (Seremban, Negeri Sembilan) Sarawak Women for Women Society Sabah's Women's Action Resource Group Perak Women for Women Society (PWWS) Pusat Jana Diri Innovasi (PUJI in Selangor) Mang Tha Chin Refugee Community Group The Office of the United Nations High Commissioner for Refugees in Malaysia The Canada Fund for Local Initiatives (PDRM) WAO memanjatkan kesyukuran kepada Yayasan Sime Darby dan United Nations Gender Theme Group, Malaysia yang menyediakan sokongan dana tambahan bagi pelancaran Garis Panduan & Piawaian Tempat Perlindungan Keganasan Rumah Tangga. Ucapan terima kasih khas juga diberikan kepada individu-individu berikut atas segala kerja keras, sokongan, dedikasi dan kepakaran mereka dalam mengurus, merangka dan mengkaji semula perkhidmatan kemudahan ini: Sharifah Nazneen Agha, Konsultan 2
Garis Panduan & Piawaian Tempat Perlindungan Keganasan Rumah Tangga Sharifah Shazana Agha, Konsultan Shoba Aiyar, Ahli Lembaga Pertubuhan Pertolongan Wanita Lynda Lim, Konsultan Mok Chuang Lian, Bendahari Pertubuhan Pertolongan Wanita Kakitangan dan Jawatankuasa Eksekutif Pertubuhan Pertolongan Wanita Paling tidak dilupakan, setinggi-tinggi penghargaan dan penghormatan kami terhadap bekas- bekas penghuni dan penghuni-penghuni semasa, wanita dan kanak-kanak di Rumah Perlindungan WAO. 3
Garis Panduan & Piawaian Tempat Perlindungan Keganasan Rumah Tangga Tentang Kami "Ada kehidupan selepas penderaan. Inilah kehidupanku" ― Lindsay Fischer, The House on Sunset Melalui Garis Panduan dan Piawaian Tempat Perlindungan Keganasan Rumah Tangga, Pertubuhan Pertolongan Wanita memberi penghormatan tertinggi kepada pemandiri wanita dan kanak-kanak yang berani dan cekal sama ada yang sedang diselamatkan atau telah terselamat daripada keganasan rumah tangga. Suara dan pandangan mereka disalurkan dalam dokumen ini. Mereka membantu kami memahami apa risiko dan perjuangan wanita dan anak-anak mereka perlu tempuhi walaupun setelah nekad untuk meninggalkan rumah keganasan demi menempa masa depan yang selamat dan aman. Mereka turut membantu kami melihat impak positif tempat perlindungan yang menyokong dan selamat terhadap kehidupan mereka. Kita harus mengekalkan sokongan, keselamatan dan pemerkasaan mereka sebagai landasan tindak balas selaras. Pertubuhan Pertolongan Wanita adalah salah satu tempat perlindungan keganasan rumah tangga, pengintegrasian semula dan penyedia perkhidmatan pengurusan kes terkemuka di Malaysia yang menyokong wanita dan kanak-kanak melalui cabaran untuk mengubah daripada mangsa keganasan rumah tangga kepada pemandiri-pemandiri yang berkuasa. Kita harus memenuhi perkhidmatan kita dengan kerja-kerja advokasi yang kuat dan berterusan bagi mewujudkan sikap tidak bertoleransi terhadap keganasan ke atas wanita. Kerja kami bertujuan untuk meningkatkan akses pemandiri wanita dan kanak-kanak ke arah keadilan dan perlindungan. Kami melakukannya melalui pelbagai platform, termasuk advokasi, perkhidmatan tempat perlindungan di Rumah Perlindungan WAO dan Pusat Penjagaan Kanak- kanak, dan sokongan pengurusan kes. Jika anda merupakan pemandiri atau jika anda bekerja dalam respons keganasan rumah tangga, WAO berbesar hati untuk mendengar pandangan anda tentang Garis Panduan & Piawaian Tempat Perlindungan Keganasan Rumah Tangga. Sila hubungi kami melalui emel di: Berganding bahu, kita boleh menuntut semula kuasa dan mengubah hidup kita. Hubungi Talian Bantuan WAO di +603 7956 3488 atau SMS TINA di +6018 988 8058 jika anda atau seseorang yang anda kenal mengalami penderaan di rumah. 4
Garis Panduan & Piawaian Tempat Perlindungan Keganasan Rumah Tangga Jadual Isi Kandungan Pengenalan 0.1 0.2 0.3 Memperkasakan Pemandiri: Falsafah WAO 0.4 0.5 Kenapa Garis Panduan Tempat Perlindungan Usahasama: Pendekatan Pelbagai Pihak Berkepentingan Perkara-perkara Pertimbangan Pengenalan kepada Piawaian Unit 1: Rangka Kerja Kebertanggungjawaban 1.1 1.2 1.3 1.4 Tanggungjawab kepada Tempat Perlindungan Akta Keganasan Rumah Tangga 1994 Garis Panduan Pengendalian Kes Keganasan Rumah Tangga Kebertanggungjawaban Tempat Perlindungan: Menyediakan Perkhidmatan Standard Unit 2: Pemandiri Wanita 2.1 2.2 Siapakah Pemandiri: Impak Keganasan Rumah Tangga Pemandiri-pemandiri Bersuara: Apa Kami Perlukan Unit 3: Tempat Perlindungan Selamat & Menyokong 3.1 3.2 3.3 3.4 3.5 Apa itu Tempat Perlindungan Selamat dan Menyokong? Peranan Pemudah Cara Penyedia Perkhidmatan Tempat Perlindungan Kecemasan Dimensi Keselamatan Pilihan Ruang yang Selamat dan Menyokong: Lima Model Tempat Perlindungan Unit 4: Memulakan Tempat Perlindungan 4.1 4.2 4.3 4.4 Pembinaan Asas Senarai Semak Permulaan Kemasukan & Keluar Pertimbangan Kakitangan Unit 5: Operasi Tempat Perlindungan 5.1 5.2 5.3 5.4 Pertimbangan Perkhidmatan Standard Kemudahan Standard Keselamatan Standard Akses Penjagaan Kesihatan, Pendidikan dan Perkhidmatan Perundangan Pertimbangan Hidup Berkumpulan Standard Pengurusan Kes 5.5 5.6 Unit 6: Kanak-kanak di Tempat Perlindungan 6.1 6.2 Keperluan Pemandiri Kanak-Kanak Kepentingan Terbaik Kanak-Kanak dan Kehidupan di Tempat Perlindungan Program Model untuk Kanak-Kanak di Tempat Perlindungan Suara Pemandiri Kanak-Kanak 6.3 6.4 5 7 8 9 10 11 13 15 16 17 19 19 24 25 27 30 31 31 33 35 36 41 42 43 48 49 52 53 54 56 57 60 62 70 71 72 73 76
Garis Panduan & Piawaian Tempat Perlindungan Keganasan Rumah Tangga Unit 7: Komuniti & Rangkaian 7.1 7.2 Rangkaian Sokongan Cara Menggerakkan Komuniti Unit 8: Kaedah 8.1 Kaedah Pengurusan Kes 6 78 79 81 83 84
Garis Panduan & Piawaian Tempat Perlindungan Keganasan Rumah Tangga Pengenalan Isi Kandungan 0.1 Kenapa Garis Panduan Tempat Perlindungan 0.2 Usahasama: Pendekatan Pelbagai Pihak Berkepentingan 0.3 Memperkasakan Pemandiri: Falsafah WAO 0.4 Perkara-perkara Pertimbangan 0.5 Pengenalan kepada Piawaian 7
Garis Panduan & Piawaian Tempat Perlindungan Keganasan Rumah Tangga 0.1 Kenapa Garis Panduan Tempat Perlindungan 0.1.1. Bagi wanita yang menghadapi keganasan rumah tangga, akses kepada tempat perlindungan boleh menyelamatkan nyawa mereka. Tempat perlindungan yang menyokong dan selamat boleh menjadikan seseorang pemandiri itu berdaya kental, rasa dilindungi dan berani. Ia mempunyai nilai yang lebih daripada sebuah katil untuk tidur dan bumbung untuk berteduh. Ia juga memudahkan aksesnya kepada keselamatan fizikal, perlindungan undang-undang, keadilan dan sokongan susulan selepas di tempat perlindungan yang akan merangsang wanita tersebut untuk bergerak ke arah masa depan lebih baik, lebih selamat yang bebas daripada keganasan. 0.1.2. Keganasan rumah tangga adalah suatu kekerasan yang dilakukan di rumah. Ia adalah "corak tingkah laku penderaan ... digunakan oleh satu pasangan untuk mendapatkan atau mengekalkan kuasa dan kawalan ke atas pasangan intimnya,"1 yang mana boleh bersifatkan fizikal, seksual, psikologi, sosial dan kewangan. 0.1.3. Keganasan rumah tangga ialah satu pencabulan hak asasi manusia. Ia adalah, atau telah menjadi, satu realiti harian bagi ratusan ribuan wanita di negara kita yang membataskan hak untuk hidup, hak untuk keselamatan, hak untuk kesaksamaan dan hak untuk pembangunan diri. Ia mewujudkan satu lingkaran masalah yang melemahkan. Ia memudaratkan wanita secara fizikal, seksual, emosi, dan kekangan ekonomi. Ia turut mewariskan keganasan antara generasi, apabila penderaan disaksikan atau dialami oleh anak-anak. 0.1.4. Akses kepada tempat perlindungan yang menyokong dan selamat ialah asas kepada penyediaan pelbagai perkhidmatan yang pemandiri wanita berhak di bawah undang-undang. 0.1.5. Walaupun bukan setiap pemandiri wanita akan memerlukan tempat perlindungan, ketersediaannya meningkatkan pilihan pemandiri dan menawarkan alternatif bagi kehidupan dalam keganasan. Pemandiri wanita keganasan rumah tangga mempunyai keperluan tertentu yang mesti dipenuhi. Untuk memberi impak yang efektif dan positif, keperluan ini mesti berasaskan garis panduan. 0.1.6. Garis Panduan dan Piawaian Tempat Perlindungan Keganasan Rumah Tangga bertujuan untuk Menggalakkan konsep tempat perlindungan menyokong dan selamat untuk pemandiri wanita keganasan rumah tangga sebagai alternatif kepada kekal berada di rumah keganasan, atau menjadi gelandangan untuk mengelakkan keganasan Memastikan penginapan selamat, rahsia dan prihatin disediakan untuk pemandiri wanita keganasan rumah tangga dan anak-anak mereka 1 "Domestic Violence." The United States Department of Justice. N.p., 23 July 2014. Web. 15 Jan 2015. 8
Garis Panduan & Piawaian Tempat Perlindungan Keganasan Rumah Tangga Mengukuhkan sokongan bagi spektrum perkhidmatan disediakan oleh kakitangan terlatih yang diperlukan pemandiri wanita: daripada pilihan ruang penginapan selamat, kepada sokongan pengurusan kes, kepada program pemerkasaan pemandiri wanita keganasan rumah tangga Meningkatkan akses pemandiri wanita keganasan rumah tangga kepada sumber masyarakat yang dapat meningkatkan kesejahteraan, pemerkasaan dan kebebasan mereka Menggalakkan daya tahan pemandiri wanita keganasan rumah tangga untuk menjadi lebih peka tentang pilihan tersedia untuk mereka; dan meningkatkan keyakinan mereka dalam membuat keputusan Mengukuhkan keupayaan masyarakat sivil, penyedia tempat perlindungan, agensi kerajaan dan pihak komuniti lain dalam menyediakan akses penjagaan, sokongan dan perlindungan untuk pemandiri wanita keganasan rumah tangga Menggalakkan penubuhan lebih banyak tempat perlindungan bagi wanita keganasan rumah tangga. 0.2 Usahasama: Pendekatan Pelbagai Pihak Berkepentingan 0.2.1. Pertubuhan Pertolongan Wanita telah mengambil bahagian dengan wanita pemandiri keganasan rumah tangga beserta anak-anak mereka, rakan kongsi kerajaan dan masyarakat sivil untuk meningkatkan tindak balas negara terhadap keganasan rumah tangga. Melalui rangka kerja pelbagai pihak berkepentingan ini, kita secara kolektif berusaha untuk mengenal pasti dengan tepat keperluan pemandiri, mencapai penyelarasan perkhidmatan efektif dan mematuhi obligasi undang-undang oleh semua individu yang diberi mandat sah untuk bertindak balas terhadap keganasan rumah tangga. 0.2.2. Satu pencapaian penting diperoleh melalui pengadaptasian Garis Panduan Pengendalian Keganasan Rumah Tangga pada Oktober 2015. Ia menjelaskan peranan dan prosedur bagi setiap agensi yang diberi mandat undang-undang untuk memberi tindak balas dan perkhidmatan bagi pemandiri keganasan rumah tangga. Pembentukan Garis Panduan dan Piawaian Tempat Perlindungan Keganasan Rumah Tangga ialah satu lagi pencapaian pendekatan ini. Ia dibentuk selepas empat pusingan perundingan rapi berlangsung antara semua pihak berkepentingan: pemandiri, agensi kerajaan dan penyedia tempat perlindungan masyarakat sivil. 0.2.3. Perundingan dengan agensi kerajaan yang berkaitan dijalankan, antara Disember 2015 hingga Januari 20162. WAO juga berunding secara meluas dengan kumpulan masyarakat sivil3, 2 Agensi kerajaan yang dirunding adalah Kementerian Wanita, Pembangunan dan Masyarakat (KPWKM), Polis Diraja Malaysia (PDRM), Jabatan Kebajikan Masyarakat (JKM), Kementerian Kesihatan Malaysia (KKM), Kementerian Pendidikan Malaysia (KPM), Jabatan Peguam Negara (JPN), Jabatan Kemajuan Islam Malaysia (JAKIM), Lembaga Penduduk dan Pembangunan Keluarga Malaysia (LPPKN), Jabatan Pembangunan Wanita (JPW) 3 Rose Virginie Good Shepherd Center (Ipoh, Perak), Women's Center for Change (Penang), Princess Anne Shelter (Kota Kinabalu, Sabah), Pusat Jagaan Sri Murni (Kota Kinabalu, Sabah), NCWO-YCWA Shelter (Kelang, Selangor), Johor's Women League (JEWEL in Johor), Shelter Home for Abused Women and Children (Seremban, Negeri Sembilan), Sarawak Women for Women Society, Sabah's Women's Action Resource Group, Perak Women for Women Society (PWWS), Pusat Jana Diri Inovasi (PUJI in Selangor), 9
Garis Panduan & Piawaian Tempat Perlindungan Keganasan Rumah Tangga kedua-dua penyedia tempat perlindungan dan organisasi berperanan dalam memberikan tindak balas kepada pemandiri wanita keganasan rumah tangga. 0.2.4. Paling penting, pembentukan garis panduan ini dilakukan melalui perundingan dengan pihak berkepentingan utama: pemandiri wanita dan kanak-kanak. Pemandiri-pemandiri menekankan kepentingan sokongan berharga yang diberikan terhadap mereka, yang bermula di saat pengenalan sehinggalah kehidupan susulan selepas di tempat perlindungan. Mereka menyuarakan harapan mereka agar perkhidmatan tempat perlindungan merangkumi sebanyak mungkin kawasan di seluruh Malaysia. Kami berbesar hati dalam menerima sokongan pemandiri- pemandiri dalam Garis Panduan dan Piawaian ini. 0.2.5. Proses perundingan ini membantu untuk mentakrifkan fokus, jurang, keperluan dan cabaran dihadapi oleh penyedia perkhidmatan dalam menyediakan tempat perlindungan yang selamat dan menyokong kepada pemandiri wanita keganasan rumah tangga dan anak-anak mereka. 0.2.6. Dengan menggunakan platform ini, masyarakat sivil dan agensi kerajaan boleh memandu arah untuk melaksanakan piawaian ini di peringkat kebangsaan, negeri dan daerah melalui pendekatan yang strategik dan selaras, menunjukkan bahawa kita semua adalah pejuang kepada pemandiri keganasan wanita dan kanak-kanak. Kita bekerja dengan lebih baik apabila kita bekerja bersama-sama. 0.3 Memperkasakan Pemandiri: Falsafah WAO 0.3.1. Sesiapa yang menyediakan perkhidmatan dan tindak balas pemandiri keganasan rumah tangga perlu memahami bahawa tiada alasan untuk melakukan penderaan. Keganasan walau apa sebab pun tidak boleh diterima dan adalah tidak wajar. 0.3.2. Kita mesti menjaga maruah diri dan penentuan nasib diri bagi setiap manusia dalam masyarakat tidak kira lelaki mahupun wanita. Bagi pemandiri wanita, keganasan rumah tangga dan penderaan pelaku akan memberi kesan terhadap penentuan nasib dirinya sekali gus menyingkirkan kuasa dan kawalan ke atas hidupnya. 0.3.3. Berikut adalah gambaran kuasa dan kawalan yang digunakan oleh pelaku terhadap pemandiri keganasan rumah tangga. Perkhidmatan tempat perlindungan bertujuan untuk membantu mereka mendapatkan semula kuasa dan kawalan ke atas hidup mereka dan mencorakkan masa depan sendiri. 0.3.4. Perkhidmatan yang bertindak balas terhadap keperluan pemandiri wanita keganasan rumah tangga bukan sekadar memberikan tawaran kebajikan atau sedekah kepada pemandiri di waktu krisisnya. Peruntukan tempat perlindungan adalah mengenai sokongan terhadap pemandiri untuk mendapatkan semula maruahnya dalam persekitaran yang menyokong dan Mang Tha & Representative from UNHCR (Malaysia). 10
Garis Panduan & Piawaian Tempat Perlindungan Keganasan Rumah Tangga selamat. Perkhidmatan ini mesti bertujuan membantu pemandiri untuk membantu diri dan anak- anaknya maju ke arah masa depan bebas daripada keganasan. 0.3.5. Falsafah maruah diri dan penentuan nasib diri memperkukuhkan dua prinsip utama peruntukan tempat perlindungan bagi wanita pemandiri keganasan rumah tangga: usaha diri dan polisi "pintu terbuka (open door)" . 0.3.6. Usaha diri bererti keluarga yang tinggal dalam tempat perlindungan digalakkan mengambil bahagian secara aktif di tempat perlindungan, dengan perkhidmatannya dan operasi hariannya. Semua kemudahan dikongsi dan keluarga dijangka untuk hidup dalam satu suasana kerjasama. Semua penghuni harus bertanggungjawab terhadap apa yang berlaku dalam tempat perlindungan dan digalakkan untuk berkongsi pengalaman mereka dalam memberi sokongan terhadap satu sama lain. 0.3.7. Polisi "pintu terbuka" bermakna tiada wanita yang akan ditolak dari tempat perlindungan di masa krisis dan kecemasan. Sekalipun tempat perlindungan penuh dan panggilan masuk pada tengah malam, wanita (dan anak-anak) berkenaan akan dibawa masuk, walaupun hanya untuk malam tersebut. Persediaan alternatif akan dibuat pada hari berikutnya dan apa-apa maklumat dan sokongan yang diperlukan akan diberikan berdasarkan keperluannya. 0.3.8. Kita harus mendengar suara-suara pemandiri bagi memahami keperluan wanita dalam krisis, memahami keberkesanan tindak balas semasa terhadap keganasan rumah tangga, dan memastikan kita memberi perkhidmatan terbaik kepada setiap wanita. Garis Panduan dan Piawaian ini secara keseluruhannya mencerminkan falsafah WAO. 0.4 Perkara-Perkara Pertimbangan 0.4.1. Berikut menunjukkan perkara-perkara pertimbangan WAO yang dibangunkan sepanjang 33 tahun menyediakan tempat perlindungan yang selamat dan menyokong untuk pemandiri wanita keganasan rumah tangga dan anak-anak mereka. Titik pertimbangan juga terdiri daripada isu yang diketengahkan semasa perundingan dengan semua pihak berkepentingan yang diadakan sepanjang bulan Januari dan Februari 2016. Pertimbangan ini memberi panduan kepada pembentukan Garis Panduan dan Piawaian Tempat Perlindungan Keganasan Rumah Tangga. 0.4.2. Seperti yang dinyatakan dalam bahagian terdahulu, peraturan asas dan tidak boleh dipertikaikan adalah bahawa tidak ada wanita sepatutnya ditolak dari tempat perlindungan yang selamat di masa krisis dan kecemasan. Ini mengatasi semua pertimbangan lain kerana kita mesti mengiktiraf perkhidmatan menyelamatkan nyawa sepertimana tempat perlindungan selamat dan menyokong ini sediakan. 0.4.3. Konsep menyediakan tempat perlindungan kepada pemandiri keganasan rumah tangga perlu diteliti melebihi batasan fizikal iaitu ia bertujuan memberi sokongan emosi kepada pemandiri dan merupakan pendekatan prihatin dalam proses penyembuhannya. 11
Garis Panduan & Piawaian Tempat Perlindungan Keganasan Rumah Tangga 0.4.4. Perkhidmatan juga penting dalam memperkasakan pemandiri untuk mendapatkan semula kawalan dan kuasa ke atas kehidupan sendiri. Ia mesti memberi tumpuan kepada maruah diri dan penentuan nasib diri, mengiktiraf kebebasan, kepelbagaian dan hak untuk memilih masa depan sendiri. Pendekatan mengkhususkan pemandiri bermakna mewujudkan perkhidmatan yang menggalakkan bantu diri dan penentuan nasib diri. Ia mesti sejajar dengan keperluan dan kehendak pemandiri. 0.4.5. Untuk mengukuhkan perlindungan dan hak-hak pemandiri, satu sistem menyeluruh untuk pemandiri diperlukan, dari titik awal pencegahan dan kesedaran kepada pengenalpastian faktor-faktor risiko, pemahaman yang lebih mendalam tentang isu-isu dihadapi dalam keluarga yang mengalami keganasan dan penglibatan masyarakat untuk menyokong usaha-usaha perlindungan, termasuk integrasi semula sosial mangsa. 0.4.6. Perkhidmatan tempat perlindungan semasa merupakan tempat perlindungan penting yang menawarkan bantuan asas genting dan segera. Bagi perkhidmatan untuk mencapai impak terbaik, skop perlindungan dan sokongan hendaklah merangkumi tempoh sebelum kemasukan dan setelah meninggalkan tempat perlindungan. Ini termasuk melalui penggunaan teknologi dan perkhidmatan bersepadu untuk mengenal pasti wanita yang memerlukan tempat perlindungan (seperti melalui telefon, SMS dan talian bantuan), menyelaraskan sistem rujukan perlindungan (contohnya antara hospital, polis dan penyedia tempat perlindungan), campur tangan susulan kehidupan selepas di tempat perlindungan (contohnya peluang pekerjaaan), kaunseling bertapak (contohnya di balai polis) dan pengumpulan data (contohnya melalui sistem pengurusan kes menyeluruh digunakan oleh semua pihak berkepentingan). 0.4.7. Meningkatkan akses kepada perkhidmatan kaunseling khusus keganasan rumah tangga adalah satu keperluan kritikal. Bukti anekdot menunjukkan bahawa sebanyak 25-30% daripada pemandiri berkemungkinan menarik balik permohonan mereka untuk perlindungan melalui Perintah Perlindungan Interim (IPO). Akses kepada kaunseling khusus, bimbingan yang membolehkan pemandiri wanita itu membuat pilihan maklumat dengan yakin, boleh menyumbang kepada penurunan kadar penarikan balik laporan polis oleh pemandiri, terutamanya dalam kes- kes penderaan seksual seperti rogol dalam perkahwinan dan sumbang mahram. 0.4.8. Mengurangkan gangguan dalam pendidikan kanak-kanak yang terlibat dalam keganasan rumah tangga adalah kritikal, termasuk memastikan akses kepada pendidikan dalam konteks pemindahan sekolah, dan juga tumpuan logistik pengangkutan harian ke sekolah. 0.4.9. Peningkatan jumlah tempat perlindungan adalah diperlukan, contohnya Kemudahan Transit Kecemasan dalam bentuk 24-jam untuk meringankan beban kepada agensi-agensi barisan hadapan seperti polis dan hospital. Penggerak balas pertama sering tertekan untuk mencari tempat perlindungan sesuai untuk menempatkan atau merujuk pemandiri yang memerlukan perlindungan segera, terutamanya di luar waktu operasi biasa. 0.4.10. Pengenalpastian tempat perlindungan alternatif seperti rumah saudara-mara/rakan- rakan boleh mengurangkan tahap kebergantungan terhadap sistem tempat perlindungan yang telahpun terlalu dibebani. Dalam hal ini, kekurangan sokongan keluarga selepas perkahwinan menyumbang kepada berlakunya keganasan rumah tangga. Ia juga dibangkitkan semasa perundingan bahawa kebanyakan kes keganasan rumah tangga berlaku kepada penduduk bandar, di mana sokongan masyarakat terhadap pemandiri adalah kurang memberangsangkan berbanding masyarakat di luar bandar. 12
Garis Panduan & Piawaian Tempat Perlindungan Keganasan Rumah Tangga 0.4.11. Pendekatan pelbagai agensi adalah satu penyelesaian kreatif, dalam bentuk memperkukuhkan peranan Pusat Komuniti yang boleh menawarkan pelbagai perkhidmatan seperti rujukan tempat perlindungan berkaitan dengan isu-isu keganasan rumah tangga, dan juga untuk meningkatkan kerjasama antara agensi. 0.4.12. Satu keperluan kritikal adalah untuk menggalakkan kewujudan pegawai sosial pakar, berdedikasi dan terlatih yang dapat membantu pemandiri dengan maruah, kemesraan dan pemahaman, percaya bahawa penyediaan perkhidmatan dan sokongan untuk pemandiri keganasan rumah tangga ialah satu kerjaya dan bukan hanya satu pekerjaan. Ini akan meningkatkan keseluruhan kualiti perkhidmatan sosial bagi pemandiri keganasan rumah tangga. 0.5 Piawaian 0.5.1. Piawaian mengandungi panduan yang boleh diadaptasikan oleh penyedia perkhidmatan tempat perlindungan bagi menguruskan dan memberi perkhidmatan efektif dan berasaskan garis panduan. Ia bertujuan untuk: Memastikan semua kakitangan tempat perlindungan biasa dengan garis panduan minimum yang memerlukan mereka melindungi pemandiri wanita keganasan rumah tangga; Memastikan semua kakitangan memahami tanggungjawab mereka untuk melindungi dan memperkasakan pemandiri wanita keganasan rumah tangga; Menyediakan panduan mengenai cara-cara kerja dan jenis aktiviti campur tangan yang akan digunakan bagi memenuhi tanggungjawab mereka; Merujuk kakitangan tempat perlindungan kepada sumber tambahan, garis panduan dan piawaian yang boleh digunakan untuk meningkatkan perlindungan pemandiri wanita keganasan rumah tangga di tempat perlindungan; dan Membekalkan pengurus dan kakitangan dengan panduan mengenai penjagaan diri dan menangani tekanan kerja dan isu keletihan. 0.5.2. Berikut adalah isi kandungan piawaian: Unit 1.0 Kebertanggungjawaban bagi perkhidmatan tempat perlindungan berasaskan pemandiri bertindak balas dalam keganasan rumah tangga sebagaimana terangkum dalam rangka kerja undang-undang antarabangsa dan kebangsaan. Unit 2.0 Pemandiri wanita. Panduan dan maklumat untuk membangunkan strategi campur tangan terbaik dalam rundingan dengan pemandiri dan anak-anaknya. Unit 3.0 Pendekatan perkhidmatan tempat perlindungan berasaskan pemandiri. Garis panduan untuk model berbeza tempat perlindungan yang selamat dan menyokong untuk pemandiri wanita. 13
Garis Panduan & Piawaian Tempat Perlindungan Keganasan Rumah Tangga Unit 4.0 Bagaimana untuk menyediakan perlindungan dan memperkasakan pemandiri wanita. Panduan mengenai cara memulakan tempat perlindungan; program dan prosedur. Unit 5.0 Bagaimana untuk mengendalikan dan menguruskan tempat perlindungan keganasan rumah tangga dengan panduan mengenai pelbagai perkhidmatan sokongan kepada pemandiri wanita. Unit 6.0 Pertimbangan khusus yang diguna pakai kepada kanak-kanak di tempat perlindungan keganasan rumah tangga, yang bersama-sama ibu mereka ke tempat perlindungan. Unit 7.0 Mewujudkan kumpulan kerja tempat perlindungan dan rangkaian tidak rasmi untuk gerakan komuniti dalam menyediakan tempat perlindungan dan bantuan kepada pemandiri wanita. Unit 8.0 Kaedah sampel untuk pengurusan kes 14
Garis Panduan & Piawaian Tempat Perlindungan Keganasan Rumah Tangga Unit 1: Rangka Kerja Kebertanggung- jawaban Isi Kandungan 1.1 Tanggungjawab kepada Tempat Perlindungan 1.2 Akta Keganasan Rumah Tangga 1994 1.3 Garis Panduan Pengendalian Kes Keganasan Rumah Tangga 1.4 Kebertanggungjawaban Tempat Perlindungan: Menyediakan Perkhidmatan Standard 15
Garis Panduan & Piawaian Tempat Perlindungan Keganasan Rumah Tangga 1.1 Tanggungjawab kepada Tempat Perlindungan 1.1.1. Setiap tahun, hanya beberapa ratus wanita berjaya mendapatkan perkhidmatan tempat perlindungan di salah satu daripada 42 tempat perlindungan yang diwartakan oleh kerajaan. Daripada 42 tempat perlindungan ini, 34 adalah tempat perlindungan kerajaan. Dalam tempoh lima tahun antara 2008 dan 2012, tempat perlindungan kerajaan telah menempatkan secara purata, hanya sejumlah 32 pemandiri keganasan rumah tangga setiap tahun (tempat perlindungan menempatkan wanita lain yang bukan pemandiri keganasan rumah tangga). WAO merupakan tempat perlindungan terbesar yang diwartakan, menempatkan kira-kira satu ratus pemandiri keganasan rumah tangga setiap tahun (110 wanita pada 2014). Permintaan untuk perkhidmatan tempat perlindungan WAO secara konsisten sentiasa melebihi kapasiti. 1.1.2. Keganasan rumah tangga adalah manifestasi ketidaksamaan gender, dan satu bentuk diskriminasi terhadap wanita. Malaysia adalah parti kepada Konvensyen Penghapusan Segala Bentuk Diskriminasi Terhadap Wanita (CEDAW)4. Perlembagaan Persekutuan Malaysia juga menjamin kebebasan asasi dan kesaksamaan berasaskan gender5. Malaysia oleh itu mempunyai kewajipan antarabangsa dan perlembagaan untuk mencegah dan bertindak balas terhadap keganasan rumah tangga terhadap wanita. 1.1.3. Menyediakan akses kepada tempat perlindungan yang menyokong dan selamat untuk semua wanita di Malaysia yang terselamat daripada keganasan rumah tangga adalah satu usaha utama ke arah memenuhi kewajipan ini dan standard ketekunan wajar dalam rangka kerja CEDAW. Di samping itu, Pindaan kepada Akta Keganasan Rumah Tangga Malaysia 2012 Akta A1414 memerlukan kementerian atau jabatan-jabatan kerajaan untuk menyediakan tempat perlindungan kepada pemandiri wanita keganasan rumah tangga yang melarikan diri kerana diancam dengan keganasan. 1.1.4. Namun, ketersediaan tempat perlindungan keganasan rumah tangga di seluruh Malaysia adalah rendah. Walaupun di mana perkhidmatan tempat perlindungan mungkin boleh didapati, kesedaran tentang isu ini adalah rendah di kalangan wanita. Sebagai contoh, pada tahun 2014, daripada 110 wanita yang ditinjau oleh WAO, 65 (59%) melaporkan bahawa mereka tidak tahu akan kepelbagaian perkhidmatan yang ditawarkan oleh badan bukan kerajaan, yang boleh membantu mereka pada peringkat lebih awal dalam membantu mereka menghadapi keganasan rumah tangga termasuk melalui peruntukan tempat perlindungan. 1.1.5. Kita mempunyai tanggungjawab bersama untuk memastikan rangka kerja tindak balas yang paling adil dan sangat melindungi disediakan bagi mencerminkan bahawa menangani keganasan rumah tangga adalah keutamaan penting bagi kerajaan dan masyarakat kita. Kita juga perlu merapatkan jurang antara polisi dan amalan, menjadikan keadilan dan perlindungan mudah diakses kepada pemandiri keganasan rumah tangga. 4 Cadangan Am No. 19 Jawatankuasa CEDAW dan pembangunan standard ketekunan wajar meletakkan tanggungjawab ke atas Malaysia untuk bertindak bagi mencegah dan bertindak balas kepada keganasan berasaskan gender, termasuk tindak balas kepada keganasan rumah tangga terhadap wanita melalui "perkhidmatan untuk memastikan keselamatan dan sekuriti mangsa keganasan keluarga, termasuk tempat perlindungan ... " 5 Perkara 8 (2), Perlembagaan Persekutuan 16
Garis Panduan & Piawaian Tempat Perlindungan Keganasan Rumah Tangga 1.1.6. Perkhidmatan tempat perlindungan kini terdapat di dalam negara sering mendapat terlebih permintaan. Rangkaian tempat perlindungan keganasan rumah tangga di Malaysia adalah diperlukan untuk bertindak balas kepada keperluan keselamatan dan kesejahteraan pemandiri wanita keganasan rumah tangga dan anak-anak mereka. 1.1.7. Garis Panduan & Piawaian ini berhasrat untuk menyediakan beberapa cara ke arah bertindak balas kepada keperluan ini, dengan merangka cara dan kaedah untuk bertindak balas kepada keperluan pemandiri untuk tempat perlindungan. Dengan cara ini, ia bertujuan untuk membolehkan lebih banyak tempat perlindungan ditubuhkan dan dikendalikan dengan cara berasaskan garis panduan. 1.2 Akta Keganasan Rumah Tangga 1994 (DVA) 1.2.1. Komitmen Malaysia ke arah penghapusan keganasan rumah tangga terpancar dalam enakmen Akta Keganasan Rumah Tangga 1994. Dalam Akta Keganasan Rumah Tangga Malaysia, keganasan rumah tangga tidak dikenal pasti sebagai jenayah yang berasingan yang boleh dihukum dengan penalti. Sebaliknya, pelbagai tingkah laku dikira yang mana membentuk keganasan rumah tangga menunjukkan bahawa DVA perlu dibaca dengan peruntukan berkaitan yang termaktub dalam jenayah Kanun Keseksaan sedia ada bagi menentukan hukuman yang bersesuaian. Di bawah DVA, pemandiri wanita keganasan rumah tangga boleh dilindungi melalui pengeluaran Perintah Perlindungan Interim (IPO) dan mendakwa pelaku di bawah Kanun Keseksaan. 1.2.2. Akta Keganasan Rumah Tangga 1994 di Malaysia mentakrifkan keganasan rumah tangga sebagai "Perbuatan dilakukan oleh seseorang terhadap pasangan isteri atau suami; atau bekas suami atau isteri; seorang kanak-kanak; orang dewasa kurang upaya atau mana-mana anggota lain dalam keluarga - yang dengan sengaja dan dengan sedar meletakkan atau cuba meletakkan mangsa dalam keadaan takut dicederakan; menyebabkan kecederaan fizikal kepada mangsa; memaksa mangsa dengan kekerasan atau ancaman untuk melakukan apa-apa kelakuan atau perbuatan, seksual atau bukan seksual yang mana mangsa mempunyai hak untuk membantah; mengurung atau menahan mangsa tanpa kerelaan atau kehendaknya; melakukan khianat, kemusnahan atau kerosakan harta benda dengan niat untuk menyebabkan atau dengan pengetahuan bahawa ia berkemungkinan menyebabkan penderitaan kepada mangsa". 1.2.3. Undang-undang Keganasan Rumah Tangga berkait rapat dengan Kanun Keseksaan. Di bawah Seksyen 2 Akta tersebut, ia merangkumi penderaan emosi, kewangan, fizikal dan seksual dalam konteks keganasan rumah tangga. 1.2.4. Pengenalpastian keganasan rumah tangga sebahagian besarnya berkaitan dengan perbuatan berikut: (i) Dengan sengaja atau secara sedar meletakkan, atau cuba meletakkan pemandiri dalam keadaan ketakutan kecederaan fizikal; (ii) Menyebabkan kecederaan fizikal kepada pemandiri dengan sesuatu perbuatan yang diketahui, atau yang sepatutnya diketahui 17
Garis Panduan & Piawaian Tempat Perlindungan Keganasan Rumah Tangga akan mengakibatkan kecederaan fizikal; (iii) Memaksa pemandiri dengan kekerasan atau ancaman untuk melibatkan diri dalam apa-apa kelakuan atau perbuatan, seksual atau bukan seksual yang mana pemandiri mempunyai hak untuk membantah; (iv) Mengurung atau menahan pemandiri tanpa kerelaannya; dan (v) Melakukan khianat, kemusnahan atau kerosakan kepada ia harta benda dengan niat untuk menyebabkan atau dengan pengetahuan bahawa berkemungkinan menyebabkan penderitaan atau kegusaran kepada pemandiri. 1.2.5. Pada Disember 2011, pindaan kepada Akta Keganasan Rumah Tangga 1994 telah diluluskan di Parlimen. Takrifan keganasan rumah tangga diperluaskan dan merangkumi penderaan emosi, mental dan psikologi; melanjutkan tempoh perlindungan interim; dan untuk memperkenalkan peruntukan baru mengenai hak pampasan kepada mangsa. Kerajaan Malaysia juga meminda Kanun Tatacara Jenayah, Kanun Keseksaan dan enakmen Akta Antipemerdagangan Orang 2007, yang mana kesemuanya bertujuan untuk memperkukuhkan perlindungan untuk pemandiri-pemandiri wanita keganasan rumah tangga. Kanun Keseksaan dipinda untuk memperuntukkan bahawa "mana-mana lelaki semasa dalam suatu perkahwinan yang sah menyebabkan kecederaan atau ketakutan mati kepada isterinya atau mana-mana orang lain untuk mengadakan hubungan seks dengan isterinya akan dihukum dengan penjara selama tempoh sehingga boleh mencecah 5 tahun"6 1.2.6. Dari semasa ke semasa, terdapat perubahan besar kepada undang-undang sedia ada iaitu hukuman penjara mandatori bagi perogol yang disabitkan, menaikkan umur rogol berkanun, membenarkan pengguguran dengan fikiran bagi menjaga kesihatan mental dan fizikal pemandiri rogol. DVA menawarkan perlindungan seperti perintah perlindungan, pampasan bagi tuntutan terhadap kecederaan, kerosakan harta benda atau kerugian kewangan kepada: pemandiri wanita keganasan rumah tangga yang dikenal pasti sebagai pasangan terdekat; bekas pasangan atau de-facto; seorang kanak-kanak; orang dewasa yang "tidak berupaya" atau mana-mana ahli keluarga "(UNFPA, 2012). 1.2.7. Antara beberapa pencapaian penting ialah penubuhan Jawatankuasa Kerja yang diketuai oleh Jabatan Peguam Negara untuk mengkaji semula undang-undang mengenai keganasan terhadap wanita. Ia adalah salah satu perkembangan positif dicapai dengan kaukus wanita dengan sokongan daripada masyarakat sivil iaitu, Kumpulan Tindakan Bersama untuk Kesaksamaan Gender (JAG). Kementerian kerajaan yang berkaitan, Majlis Peguam, wakil Pejabat Peguam Negara Sabah dan Sarawak serta Kumpulan Tindakan Bersama untuk Kesaksamaan Gender (JAG) adalah ahli-ahli jawatankuasa kerja. Jawatankuasa ini adalah penting dalam menyemak semula Akta Keganasan Rumah Tangga 1994, Kanun Keseksaan, Kanun Tatacara Jenayah (CPC) dan Akta Keterangan 1950; dan kemungkinan penggubalan undang-undang kendiri mengenai gangguan seksual (Bar Malaysia, 2014). 6 Majlis Hak Asasi Manusia, Laporan Kumpulan Kerja Mengenai Semakan Berkala Sejagat: Adendum Malaysia: Pandangan mengenai kesimpulan dan/atau cadangan, komitmen sukarela dan jawapan dibentangkan oleh Negeri di bawah kajian "Respons daripada Kerajaan Malaysia kepada Cadangan disenaraikan di bawah perenggan 106 Laporan Hasil Berkala Sejagat", A/HRC/11/30/Add.1, 3 Jun 2009, perenggan 12 18
Garis Panduan & Piawaian Tempat Perlindungan Keganasan Rumah Tangga 1.3 Garis Panduan Pengendalian Kes Keganasan Rumah Tangga telah membangunkan dan melaksanakan Garis Panduan 1.3.1. Kerajaan Malaysia Pengendalian Kes Keganasan Rumah Tangga7. Dilancarkan oleh Kementerian Pembangunan Wanita, Keluarga dan Masyarakat (KPWKM) pada 1 Oktober tahun ini, ia mempunyai matlamat untuk memaklumkan sembilan agensi teknikal yang diklasifikasikan sebagai penggerak balas keganasan rumah tangga mengenai peranan dan tanggungjawab mereka. 1.3.2. Garis Panduan Pengendalian Kes Keganasan Rumah Tangga berfungsi sebagai panduan kepada semua agensi kerajaan yang ditetapkan sebagai 'penggerak balas pertama' bagi pemandiri keganasan rumah tangga, agar setiap agensi memahami dengan jelas peranan dan tanggungjawab mereka, dan boleh memberikan tahap perkhidmatan yang tertinggi bagi mereka yang benar-benar memerlukan. 1.3.3. Dokumen ini menggariskan secara komprehensif peranan semua pihak berkepentingan dalam kerajaan untuk bertindak balas kepada keganasan rumah tangga. Ia adalah rujukan dan panduan penting bagi penyedia tempat perlindungan dan pemandiri-pemandiri. 1.4 Kebertanggungjawaban Tempat Perlindungan: Menyediakan Perkhidmatan Standard 1.4.1 Obligasi undang-undang penyedia tempat perlindungan: Kewajipan undang- undang8 Keperluan-keperluan Permit Tempat Perlindungan, standard minimum bagi perkhidmatan di bawah Akta Pusat Jagaan (Pindaan) 2007 [Akta Akta Pusat Jagaan digubal untuk menyediakan rangka kerja pendaftaran, penyeliaan dan penguatkuasaan bagi kebajikan penduduk di rumah perlindungan di Malaysia, yang diterajui oleh Jabatan Kebajikan Masyarakat (JKM). Seksyen 6 Akta menetapkan syarat-syarat bagi pendaftaran rumah perlindungan. Seksyen 5 menjadikannya suatu kesalahan bagi rumah perlindungan untuk beroperasi tanpa 7 Boleh didapati daripada Jabatan Kebajikan Masyarakat Malaysia website at 8 Diadaptasi daripada United Nations Inter-Agency Standing Committee (2005), Guidelines for Gender-Based Violence Interventions in Humanitarian Settings: Focusing on Prevention of and Response to Sexual Violence in Emergencies. 19
Garis Panduan & Piawaian Tempat Perlindungan Keganasan Rumah Tangga A1292]9 pendaftaran betul (mana-mana rumah dengan lebih daripada empat penghuni hendaklah didaftarkan di bawah Akta ini). Standard minimum ditubuhkan oleh Akta berkaitan dengan bilangan kakitangan bagi setiap penghuni (jika kanak-kanak, warga tua atau orang kurang upaya); peruntukan ruang minimum bagi setiap penghuni; kemudahan dan perabot, penyediaan makanan dan menu harian; penyimpanan rekod; keselamatan dan kebersihan premis; usia kakitangan dan keperluan latihan kakitangan tempat perlindungan. Untuk mendapatkan permit, tempat perlindungan mesti berdaftar sama ada sebagai satu pertubuhan atau sebagai sebuah keperluan majlis serta memenuhi perbandaran, jabatan bomba tempatan, pihak berkuasa kesihatan tempatan (lihat di bawah). syarikat Borang-borang permohonan dan nasihat mengenai proses untuk mendaftar tempat perlindungan disediakan di pejabat JKM daerah. Permit Majlis Perbandaran (penukaran rumah kediaman kepada tempat perlindungan) PERHATIAN bahawa adalah satu kesalahan di bawah seksyen 5 Akta ini untuk mengendalikan tempat perlindungan bagi lebih daripada empat orang tanpa permit daripada JKM. Permit penukaran hanyalah kebenaran untuk menukar rumah kediaman sedia ada kepada sebuah rumah perlindungan. Terdapat tiga langkah-langkah untuk berbuat demikian: (i) Menghantar surat kepada Majlis Perbandaran yang berkenaan untuk memohon borang permohonan. Anda perlu menyediakan objektif organisasi anda, senarai kakitangan, bukti pembelian sewa rumah. Proses permohonan dan pembaharuan tahunan permit boleh memakan kos sehingga RM1000 setahun (ii) Pemeriksaan kemudian akan dijalankan oleh Jabatan Bomba dan Jabatan Kesihatan. Kedua-duanya akan memeriksa premis anda sebelum mengeluarkan kelulusan yang diperlukan (lihat di bawah) (iii) Majlis Perbandaran akan mengkaji permohonan itu, termasuk permit yang dikeluarkan oleh jabatan bomba dan kesihatan sebelum membuat keputusan mengenai pengeluaran permit. Jabatan Bomba & Keselamatan Kebakaran Sebelum mengeluarkan surat kelulusan permit tempat perlindungan, Jabatan Bomba akan memeriksa perkara- perkara seperti pintu keluar kebakaran yang sesuai, tanda isyarat keluar, alat pemadam api, protokol keselamatan kebakaran dan ciri-ciri keselamatan yang lain. Jika terdapat sebarang kekurangan, pastikan pegawai Jabatan Bomba memberitahu anda, memberikan anda peluang untuk membetulkannya sebelum memeriksa semula. 9 Boleh didapati daripada Portal Rasmi Jabatan Kebajikan Masyarakat Malaysia di 20
Garis Panduan & Piawaian Tempat Perlindungan Keganasan Rumah Tangga Kemudahan Perkhidmatan Perubatan Sebelum mengeluarkan surat kelulusan, Jabatan Kesihatan akan memeriksa premis untuk kebersihan. Mereka juga akan memastikan bahawa terdapat bekalan perubatan asas disediakan seperti alat pertolongan cemas yang sesuai, dan terdapat kakitangan tempat perlindungan terlatih dalam asas pertolongan cemas. Perlu juga ada ruang untuk digunakan sebagai sebuah bilik sakit jika perlu. Pendaftaran di bawah Jabatan Pendaftaran Pertubuhan atau Akta Syarikat Di Malaysia, semua organisasi perlu mendaftar dengan Kerajaan untuk diberi pengiktirafan rasmi dan sah di sisi undang-undang. Tempat perlindungan boleh sama ada mendaftar sebagai satu pertubuhan atau sebuah syarikat10. 1.4.2. Selain memastikan kewajipan undang-undang tempat perlindungan dihormati, kebertanggungjawaban penyedia tempat perlindungan juga meliputi kewajipan untuk bertindak, pada setiap masa, dengan cara yang beretika, yang menghormati teras Prinsip Panduan ini. Jika keselamatan, kerahsiaan atau penghormatan dilanggar atau dikompromi dalam beberapa cara oleh mereka yang membantu pemandiri, maka ini akan lebih memudaratkan pemandiri-pemandiri tersebut. Prinsip Panduan11 Keselamatan Apa Maksud Perkhidmatan Beretika Satu pertimbangan penting adalah keselamatan yang meliputi kedua- dua fizikal dan psikologi bagi pemandiri-pemandiri wanita keganasan rumah tangga, anak-anak mereka dan kakitangan pusat perlindungan Memastikan pemandiri-pemandiri wanita menerima rawatan perubatan secepat mungkin sejurus berlakunya kejadian keganasan rumah tangga bagi menentukan jika dia telah tercedera Mengingati bahawa pemandiri mungkin dalam ketakutan dan memerlukan jaminan keselamatan mereka Dalam semua kes, memastikan bahawa tidak ada lagi risiko bahaya oleh pelaku atau oleh anggota masyarakat Berjaga-jaga dengan keselamatan dan sekuriti mereka yang membantu pemandiri-pemandiri wanita keganasan rumah tangga dan anak-anak mereka. Pelaku boleh terdiri daripada ahli keluarga, rakan-rakan, dan rangkaian sosial mereka sendiri Jika kanak-kanak turut terlibat, pastikan bahawa mereka kekal dengan pemandiri-pemandiri wanita jika ini adalah pilihan yang paling selamat, atau membawanya ke tempat yang selamat, seperti rumah ahli keluarga yang lain Kerahsiaan Pemandiri mempunyai hak untuk kerahsiaan dan untuk didedahkan lokasinya kepada sesiapa tanpa persetujuannya tidak Rujukan untuk perkhidmatan susulan mestilah sulit dan hanya dibuat dengan persetujuan pemandiri wanita keganasan rumah tangga. Pemandiri-pemandiri mempunyai hak untuk mengawal bagaimana atau jika maklumat mengenai kesnya dikongsi agensi atau individu lain 10 Untuk panduan bagi mendaftarkan suatu pertubuhan, sila lihat laman web Jabatan Pendaftaran Pertubuhan Untuk pendaftaran syarikat, laman web rujuk Jabatan Pendaftaran Syarikat 11 Diadaptasi daripada UN IASC (2005), Guidelines for Gender based Violence Interventions in Humanitarian Settings: Focusing on Prevention of and Response to Sexual Violence in Emergencies, Inter-Agencies Standing Committee, USA 21
Garis Panduan & Piawaian Tempat Perlindungan Keganasan Rumah Tangga Kakitangan TIDAK boleh membincangkan kes dengan orang lain yang tidak terlibat secara langsung dalam kes tertentu. Ini termasuk keluarga dan rakan-rakan. Anda TIDAK boleh meramalkan bagaimana maklumat boleh tersebar dan jika ia boleh membahayakan nyawa mangsa dan kakitangan yang membantu mangsa Berkongsi maklumat yang relevan (bukan semua butiran), HANYA jika diminta dan dipersetujui oleh mangsa, dengan hanya mereka yang terlibat dalam menyediakan bantuan secara langsung contohnya untuk memudahkan rujukan kepada penyedia perkhidmatan yang lain Semua maklumat bertulis mesti disimpan dalam kabinet atau laci yang selamat dan berkunci Dalam mesyuarat, mungkin ada kalanya kes keganasan rumah tangga tertentu disebut. Pastikan bahawa tiada maklumat pengenalan seperti nama, lokasi, tarikh sebenar kejadian didedahkan. Sembunyikan maklumat yang perlu untuk melindungi kerahsiaan mangsa, contohnya, menggelapkan butiran pengambilan kes keganasan rumah tangga dan borang penilaian Penghormatan Jadilah pendengar yang baik Mengekalkan pendekatan bukan menghakimi pemandiri pada setiap masa Bersabar; jangan menekan untuk maklumat lanjut jika pemandiri- pemandiri wanita tidak bersedia untuk bercakap mengenai pengalamannya. Pastikan pemandiri-pemandiri dihampiri untuk berkongsi kisahnya apabila dia dalam keadaan sihat dan bukannya dalam keletihan atau keadaan kesusahan, berupaya untuk memahami dan bertutur, menandatangani borang-borang pendedahan. Tanya soalan-soalan spesifik untuk memahami kisah atau keadaannya tetapi tidak mengulangi soalan sama dalam satu sesi kerana ini membuatkannya menganggap bahawa anda tidak memahaminya. Anda sentiasa boleh bertanya pada hari lain untuk mendapatkan penjelasan atau melihat sama ada dia konsisten dengan jawapannya. Jangan ketawa atau menunjukkan apa-apa reaksi lain yang menunjukkan anda tidak menghormati individu atau budaya, keluarga atau keadaan pemandiri Kesaksamaan Semua pemandiri-pemandiri wanita keganasan rumah tangga perlu dilayan sama rata, tanpa mengira keturunan, bangsa, status sosial, gender, etnik, bahasa, umur, agama, kecacatan, kepercayaan politik atau ideologi dan pegangan budaya. Persetujuan Pemandiri wanita mesti diberikan maklumat mencukupi tentang hak- juga berkaitan dengan haknya di bawah undang-undang dan kerahsiaan sebelum menandatangani borang kebenaran masuk tempat perlindungan Pemandiri wanita perlu memahami kandungan borang persetujuan dan implikasinya sebelum menandatangani borang tersebut Mempertimbangkan aspek bahasa iaitu, jika pemandiri-pemandiri bertutur dalam dialek tempatan, sediakan perkhidmatan penterjemahan jika diperlukan. Jika dia tidak boleh membaca, jelaskan apa yang diperkatakan dalam borang dan lihat sama ada dia memahaminya Terdapat pilihan untuk cap jari sebagai ganti tandatangan 22
Garis Panduan & Piawaian Tempat Perlindungan Keganasan Rumah Tangga Terdapat dua bentuk persetujuan. Satu adalah mengakui syarat-syarat tempat perlindungan dan yang lain ialah persetujuan untuk merunding kesnya dengan penuh hormat termasuk mengambil gambar diri dan kecederaannya sebagai bukti. Ini disimpan dengan selamat dalam fail dan boleh digunakan sebagai bukti dalam kes mahkamah Bagi mangsa hendaklah ditandatangani oleh ibu/bapa, orang dewasa yang bertanggungjawab ke atasnya atau penjaga sah kanak-kanak itu. Jika penjaga kanak-kanak adalah pelaku keganasan atau terlibat dalam perbuatan keganasan, polis atau pelindung kanak-kanak12 boleh bertindak bagi pihak kanak- kanak. Dalam kes risiko keganasan berterusan, polis dan pelindung kanak-kanak boleh memindahkan kanak-kanak ke rumah selamat. Mereka juga perlu memaklumkan kepada pihak berkuasa tempatan untuk memastikan kepentingan terbaik diberikan kepada kanak-kanak itu setiap masa kebenaran borang terhadap kerahsiaan kanak-kanak, Hak Pemandiri Untuk Maklumat Penyedia-penyedia perkhidmatan adalah bertanggungjawab untuk menjelaskan perkara berikut kepada pemandiri sebelum mendapatkan maklumat daripadanya: a) Sebab untuk temu bual; b) Hal perkara yang akan dibincangkan; c) Jenis soalan yang ditanya mungkin bersifat peribadi, dan mungkin sensitif; d) Potensi risiko dan manfaat dalam melaporkan kes mereka kepada polis; e) Langkah berjaga-jaga yang diambil untuk melindungi kerahsiaan dan keselamatan fizikal; f) Bagaimana maklumat dikongsi bersama dan dengan siapa (identiti penyedia-penyedia perkhidmatan mesti didedahkan); g) Hak pemandiri-pemandiri untuk menerima atau menolak dalam menjawab apa-apa soalan tertentu dan juga hak untuk menyekat dan menentukan bagaimana maklumat yang telah diberikan digunakan; h) Jika pemandiri-pemandiri ingin kesnya dikongsikan, kakitangan tempat perlindungan harus memastikan pemandiri-pemandiri itu memahami proses laporan dan mengesahkan kebenarannya Hak Pemandiri untuk Akses Perkhidmatan Kepentingan Terbaik Kanak- Kanak Setiap pemandiri wanita keganasan rumah tangga mesti diberi peluang dan bantuan bagi akses kepada perubatan, perundangan, perlindungan dan perkhidmatan psikososial Dalam berurusan dengan mangsa kanak-kanak keganasan rumah tangga dan keganasan lain berasaskan gender, kepentingan terbaik kanak-kanak perlu menjadi panduan kepada sebarang campur tangan atau keputusan yang diambil 12 Seksyen 39(1) Akta Kanak-Kanak 2001. Di bawah Akta Kanak-Kanak, 'Pelindung' bererti - (a) Ketua Pengarah; (b) Timbalan Ketua Pengarah; (c) Seorang Pengarah Bahagian bagi Kebajikan Masyarakat, Jabatan Kebajikan Masyarakat; (d) Pengarah Kebajikan Masyarakat Negeri bagi setiap Negeri; (e) mana-mana Pegawai Kebajikan Masyarakat yang dilantik di bawah seksyen 8 23
Garis Panduan & Piawaian Tempat Perlindungan Keganasan Rumah Tangga Unit 2: Pemandiri Wanita Isi Kandungan 2.1 Siapakah Pemandiri: Impak Keganasan Rumah Tangga 2.2 Pemandiri-pemandiri Bersuara: Apa Kami Perlukan 24
Garis Panduan & Piawaian Tempat Perlindungan Keganasan Rumah Tangga 2.1 Siapakah Pemandiri: Impak Keganasan Rumah Tangga 2.1.1. Keganasan rumah tangga adalah kekerasan yang tidak dapat dibayangkan yang berlaku di dalam rumah. Ia adalah satu perbuatan jenayah dan melanggar hak-hak asasi wanita. Ia bukan satu perkara sulit. 2.1.2. Ia masih berleluasa. Pada 2014, Polis Diraja Malaysia13 mencatatkan peningkatan daripada 3,053 kes pada 2013 kepada 4,807 kes keganasan rumah tangga pada 2014, menunjukkan peningkatan sebanyak 36%. 2.1.3. Pemergian pemandiri dari rumah keganasan mempunyai dua kesan positif: pemisahan membawa kepada perubahan positif terhadap kehidupan pemandiri (penawar kepada ketakutan, kebimbangan dan putus asa). Ia menawarkan keselamatan, melindungi pemandiri daripada keganasan susulan. Ia membolehkan proses penyembuhan berlaku. 2.1.4. Semua penyedia perkhidmatan harus memahami bahawa rumah keganasan adalah tempat yang tidak selamat untuk pemandiri. Pakar menjelaskan satu corak yang dikenali sebagai kitaran keganasan. Kitaran ini, sebaik difahami sepenuhnya menunjukkan betapa kritikalnya pemisahan fizikal pemandiri daripada pelakunya. Kitaran Penderaan Ketegangan Memuncak Ketegangan meningkat, masalah komunikasi, pemandiri menjadi takut dan merasakan keperluan untuk menenangkan pelaku Ketenangan Kejadian 'dilupakan', tiada penderaan berlaku. Fasa 'bulan madu' Kejadian Penderaan lisan, emosi & fizikal. Kemarahan, mempersalahkan, bertengkar. Ancaman. Ugutan Perdamaian Pelaku meminta maaf, memberi alasan, menyalahkan pemandiri, menafikan penderaan berlaku atau menyatakan bahawa ia tidak seburuk seperti dakwaan pemandiri 13 Dato Zubaidah Mohd Ismail (2015), Ucapan diberikan bagi mewakili Polis Diraja Malaysia sewaktu Perasmian Laporan Bekerjasama WAO: Kajian Kes dalam Tindak Balas Keganasan Rumah Tangga (WAO Working Together: Case Studies in Domestic Violence Response Report) 25
Garis Panduan & Piawaian Tempat Perlindungan Keganasan Rumah Tangga 2.1.5. Kitaran bermula dengan fasa peningkatan ketegangan sehingga memuncak kepada suatu tahap di mana keganasan berlaku. Ini disusuli dengan tempoh seolah-olah pelaku benar-benar menyesal. Pemandiri akan meletakkan harapan terhadap kekesalan tersebut agar keganasan tidak akan berulang, dan mengubah tingkah lakunya mengikut arahan pelaku. Malangnya, kajian lanjut dan pengalaman menunjukkan bahawa pelaku tidak akan berubah dalam tempoh pasif pemandiri. Tempoh tenang yang palsu ini akan lenyap dan ketegangan sekali lagi memuncak, membawa kepada kejadian keganasan rumah tangga seterusnya. Keseriusan dan kekerapan penderaan selalunya meningkat dengan setiap kitaran. 2.1.6. Menurut data WAO14, penderaan paling banyak dihadapi oleh wanita berpunca daripada pasangan intim (suami atau teman lelaki). Wanita di tempat perlindungan kami menggambarkan pelbagai bentuk penderaan: penderaan psikologi (100%), penderaan fizikal (95%), penderaan sosial (56%), penderaan kewangan (55%), dan penderaan seksual (36%). 2.1.7. Suami atau bekas suami melakukan penderaan kepada 80% daripada penghuni, sementara ibu bapa, anggota keluarga atau teman lelaki ialah 16.5% sumber penderaan. Seorang wanita melaporkan bapa mertua adalah pelakunya. Tujuh belas peratus (17%) wanita juga dilaporkan didera oleh pelaku kedua seperti ibu/bapa, adik beradik, ibu/bapa tiri, ahli keluarga mertua atau saudara. 2.1.8. Empat puluh empat wanita (40%) daripada 110 pemandiri keganasan rumah tangga yang ditinjau dilaporkan mengalami keganasan rumah tangga yang berlaku lebih daripada lima tahun; 45 wanita (41%) antara satu hingga lima tahun; dan 21 wanita (19%) kurang daripada satu tahun. Ini bermakna sehingga 89 wanita (81%) boleh diklasifikasikan sebagai telah menghadapi keganasan berterusan dan berpanjangan di rumah (lebih daripada tempoh satu tahun). 2.1.9. 67 wanita (61%) telah, sebelum datang ke WAO, cuba meninggalkan rumah keganasan sekurang-kurangnya sekali; 22 wanita (20%) cuba meninggalkan lebih daripada lima kali. Wanita kembali ke rumah keganasan atas pelbagai sebab: mereka ingin memberi peluang kepada pelaku untuk berubah; mereka takut untuk hidup merempat atau mempunyai masalah kewangan; mereka bimbang membesarkan anak-anak sebagai ibu tunggal; atau mereka takut stigma sosial perceraian. 2.1.10. Corak pergi dan kembali berkali-kali dari rumah keganasan adalah petunjuk jelas bahawa percubaan seorang wanita untuk berdamai dengan pelakunya tidak akan menghentikan penderaan. Ia juga jelas menunjukkan keperluan bagi satu sistem sokongan menyeluruh untuk melindungi dan menyokong pemandiri dan anak-anaknya apabila dia membuat keputusan untuk meninggalkan rumah keganasan. Salah satu aspek terpenting sokongan ini yang paling diminta adalah akses segera ke tempat perlindungan selamat dan menyokong. 2.1.11. Wanita turut berkongsi bahawa penderaan kewangan selalu berlaku sekali gus meletakkan seseorang dalam keadaan ekonomi teruk, walaupun mempunyai pekerjaan, dengan itu menyekat kebebasan kewangan mereka sekalipun selepas meninggalkan situasi penderaan. Adalah sukar bagi wanita untuk membayangkan kehidupan bebas disebabkan masalah kewangan teruk yang mereka akan hadapi. 2.1.12. Khususnya, skala penderaan kewangan yang ditanggung oleh pemandiri Malaysia menunjukkan wanita bukan sahaja memerlukan ruang alternatif yang menyokong dan selamat 14 Bekerjasama: Kajian Kes dalam Tindak Balas Keganasan Rumah Tangga, Laporan 2015, Pertubuhan Pertolongan Wanita (Working Together: Case Studies in Domestic Violence Response) 26
Garis Panduan & Piawaian Tempat Perlindungan Keganasan Rumah Tangga daripada terus menetap di rumah keganasan tetapi juga menunjukkan keperluan untuk program komprehensif selepas kehidupan di tempat perlindungan sebagai sokongan susulan bagi pemandiri untuk bergerak ke arah kebebasan kewangan, dan seterusnya untuk masa depan yang bebas daripada keganasan. 2.2 Pemandiri-Pemandiri Bersuara: Apa Kami Perlukan 2.2.1. Sepanjang 33 tahun WAO telah mendengar testimoni dan pengalaman pemandiri- pemandiri wanita yang berani. Kisah-kisah mereka memberitahu kami faktor-faktor penting, trend dan jurang yang wujud. Kami bukan sekadar memberi tindak balas terhadap keperluan pemandiri, tetapi kami turut belajar melalui pengalaman dan mengambil pedoman daripada mereka untuk menambah baik perkhidmatan kami. 2.2.2. Dalam merangka garis panduan ini, kami mengutamakan perundingan bersama pemandiri wanita. Berikut adalah artikulasi keperluan dan keutamaan mereka. 2.2.3. Pemerkasaan dan sokongan, terutamanya pemerkasaan ekonomi sangat diperlukan sepanjang berada di tempat perlindungan dan kehidupan selepas di tempat perlindungan. 2.2.4. Tempat perlindungan perlu membangkitkan kesedaran mengenai isu keganasan rumah tangga. Pemandiri tidak mampu berdepan bersendirian dan bergantung kepada tempat perlindungan untuk menjadi pembela mereka. Untuk berbuat demikian, ia bukan sahaja merangkumi kerjasama dengan agensi kerajaan dan orang awam tetapi juga dengan majikan untuk mengubah perspektif mereka agar tidak memandang rendah terhadap pemandiri. 2.2.5. Berbekalkan satu suara, pemandiri membangkitkan kesukaran berkaitan dengan keganasan rumah tangga, terutama kesan penderaan kewangan. Ramai wanita berada dalam keadaan hutang kewangan melampau atau menjadi bankrap, biasanya disebabkan oleh penderaan kewangan pelakunya. Penyedia tempat perlindungan perlu mengambil perhatian tentang perkara ini serta berusaha untuk meningkatkan peluang ekonomi wanita dan mengetengahkan isu tersebut bersama kerajaan bagi meningkatkan kesedaran mengenai perkara ini. 2.2.6. Penyedia tempat perlindungan mesti menekankan program untuk mengajar wanita untuk bersuara, menjadi lebih berkeyakinan dan memelihara kebebasan mereka. Dalam kata-kata mereka: "Women need to be strong (Wanita perlu kuat)"; "Mesti berdikari"; "If we think we can do then we will do it (Jika kita fikir kita boleh lakukan maka kita akan melakukannya)"; "Women must not give up on independence (Wanita tidak boleh berputus asa terhadap kebebasan)". 2.2.7. Untuk membantu wanita membantu diri sendiri, sistem kawan (buddy system) mesti dipupuk dan dikekalkan di tempat perlindungan, yang boleh berterusan walaupun selepas "kawan" meninggalkan tempat perlindungan. 27
Garis Panduan & Piawaian Tempat Perlindungan Keganasan Rumah Tangga 2.2.8. Pekerja Sosial yang terlatih dan mampu untuk membantu mangsa (iaitu untuk motivasi, kaunseling, terapi trauma dan lain-lain) sepatutnya sentiasa tersedia. 2.2.9. Penyedia tempat perlindungan perlu berhubung dan bekerjasama dengan agensi kerajaan bagi memastikan pemandiri dapat mengakses semua hak dan perkhidmatan yang disediakan oleh kerajaan. 2.2.10. Wanita juga mementingkan keselamatan dan keselesaan. Ia perlu menjadi persekitaran di mana dia boleh tinggal bersama anak-anaknya jika diperlukan. Potensi bagi aktiviti dan rekreasi mestilah dilakukan. 2.2.11. Wanita mahu mempunyai pilihan untuk mengamalkan agama mereka secara peribadi. Tiada siapa boleh dihentikan daripada beribadat di persekitaran tempat perlindungan. 2.2.12. Jika diperlukan, wanita dan kanak-kanak harus mempunyai akses kepada aktiviti-aktiviti pendidikan dan sokongan. Kanak-kanak perlu meneruskan persekolahan. Jika terdapat risiko keselamatan, kanak-kanak harus diberi pendidikan di tempat perlindungan. 2.2.13. Tafsiran "Tempat Perlindungan" bagi pemandiri-pemandiri
"Perlindungan / Kekuatan / Keselamatan"
"Sebelum masuk saya tak faham apa-apa, setelah menginap di perumahan perlindungan dapat memahami konsepnya yang tidak mengira bangsa, umur dan status seseorang."
"Rumah Perlindungan Temporary kepada pemandiri penganiayaan rumah tangga patut memberi bantuan segera dan express seperti pakaian, makanan dan ubatan kerana bukan semua ibu ada wang untuk terus hidup dalam keadaan kesukaran yang tidak dijangka."
"When I come to shelter on the first day, I really had no place to go. I was alone, no one to help me. I came to shelter and feel it is my new home. I feel God sent me to this place to protect me from suffering. I got one hand to help me from dying."
"Safety first, and someone can share our problem and show me the way to come out from it. How to be strong and move on our life as a single mother. I had a good social worker who guides me a lot and helped me with the custody of my children and when I went through all my hardship."
"Shelter is a safe place."
"Shelter sangat memberi erti kepada saya kerana ia telah memberi banyak pengalaman. Saya dapat bertukar pengalaman hidup dengan resident yang ada di shelter. Memberi erti kehidupan untuk meneruskan hidup. Menghadapi cabaran kerana terpaksa berhadapan dengan pelbagai jenis orang yang mengalami masalah."
"Shelter means a place that we can stay without fear and have freedom to live our own life. It helps to protect from the enemy or from those we don't want to engage with. It is also a home where we do our routine, daily task like cooking, cleaning and etc. It is like a house of a friend that we can always visit. It also a rest place to relax." 28
Garis Panduan & Piawaian Tempat Perlindungan Keganasan Rumah Tangga "Rumah perlindungan adalah tempat yang amat bermakna kepada saya di saat saya di dalam kesusahan, tiada tempat untuk dituju. Selain memberi perlindungan yang amat diperlukan saat itu, rumah perlindungan juga membantu saya dalam menangani perasaan yang sangat bercelaru pada masa itu. Mereka yang memberi inspirasi kepada saya untuk meneruskan kehidupan di saat saya dah berputus asa. Rumah perlindungan telah membimbing saya untuk kembali kehidupan yang lebih bermakna. Rumah perlindungan telah menyelamatkan seorang yang telah putus asa dan tak ingin lagi meneruskan kehidupan. So, rumah perlindungan so much means to me..." 29
Garis Panduan & Piawaian Tempat Perlindungan Keganasan Rumah Tangga Unit 3: Tempat Perlin- dungan Selamat & Menyokong Isi Kandungan 3.1 Apa itu Tempat Perlindungan Selamat dan Menyokong? 3.2 Peranan Pemudah Cara Penyedia Perkhidmatan 3.3 Tempat Perlindungan Kecemasan 3.4 Dimensi Keselamatan 3.5 Pilihan Ruang yang Selamat dan Menyokong: Lima Model Tempat Perlindungan 30
Garis Panduan & Piawaian Tempat Perlindungan Keganasan Rumah Tangga 3.1 Apa itu Tempat Perlindungan yang Selamat & Menyokong? 3.1.1. Tempat perlindungan adalah lebih daripada sebuah katil dan bumbung untuk berteduh bagi pemandiri. Tempat perlindungan perlu menjadi ruang yang menyokong dan selamat yang menggalakkan maruah diri dan penentuan nasib diri bagi pemandiri. Pemandiri perlu dirangsang untuk membantu diri dan tahu bahawa pintu tempat perlindungan sentiasa terbuka untuknya. Penyedia perkhidmatan perlu menumpukan kepada prinsip penyertaan dan memperkasakan wanita untuk mengambil kawalan ke atas keputusan tentang masa depan mereka, menggalakkan perubahan dan hormat kepada perkhidmatan berasaskan pemandiri. 3.1.2. Pemandiri wanita mesti menjadi penggerak utama dalam mencari penyelesaian untuk memperbaiki hidupnya dengan cara yang mampan. Penyedia tempat perlindungan perlu meningkatkan kesedaran pemandiri terhadap hak-hak dan menyokong mereka untuk mengakses hak-hak tersebut. Menilai kapasiti pemandiri wanita keganasan rumah tangga untuk mengakses hak adalah langkah pertama yang penting. Pemandiri hendaklah diusahakan untuk mengambil bahagian secara aktif dalam membuat keputusan yang memberi kesan kepada kehidupan mereka. Mereka mempunyai hak untuk mendapatkan maklumat dan ketelusan penyedia tempat perlindungan membuat keputusan. 3.1.3. Asas utama tempat perlindungan ialah tidak ada "satu saiz untuk semua (one size fits all)". Seorang wanita harus mempunyai akses terhadap pelbagai pilihan tempat perlindungan, bergantung kepada keadaan dan keperluan diri yang dikenal pasti. Ketersediaan pilihan boleh mengurangkan kebarangkalian pemandiri memilih untuk kekal di rumah keganasan atau merangka persediaan kehidupan sementara lain yang tidak sesuai untuk keselamatannya. 3.1.4. Penyedia tempat perlindungan harus mengakui bahawa adalah hak pemandiri untuk mempertimbangkan semua pilihan, termasuk menetap dengan keluarga atau saudara-mara sendiri dan termasuk kembali kepada pelaku penderaan. 3.1.5. Membuat keputusan mengenai model tempat perlindungan yang terbaik akan memerlukan penilaian yang teliti mengenai kelemahan, kekuatan, daya tahan, dan sumber pemandiri wanita. Model-model ini terdiri daripada:
tempat perlindungan kecemasan tempat perlindungan peralihan tempat perlindungan standard 3.2 Peranan Pemudah Cara Penyedia Perkhidmatan 31
Garis Panduan & Piawaian Tempat Perlindungan Keganasan Rumah Tangga 3.2.1. Persekitaran kondusif perlu diwujudkan bagi pemandiri wanita keganasan rumah tangga dan anak-anak mereka. 3.2.2. Tempat selamat untuk pemandiri wanita keganasan rumah tangga tidak statik tetapi berubah daripada semasa ke semasa mengikut perubahan persekitaran undang-undang, sosial- ekonomi, keadaan dan keselamatan mereka. 3.2.3. Tidak ada pendekatan "satu saiz untuk semua (One Size Fits All)" kerana pemandiri- pemandiri wanita keganasan rumah tangga mempunyai pelbagai keperluan yang memerlukan perkhidmatan berbeza-beza. 3.2.4. Tidak ada satu "model" tempat perlindungan untuk pemandiri wanita keganasan rumah tangga. 3.2.5. Tempat perlindungan memprogramkan pemandiri wanita keganasan rumah tangga untuk menerima pakai pelbagai kaedah berbeza bagi menyediakan perkhidmatan terbaik, bersesuaian dengan kes individu dan persekitaran operasi - model tempat perlindungan yang berbeza mungkin lebih relevan kepada pemandiri bergantung kepada kelemahan, daya tahan dan akses mereka kepada sumber. 3.2.6. Pemandiri-pemandiri wanita keganasan rumah tangga mewakili kumpulan wanita yang luas dan berbeza dengan pelbagai kumpulan etnik, personaliti, komposisi keluarga, latar belakang sosio-ekonomi, pertimbangan budaya dan keupayaan untuk hidup dalam masyarakat ketika dalam krisis. Contohnya pilihan hidangan; makanan yang tidak berasaskan daging lembu dan daging babi serta menghormati bahawa sesetengah wanita memilih vegetarianisme atau veganism. Sesetengah wanita mempunyai haiwan peliharaan dan tidak ingin untuk meninggalkan haiwan tersebut dengan pelaku penderaan. Pilihan menempatkan haiwan peliharaan buat sementara waktu juga perlu diambil kira, sama ada di dalam kawasan tempat perlindungan atau dengan sukarelawan pemeliharaan haiwan. Adalah penting untuk menggalakkan suasana di mana wanita boleh menyuarakan keperluan mereka dan segala usaha mesti diaplikasikan secara kreatif dalam memenuhi keperluan tersebut dengan cara yang munasabah dan praktikal. 3.2.7. Keperluan dan pilihan pemandiri wanita keganasan rumah tangga mungkin berubah dari semasa ke semasa. Sebagai contoh, dia mungkin tidak ingin mengambil tindakan terhadap pelaku, atau tidak ingin membuat laporan polis. Dia mungkin kemudiannya akan membuat keputusan untuk berbuat sedemikian, apabila mempunyai keyakinan dan maklumat secukupnya. Atau mungkin dia belajar kemahiran daya tindak, memahami perancangan keselamatan dan membuat keputusan untuk kembali ke rumah keluarga. Pemandiri mungkin memutuskan bahawa pengalaman di tempat perlindungan dan perkhidmatan yang dia terima akan membuatkannya lebih bersedia untuk menangani keganasan rumah tangga jika ia berulang pada masa hadapan. Apa jua keputusan pemandiri, semua penyedia perkhidmatan mesti menyokong keputusannya, dengan syarat keputusan dibuat selepas meneroka semua pilihan. 3.2.8. Sesetengah pemandiri wanita mungkin memilih untuk tidak mengakses perkhidmatan keganasan rumah tangga untuk keselamatan dan sokongan, tetapi lebih cenderung untuk memilih rakan-rakan, keluarga atau rangkaian peribadi mereka. Penyedia perkhidmatan perlu memahami dan menyokong keputusannya. 32
Garis Panduan & Piawaian Tempat Perlindungan Keganasan Rumah Tangga 3.2.9. Keperluan untuk keselamatan dan sokongan bagi setiap individu pemandiri wanita keganasan rumah tangga berbeza dengan keadaan kehidupan mereka sendiri dan dengan tingkah laku dan sumber pelaku. 3.2.10. Pemandiri tidak patut dihakimi atau dihalang daripada meninggalkan tempat perlindungan dan pulang kepada pelaku. Dia sentiasa berhak untuk menentukan masa depan sendiri. 3.3 Tempat Perlindungan Kecemasan 3.3.1 Tempat perlindungan kecemasan adalah sumber keselamatan bagi kebanyakan pemandiri yang meminta bantuan pada masa krisis. Ia adalah langkah pertama untuk mengakses sumber untuk kestabilan jangka panjang. Ia adalah penyelesaian kepada penginapan sementara dan segera sebelum wanita dapat mengakses tempat perlindungan keganasan rumah tangga standard. Ia adalah jalan yang paling munasabah untuk dilaksanakan dalam keadaan yang berisiko rendah disebabkan ciri-ciri keselamatan terhad model ini. 3.3.2. Tempat perlindungan kecemasan adalah baik diperuntukkan sebagai pusat krisis kecemasan tersedia 24-jam. Sebagai tempat berlindung yang selamat, ia mesti berada di lokasi yang sulit, menjadikannya lebih sukar untuk pasangan pendera mengesan wanita. 3.3.3. Ia boleh ditawarkan dalam ruang yang sedia ada seperti hotel, motel, hospital, pusat sehenti krisis (OSCC) dan rumah-rumah ibadat seperti gereja, kuil dan masjid. 3.3.4. Ada kalanya ia boleh disediakan atas dasar perkongsian bersama dalam kemudahan sedia ada untuk kanak-kanak atau orang yang memerlukan tempat perlindungan. Banyak pusat perlindungan kanak-kanak15 dan kemudahan tempat perlindungan Jabatan Kebajikan Masyarakat menyediakan perkhidmatan kepada pemandiri keganasan rumah tangga sebagai pilihan kecemasan. 3.3.5. Bilakah ia diperlukan? Apabila seorang pemandiri yang memerlukan tempat perlindungan dikenal pasti oleh penggerak balas pertama seperti hospital atau polis. Keperluan untuk tempat perlindungan mungkin timbul apabila akses ke tempat perlindungan standard tidak dapat diakses dengan segera. Pemandiri wanita yang tinggal di kawasan luar bandar dan pedalaman. Dalam situasi di mana tempat perlindungan sukar didapati, yang mana wujud kekurangan akses segera ke tempat perlindungan rasmi kerana faktor jarak dari rumah mereka, kekurangan akses pengangkutan dan sumber ke tempat perlindungan. 15 Dalam sesetengah rumah kanak-kanak, pemandiri kemudiannya diambil sebagai penjaga kanak-kanak atau pekerjaan lain. Dalam keadaan sedemikian dia mesti dikenal pasti sebagai seorang pekerja sepenuh masa, selaras dengan undang-undang dan peraturan pekerjaan 33
Garis Panduan & Piawaian Tempat Perlindungan Keganasan Rumah Tangga Pemandiri wanita yang takut stigma apabila berada di tempat perlindungan keganasan rumah tangga. Sesetengah wanita yang mempunyai sumber kewangan lebih suka memilih untuk mengakses perumahan persendirian sulit atau hotel apabila melarikan diri dari rumah keganasan. Pemandiri juga boleh tinggal dengan rakan-rakan atau keluarga sebagai penyelesaian sementara, kecemasan, bagi mendapatkan maklumat dan sokongan lanjut daripada penyedia tempat perlindungan. Ini dapat membantu wanita menghadapi ketakutan terhadap stigma berpunca daripada keganasan rumah tangga sementara menilai keputusan mengenai masa depannya. Pemandiri wanita keganasan rumah tangga yang masih tinggal di rumah keganasan tetapi mungkin memerlukan tempat perlindungan sekali sekala di saat-saat krisis. Ini memerlukan tumpuan kepada sokongan emosi dalam krisis, maklumat mengenai keganasan rumah tangga dan pelan keselamatan yang kuat. 3.3.6. Risiko dan faedah: Ia baik kerana: Pilihan penginapan sementara menyediakan akses yang selamat, cepat dan segera kepada tempat perlindungan di mana kemudahan tempat perlindungan tetap tidak boleh diakses atau kekurangan Sifat umum ruang ini boleh digunakan sebagai pencegahan bagi pelaku dalam keadaan tertentu. Penggunaan motel boleh mengembangkan kapasiti tempat perlindungan dalam cara yang kos efektif, memberi keselamatan segera bagi pemandiri wanita yang tidak, akan melambatkan proses meninggalkan situasi penderaan. Ia adalah pilihan yang baik untuk penggerak balas pertama sebaik sahaja pemandiri yang memerlukan perlindungan dikenal pasti. jika Berhati-hati dengan: Komplikasi yang mungkin timbul daripada kekurangan protokol keselamatan atau akses pemandiri terhadap persekitaran sokongan. Justeru, pilihan kecemasan hanya boleh dilaksanakan dalam jangka pendek dan sebagai pilihan terakhir. Sesetengah tempat perlindungan bukan DV memerlukan penghuni kecemasan DV untuk mengosongkan tempat perlindungan di siang hari, membuat wanita dan anak-anaknya lebih terdedah kepada ugutan dan serangan daripada pasangan pendera jika mereka tidak tempat selamat untuk pergi. mempunyai Memastikan keperluan sedemikian tidak dikuatkuasakan. Beberapa pemandiri dengan keperluan yang lebih besar tidak boleh mendapatkan akses kepada perkhidmatan lain atau mengambil langkah-langkah yang diperlukan tanpa sokongan kakitangan khas yang mana kebanyakan tempat perlindungan keganasan rumah tangga sediakan. Memastikan akses berikut sentiasa ada. 34
Garis Panduan & Piawaian Tempat Perlindungan Keganasan Rumah Tangga 3.4 Dimensi Keselamatan 3.4.1. Adalah satu fakta bahawa pemandiri wanita dan anak-anak mereka mendapatkan perkhidmatan tempat perlindungan bagi mendapatkan keselamatan dan perlindungan daripada penderaan selanjutnya. 3.4.2. Ia adalah lebih daripada berasa selamat secara fizikal. Tanggungjawab untuk melindungi pemandiri dikongsi antara penyedia tempat perlindungan dan wanita itu sendiri. Tafsiran keselamatan merangkumi dua perkara: Merasa selamat fizikal berada dalam persekitaran fizikal yang dilindungi yang disediakan oleh tempat perlindungan; dan Keselamatan emosi, melalui perasaan disokongi melalui perkhidmatan perlindungan yang prihatin dan responsif. Ini membawa kepada pengukuhan pemandiri yang boleh dikekalkan dan tahan lama. 3.4.3. Ia juga menekankan betapa pentingnya menyediakan perkhidmatan tempat perlindungan yang menghormati integriti pemandiri dan haknya dalam penentuan nasib diri. Menekankan sebaliknya, seolah-olah menghantarnya kembali ke rumah keganasan yang mana dia telah tinggalkan dan memanjangkan rasa ketidakupayaan oleh pemandiri dan anak-anaknya. 3.4.4. Dimensi keselamatan adalah perkara utama yang menarik pemandiri wanita dan kanak- kanak. Semasa perundingan dengan pemandiri untuk pembangunan standard ini, semua wanita dan kanak-kanak mengenal pasti keselamatan fizikal sebagai keutamaan paling penting. 3.4.5. Pemandiri wanita menyatakan keperluan dan keutamaan mereka mengenai keselamatan fizikal: Tempat perlindungan mesti mewujudkan "kubu untuk keselamatan dan perlindungan" yang tidak boleh dicerobohi, termasuk melalui tembok tinggi; Mempertingkatkan keselamatan dan keselamatan tempat perlindungan memerlukan penggunaan teknologi seperti televisyen litar tertutup yang dirakam atau sentiasa dipantau; Tempat perlindungan mesti selamat daripada "musuh" dengan memberikan perlindungan fizikal, menjamin kerahsiaan wanita, mempersiapkan wanita dengan nombor kecemasan dan arahan tentang apa yang perlu dilakukan apabila keselamatan tempat perlindungan diancam, mengajar wanita untuk mengatasi ketakutan mereka: "Tiada siapa boleh membahayakan kita" . Penggera keselamatan diperlukan bagi menghubungkan pemandiri terus kepada polis jika dia diancam. 3.4.6. Menurut pemandiri kanak-kanak, keutamaan mereka adalah untuk mengelak daripada diambil daripada ibu mereka: WAO sangat selamat - orang jahat tidak boleh masuk. WAO mesti selamat kerana ada orang yang mahu menculik saya. 35
Garis Panduan & Piawaian Tempat Perlindungan Keganasan Rumah Tangga WAO mempunyai CCTV, oleh itu ia adalah selamat. Kakak dan mak cik menjaga saya, oleh itu ia selamat. Polis akan datang apabila kita memerlukan mereka, jadi ia selamat. "Penjahat" tidak akan datang ke sini kerana ada orang menjaga saya. 3.4.7. Kekuatan keselamatan fizikal di tempat perlindungan harus sejajar dengan keperluan untuk secara beransur-ansur, membina semula keyakinan diri pemandiri dan keupayaan untuk kembali hidup dalam masyarakat yang lebih besar dan mendapatkan semula kehidupan normalnya. Ia tidak sepatutnya menyebabkan "institusionalisasi" wanita dan kanak-kanak di mana kemampuan mereka untuk menyertai semula masyarakat terjejas atau berkurangan. 3.4.8. Ini memerlukan fasa kedua untuk dilaksanakan, seperti, menyediakan perkhidmatan di tempat perlindungan dengan cara yang menunjukkan keprihatinan dan sokongan bagi meningkatkan keyakinan wanita dan kanak-kanak untuk mengatasi halangan ketakutan dalam mengejar masa depan yang positif dalam masyarakat, yang bebas daripada keganasan. Ini adalah program yang boleh dijalankan oleh penyedia tempat perlindungan untuk memenuhi keperluan bagi pengukuhan emosi. Untuk mencapai matlamat ini, pemandiri mengenal pasti yang berikut:
"Kebaikan, penjagaan dan perlindungan daripada penderaan adalah lebih penting buat kami". Pekerja sosial terlatih dan berkebolehan untuk menyokong setiap pemandiri. Pelan Keselamatan jangka panjang bagi kehidupan selepas keluar dari tempat perlindungan. Kaunselor untuk sokongan dan motivasi berterusan. Ceramah motivasi oleh pemimpin masyarakat. Kaunseling berkumpulan atau individu sekurang-kurangnya seminggu sekali 3.4.9. Perancangan keselamatan adalah penting, sama ada wanita itu memutuskan untuk hidup berdikari, berpindah dengan ahli keluarga lain atau kawan-kawan, atau kembali ke rumah keganasan. Pelan keselamatan adalah alat utama bagi wanita untuk mengawal keselamatan dan sekuritinya sendiri. Ia meletakkan kembali kuasa ke tangan pemandiri. [Untuk maklumat lanjut mengenai proses Perancangan Keselamatan, lihat Unit 4]. 3.5 Model Tempat Perlindungan Model 1: Tempat Perlindungan Standard (sila rujuk kepada Unit 4 bagi standard dan panduan tentang cara menubuhkan, menguruskan dan mengendalikan tempat perlindungan standard) 3.5.1. Ini adalah model tempat perlindungan yang membincangkan keperluan pemandiri wanita keganasan rumah tangga untuk kestabilan jangka masa sederhana kepada jangka masa panjang dan untuk mengisi jurang yang dicipta oleh rumah mampu milik yang terhad. 36
Garis Panduan & Piawaian Tempat Perlindungan Keganasan Rumah Tangga 3.5.2. Ciri-ciri: Tempat Perlindungan Standard adalah sebuah bangunan khas bagi pemandiri wanita keganasan rumah tangga. Ia menggunakan pendekatan hidup bermasyarakat, atau mungkin apartmen berasingan yang disewa atau dimiliki oleh program ini, di mana pemandiri wanita keganasan rumah tangga boleh menetap untuk tempoh masa yang ditetapkan. Perkhidmatan yang banyak ditawarkan adalah seperti talian bantuan, kaunseling, program pemerkasaan dan perkhidmatan campur tangan pengurusan kes. Dengan model ini, wanita disokong untuk meninggalkan tempat perlindungan selepas tempoh penyembuhan dan didorong untuk mencari tempat lain untuk hidup. Kebaikan Menawarkan tahap keselamatan dan sekuriti yang tinggi Tawaran yang membolehkan wanita pemandiri keganasan tangga untuk mempunyai campur rumah perkhidmatan tangan perancangan sokongan, rujukan kepada perkhidmatan lain Percuma perkhidmatan penting tertentu seperti keselamatan, Hidup berkomuniti boleh membantu wanita menyokong satu sama lain dalam proses daya tindak dan penyembuhan Pemandiri wanita boleh mendapatkan kawan baru dengan pemandiri lain yang mempunyai pengalaman sama dengannya Keburukan Sesetengah mungkin mempunyai kemudahan yang tidak mencukupi kerana dana yang terhad Wanita mungkin berasa terpinggir kerana lokasi rahsia tempat perlindungan; jauh dari rangkaian sokongan biasa Wanita mungkin ragu-ragu untuk mengakses tempat perlindungan kerana stigma yang dikaitkan dengan menjadi mangsa keganasan rumah tangga Kemungkinan konflik dan salah faham berlaku apabila wanita daripada pelbagai latar belakang berbeza tinggal bersama-sama di tempat perlindungan yang mempunyai ruang terhad dan privasi minimum dalam waktu yang paling tertekan dalam kehidupan mereka. Kos operasi kakitangan yang tinggi di tempat perlindungan standard Tempat perlindungan mempunyai syarat- syarat yang menghalang sesetengah wanita dengan masalah alkohol dan dadah, keinginan membunuh diri atau masalah kesihatan mental tidak berubat kelayakan Model 2: Hotel/Motel Pertimbangan apabila menggunakan model hotel / motel Membangunkan prosedur pendaftaran berasaskan pemandiri. Ini termasuk mendaftarkan wanita di bawah nama samaran dengan butir-butir maklumat yang tidak boleh dikesan kepada pemandiri wanita keganasan rumah tangga; Mewujudkan prosedur keselamatan tertentu bagi menampung pemandiri wanita keganasan rumah tangga.
Ini mungkin termasuk menghadkan bilangan minimum kakitangan yang mempunyai akses kepada maklumat dan rekod pemandiri wanita keganasan rumah tangga; 37
Garis Panduan & Piawaian Tempat Perlindungan Keganasan Rumah Tangga Bekerja dengan polis tempatan untuk membangun, melaksana dan mengkaji semula pelan keselamatan termasuk sistem penggera diaktifkan oleh butang untuk terus memaklumkan kecemasan kepada polis; Menyediakan polis dengan peta susun atur ruang selamat dan perkarangan sekitarnya, termasuk pintu masuk dan lokasi kemudahan; Pencegahan kebakaran dan pemeriksaan keselamatan kebakaran yang tetap; Mesyuarat tetap dengan polis untuk membincangkan isu-isu keselamatan Memasang ciri-ciri keselamatan dalam dan di sekitar kemudahan di mana bersesuaian seperti: Pintu yang kuat dan selamat dengan pintu masuk selamat yang tidak boleh dipaksa buka Mewujudkan satu lokasi sebagai pintu masuk utama tunggal untuk mengurangkan risiko keselamatan berkaitan dengan memantau lebih daripada satu pintu masuk dalam satu masa Keselamatan hotel / motel dan kawasan kemudahan sekitarnya, termasuk mana-mana ruang luar yang digunakan oleh pemandiri wanita keganasan rumah tangga (contohnya taman berpagar dan berkunci) Langkah-langkah keselamatan dalaman dan luaran Kawasan letak kereta yang boleh dilihat, lampu gerakan Penggera keselamatan peribadi untuk kakitangan Model 3: Tempat Beribadat/ Perniagaan Pertimbangan Memberi taklimat kepada kakitangan terlibat tentang potensi risiko dan faedah yang terlibat dalam menyediakan tempat selamat untuk pemandiri wanita keganasan rumah tangga Maklumkan kepada kakitangan mengenai langkah berjaga-jaga yang diambil untuk melindungi kerahsiaan pemandiri wanita keganasan rumah tangga dan anak-anaknya Maklumkan kakitangan akibat daripada pelanggaran kerahsiaan Membimbing kakitangan sama ada maklumat akan dikongsi, dan jika ya, bagaimana dan dengan siapa (jika maklumat yang boleh dikenal pasti itu akan dikongsi dengan pihak ketiga, identiti pihak ketiga ini mesti didedahkan) Memasang ciri-ciri keselamatan dalam dan di sekitar kemudahan di mana bersesuaian seperti: Pintu yang kuat dan selamat dengan pintu masuk yang selamat yang tidak boleh dipaksa buka Mewujudkan satu lokasi sebagai pintu masuk utama tunggal untuk mengurangkan risiko keselamatan berkaitan dengan memantau lebih daripada satu pintu masuk dalam satu masa Menyediakan pengangkutan selamat ke dan dari tempat ibadat kepada penyedia perkhidmatan yang lain, dengan rujukan khusus kepada perkhidmatan rujukan susulan Perhatian khusus perlu diberikan bagi memastikan kakitangan tidak memaksa pemandiri wanita keganasan rumah tangga untuk segera berdamai dengan pelaku Menyediakan senarai perkhidmatan rujukan tentang siapa yang melakukan apa dan di mana dalam menyediakan perkhidmatan pelbagai sektor kepada pemandiri wanita keganasan rumah tangga. Model 4: Perumahan Persendirian Sulit dengan Perlindungan Keselamatan Khusus 38
Garis Panduan & Piawaian Tempat Perlindungan Keganasan Rumah Tangga 3.5.3. Dalam situasi di mana wanita memerlukan keselamatan tambahan, di mana perkongsian ruang sama boleh meletakkan mereka dan tanggungan mereka dalam risiko dan bahaya yang serius, pelan penginapan persendirian sulit perlu dicari bagi pemandiri wanita keganasan rumah tangga. Untuk berbuat demikian, penyedia perkhidmatan hendaklah: Pertimbangan Melaksanakan penilaian keselamatan lokasi dan ruang untuk memastikan bahawa ia boleh menawarkan keselamatan dan sekuriti yang diperlukan untuk wanita dan anak-anak yang mengiringnya; Mewujudkan perjanjian yang jelas dan terperinci dengan tuan tanah bagi menggunakan tempat dengan syarat-syarat yang ditetapkan untuk penggunaan dan pembayaran ruang; keperluan yang untuk menghormati bertanggungjawab untuk mengesahkan syarat dan tempoh masa di mana perjanjian itu akan dikaji semula; Mereka bentuk pelan kontingensi dalam kes di mana lokasi itu tidak lagi selamat bagi pemandiri wanita keganasan rumah tangga. Ini mungkin termasuk menyediakan tempat yang sama di mana wanita boleh dipindahkan dalam notis masa yang singkat; Tindakan yang Perlu Diambil Menjalankan risiko penyertaan sensitif gender dan penilaian keperluan perlindungan dengan pemandiri wanita keganasan rumah tangga Mewujudkan sistem rujukan sulit dan menjalinkan perkongsian dengan penyedia perkhidmatan utama tindak balas keganasan rumah tangga; Membangunkan tindak balas pengurusan risiko termasuk sistem rujukan, penyelesaian perlindungan jangka pendek dan jangka panjang; Membangunkan pelan keselamatan dan sekuriti untuk pelanggan / dan kakitangan yang menyediakan atau menguruskan penginapan; Membangunkan garis panduan dan peraturan yang jelas untuk menguruskan penginapan untuk mengelakkan salah guna dan masalah keselamatan Memastikan akses kepada penjagaan kesihatan, bantuan perundangan dan bantuan psikososial Membangunkan dan mengukuhkan program dan perkhidmatan untuk menangani kesan-kesan psikologi, sosial dan fizikal akibat keganasan rumah tangga dengan menyediakan rawatan perubatan yang komprehensif dan sensitif kepada pemandiri wanita keganasan rumah tangga, termasuk mengikut kesesuaian, HIV post-exposure prophylaxis (PEP), bersama-sama dengan kaunseling sukarela dan ujian dan penjagaan kesihatan reproduktif yang komprehensif untuk pemandiri rogol keganasan rumah tangga Membentuk kod etika untuk kakitangan Memastikan wanita tinggal di tempat perlindungan memahami langkah-langkah keselamatan berbeza yang ditetapkan; bersetuju untuk menghormati kerahsiaan; dan terlibat dalam membangunkan pelan kontingensi jika mereka perlu berpindah Memastikan pemandiri wanita keganasan rumah tangga mempunyai akses kepada bekalan makanan dan bukan makanan ketika berada di tempat perlindungan Memasang ciri-ciri keselamatan dalam dan di sekitar kemudahan di mana bersesuaian seperti: Pintu yang kuat dan selamat dengan pintu masuk yang selamat yang tidak boleh privasi penghuni; pengenalpastian tumpuan utama dipaksa buka Mewujudkan satu lokasi sebagai pintu masuk utama tunggal untuk mengurangkan risiko keselamatan berkaitan dengan memantau lebih daripada satu pintu masuk dalam satu masa 39
Garis Panduan & Piawaian Tempat Perlindungan Keganasan Rumah Tangga Keselamatan kawasan perumahan persendirian sulit dan kawasan kemudahan sekitarnya, termasuk mana-mana ruang luar yang digunakan oleh pemandiri wanita keganasan rumah tangga (contohnya taman berpagar dan berkunci) Langkah-langkah keselamatan dalaman dan luaran Kawasan letak kereta yang boleh dilihat, lampu sensor gerakan Penggera keselamatan peribadi untuk kakitangan Model 5: Rumah Selamat Diuruskan oleh Komuniti 3.5.4. Pilihan ini memberi pemandiri wanita dan penyedia perkhidmatan peluang untuk mewujudkan jenis tempat perlindungan berbeza di mana orang ramai mempunyai lebih autonomi. Pertimbangan Menjalankan penilaian untuk mengkaji semula jika ia munasabah untuk menyediakan rangkaian rumah sulit sama ada ia adalah lebih selamat bagi pemandiri wanita keganasan rumah tangga dan anggota masyarakat untuk menyokong rumah selamat di kawasan awam yang dikenal pasti terjamin oleh masyarakat Memastikan terdapat talian telefon berfungsi untuk berhubung Memastikan tempat anda mudah diakses oleh polis / dan hospital Tindakan yang Perlu Diambil Memastikan terdapat ruang tidur peribadi diperuntukkan untuk pemandiri- mesti ada sekurang- kurangnya satu katil tambahan untuk pemandiri wanita keganasan rumah tangga Membentuk protokol sokongan tentang cara menyokong keluarga tuan rumah untuk membantu pemandiri wanita daripada keganasan contohnya menentukan bilangan hari maksimum pemandiri boleh tinggal; prosedur rujukan; prosedur rujukan untuk memastikan keselamatan, kesihatan dan bantuan perundangan minimum disediakan untuk pemandiri 3.5.5. Bangunan apartmen sebagai ruang selamat yang bersepadu Seperti yang telah dihuraikan, sesetengah wanita tidak berasa selesa untuk ke tempat perlindungan. Bagi wanita yang secara amnya tidak mendapatkan perkhidmatan tempat perlindungan, terdapat trend yang meningkat untuk mewujudkan program bagi memberi sokongan kepada wanita keganasan rumah tangga bermodelkan gaya apartmen dan bukannya model hidup bermasyarakat. Sebagai contoh, Salvation Army Booth Catherine House, membeli 16 unit dalam sebuah bangunan apartmen dan diubah suai sepenuhnya bagi menyediakan ruang projek apartmen kepada pelanggan dan ruang kakitangan. Dengan perubahan ini, wanita mempunyai lebih privasi dan boleh memilih bila dan dengan siapa mereka ingin berkongsi ruang dan masa mereka. Wanita boleh hidup mengikut hak-hak dan tanggungjawab dan tidak terikat kepada tatacara dan peraturan. 40
Garis Panduan & Piawaian Tempat Perlindungan Keganasan Rumah Tangga Unit 4: Memulakan Tempat Perlindungan Isi Kandungan 4.1 Pembinaan Asas 4.2 Senarai Semak Permulaan 4.3 Kemasukan & Keluar 4.4 Pertimbangan Kakitangan 41
Garis Panduan & Piawaian Tempat Perlindungan Keganasan Rumah Tangga 4.1 Pembinaan Asas 4.1.1. Pencarian individu yang berfikiran sehaluan dalam berkongsi visi dan keazaman adalah langkah pertama bagi mewujudkan tempat perlindungan. Dalam kes ini, orang yang berfikiran sehaluan adalah mereka yang percaya bahawa keganasan rumah tangga adalah masalah sosial mendalam di mana simptom dan punca-puncanya memerlukan perhatian segera dan utama. Tambahan pula, mereka turut percaya bahawa terdapat keperluan dalam komuniti anda bagi suatu tempat perlindungan untuk pemandiri wanita keganasan rumah tangga bagi memberikan mereka akses kepada keselamatan fizikal, keadilan dan perlindungan. Cabaran anda adalah dalam mencari individu sebegini dan meyakinkan mereka untuk menyokong perjuangan anda. 4.1.2 Landasan untuk anda bertemu dan menarik individu bagi menyokong perjuangan anda bergantung pada bagaimana anda membuat rangkaian hubungan. Berikut adalah beberapa tips untuk membantu membina perkongsian bagi mewujudkan projek permulaan tempat perlindungan anda. Mewujudkan hubungan dengan kumpulan-kumpulan wanita dan tempat perlindungan wanita lain sebagai langkah pertama. Sekutu lain yang berpotensi adalah rumah kanak- kanak, pekerja sosial dan psikologi, doktor, hospital dan klinik dan agensi kerajaan yang mempunyai kepentingan dalam hak-hak wanita dan mandat undang-undang untuk melindungi wanita daripada keganasan, akhbar dan pemimpin agama progresif serta ahli politik. Mengundang setiap individu yang anda fikir mungkin mempunyai kepentingan untuk tempat menyertai mesyuarat persediaan bagi membincangkan perlindungan yang selamat dalam komuniti anda. idea membina Menyediakan agenda bagi mesyuarat persediaan. Anda boleh bermula dengan mempelawa setiap orang untuk memperkenalkan diri mereka dan berkongsi tentang mengapa mereka memilih untuk menyertai mesyuarat. Menyediakan satu pembentangan ringkas mengenai keganasan rumah tangga. Anda boleh membincangkan kelaziman keganasan berasaskan gender termasuk keganasan rumah tangga di dunia, rantau dan di Malaysia. Jika boleh, menjemput seorang pemandiri yang bersedia untuk bercakap dan berkongsi pengalamannya. Berusaha untuk membantu peserta mesyuarat memahami magnitud, keseriusan, dan kesengsaraan berikutan keganasan rumah tangga. Mencadangkan idea membina bangunan atau, pilihan yang lebih praktikal, mendapatkan tempat selamat dalam komuniti anda seperti sebuah rumah banglo yang berpagar teguh. Selepas pembentangan anda, jemput tetamu anda untuk mengambil bahagian dalam perbincangan terbuka. 42
Garis Panduan & Piawaian Tempat Perlindungan Keganasan Rumah Tangga 4.2 Senarai Semak Permulaan Tindakan perlu diambil bagi memulakan Tempat Perlindungan 1. Menubuhkan Jawatankuasa Eksekutif Menubuhkan sebuah Jawatankuasa Eksekutif yang terdiri daripada presiden, bendahari, pengerusi pengumpulan dana dan pembantu peribadi. Ini adalah kumpulan individu utama yang berdedikasi untuk merealisasikan visi Membentuk Terma Rujukan (ToR) bagi Jawatankuasa Eksekutif 2. Mentakrifkan pernyataan visi dan misi Apabila merangka pernyataan visi dan misi anda, pertimbangkan soalan-soalan utama berikut: a) Apakah peluang dan keperluan organisasi anda ada untuk dikemukakan? b) Apakah yang anda lakukan untuk menangani keperluan ini? Apakah prinsip dan kepercayaan yang membimbing kerja kami? Anda boleh rujuk kepada Misi dan Visi WAO sebagai contoh16 3. Membentuk sebuah Perlembagaan Rangka perlembagaan organisasi anda perlu mengandungi: nama organisasi anda; pernyataan tujuan; penggabungan dengan organisasi tempatan, serantau dan antarabangsa; keahlian iaitu siapa yang layak sebagai ahli, kategori keahlian berlainan, bagaimana keahlian boleh disingkirkan; pegawai - gelaran, tugas dan tanggungjawab (apa prosedur perlu dilakukan sekiranya berlaku kekosongan); pilihan raya - bagaimana pilihan raya diadakan, siapa yang layak untuk bertanding jawatan, bagaimana pencalonan dibuat; mesyuarat - kekerapan untuk bertemu; bagaimanakah keputusan dibuat; pindaan kepada perlembagaan - apa prosedur pindaan dicadangkan; pengesahan perlembagaan - proses bagi perlembagaan berkuat kuasa; kewangan - siapa yang bertanggungjawab dalam pengumpulan dan pengeluaran dana, yang memberi kuasa perbelanjaan 4. Pendaftaran Tempat Perlindungan Sebelum mendaftar, anjurkan mesyuarat Jawatankuasa Eksekutif untuk: a) secara rasmi mendaftar organisasi; b) meluluskan nama rasmi; c) meluluskan alamat rasmi; d) melantik jawatankuasa eksekutif; e) meluluskan perlembagaan rasmi; dan f) menyediakan salinan minit mesyuarat bagi permohonan pendaftaran Mendaftar organisasi anda dengan Kementerian Dalam Negeri 16 Visi dan misi WAO sepertimana di 43
Garis Panduan & Piawaian Tempat Perlindungan Keganasan Rumah Tangga Anda boleh mendaftar dengan Jabatan Pendaftaran Pertubuhan (Registrar of Societies). Anda juga boleh mendaftar sebagai peniaga di mana anda boleh berbuat demikian dengan Suruhanjaya Syarikat Malaysia. Kedua-dua ini membolehkan kumpulan anda beroperasi sebagai entiti rasmi yang sah di sisi undang-undang dengan lembaga eksekutif pentadbiran yang berupaya mengekalkan akaun kewangan dan pengambilan pekerja Memastikan penyerahan borang permohonan rasmi anda untuk didaftarkan di bawah Jabatan Pendaftaran Pertubuhan (JPP) mempunyai dokumen berikut: a) Surat pengiring pada kepala surat organisasi b) Borang 1 (borang permohonan yang boleh didapati di pejabat negeri JPP) dalam 6 salinan c) Nama-nama dan maklumat ahli Jawatankuasa Eksekutif dalam 6 salinan d) Perlembagaan organisasi anda dalam 6 salinan e) Apa-apa simbol, bendera, lencana atau logo berkaitan dengan organisasi, termasuk huraian tentang bagaimana dan mengapa ia dipilih. 6 salinan ini diperlukan. f) Minit mesyuarat Jawatankuasa Eksekutif dalam 2 salinan g) MYR 30 dibayar oleh setem Anda perlu mengambil perhatian bahawa syarat-syarat pendaftaran adalah tertakluk kepada yang berikut: a) Mesti memilih semula Jawatankuasa Eksekutif setiap dua tahun b) Keahlian mesti dibuka kepada kepada orang ramai (ahli mesti berumur 21 dan ke atas) c) Mesti mengadakan Mesyuarat Agung Tahunan (AGM) untuk memberi laporan kepada ahli dan Jawatankuasa Eksekutif 5. Mengenal Pasti Lokasi Tempat Perlindungan yang Selamat17 Menjalankan penilaian keselamatan bagi memastikan: a) Jika lokasi tempat perlindungan mudah diakses dengan perkhidmatan yang mungkin diperlukan oleh pemandiri wanita keganasan rumah tangga dan anak-anaknya seperti klinik, balai polis, sekolah, firma peguam, tempat kerja b) Jika lokasi tempat perlindungan mudah diakses dengan pengangkutan awam c) Jika tempat tinggal yang mempunyai akses berterusan kepada air, bekalan elektrik dan perkhidmatan komunikasi d) Langkah-langkah untuk melindungi daripada kemasukan tanpa izin (contohnya pagar, engsel di tingkap, dan lain-lain) e) Langkah pemindahan komprehensif keselamatan kebakaran (termasuk mengenal pasti apa-apa risiko yang boleh menghalang pemindahan) f) Pendawaian elektrik g) Jika lokasi tempat perlindungan diintegrasikan dalam masyarakat dan memberi peluang kepada wanita untuk melibatkan diri dalam aktiviti masyarakat setempat h) Jika lokasi boleh diakses dengan aktiviti rekreasi apabila diperlukan 6. Pelan Mobilisasi Sumber Kewangan Oleh kerana pengumpulan dana akan secara amnya memerlukan anda meminta sumber lain (yayasan, syarikat, individu atau agensi lain) untuk sumber kewangan, keutamaan anda adalah untuk menyatakan dengan jelas matlamat organisasi anda. Pada ketika ini, organisasi anda harus menetapkan satu pernyataan misi rasmi dan perlembagaan. Dalam usaha untuk meyakinkan penderma berpotensi untuk menyumbang sumber mereka bagi matlamat anda, anda perlu dengan jelas menunjukkan langkah atau projek yang anda akan laksanakan; dan bagaimana tindakan anda akan memberi manfaat kepada masyarakat, negara atau dunia; apa sumber yang anda perlu untuk melaksanakan rancangan itu. 17 Diadaptasi dari Gierman, T. and Liska, A (2013), Shelter for Women and Girls At Risk of or Survivors of Violence, Canada 44
Garis Panduan & Piawaian Tempat Perlindungan Keganasan Rumah Tangga Untuk membentuk satu pelan pendanaan, anda perlu mengambil kira perkara berikut: Visi yang jelas tentang apa yang organisasi anda mahu lakukan dan mengapa Pelan logik yang jelas tentang bagaimana visi akan dicapai dan siapa yang akan memainkan peranan apa dalam organisasi anda Belanjawan jelas yang menunjukkan berapa banyak program anda akan menelan belanja setiap tahun dan bagaimana dana itu akan diuruskan, serta komitmen untuk pengurusan yang cemerlang dan prosedur pelaporan yang jelas Komitmen untuk memperlakukan semua bahagian organisasi dengan hormat dan kepercayaan yang sama rata, termasuk jawatankuasa eksekutif dan sukarelawan serta pemandiri wanita keganasan rumah tangga dan penderma. Bagi organisasi wanita yang menyasarkan kepada pengumpulan dana, pendekatan yang merangkumi rasa hormat dan prihatin adalah sangat penting. 7. Program Belanjawan & Kos Permulaan18 Mengenal pasti kos permulaan untuk mewujudkan tempat perlindungan dan kos berterusan untuk mengendalikan tempat perlindungan. Kos permulaan termasuk: Pembangunan kemudahan (pengubahsuaian, langkah keselamatan) Hiasan dan peralatan Bahan dan bekalan diperlukan bagi memulakan tempat perlindungan Pengambilan kakitangan dan kos bersangkutan (orientasi, latihan dan lain-lain) Perbelanjaan lain contohnya permit dan lesen Hubungi tempat perlindungan lain, pakar-pakar dalam keselamatan dan pembinaan dan industri relevan untuk mendapatkan nasihat bagi memperoleh maklumat relevan tentang lokasi pilihan pembangunan kemudahan, kos untuk permulaan dan menjalankan operasi 8. Membangunkan Prosedur Standard Operasi (SOP) SOP perlu dibentuk bagi membekalkan kakitangan dengan langkah dan panduan minimum tentang bagaimana untuk menerima dan membantu pemandiri wanita keganasan rumah tangga dan anak-anak mereka. SOP komprehensif perlu mempunyai maklumat berikut: Visi & Misi Tempat Perlindungan Objektif Tempat Perlindungan Prinsip Panduan Asas untuk Kakitangan Kod Etika untuk Kakitangan Jenis Perkhidmatan yang disediakan oleh Tempat Perlindungan Tempoh penginapan Kriteria Kelayakan Kemasukan; Garis Panduan dan Prosedur Kemasukan contohnya bagaimana untuk mengendalikan pertanyaan mengenai kemasukan; bagaimana untuk bekerja dengan pemandiri baru Garis panduan bagi pengendalian aduan Garis Panduan untuk pemandiri wanita keganasan rumah tangga di perlindungan Garis panduan bagi pengendalian aduan Garis Panduan untuk pemandiri wanita keganasan rumah tangga di perlindungan Panduan Kaunseling Panduan Perkhidmatan Laluan Rujukan (Referral Pathway Services) iaitu cara untuk berhubung dengan pihak polis, peguam, hospital dan sekolah untuk membantu pemandiri bagi akses kepada perkhidmatan Garis panduan mengenai cara untuk mendapatkan Perintah Perlindungan Interim (IPO) 18 Diadaptasi dari Gierman, T. and Liska, A (2013), Shelter for Women and Girls At Risk of or Survivors of Violence, Canada 45
Garis Panduan & Piawaian Tempat Perlindungan Keganasan Rumah Tangga Garis Panduan untuk Prosedur Am Pemindahan Sekolah (General School Transfer Procedure) untuk pemandiri kanak-kanak Garis Panduan untuk Membantu Pemandiri Wanita Keganasan Rumah Tangga dengan peluang pekerjaan Garis Panduan cara untuk berurusan dengan pelaku dan pelawat di tempat perlindungan Garis Panduan cara untuk berurusan dengan pemandiri yang mempunyai masalah kesihatan mental dan keadaan kritikal Garis Panduan untuk pengambilan anak angkat Prosedur untuk keluar Garis panduan mengenai cara untuk mengendalikan pemandiri kanak-kanak di tempat perlindungan contohnya cara untuk mendapatkan sijil kelahiran; cara untuk berurusan dengan kanak-kanak yang mempunyai masalah laku; cara untuk mendisiplinkan kanak-kanak tingkah Sukarela dan sokongan Program latihan amali 9. Sumber Manusia dan Pelan Pengurusan19 Membentuk pelan kakitangan untuk memastikan terdapat kakitangan mencukupi untuk melaksanakan tugas-tugas diperlukan di tempat perlindungan. a) Harus mempunyai sekurang-kurangnya dua kakitangan terlatih sepenuh masa yang ada pada setiap jam untuk: Memudahkan kemasukan pemandiri wanita keganasan rumah tangga; melaksanakan penilaian keperluan dan bahaya; menyediakan orientasi kepada perkhidmatan ditawarkan di tempat perlindungan; dan menyiapkan kertas kerja yang diperlukan untuk kemasukan; Menyediakan campur tangan krisis; Memantau keselamatan tempat perlindungan b) Mempunyai seorang pengarah eksekutif; satu pentadbir dan kakitangan kewangan; dan pekerja sosial/ pegawai kes c) Mempunyai sekurang-kurangnya dua kakitangan waktu siang untuk menyediakan rujukan dan perkhidmatan sokongan; kaunseling; kaunseling individu; dan bertindak sebagai titik tumpuan hubungan masyarakat d) Mempunyai sumber mencukupi untuk mengambil kakitangan bagi mengendalikan talian bantuan/ telefon tempat perlindungan sekurang-kurangnya sewaktu siang hari e) Sumber kakitangan harus diperuntukkan bagi memastikan susulan sesuai diberi bagi pemandiri wanita selepas dia meninggalkan tempat perlindungan Membentuk kod etika bagi kakitangan dan pengurusan Membentuk polisi kerja untuk tempat perlindungan Membentuk Terma Rujukan (ToR) /Deskripsi Kerja bagi pihak pengurusan dan kakitangan Membentuk polisi untuk permohonan pertukaran syif bagi memastikan susunan kakitangan alternatif dan pelan kontingensi sandaran boleh dibuat Membentuk jadual tugas yang meliputi perkhidmatan yang akan disediakan untuk semua pemandiri wanita keganasan rumah tangga dan anak-anak mereka 10. Kesejahteraan Kakitangan & Pelan Pembangunan Semua kakitangan termasuk pihak pengurusan perlu dilengkapi dengan teras pengetahuan, kemahiran dan sikap bagi memastikan perkhidmatan berkualiti disediakan kepada pemandiri wanita keganasan rumah tangga dan anak-anak mereka di tempat perlindungan. 19 Diadaptasi dari Gierman, T. and Liska, A (2013), Shelter for Women and Girls At Risk of or Survivors of Violence, Canada 46
Garis Panduan & Piawaian Tempat Perlindungan Keganasan Rumah Tangga Semua kakitangan tempat perlindungan perlu menerima latihan berkala dalam aspek-aspek berikut: Pengetahuan teras Jenis-jenis keganasan berasaskan seksual dan jantina (GBV) termasuk keganasan rumah tangga; dan punca keganasan terhadap wanita; Dinamik setiap bentuk keganasan iaitu manifestasi, risiko dan faktor perlindungan; dan implikasi keganasan daripada aspek sosial kewangan, emosi dan fizikal Prinsip panduan asas untuk membantu pemandiri wanita keganasan rumah tangga Semua kakitangan tempat perlindungan harus menerima latihan berkala dalam aspek-aspek berikut: Kemahiran Berfungsi diperlukan bagi kakitangan untuk menyokong dan melindungi pemandiri kanak-kanak dengan efektif. Kemahiran yang diperlukan adalah: Pelan keselamatan bagi pemandiri dan anak-anak mereka Cara untuk mengendalikan Pengurusan Kes Cara untuk mengendalikan Penilaian Risiko Kemahiran Kaunseling Kemahiran Temu Bual Teknik Campur Tangan Krisis Resolusi Konflik Kemahiran Komunikasi Konstruktif Kemahiran Pemantauan dan Penilaian Cara untuk berhadapan dengan pelaku, kanak-kanak, keluarga dan masyarakat Cara untuk mengguna khidmat responder lain seperti polis, kakitangan perubatan Cara untuk berurusan dengan pertanyaan luar tentang pemandiri dan lokasinya contohnya daripada pelaku, keluarga dan kawan-kawannya 11. Mewujudkan perkongsian rasmi dengan Polis Diraja Malaysia - Divisyen Khas D11 - balai polis tempatan Mewujudkan perkongsian kerjasama dengan balai polis tempatan untuk memastikan keselamatan fizikal dan akses kepada perkhidmatan polis dipelihara pada setiap masa. Ia adalah penting untuk mengetahui cara untuk bekerja dengan pihak polis bagi melindungi tempat perlindungan daripada pelaku contohnya meminta pelaku dan orang lain untuk menjauhi tempat perlindungan dan tidak membuat masalah; meminta polis menunggu untuk seketika sehingga pelaku beredar. Ini akan membantu memastikan kerjasama polis dalam melaksanakan perintah perlindungan dan memastikan pelaku yang melanggar perintah berikut ditahan. Berusaha untuk bekerjasama dengan balai polis tempatan untuk membentuk, melaksana dan mengkaji semula pelan keselamatan polis yang mungkin melibatkan: Sistem penggera yang diaktifkan dengan butang bagi memaklumkan terus kepada polis mengenai kecemasan Talian terus telefon kecemasan kepada polis Mesyuarat tetap dengan polis bagi membincangkan isu-isu keselamatan Sistem rujukan jika polis mengenal pasti pemandiri keganasan rumah tangga yang memerlukan tempat perlindungan Menyediakan perbincangan tetap dengan pihak polis tempatan untuk meneguhkan hubungan, menyediakan mekanisme rujukan dan meningkatkan kesedaran mengenai keganasan rumah tangga; IPO, Akta Keganasan Rumah Tangga, 'apa yang perlu dilakukan dan tidak perlu dilakukan' dalam berhadapan dengan pemandiri wanita keganasan rumah tangga serta cara untuk membantu penyedia tempat perlindungan berurusan dengan pelaku 47
Garis Panduan & Piawaian Tempat Perlindungan Keganasan Rumah Tangga 4.3 Kemasukan & Keluar 4.3.1. Tempat perlindungan perlu dengan jelas menunjukkan bilangan pemandiri wanita ia boleh tampung. Bilangan maksimum pemandiri wanita keganasan rumah tangga di setiap tempat perlindungan adalah tertakluk kepada kapasiti tempat perlindungan untuk menyediakan perkhidmatan dalam standard minimum yang ditetapkan dalam garis panduan ini. 4.3.2. Kemasukan ke tempat perlindungan adalah berdasarkan kepada keperluan, kapasiti, kerentanan dan sumber pemandiri wanita itu. Mengambil pendekatan pelbagai sektor dalam tindak balas kepada keganasan rumah tangga (DV) tidak bermakna semua pemandiri wanita keganasan rumah tangga secara automatik layak untuk dimasukkan ke dalam tempat perlindungan. Kemasukan adalah kritikal jika, atas sebab-sebab keselamatan, pemandiri tidak boleh tinggal di tempat kediaman lazimnya dengan selamat berikutan keadaan seperti berikut: Dia menghadapi ancaman keselamatan yang memerlukan pemindahan beliau daripada situasi mengancam Dia mengalami trauma yang teruk dan tidak berdaya Dia perlu mendapatkan sokongan psikososial atau rawatan perubatan akibat keganasan Dia berisiko kepada bahaya selanjutnya Dia berisiko untuk hidup gelandangan sebagai satu-satunya alternatif daripada terus kekal di rumah keganasan Dia tidak mempunyai akses kepada sokongan efektif masyarakat dan perlindungan kerana stigma serta kekurangan kapasiti diri untuk menanggung hidupnya sendiri; contohnya pemandiri wanita keganasan rumah tangga tidak mempunyai sokongan efektif keluarga / kejiranan / rakan 4.3.3. Pasangan asing berada dalam keadaan kritikal apabila berdepan dengan keganasan rumah tangga. Lebih-lebih lagi jika berkaitan dengan status visa mereka di Malaysia. Lazimnya, visa pasangan asing untuk kekal di Malaysia dikaitkan dengan suaminya sekaligus menjadikannya bergantung kepada suami. Ini menyebabkan kesukaran jika suami adalah pelaku keganasan. Visa khas disediakan untuk pasangan asing yang merupakan pemandiri keganasan rumah tangga, memungkinkan mereka untuk kekal di negara ini bebas daripada pelaku suami pendera. Pasangan asing memerlukan sokongan dan bantuan pakar pengurusan kes untuk menangani tertentu mereka membuatkannya kritikal untuk kemasukan ke tempat perlindungan dan akses kepada sokongan dan perkhidmatan berasaskan perlindungan, terutamanya dalam ketiadaan mana-mana rangkaian sokongan sosial keluarga di Malaysia. isu-isu seperti kelayakan dan hak-hak mereka. Keadaan 4.3.4. Pelarian wanita dan pekerja migran wanita dalam situasi keganasan rumah tangga dan penderaan majikan bersama-sama dalam situasi keperluan kritikal. Walaupun wanita tersebut 48
Garis Panduan & Piawaian Tempat Perlindungan Keganasan Rumah Tangga tidak mempunyai status yang diiktiraf undang-undang, dia berhak untuk mendapatkan keadilan dan perlindungan daripada undang-undang. Juga, pelaku, tanpa mengira status undang-undang, harus bertanggungjawab bagi perbuatan jenayah melakukan penderaan dan keganasan rumah tangga. Tempat perlindungan perlu berusaha untuk menyediakan kemasukan wanita sedemikian di saat mereka memerlukan. 4.4 Pertimbangan Kakitangan 4.4.1. Sama ada organisasi tempat perlindungan didaftarkan sebagai pertubuhan atau syarikat, tempat perlindungan dikehendaki mengupah kakitangan yang berasingan daripada Jawatankuasa Eksekutif. Cara terbaik proses pengambilan adalah melalui rangkaian dengan kumpulan masyarakat sivil dan kumpulan wanita, kerana organisasi-organisasi ini barangkali boleh memperkenalkan individu berpengalaman bekerja dengan wanita yang memerlukan bantuan. Pengiklanan di portal pekerjaan dalam talian, kumpulan mel elektronik, surat khabar, majalah dan surat berita adalah kaedah lain yang baik bagi mencari kakitangan sesuai. 4.4.2. Jawatan Kakitangan Tempat Perlindungan Yang Dicadangkan Jawatan Pengarah Eksekutif Eksekutif Akaun Pentadbir Fungsi Pengarah Eksekutif bertanggungjawab dalam semua pentadbiran harian tempat perlindungan. Ini termasuk tetapi tidak terhad kepada segala operasi, kewangan, publisiti, dan kakitangan. Tambahan pula, beliau harus menjadi jurucakap rasmi yang mewakili organisasi dalam media dan di pelbagai bengkel, perbincangan, seminar dan persidangan. Pengarah Eksekutif harus, bersama-sama Jawatankuasa Eksekutif menjadi perantara dengan sektor kerajaan, sektor bukan kerajaan serta organisasi, kumpulan dan jawatankuasa relevan lain untuk meningkatkan kesedaran keganasan terhadap wanita dan objektif organisasi Eksekutif Akaun menjaga aspek pentadbiran pendanaan. Beliau bertanggungjawab akaun, memastikan terdapat dana mencukupi bagi perbelanjaan operasi, melabur lebihan dana, memperbankan cek dan tunai dan derma, menghantar surat dan resit penerimaan derma, mengeluarkan gaji bulanan, dan menyediakan laporan bulanan kepada Bendahari bagi tujuan penyeliaan dan kelulusan. Tanggungjawab Pentadbir termasuk menerima, menjawab, dan memfailkan dokumen, memberitahu individu berkaitan mengenai mesyuarat, mengambil minit mesyuarat, menyelia penyelenggaraan dan pembaikan tempat perlindungan, serta membuat pesanan untuk peralatan dan bekalan pejabat. perkara berkaitan dalam semua penyelenggaraan surat-menyurat, memfailkan semua 49
Garis Panduan & Piawaian Tempat Perlindungan Keganasan Rumah Tangga Pekerja Pegawai Kes Sosial/ Tanggungjawab utama Pekerja Sosial / Pegawai Kes adalah untuk membantu wanita dan kanak-kanak mendapatkan perlindungan dan perkhidmatan sokongan. Mereka memberi bantuan dalam memfailkan laporan polis, mendapatkan IPO (Perintah Perlindungan Interim), mendapatkan peguam, mengatur temu duga pekerjaan, mencari penjagaan kanak-kanak, dan membantu dengan semua butiran praktikal yang terlibat dalam penstrukturan semula kehidupan seorang wanita. Pekerja Sosial adalah pengurus kes individu, dan melalui kerjasama dengan kaunselor dan kakitangan lain dan juga pihak berkepentingan kerajaan, mereka harus memastikan semua aspek kes diberi juga membantu dalam perhatian yang betul. Pegawai sosial pembentukan pendidikan, aktiviti rekreasi dan sosial untuk wanita dan kanak-kanak di tempat perlindungan. Disebabkan penglibatan mendalam mereka dalam kehidupan wanita di tempat perlindungan, adalah penting bagi Pekerja Sosial berkomunikasi secara bebas dalam pelbagai bahasa yang digunakan penghuni- sama ada Bahasa Malaysia, Cina, Tamil, dan Inggeris. Akhir sekali, Pekerja Sosial bertanggungjawab membuat apabila wanita kes meninggalkan tempat perlindungan. (Lihat Unit 5) susulan Kaunselor/ Ahli Terapi Kaunselor adalah ahli profesional yang mendengar, memberi nasihat, dan membantu orang ramai untuk memahami diri mereka secara lebih mendalam. Dalam konteks tempat perlindungan, kaunselor adalah penjaga keperluan emosi penghuni. Mereka menawarkan sokongan emosi, membantu wanita dan kanak-kanak memahami bahawa keganasan yang dilakukan terhadap mereka adalah bukan kesalahan mereka dan memperkasakan mereka untuk mendapatkan kebebasan dan keyakinan diri. Tanggungjawab spesifik Kaunselor termasuk menjalankan sesi kaunseling individu atau berkumpulan untuk penghuni, menjawab kesemua permintaan kaunseling telefon dan merekodkan setiap satu dalam buku log telefon serta menganjurkan aktiviti untuk penghuni. Atas sebab keselamatan, adalah mustahak untuk sekurang- kurangnya satu tempat perlindungan pada setiap masa. Jika ibu pejabat organisasi terletak dalam tempat perlindungan, ini boleh dilaksanakan pada waktu operasi di siang hari. Walau bagaimanapun, penyelia akan diperlukan untuk menyelia tempat perlindungan pada waktu petang dan malam. Jawatan penyelia tempat perlindungan boleh diisi secara sukarela, walaupun sistem sebegini kurang ideal berbanding mengupah kakitangan tetap. Penyelia malam mengambil alih penyeliaan am tempat perlindungan selepas waktu operasi sebaik sahaja Pekerja Sosial waktu siang, kaunselor dan kakitangan lain berangkat pulang. Tanggungjawab utama penyelia malam adalah untuk memantau tempat perlindungan, memastikan keselamatan wanita dan kanak-kanak, merekod dan menjawab semua panggilan masuk telefon, menerima mana-mana wanita dalam kesusahan yang tiba di tempat perlindungan serta menghubungi polis atau ambulans jika berlaku sebarang kecemasan. Penyelia Tempat Perlindungan/ Pengurus Rumah: Waktu Malam dan Siang individu bukan penghuni memantau (1) Penyelia Waktu Malam 50
Garis Panduan & Piawaian Tempat Perlindungan Keganasan Rumah Tangga (2) Penyelian Waktu Siang Jika terdapat kemungkinan bagi tempat perlindungan ditinggalkan tanpa boleh mempertimbangkan mengambil seorang penyelia untuk mengawasi tempat dan keperluan wanita dan kanak-kanak pada siang hari. Ini amat berguna jika wanita di tempat perlindungan berjaya mendapat pekerjaan dan memerlukan seseorang untuk mengawasi anak-anak mereka semasa mereka berada di tempat kerja. pengawasan semasa siang hari, anda 4.4.3. Berkhidmat secara sukarela boleh memberi bantuan besar kepada tempat perlindungan. Sukarelawan mungkin dapat membantu tugas-tugas pentadbiran, menyokong dan menambah kepelbagaian program yang disediakan oleh kakitangan dan menyelaras aktiviti untuk penghuni. Sukarelawan profesional mungkin dapat menyediakan perkhidmatan perubatan atau undang- undang di mana organisasi mungkin tidak mampu untuk membayar. Dalam usaha menyokong sukarelawan, sekurang-kurangnya satu kakitangan harus dilantik sebagai "penyelaras sukarelawan" bagi menyelia orientasi, latihan, perkembangan dan aktiviti-aktiviti sukarelawan. 4.4.4. Adalah penting untuk mengiktiraf sumbangan penting sukarelawan dalam organisasi tempat perlindungan. Sukarelawan perlu dihormati atas sumbangan mereka, diuruskan seperti kakitangan, dan juga diberi akses penuh kepada latihan dan kemudahan sepertimana disediakan untuk kakitangan. Adalah idea baik untuk menyediakan beberapa bentuk pampasan kecil seperti elaun perjalanan sebagai tanda penghargaan. Juga, sukarelawan akan berasa lebih berhubung dengan organisasi secara intrinsik jika mereka diberi peluang untuk menjadi lebih sejajar melalui program pensijilan dan diberi tugas yang penting secara progresif. 4.4.5. Pelatih, seperti sukarelawan, boleh jadi sangat berharga kepada tempat perlindungan dan adalah satu lagi sumber bantuan pakar bergantung kepada bidang kepakaran dan latihan mereka. Pelatih ditugaskan kepada kakitangan yang bekerja dalam bidang mereka minati dan mereka akan membantu kakitangan tersebut dalam pelbagai aspek kerja mereka. Hubungan ini saling menguntungkan - beban kerja kakitangan akan berkurangan manakala pelatih akan mendapat pengalaman didikan dan pengalaman bermanfaat. Bagi menarik pelajar yang berminat tentang tawaran program latihan amali di tempat perlindungan, adalah penting bagi tempat perlindungan untuk bekerjasama dan mengiklankan program ini di universiti tempatan atau kolej. 4.4.6. Kepentingan kesejahteraan kakitangan sokongan melalui penyeliaan penuh hormat, bertanggungjawab dan menyokong tidak boleh dipandang remeh. Ia merupakan satu kaedah penting bukan sahaja dalam memastikan keberkesanan kerja dilakukan tetapi juga dalam memantau kesejahteraan mental dan emosi kakitangan. 4.4.7. Kaedah penyeliaan termasuklah refleksi individu atau berkumpulan. Ini melibatkan mengumpul kakitangan bersama bagi mencermin dan menganalisis amalan khusus dan bagaimana emosi, pemikiran dan pengalaman mereka menjejaskan tingkah laku profesional dan tindakan mereka. Membantu kakitangan mengenal pasti cara produktif dan efektif dalam menangani cabaran adalah merupakan komponen penting dalam penyeliaan. 4.4.8. Memastikan penyeliaan dilakukan oleh profesional berpengalaman bekerja dalam bidang keganasan terhadap wanita, sensitif terhadap isu gender dan dilatih untuk menyelia orang lain dalam peruntukan perkhidmatan langsung. Ini termasuk kebolehan penyelia untuk membentuk dan mengekalkan pendekatan profesional dan saling menghormati dalam menguruskan kakitangan. 51
Garis Panduan & Piawaian Tempat Perlindungan Keganasan Rumah Tangga Unit 5: Operasi Tempat Perlindungan Isi Kandungan 5.1 Pertimbangan Perkhidmatan 5.2 Standard Kemudahan 5.3 Standard Keselamatan 5.4 Standard Akses Penjagaan Kesihatan, Pendidikan dan Perkhidmatan Perundangan 5.5 Pertimbangan Hidup Berkumpulan 5.6 Standard Pengurusan Kes 52
Garis Panduan & Piawaian Tempat Perlindungan Keganasan Rumah Tangga 5.1 Pertimbangan Perkhidmatan 5.1.1. Standard bagi tempat perlindungan bermakna tempat perlindungan menyokong dan selamat yang dikendalikan oleh sebuah organisasi ditubuhkan di mana misinya didedikasikan untuk menyediakan perkhidmatan komprehensif sebagai tindak balas kepada keperluan pemandiri keganasan rumah tangga dan anak-anaknya. Tempat perlindungan biasanya menawarkan ruang selamat, akses kepada polis, kesihatan, perkhidmatan perundangan, peluang pendapatan dan kerjaya, perkhidmatan kewangan, sokongan psikososial, program pemerkasaan dan rekreasi. Ini akan dilaksanakan melalui pengurusan kes, kerja berkumpulan dan seterusnya pemantauan susulan selepas perkhidmatan di tempat perlindungan. 5.1.2. Saiz tempat perlindungan bergantung kepada berapa banyak dana tempat perlindungan ada. Satu pelan harus dilaksanakan tentang operasi belanjawan dengan penampan pembiayaian untuk bulan berikutnya. Kemudian, rancangan kutipan derma strategik perlu dilaksanakan untuk mengumpul dana bagi kakitangan, pentadbiran pejabat dan perkhidmatan tempat perlindungan. 5.1.3. Harus diingatkan bahawa kos operasi secara umumnya adalah tinggi untuk tempat perlindungan yang standard20. Akses kepada sokongan pendanaan tetap daripada penderma yang komited adalah penting. Kempen memungut derma perlu menjadi aktiviti utama oleh institusi yang mengoperasikan model tempat perlindungan ini. 5.1.4. Penyedia perkhidmatan hendaklah menentukan anggaran bilangan wanita dan kanak- kanak yang dapat dimasukkan dalam tempoh masa tertentu. Ia mesti mematuhi garis panduan ditetapkan oleh Jabatan Kebajikan Masyarakat. Maklumat ini adalah penting untuk membantu menganggarkan ruang serta bilangan bilik dan katil yang diperlukan untuk kemudahan tempat perlindungan. 5.1.5. Adalah penting untuk mengambil perhatian bahawa pemandiri wanita selalu mencari akses terus kepada kemudahan tempat perlindungan bersama-sama dengan anak-anak mereka. Oleh itu, anggaran kepada bilangan kanak-kanak yang mungkin perlu tinggal di tempat perlindungan dengan ibu mereka diperlukan. Tempat perlindungan tidak sepatutnya menolak pemandiri wanita keganasan rumah tangga disebabkan saiz keluarga mereka dan harus mengelakkan halangan kepada akses mereka. (Lihat Unit Enam mengenai Kanak-Kanak di Tempat Perlindungan). 5.1.6. Remaja lelaki belasan tahun tidak digalakkan untuk tinggal di tempat perlindungan wanita. Mereka boleh tinggal di tempat perlindungan lain atau dengan ahli-ahli keluarga yang lain. Jika tiada pilihan lain, mereka boleh diterima tetapi hendaklah dihadkan kepada satu bahagian tempat perlindungan dan tidak semestinya berkongsi bilik dengan wanita lain atau penghuni kanak-kanak yang lebih muda. 20 Pertubuhan Pertolongan Wanita mengoperasikan satu tempat perlindungan standard. Kos operasi tahunan adalah dalam lingkungan RM800,000 untuk tempat perlindungan dan perkhidmatan bagi purata 300 orang wanita dan anak-anak mereka setiap tahun 53
Garis Panduan & Piawaian Tempat Perlindungan Keganasan Rumah Tangga 5.1.7. Adalah penting untuk memastikan terdapat ruang tempat yang mencukupi bagi setiap pemandiri. Ini termasuk mempunyai ruang yang cukup untuk menjalankan semua perkhidmatan bagi memastikan keselesaan dan maruah terjaga. 5.1.8. Jika terdapat kekangan kapasiti di tempat perlindungan, penghuni baru boleh diminta untuk tunggu sehingga ada kekosongan apabila penghuni lain keluar. Kemasukan juga boleh berlaku apabila penghuni yang telah menetap dalam jangka masa panjang diminta untuk mencari tempat alternatif bagi memberi laluan kepada pemandiri lain. Walau bagaimanapun, jika semua penghuni belum berada pada peringkat di mana mereka mampu meninggalkan tempat perlindungan, maka kes pemandiri wanita yang tidak dapat diterima masuk itu mesti dipertimbangkan dengan teliti. Ia adalah lebih baik untuk terkhilaf atas kecermatan dan menerima masuk wanita yang memerlukan tempat perlindungan. 5.2 Standard Kemudahan 5.2.1 Persekitaran Fizikal Standard yang Disarankan Setiap pemandiri wanita dan kanak-kanak yang mengiringinya perlu mempunyai katil mereka sendiri. Cadar, sarung bantal, linen yang bersih dan kelambu perlu disediakan. Cadar, sarung bantal dan selimut perlu dicuci dan ditukar dengan kerap, dengan tilam dan bantal dijemur dan dibersihkan mengikut kesesuaian. Tilam dan bantal yang kotor perlu dibuang dan diganti. Mesti terdapat ruang/kawasan yang berasingan untuk tidur, memasak, membasuh, makan dan penyimpanan barangan penghuni. Sebuah pejabat berasingan perlu dikekalkan untuk kakitangan. Ruang rekreasi sesuai perlu disediakan. Sebuah bilik berasingan diperlukan untuk kaunseling, campur tangan krisis dan menemu bual pemandiri. Ruang yang boleh berfungsi sebagai bilik sakit apabila diperlukan. Sebuah pejabat untuk kakitangan dan untuk bekerja, berehat dan menyimpan maklumat sulit. Sekurang-kurangnya satu tandas dan bilik mandi perlu disediakan bagi setiap lima wanita dengan air bersih daripada punca air utama. Ketersediaan bekalan elektrik 24-jam di mana mungkin. Ruang untuk menjalankan aktiviti-aktiviti yang sesuai dengan umur kanak-kanak. Sebuah bilik mesyuarat bagi wanita untuk berkumpul dan berjumpa, mendapatkan sokongan dan perpaduan. Dapur perlu dilengkapi dengan peralatan asas dan peralatan memasak, pinggan mangkuk dan barangan rumah. Peralatan tajam seperti pisau perlu dijauhkan terutama daripada capaian kanak-kanak. Pengudaraan yang mencukupi untuk peredaran udara. Perjanjian dengan penyedia perkhidmatan penyelenggaraan dan pembaikan. tetap mengenai kecemasan dan 54 rutin
Garis Panduan & Piawaian Tempat Perlindungan Keganasan Rumah Tangga Seluruh ruang, termasuk dapur, tandas dan bilik mandi dibersihkan setiap hari. Setiap pemandiri harus mempunyai ruang untuk menyimpan barang-barang peribadi mereka dan segala usaha perlu dibuat untuk menyediakan privasi kepada keluarga sebagai satu unit. 5.2.2. Makanan, Minuman dan Pakaian Tindakan Utama yang Perlu Diambil Semua pemandiri wanita dengan anak-anak yang mengiringinya harus disediakan dengan sarapan yang seimbang, makan tengah hari dan makan malam setiap hari tanpa dikenakan bayaran. Nutrisi makanan perlu mematuhi piawaian ditetapkan oleh Jabatan Kebajikan Masyarakat di bawah Akta Pusat Jagaan atau ditentukan melalui perundingan dengan pakar pemakanan bertauliah. Adalah penting untuk memastikan bekalan barangan kebersihan asas yang mencukupi disediakan seperti ubat gigi, tisu tandas, bahan cucian, sabun, syampu dan tuala wanita. Bekalan pakaian bersih yang mencukupi untuk pemandiri wanita dan anak-anaknya. Jika terdapat pakaian derma, periksa kebersihan dan keadaan pakaian itu sebaik sahaja menerima barang-barang berkenaan. Bekalan air bersih yang mencukupi untuk minum, memasak dan membasuh mesti ada pada setiap masa. Bagi wanita yang mengandung atau menyusu, peruntukan khas perlu dibuat untuk memastikan bahawa mereka mempunyai hidangan makanan yang lebih kerap dan minuman berkhasiat sebelum tidur. Kanak-kanak kecil mesti sentiasa diberi susu bayi seperti jenama yang mereka biasa gunakan. 5.2.3 Komunikasi Tindakan Utama yang Perlu Diambil Semua kakitangan yang diambil bekerja di tempat perlindungan mesti boleh dihubungi oleh penghuni tempat perlindungan semasa dan selepas waktu bekerja (24/7). Garis Panduan harus diletakkan tentang bagaimana untuk menghadapi panggilan telefon pelaku dan jika mereka muncul di tempat perlindungan. Ini boleh meliputi cara untuk berurusan dengan suami / pelaku yang berterusan membuat panggilan untuk bercakap dengan isterinya; pelaku yang muncul di pintu, membuat ancaman dan kekacauan; suami / pelaku yang datang dengan pihak polis untuk mencari isterinya; pelaku / suami mendesak untuk berjumpa anak- anaknya21. Bimbingan dan sokongan juga perlu disediakan kepada pemandiri apabila dia menerima mesej yang pelik dan mengganggu yang boleh menjadi sumber tekanan besar buatnya. Garis Panduan untuk panggilan telefon krisis perlu dibangunkan. Garis Panduan untuk pelawat ke tempat perlindungan perlu dibentuk dengan rujukan khusus kepada pelawat organisasi serta saudara-mara dan rakan-rakan pemandiri. Garis panduan bagi kakitangan untuk menerima panggilan telefon. Kakitangan tempat perlindungan yang bertugas perlu menghidupkan telefon bimbit mereka sepanjang masa dengan kredit telefon dan hayat bateri yang mencukupi. Ini adalah penting untuk memastikan keupayaan untuk menghubungi polis dan penyedia perkhidmatan lain 21 Contohnya, jika satu panggilan luar datang untuk bercakap dengan penghuni, ia adalah sesuai untuk menjawab, "Ini adalah rahsia, dan saya ialah satu rumah persendirian dan kami mempunyai polisi kerahsiaan yang ketat. Jika dia hilang, mesti atas satu sebab dan jika dia hendak melihat anda, dia akan tahu bagaimana untuk hubungi anda. Jika dia mempunyai telefon bimbit, anda boleh cuba menghubunginya begitu. Selamat maju jaya.". tidak boleh mengatakan siapa di sini atau tidak di sini. Ini 55
Garis Panduan & Piawaian Tempat Perlindungan Keganasan Rumah Tangga dengan cepat pada waktu kecemasan atau apabila diperlukan. Jika rangkaian telefon mudah alih tidak boleh didapati, sekurang-kurangnya telefon talian tetap yang berfungsi diperlukan. Nombor telefon tempat perlindungan atau nombor telefon pengurus tempat perlindungan perlu dikongsi dengan balai polis terdekat termasuk pihak berkepentingan lain yang diberi mandat untuk menjalankan tindak balas terhadap keganasan rumah tangga. 5.2.4 Pengangkutan Tindakan Utama yang Perlu Diambil Setiap tempat perlindungan perlu mempunyai akses kepada kereta atau lain-lain bentuk pengangkutan, yang boleh digunakan 24-jam setiap hari untuk mengangkut pemandiri wanita dan anak-anak mereka untuk mengakses perkhidmatan dan dalam keadaan kecemasan. Mesti ada sekurang-kurangnya dua (2) kakitangan yang bertugas di tempat perlindungan yang mempunyai lesen memandu. 5.3 Standard Keselamatan Tindakan Utama yang Perlu Diambil Lokasi tempat perlindungan mesti dirahsiakan. Tempat perlindungan dipasang dengan ciri-ciri keselamatan dalam dan di sekitar kawasan di tempat yang bersesuaian seperti: Pintu yang kuat dan selamat dengan tempat masuk yang selamat yang tidak boleh dipaksa buka. Mewujudkan satu lokasi khas sebagai pintu masuk utama tunggal untuk mengurangkan risiko keselamatan dan mengelakkan memantau lebih daripada satu pintu masuk pada satu masa. Pintu masuk berkunci dari dalam dengan akses bangunan yang dipantau (sebaik- baiknya termasuk CCTV). Gril besi pada semua tingkap yang mematuhi keselamatan kebakaran. Memastikan mana-mana ruang luar yang digunakan oleh penghuni berpagar dan taman yang berkunci. Memasang kamera keselamatan CCTV di dalam dan di luar. Pagar berdawai. Kawasan letak kereta yang boleh dilihat sekiranya relevan Kunci pintu perlu disimpan di tengah-tengah dan di bawah pengawasan semua orang. Kanak- kanak tidak sepatutnya mencapai kunci, atau membuka pintu depan sendiri. Dalam usaha untuk bersedia dalam situasi di mana insiden keselamatan berlaku, setiap kemudahan tempat perlindungan perlu mewujudkan pelan kontingensi untuk menangani pelbagai jenis insiden keselamatan yang mungkin boleh berlaku. Ceramah keselamatan bulanan bersama penghuni harus menjadi rutin. Setiap kemudahan tempat perlindungan perlu mewujudkan kerjasama bekerja dengan balai polis tempatan dan sepakat mengenai prosedur untuk menangani sekuriti dan keselamatan tempat perlindungan dan penghuninya. 56
Garis Panduan & Piawaian Tempat Perlindungan Keganasan Rumah Tangga Tempat perlindungan perlu berusaha untuk bekerjasama dengan balai polis dan bomba tempatan untuk membentuk, melaksana dan mengkaji semula pelan keselamatan kecemasan yang mungkin melibatkan: Sistem penggera diaktifkan dengan butang untuk terus memaklumkan kecemasan kepada polis Talian telefon kecemasan terus kepada polis Pencegahan kebakaran, keselamatan tetap Talian telefon kecemasan terus kepada polis Pencegahan kebakaran, keselamatan tetap Mesyuarat dengan polis untuk membincangkan isu-isu keselamatan Walaupun tidak kritikal, tempat perlindungan boleh mempertimbangkan mengambil pengawal keselamatan. Adalah menjadi tanggungjawab tempat perlindungan untuk memastikan bahawa pengawal itu mudah dikenal pasti oleh pemandiri wanita dan mereka diberikan latihan mandat tempat perlindungan dan Kod Etika. Dasar toleransi sifar mesti digunakan oleh tempat perlindungan dalam situasi di mana pengawal keselamatan didapati terlibat dalam tingkah laku yang salah, termasuk rasuah, eksploitasi, penderaan fizikal dan lisan. Perlu mewujudkan pelan kebakaran dan pemindahan selamat di setiap tempat perlindungan. Media tidak dibenarkan masuk ke tempat perlindungan. Sebarang temu bual mengenai tempat perlindungan perlu dilakukan di lokasi berbeza dan bukan di tempat perlindungan. Orang luar tidak boleh bermalam di tempat perlindungan melainkan jika dibenarkan secara khusus oleh pengarah tempat perlindungan dengan justifikasi relevan. 5.4 Standard Akses Penjagaan Kesihatan, Pendidikan dan Perkhidmatan Perundangan 5.4.1. Pendidikan: Adalah dikenal pasti bahawa beberapa tempat perlindungan mungkin tidak cenderung untuk menghantar kanak-kanak ke sekolah kerana isu sekuriti dan keselamatan, terutamanya apabila pelaku boleh menggunakan kanak-kanak untuk terus mendera dan mengawal ibu mereka. Oleh itu, kanak-kanak yang tinggal di tempat perlindungan berhadapan dengan beberapa kekurangan. Selain masalah perlindungan yang mereka hadapi, mereka mungkin sukar untuk mengakses atau membayar kelas tuisyen swasta. Pendidikan boleh memberikan kestabilan dan membantu menggalakkan dan mengekalkan kesejahteraan fizikal, sosial dan emosi kanak-kanak; dan menyediakan asas penting bagi memperkasakan sosial dan ekonomi. Oleh itu, semua kanak-kanak yang tinggal di tempat perlindungan hendaklah: Tindakan Utama yang Perlu Diambil Didaftarkan di sekolah dan mempunyai akses kepada pendidikan formal. Bagi mereka yang menginap dalam masa yang singkat, ia tidak praktikal untuk melakukan pemindahan sekolah. 57
Garis Panduan & Piawaian Tempat Perlindungan Keganasan Rumah Tangga Kadang-kadang pelaku boleh mencari sekolah di mana kanak-kanak itu dipindahkan melalui kertas kerja seterusnya menjejaskan keselamatan keluarga.22 Mempunyai akses ke kelas tuisyen / pendidikan tidak formal jika keadaan tidak mengizinkan kanak-kanak untuk menghadiri sekolah dan diperuntukkan ruang untuk pembelajaran di tempat perlindungan. Pelajaran perlu dijalankan sejajar dengan kurikulum yang ditetapkan oleh Kementerian Pendidikan mengikut umur kanak-kanak. Sebaik-baiknya ditemani oleh kakitangan tempat perlindungan apabila berulang-alik ke / dan dari sekolah. Kerjasama yang lebih kukuh dan perkongsian maklumat diperkenalkan antara Kementerian Pelajaran Malaysia (KPM) dan penyedia perkhidmatan tempat perlindungan bukan kerajaan (NGO) dengan tujuan memudahkan proses pemindahan sekolah. Bekerjasama dengan KPM untuk membangunkan Standard Operasi Prosedur antara agensi bagi memaklumkan sekolah mengenai cara terbaik untuk menerima permohonan pemindahan sekolah kanak-kanak yang mengalami keganasan. 5.4.2. Akses kepada Penjagaan Kesihatan: Keperluan penjagaan kesihatan segera pemandiri wanita mesti diambil kira sebagai satu keutamaan termasuk apabila wanita tersebut mengalami penderaan fizikal dan psikologi akibat keganasan rumah tangga. Di samping itu, keperluan penjagaan kesihatan yang lain, termasuk akses kepada maklumat berkaitan dengan kesihatan seksual dan reproduktif, nutrisi makanan dan mengekalkan kesejahteraan psikologi perlu disediakan. Tindakan Utama yang Perlu Diambil Pemeriksaan perlu dilakukan atas sejarah perubatan pemandiri dan anak-anaknya dan direkodkan dalam borang kemasukan. Sebagai peraturan umum, tempat perlindungan harus memastikan bahawa senarai hospital dan klinik berdekatan dibentuk dan disediakan kepada semua kakitangan apabila terdapat keperluan untuk merujuk pelanggan kepada perkhidmatan perubatan. Adalah menjadi keutamaan tempat perlindungan untuk memastikan bahawa pelanggan- pelanggan yang memerlukan perkhidmatan perubatan mempunyai akses tersedia ada kepada rawatan untuk pemandiri wanita dan anak-anak yang mengiringinya. Tempat perlindungan perlu dilengkapi dengan alat pertolongan cemas (first aid kit) dan semua kakitangan perlu dilatih dalam memberi asas pertolongan cemas kepada pemandiri wanita dan anak-anak mereka. Memandangkan keperluan untuk mengutamakan usaha dan peruntukan sumber tempat perlindungan, tempat perlindungan perlu memberi fokus kepada penyediaan penjagaan kesihatan dan perkhidmatan perubatan kepada pemandiri dan anak-anak mereka yang mana keutamaan diberikan kepada mereka yang lebih memerlukan. Ini biasanya merangkumi: Menjaga kesejahteraan pelanggan yang mengandung dan menyusu; kanak-kanak di bawah lima tahun; pemandiri wanita yang sakit tenat (termasuk mereka yang mempunyai masalah pernafasan, pendengaran dan masalah mata, migrain, STD) dan pemandiri wanita dengan penyakit kompleks yang memerlukan penjagaan khas. 5.4.3. Bantuan Perundangan Tindakan Utama yang Perlu Diambil 22 Berdasarkan laporan, sekolah kini meminta kertas-kertas penjagaan sebelum melakukan pemindahan sekolah. Ini menyukarkan kerana penjagaan mengambil kira-kira 3-6 bulan untuk diproses. 58
Garis Panduan & Piawaian Tempat Perlindungan Keganasan Rumah Tangga Adalah penting untuk menyedari bahawa terdapat pelbagai jenis pertemuan peguam- pelanggan yang boleh dicari oleh tempat perlindungan. Sumber sokongan termasuk Biro Bantuan Guaman, Pusat Bantuan Guaman (Legal Aid Center), pelatih dalam kamar (yang boleh memberi nasihat undang-undang dan merujuk kepada Pusat Bantuan Guaman), peguam swasta (sama ada yang berkhidmat atas bayaran penuh atau pro-bono) untuk mewakili sama ada kes jagaan, perceraian dan penyelenggaraan. Maklumat mengenai cara untuk menghubungi perkhidmatan undang-undang ini perlu disediakan kepada semua pelanggan sewaktu kemasukan. Selain itu, keperluan bantuan perundangan bagi pemandiri akan berterusan sehingga selepas kehidupan di tempat perlindungan. Sokongan perlu dilanjutkan walaupun selepas keluar dari tempat perlindungan. Mewujudkan perkongsian bantuan guaman tempat perlindungan. Tempat perlindungan boleh menggunakan khidmat seorang peguam dari Pusat Bantuan Guaman (LAC). Walaupun bayaran caj LAC untuk perkhidmatan diberikan, tempat perlindungan boleh mendapatkan pertemuan khas bagi membolehkan peguam-peguam LAC menyediakan perkhidmatan secara pro-bono. Tempat perlindungan boleh mengutus sepucuk surat dan berkomunikasi dengan peguam, bersama dengan LAC untuk memastikan bahawa pertemuan pro bono dapat dibuat sebelum kes berlangsung. Pertemuan Terus antara Peguam dan Pelanggan Pertemuan ini digunakan terutamanya dalam kes sivil, dengan rujukan khusus kepada kes penceraian, penjagaan anak atau, jarang sekali dalam kes penderaan pekerja migran domestik. Tempat perlindungan boleh memudahkan pelanggan dalam menghubungi peguam (sama ada dalam firma swasta atau mereka yang bekerja untuk LAC). Pertemuan adalah sepenuhnya antara pelanggan dan peguam, termasuk syarat perkhidmatan dan pembayaran yuran. Adalah penting bagi tempat perlindungan untuk tidak terlibat dalam mana-mana penyelesaian di luar mahkamah. Ia hanya harus dilakukan antara peguam dan pelanggan. Tempat perlindungan tidak perlu campur tangan dalam mana-mana rundingan ini. Adalah menjadi tanggungjawab pelanggan untuk memutuskan sama ada dia ingin menerima atau menolak tawaran penyelesaian. Kakitangan tempat perlindungan tidak sepatutnya membatalkan keputusan pelanggan. 5.4.4. Bantuan Psikososial, Kaunseling dan Rekreasi: Tindakan utama yang Perlu Diambil Perlu ada satu rutin masa lapang harian / atau mingguan bagi pemandiri wanita dan anak-anak mereka. Semua kakitangan perlu dilatih cara untuk menghubungi / mengakses penyedia perkhidmatan lain yang boleh menjalankan kaunseling pakar dan/atau bantuan psikososial seperti yang diperlukan. Kakitangan tempat perlindungan perlu mempunyai pengetahuan minimum dan panduan tentang kemahiran mendengar dan merekodkan maklumat mengenai pengalaman dan keperluan pemandiri ini. Semua pemandiri wanita perlu mempunyai kebebasan untuk akses kepada kaunselor rohani agama mereka sendiri, jika mereka memilih untuk berbuat demikian. Perlu ada ruang di dalam dan luar yang bersih untuk kanak-kanak bermain. 59
Garis Panduan & Piawaian Tempat Perlindungan Keganasan Rumah Tangga 5.5 Pertimbangan Hidup Berkumpulan 5.5.1. Sebagai tempat perlindungan bagi pemandiri wanita keganasan rumah tangga, adalah penting untuk ambil perhatian bahawa peraturan-peraturan ini harus bersesuaian dengan prinsip-prinsip teras pemerkasaan dan penentuan nasib diri. langkah pertama dalam membangunkan peraturan-peraturan 5.5.2. Pemandiri mempunyai kapasiti untuk meneroka, memikirkan dan membuat keputusan. Sama ada ia adalah betul atau salah kepada kita, ia adalah satu pertimbangan. Jika dia salah, maka dia boleh mendapatkan remedi lain. Tetapi prinsip ini adalah untuk menghormati autonomi untuk berfikir dan membuat keputusan bagi dirinya. Dia akan menggunakan kemahiran ini untuk semua situasi yang lain. Pendekatan ini adalah penting dalam memastikan kebebasan dan daya kekentalan. tempat perlindungan. Ia juga akan mengelakkan kebergantungan melampau terhadap 5.5.3. Semasa membentuk pendekatan peraturan tempat perlindungan, adalah penting untuk mengelakkan daripada mengambil pendekatan yang sangat tegas. Tempat perlindungan perlu memberi tumpuan memastikan persekitaran tempat perlindungan sama seperti persekitaran rumah. Daripada mengambil pendekatan berasaskan peraturan untuk menyelesaikan isu-isu seperti konflik antara penghuni atau kakitangan, sepatutnya perlu mewujudkan suasana saling menghormati dan menyelesaikan konflik secara aman melalui perbincangan. Ini merangkumi: Proses perundingan Menjejaki hasil perbincangan dan keputusan yang diambil; dan Memastikan semua berpegang kepada perjanjian yang dibuat 5.5.4. Apabila merangka peraturan-peraturan tempat perlindungan untuk penghuni, perhatian perlu diberikan kepada yang berikut23: Banyak peraturan tempat perlindungan dirangka untuk "menjaga keamanan" dalam kalangan penghuni tempat perlindungan, supaya menumpukan perhatian kepada pencegahan dengan melibatkan penghuni dalam aktiviti sihat dan positif. Daripada menggunakan peraturan untuk mengawal tingkah laku, kita perlu menawarkan aktiviti- aktiviti yang menggalakkan pembinaan masyarakat, keseronokan dan kehidupan santai dalam kalangan penghuni tempat perlindungan. Memastikan penghuni dimaklumkan mengenai perkhidmatan yang tersedia ada kepada mereka sepanjang berada di tempat perlindungan, termasuk pada waktu kemasukan. Adalah menjadi tanggungjawab kakitangan untuk mencari penghuni, untuk memberitahu mereka mengenai perkhidmatan yang ada dan memberi tawaran untuk menggalakkan penyertaan. Senarai perkhidmatan boleh dirangka dan diberi kepada semua penghuni untuk berunding dengan kerap. Membantu penghuni mengutamakan perkhidmatan yang paling bermanfaat. Ramai penghuni tempat perlindungan mempunyai pelbagai permintaan yang boleh bercanggah dengan jadual perkhidmatan yang ditawarkan tempat perlindungan. Adalah sukar untuk 23 Missouri Coalition Against Domestic and Sexual Violence, How the Earth didn't fly into the Sun: Missouri' Project to Reduce Rules in Domestic Violence Shelters, 2011 60
Garis Panduan & Piawaian Tempat Perlindungan Keganasan Rumah Tangga mengingati kesemua permintaan dan memilih keutamaan. Walaupun program mempunyai pelbagai perkhidmatan yang ditawarkan oleh beberapa kakitangan, pegawai kes pemandiri harus memandu dan memantau akses perkhidmatan seperti yang diperlukan pemandiri. Jika penghuni tempat perlindungan tidak mengambil bahagian dalam perkhidmatan, cuba mendekatinya dan bertanya jika keperluannya dipenuhi. Dia perlu mengambil bahagian mengikut kemahuan sendiri dan tidak harus dihakimi jika dia tidak bersedia berbuat begitu. Pendekatan ini sekali lagi memberi tumpuan kepada pembinaan hubungan dan mengelakkan sikap menghakimi yang memberi gambaran seolah-olah penghuni tersebut "tidak patuh" terhadap proses tempat perlindungan. Dalam perbualan peribadi dengan penghuni, kakitangan boleh memulakan perbualan dengan menanyakan soalan berikut: 1. Adakah terdapat bantuan dan sokongan berbeza yang lain yang kami boleh tawarkan kepada anda? 2. Adakah anda mempunyai soalan mengenai perkhidmatan yang kami tawarkan? 3. Adakah perkhidmatan kami boleh diakses oleh anda? (Masa, lokasi, bahasa, akses fizikal, dan lain-lain) 5.5.5. The Washington State Coalition against Domestic Violence, Model Rights and Responsibilities menyediakan templat senarai semak yang berguna untuk penyedia perkhidmatan membangunkan garis panduan bagi kehidupan di tempat perlindungan. Aspek kajian semula peraturan-peraturan tempat perlindungan Ya/Tidak Mengapa aturan dan peraturan ini wujud? adakah ia diperlukan oleh kerajaan? - dikenal pasti sebagai keperluan oleh kakitangan tempat perlindungan / dan penghuni? Adakah peraturan relevan bagi konteks operasi tempat perlindungan? Adakah peraturan secara tidak sengaja mereplikakan kawalan yang (seperti menyekat dahulu dalam membuat pergerakan keputusan sendiri?) Adakah terdapat cara menangani isu yang kurang punitif atau tanpa peraturan? Adakah peraturan Adakah ia membenarkan staf mengelak perbualan-perbualan sukar? Adakah peraturan mewujudkan persekitaran yang mana perlindungan mahu wujudkan? Adakah tempat perlindungan memaksa pemandiri wanita keganasan rumah tangga untuk dikeluarkan jika peraturan dilanggar? Adakah peraturan menjejaskan kuasa seorang ibu di hadapan anak- anaknya? Adakah ia membenarkan ibu menjadi orang pertama yang memenuhi keperluan anak-anak, menetapkan had dan menentukan apa anak-anaknya akan lakukan? Adakah terdapat risiko bagi seseorang yang jarang melibatkan diri dalam tersenarai dalam peraturan menyebabkan semua penghuni terpaksa akur terhadap peraturan sepanjang masa? digunakan pelaku? oleh wanita, menafikan autonominya itu berkaitan dengan pengurusan kakitangan? tempat tingkah laku sebagaimana 61
Garis Panduan & Piawaian Tempat Perlindungan Keganasan Rumah Tangga Adakah peraturan membebankan penghuni tempat perlindungan? Atau mendiskriminasi sesuatu kumpulan penghuni tertentu? Contohnya mereka dengan keupayaan bahasa yang terhad; atau wanita dengan atau tanpa anak. Adakah peraturan menggalakkan sikap kebertanggungjawaban antara kakitangan dan penghuni untuk mewujudkan sebuah rumah selesa dan selamat untuk penghuni? Adakah peraturan mencerminkan pendekatan sokongan kepada penyelesaian masalah? Adakah proses wanita membuat keputusan bebas? ia mengganggu atau menyokong 5.6 Standard Pengurusan Kes 5.6.1. Pengurusan kes ialah satu pendekatan holistik, mengambil kira semua faktor dan peluang untuk memenuhi keperluan pemandiri. Ia adalah satu pendekatan berguna untuk penyedia perkhidmatan tempat perlindungan dalam membantu pemandiri wanita keganasan rumah tangga yang menetap di tempat perlindungan. Matlamat pengurusan kes adalah untuk membolehkan pemandiri wanita mengetahui pilihan mereka dalam menangani masalah tertentu dan membantu mereka membuat satu keputusan tentang apa yang perlu dilakukan tentang isu- isu keganasan rumah tangga. 5.6.2. Objektif pengurusan kes adalah untuk: Memastikan perasaan pemandiri mengenai penderaan dan kehendaknya disuarakan, dihormati dan memberi panduan kepada semua tindakan yang diambil bagi pihaknya. Mengenal pasti dan mengutamakan keperluannya, dengan mengambil kira kapasiti daya tahan, kapasiti kakitangan tempat perlindungan untuk bertindak balas, dan peluang yang ada. Memastikan hak-hak mereka disahkan dan dihormati: seperti hak-hak mereka dalam perkahwinan, hak untuk bebas daripada keganasan, hak mereka ke atas anak-anaknya, hak nafkah, penjagaan, perceraian (jika dia mahu). Memastikan pemandiri wanita dirujuk kepada perkhidmatan yang sesuai. Maklumkan perancangan proaktif untuk pilihan masa depan pemandiri sama ada ingin kehidupan bebas atau kembali ke rumah keganasan (berbekalkan pelan keselamatan). Membantu pemandiri wanita keganasan rumah tangga untuk mencari penyelesaian kukuh bagi masalah mereka. 62
Garis Panduan & Piawaian Tempat Perlindungan Keganasan Rumah Tangga 5.6.3. Garis panduan ini bertujuan untuk menyediakan prosedur minimum dan panduan mengenai pengurusan kes berhubung dengan keganasan rumah tangga. Ia bertujuan untuk membantu kakitangan tempat perlindungan untuk: Menggunakan langkah-langkah utama dalam model pengurusan kes apabila bekerja dengan pemandiri wanita keganasan rumah tangga. Memahami keperluan berbeza pemandiri wanita dan melaksanakan penilaian holistik, dengan mengambil kira keperluan yang berbeza. Memperkukuhkan keupayaan mendokumentasikan kes dengan baik dengan perincian kes dan alasan bagi keputusan dicapai sewajarnya. Prinsip Pengurusan Kes Penyampaian perkhidmatan individu berdasarkan kehendak pemandiri. Penilaian komprehensif digunakan untuk mengenal pasti keperluan pemandiri wanita. Satu penilaian menyeluruh meliputi keperluan pemandiri terhadap keselamatan, emosi, kesihatan dan kewangan, termasuk kesejahteraan mental dan fizikal anak-anaknya. Keadaan pemandiri, kapasiti daya tahan dan cara-cara untuk mengurangkan kelemahan (seperti keadaan perubatan tertentu, risiko keselamatan) merupakan tiga aspek yang perlu dipertimbangkan apabila menentukan bentuk campur tangan bagi pemandiri wanita. Membangunkan pelan perkhidmatan yang memenuhi keperluan pemandiri dan dibangunkan dengan kerjasama pemandiri, memastikan bahawa kehendak mereka sentiasa dihormati dan diutamakan. Menyelaraskan tindak balas untuk penyampaian perkhidmatan yang cekap. Melibatkan pemandiri wanita dalam semua aspek perancangan bagi masa depannya. Harapan dan pilihan mereka harus menjadi keutamaan mana-mana pelan tindakan. 5.6.4. Langkah Pengurusan Kes Langkah 1: Mendengar pemandiri wanita dan menilai keperluan-keperluannya termasuk sebarang bahaya yang dia mungkin akan hadapi 63
Garis Panduan & Piawaian Tempat Perlindungan Keganasan Rumah Tangga Apabila seorang pemandiri wanita melaporkan insiden keganasan atau penderaan terhadapnya, penyedia perkhidmatan mesti membenarkan pemandiri untuk berkongsi ceritanya; mendengar; menilai keperluan dan apa-apa bahaya yang dia atau anak-anaknya mungkin hadapi. Merekod dan menjalankan penilaian awal, penyedia perkhidmatan perlu mengisi borang Pengambilan dan Penilaian (lihat Unit 8). Dalam menjalankan penilaian keperluan pemandiri ini, penyedia perkhidmatan perlu menimbangkan yang berikut: Apa yang telah berlaku? Apa yang telah membawa kepada keadaan ini? Apakah pandangan pemandiri terhadap masalah ini? Apakah keperluan yang pemandiri miliki atau tidak miliki dalam menangani situasi ini? Siapa lagi yang terjejas berikutan situasi tersebut (contohnya jika ada anak-anak atau ahli keluarga lain yang mungkin berisiko) Apakah keperluan segera pemandiri (contohnya jika terdapat keperluan untuk rawatan perubatan atau berpindah ke tempat perlindungan lain yang mungkin lebih relevan dengan situasinya). Kapasiti penyedia perkhidmatan lain untuk bertindak balas kepada keperluan pemandiri (contohnya sumber tidak terhad kepada wang tetapi juga merangkumi sokongan emosi, keluarga dan perlindungan masyarakat). Apakah kapasiti menghadapi pemandiri wanita dalam menghadapi situasi / dan masalah? Penilaian Bahaya Jika pemandiri mendedahkan bahawa dia kini berada dalam hubungan keganasan atau dia sedang memikirkan untuk meninggalkan hubungan keganasan dia perlu dinilai terhadap tahap kebahayaan tersebut. Menanyakan soalan-soalan seperti berikut dan mengetahui jawapannya akan membantu pemandiri menilai dan memahami tahap bahayanya. Mengetahui tahap bahaya akan membantu kakitangan tempat perlindungan dan pemandiri untuk memikirkan apakah pilihannya, dan mempertimbangkan jika sesuatu dapat dilakukan bagi mengurangkan risiko tersebut. Di bawah adalah beberapa soalan yang kakitangan boleh tanyakan kepada pemandiri: Adakah bahaya keganasan meningkat pada bulan-bulan lalu? Bagaimana? Adakah pelaku di bawah pengaruh dadah dan alkohol? Bagaimana pemandiri terjejas berikutan ancaman oleh pelaku. Ambil perhatian bahawa pelaku tidak semestinya suami atau pasangan tetapi juga boleh menjadi ibu mertua, saudara, bapa mertua, abang ipar dan lain-lain. Adakah terdapat senjata di rumah? Adakah pemandiri takut untuk pulang ke rumah? Mengapa? Bagi kes-kes berkaitan kanak-kanak, kanak-kanak yang hidup dalam keganasan rumah tangga perlu ditemu bual tanpa kehadiran mana-mana ahli keluarga jika ibu bapa disyaki sebagai pelaku. Pastikan temu bual itu didokumenkan sepenuhnya, serta berlangsung dengan kehadiran seorang pekerja sosial kanak-kanak. Dalam kes-kes penderaan, adalah menjadi keutamaan untuk mengekalkan integriti bukti yang diperolehi, termasuk maklumat lisan yang diberikan oleh kanak- kanak. 64
Garis Panduan & Piawaian Tempat Perlindungan Keganasan Rumah Tangga Langkah 2: Maklumat dokumen dikumpulkan daripada temu bual Kakitangan perlu mengisi maklumat yang dikumpul daripada Langkah 1 (di atas) pada Borang Pengambilan dan Penilaian (lihat Unit 8). Maklumat hendaklah ditulis dengan jelas dan boleh dibaca. Dokumentasi perlu berlaku pada pada masa yang sama atau dalam jangka masa yang singkat selepas temu bual bagi memastikan ketepatan maklumat yang diperolehi. Langkah 3: Menyediakan maklumat tentang perkhidmatan dan membentuk Pelan Tindakan termasuk menyatukan semula dengan keluarga dan rakan-rakan, apabila diperlukan Perancangan tindakan Mentakrifkan dan menilai keutamaan campur tangan Menggariskan tindakan konkrit Menilai sumber yang tersedia kepada pemandiri. Contohnya rakan atau ahli keluarga yang boleh membantu memberikan penyelesaian yang mampan. Ini membolehkan individu tersebut terlibat dalam menggambarkan masalah yang mereka hadapi dan apa- apa corak risiko, serta mengenal pasti cabaran dan penyelesaian Kakitangan harus mendokumentasikan pilihan mangsa untuk jangka pendek dan tindakan jangka panjang menggunakan Pelan Tindakan Wanita Pemandiri Keganasan Rumah Tangga (lihat Unit 8), dengan menyatakan apakah tindakan yang perlu diambil, oleh siapa dan bila. Pelan tindakan mesti terikat dengan masa dan berdasarkan keperluan pemandiri wanita keganasan rumah tangga. Memantau dan menilai Pelan Tindakan. Adalah penting bagi penyedia perkhidmatan membezakan perubahan yang berlaku dari semasa ke semasa, mendokumenkannya dan menyesuaikan pelan tindakan sewajarnya. Langkah 4: Rujukan & Bantuan pemandiri wanita dalam melaksanakan Pelan Tindakan Dengan persetujuan pemandiri, membuat temu janji dengan penyedia perkhidmatan lain, seperti Pegawai Kebajikan JKM untuk mendapatkan Perintah Perlindungan Interim atau lawatan hospital bagi sebarang isu perubatan. Pelan Tindakan ini bertujuan untuk menangani semua isu relevan dalam membantu wanita. Ia bukan setakat menangani isu kesihatan segera dan isu polis tetapi juga perlu menumpukan perhatian kepada pendapatan, pendidikan, penginapan dan isu berkaitan kanak-kanak. Seterusnya, menyokong pemandiri melaksanakan Pelan Tindakan yang dibentuk. Ini merangkumi mengiring wanita tersebut ke organisasi / individu yang boleh memberikan perkhidmatan yang diperlukan; advokat dan menyokong pemandiri sepanjang proses dan mengambil apa-apa tindakan lain yang dinyatakan dalam Pelan Tindakan. Apabila seorang pemandiri wanita dirujuk kepada penyedia perkhidmatan lain, tindakan susulan tetap perlu dilakukan untuk memastikan keperluannya dikemukakan dan diberikan dengan segera. Situasinya perlu bertambah baik secara progresif. 65
Garis Panduan & Piawaian Tempat Perlindungan Keganasan Rumah Tangga Dalam situasi krisis, bila mana mungkin, adalah penting untuk susulan dilakukan setiap minggu. Apabila keadaan bertambah baik secara beransuran, tindakan susulan boleh dikurangkan kepada sebulan sekali. Setiap tempat perlindungan digalakkan untuk membangunkan mekanisme pemantauan dalaman untuk mengesan tindakan susulan dan impaknya ke atas hak-hak dan kesejahteraan pemandiri. Mekanisme ini adalah mudah dan paling sesuai dengan struktur organisasi, sumber dan mandat. Adalah penting bagi penyedia perkhidmatan untuk memastikan bahawa kakitangan yang ditugaskan kepada kes bekerja secara progresif dan konsisten untuk membantu pemandiri wanita mencari penyelesaian yang mampan dan sesuai. Selain itu, penyedia perkhidmatan akan mendapati ia berguna untuk membangunkan pelan kerja mereka sendiri sebagai alat untuk memantau kemajuan kerja mereka dalam membantu pemandiri-pemandiri wanita. Langkah 5: Susulan dan mengkaji semua Pelan Tindakan Perlu ditekankan sekali lagi bahawa ia adalah penting bagi proses pemantauan dan penilaian Pelan Tindakan pemandiri diteruskan bagi menentukan sama ada situasinya bertambah baik dan jika bantuan diberikan adalah berkesan. Ini termasuk tindakan susulan yang konsisten bersama pemandiri untuk memastikan bahawa dia mendapat bantuan dan perkhidmatan yang diperlukan dalam memperbaiki situasi dan menyelesaikan masalahnya. Rekod pemandiri mesti dikemas kini dengan yang berikut: Ringkasan kronologi komprehensif mengenai tindakan yang diambil; kepada usaha dan prosedur disalurkan dalam kes itu Tarikh temu bual kaunseling dan apa-apa maklumat tambahan atau yang berubah dikumpul daripada temu bual kaunseling Petunjuk tindakan susulan tertentu yang jelas yang diperlukan, dan oleh siapa Kejayaan menggariskan rangka masa yang dijangka untuk menyiapkan tugas Nama individu / organisasi yang bertanggungjawab untuk tindakan susulan Sentiasa mengemas kini tindakan susulan yang diperlukan Langkah 6: Pemantauan Pemantauan dan penilaian adalah satu proses dijalankan untuk mengumpul dan menganalisis maklumat. Maklumat ini akan membantu menentukan sama ada campur tangan dapat mencapai matlamat dan objektif yang disasarkan. Dalam pengurusan kes, penyedia perkhidmatan mempunyai tanggungjawab untuk memantau situasi dan keadaan setiap individu pemandiri wanita selepas setiap campur tangan tertentu dijalankan. Pengurus tempat perlindungan perlu bermesyuarat setiap minggu untuk mengkaji semula kes- kes individu, Pelan Tindakan, tindakan susulan yang diperlukan dan penyelesaian bagi menghadapi cabaran. Maklumat yang dikongsi dalam mesyuarat ini adalah sulit. Namun, 66
Garis Panduan & Piawaian Tempat Perlindungan Keganasan Rumah Tangga kakitangan yang ditetapkan perlu sentiasa memaklumkan pemandiri wanita bahawa maklumat mereka mungkin akan dikongsi bersama dengan penyelia kes bagi menyediakan pengurusan kes yang terbaik untuk pemandiri. Langkah 7: Penutupan Kes & Penyimpanan Dokumen Langkah terakhir dalam pengurusan kes berlaku apabila keperluan mangsa dipenuhi dan mangsa dapat bergantung kepada sumber sendiri dan / atau sistem sokongan berterusan lain. Semua borang pengurusan kes dan semua dokumen lain berkaitan kes mesti disimpan dalam fail di dalam kabinet yang berkunci. Akses kepada dokumentasi ini mesti dihadkan hanya kepada individu tertentu. Mesyuarat Pengurusan Kes Selaras dengan prinsip panduan, pengurus tempat perlindungan boleh menjalankan pengurusan kes apabila ia diperlukan. Ini adalah mesyuarat lebih kecil yang hanya terdiri daripada penyedia perkhidmatan berkaitan yang telah mendapat kebenaran daripada seorang pemandiri wanita untuk membantu dalam kesnya. Maklumat hanya boleh dikongsi dengan orang lain atas dasar keperluan asas sahaja, dan dengan kebenarannya. Ini bagi memastikan kerahsiaan, privasi dan keselamatan / sekuriti. Hanya penyedia perkhidmatan yang relevan perlu terlibat dalam mesyuarat pengurusan kes 5.6.5. Alat Pengurusan Kes Menggunakan borang pengurusan kes yang komprehensif dan seragam adalah elemen penting dalam menyediakan penjagaan pengurusan kes yang berkesan dan memastikan pendekatan yang konsisten. Ia juga membolehkan kemajuan dipantau secara sistematik. Penyedia perkhidmatan digalakkan menggunakan alat-alat berikut dalam pengurusan kes: Borang Pengambilan dan Penilaian (Unit 8) Pelan Tindakan Pemandiri Wanita Keganasan Rumah Tangga (Unit 8) Borang Rujukan Penyedia Perkhidmatan Nota Kes Pemandiri Wanita Keganasan Rumah Tangga Kakitangan yang ditugaskan untuk mengumpul maklumat daripada pemandiri wanita harus dilatih dengan baik tentang cara untuk mengisi borang-borang dan perlu menjalankan tugas mereka dengan belas kasihan, dalam kerahsiaan, dan menghormati pemandiri wanita dan kehendaknya. Kanak-kanak haruslah dirunding dan diberikan segala maklumat yang diperlukan untuk membuat keputusan. Keupayaan mereka untuk memberikan persetujuan berdasarkan maklumat bergantung kepada usia, kematangan dan keupayaan untuk menyatakan pendapatnya dengan bebas. Penyedia perkhidmatan perlu memastikan semua pemandiri wanita memahami implikasi 67
Garis Panduan & Piawaian Tempat Perlindungan Keganasan Rumah Tangga Borang Persetujuan untuk Pelepasan Maklumat sebelum mereka menandatangani borang tersebut. 5.6.6. Keperluan setiap pemandiri wanita adalah berbeza. Keperluan mereka akan berubah dari masa ke masa. Adalah penting bagi penyedia perkhidmatan tempat perlindungan untuk mempertimbangkan kes-kes yang manakah memerlukan keutamaan dan sokongan yang lebih. Kajian semula berterusan berkaitan keperluan, pelan dan sumber pemandiri adalah tanggungjawab utama penyedia perkhidmatan tempat perlindungan. Pemandiri wanita memerlukan sokongan dan tindakan susulan tidak kira sama ada dia kembali ke rumah asalnya atau jika dia pergi ke lokasi lain. 5.6.7. Di luar Tempat Perlindungan: Integrasi Semula Sosial: Rangka kerja integrasi semula sosial disediakan berdasarkan keperluan pemandiri wanita itu. Penilaian, pengurusan kes, pemantauan, dan sokongan profesional yang baik adalah penting. Sesetengah bantuan yang diberikan adalah mengikut budi bicara, dan kemampuan untuk menyesuaikan sokongan kepada keperluan pemandiri. Pengawasan, sokongan dan ketelusan mesti ada bagi memastikan sokongan yang sesuai dan berkesan walaupun di luar tempat perlindungan. TAHUKAH ANDA? "Integrasi semula akan lebih berkesan jika pemandiri wanita itu mempunyai sokongan dalam komunitinya. Masyarakat boleh memberikan mangsa sokongan seperti: dorongan untuk membantu dengan isu-isu psikososial; bantuan berkaitan tugas-tugas praktikal seperti penjagaan anak-anak dan pengangkutan bagi membolehkan mangsa bekerja atau belajar; memantau keadaan keselamatannya dan bertindak balas jika terdapat kejadian keganasan susulan berlaku. Jika masyarakat tidak menyokong wanita pemandiri keganasan, situasinya menjadi lebih sukar dan dia boleh mengalami stigma, penyisihan dan penderaan selanjutnya. Antara cabaran yang wujud melalui sokongan peringkat komuniti adalah kerahsiaan, hierarki di peringkat komuniti yang menyebabkan wanita, kanak-kanak atau orang miskin dan orang yang terpinggir yang tidak mampu bersuara serta hubungan keluarga yang kuat boleh menyisihkan pemandiri wanita keganasan rumah tangga yang telah membuat aduan penderaan di luar sistem keluarga " (Robertson, 2012) 68
Garis Panduan & Piawaian Tempat Perlindungan Keganasan Rumah Tangga 5.6.8. Aspek integrasi semula sosial Sokongan keseluruhan keluarga Sekuriti dan keselamatan Sokongan keluarga dan komuniti Pendapatan dan ketahanan ekonomi Sekolah Perumahan Penilaian integrasi semula sosial adalah satu proses penting untuk mengenal pasti penyelesaian mampan bagi pemandiri wanita yang mencari ruang selamat sementara di tempat perlindungan. Penilaian ini bertujuan untuk mengumpul maklumat bagi mengenal pasti keutamaan tindakan untuk pemandiri wanita keganasan rumah tangga. 69
Garis Panduan & Piawaian Tempat Perlindungan Keganasan Rumah Tangga Unit 6: Kanak-kanak di Tempat Perlindungan Isi Kandungan 6.1 Keperluan Pemandiri Kanak-Kanak 6.2 Kepentingan Terbaik Kanak-Kanak dan Kehidupan di Tempat Perlindungan 6.3 Program Model untuk Kanak-Kanak di Tempat Perlindungan 6.4 Suara Pemandiri Kanak-Kanak 70
Garis Panduan & Piawaian Tempat Perlindungan Keganasan Rumah Tangga 6.1 Keperluan Pemandiri Kanak-Kanak 6.1.1. Bukti kajian menunjukkan bahawa pendedahan kanak-kanak kepada keganasan rumah tangga pada setiap peringkat umur boleh membentuk kesan negatif berterusan di sepanjang hayat mereka24. Masalah tingkah laku dipercayai menjadi tiga kali lebih berkemungkinan untuk berlaku kepada kanak-kanak yang mengalami keganasan rumah tangga serius. Suasana huru- hara, keganasan dan gangguan di rumah semasa tahun-tahun awal ditunjukkan sebagai penyebab masalah tingkah laku pada zaman remaja. Kesejahteraan emosi kanak-kanak dan anak muda juga mungkin terjejas kerana kanak-kanak yang hidup dengan penderaan rumah tangga menunjukkan kebarangkalian yang lebih tinggi untuk mengalami kemurungan dan trauma berbanding kanak-kanak lain25. Data WAO26 sendiri menunjukkan bahawa seseorang yang mengalami keganasan rumah tangga sewaktu kanak-kanak berisiko tinggi untuk mengulangi kitaran itu apabila dewasa. Beberapa pemandiri wanita kami turut memberi keterangan yang jelas bahawa sewaktu kanak-kanak, suami mereka telah menyaksikan bapanya mendera ibu mereka. 6.1.2. Tempat perlindungan yang selamat dan menyokong bagi pemandiri kanak-kanak boleh mencetus perubahan positif dalam kehidupan mereka. Tempat perlindungan harus sentiasa mengutamakan kepentingan terbaik kanak-kanak, termasuk menjalankan penilaian awal kanak- kanak dan secara berkala. Adalah perlu untuk mengembalikan kehidupan normal kanak-kanak semampunya, meneruskan akses kanak-kanak kepada pendidikan, menyediakan terapi bersesuaian dengan umur dan perkembangan kanak-kanak, mengelakkan "penginstitutan" kanak-kanak dalam persekitaran tempat perlindungan , dan meningkatkan rasa selamat dan kekitaan dalam kanak-kanak. 6.1.3. Walaupun dapatan penyelidikan berhubung impak keganasan rumah tangga terhadap kanak-kanak adalah serius, terdapat bukti kukuh bahawa kanak-kanak akan pulih27 sebaik sahaja mereka berada dalam persekitaran selamat dan menyokong. Kanak-kanak sendiri telah memberitahu kami bahawa pemisahan daripada ibu/bapa yang ganas memberi sinar kepada masa hadapan mereka. Faktor sederhana adalah keupayaan ibu untuk mengekalkan sifat keibubapaannya walaupun dalam kesusahan dan menjadi tunggak sokongan positif kepada anak-anak. 6.1.4. Penyedia tempat perlindungan harus, pada setiap masa, memberi tumpuan terhadap kepentingan terbaik kanak-kanak. Pada masa sama, ibu perlu melibatkan diri dalam membuat keputusan dan mengutamakan keperluan untuk keluarganya. Sokongan terhadap ibu adalah penting dan penglibatan mereka dipastikan melalui kemasukan anak-anak mereka. Menyokong seorang ibu yang datang dengan anak-anaknya adalah langkah untuk memberi tumpuan terhadap keperluan dan emosi kanak-kanak. 24Rossman, B (2001) 'Longer Term Effects of Children's Exposure to Domestic Violence', in Graham-Bermann, S. and Edleson, J (eds) Domestic Violence in the Lives of Children: The Future of Research, Intervention and Social Policy, Washington, D.C. American Psychological Association, quoted in Humphreys, C, Houghton, C, & Ellis, J (2008). 25Mertin, P and Mohr, P (2002) 'Incidence and Correlates of Post-Trauma Symptoms in Children from Backgrounds of Domestic Violence', Violence and Victims, Vol. 17, p5. 26Annual Report 2014 - click here, 27Houghton, C. (2006) 'Listen Louder: Working with Children and Young People', in Humphreys, C. and Stanley, N. (eds) Domestic Violence and Child Protection: Directions for Good Practice, Jessica Kingsley Publications, London. 71
Garis Panduan & Piawaian Tempat Perlindungan Keganasan Rumah Tangga 6.1.5. Program berasaskan tempat perlindungan untuk kanak-kanak yang mengiringi ibu mereka mesti menyasarkan untuk membina kapasiti ibu dan keluarga dalam memastikan kesudahan terbaik untuk pulih daripada keganasan rumah tangga. Ia beralih daripada campur tangan ketika krisis berlaku atau bertindak balas apabila pola tingkah laku negatif terserlah, ke arah pencegahan, membina daya kental dan menyediakan tahap sokongan yang betul sebelum masalah timbul dan bertambah. 6.1.6. Tempat perlindungan harus menjadi tempat sesuai untuk mengesan dan membantu kanak-kanak yang menunjukkan simptom akibat menyaksikan keganasan dalam kehidupan mereka. Ini boleh dilakukan dengan berbincang bersama ibu mereka dan mempunyai kakitangan terlatih bagi memberi penerangan selepas menyaksikan tingkah laku negatif, ke arah pencegahan, membina daya kental dan menyediakan tahap sokongan sesuai untuk ibu dan anak. 6.2 Kepentingan Terbaik Kanak-Kanak dan Kehidupan di Tempat Perlindungan 6.2.1. Walaupun tiada definisi standard bagi "kepentingan terbaik kanak-kanak", istilah ini merujuk kepada perbincangan yang dijalankan ketika membuat keputusan mengenai jenis perkhidmatan, tindakan, dan campur tangan terbaik bagi kanak-kanak dan juga siapa paling sesuai untuk menjaga mereka. Penilaian terhadap kepentingan terbaik mestilah holistik yang mana mengambil kira semua pertimbangan relevan berdasarkan penilaian bebas dan profesional terhadap kesejahteraan fizikal dan psikologi kanak-kanak, karakter dan sejarah silam ibu bapa serta perpisahan adik-beradik yang tidak diingini. 6.2.2. Penentuan "kepentingan terbaik" biasanya dibuat dengan mempertimbangkan beberapa faktor berkaitan dengan keadaan anak dan ibu atau bapa atau keadaan penjaga dan kapasitinya untuk bertindak keibubapaan dengan menjadikan keselamatan dan kesejahteraan anak sebagai keutamaan mutlamat. Dalam kes kanak-kanak yang hidup dalam keganasan rumah tangga, terdapat kebarangkalian kuat bahawa kehidupan yang bebas daripada keganasan adalah kepentingan terbaik mereka. 6.2.3. Memenuhi kepentingan terbaik kanak-kanak meliputi tanggungjawab dalam memastikan akses kepada hak-hak, perkhidmatan mengkhususkan kanak-kanak dan layanan terhadap kanak-kanak ketika di tempat perlindungan. Kehendak kanak-kanak perlu diambil kira secara holistik apabila membentuk program berasaskan kanak-kanak, campur tangan serta berkenaan dengan apa-apa keputusan mengenai masa depan individu kanak-kanak. Ini mesti dilakukan dengan prinsip penyertaan. 6.2.4. Kakitangan tempat perlindungan selalunya merupakan orang pertama yang menyaksikan tingkah laku kanak-kanak. Mereka meluangkan lebih banyak masa dengan kanak-kanak, yang bersedia untuk berkawan (kadang-kadang tidak) dan memerhatikan sifat dan masalah tertentu mereka. Pendedahan kepada keganasan rumah tangga, gangguan kepada kehidupan normal mereka dan pengalaman menakutkan lain boleh dikaitkan sebagai penyebab kehilangan daya 72
Garis Panduan & Piawaian Tempat Perlindungan Keganasan Rumah Tangga kental serta kebantutan perkembangan selain kesukaran memberi tumpuan dalam kerja-kerja sekolah. Satu alat saringan asas mampu mengukur dan memberi pemahaman kepada keperluan tertentu kanak-kanak. 6.2.5. Prinsip penyertaan: Kanak-kanak juga adalah manusia. Mereka mempunyai pendapat dan perasaan. Kadangkala apabila orang dewasa membuat keputusan bagi kanak-kanak, ia tidak semestinya memenuhi perasaan dan kehendak kanak-kanak. Justeru, kita perlu mengakui bahawa setiap kanak-kanak adalah unik. Mereka berbeza mengikut usia dan kematangan, bergantung kepada pendedahan dan pendidikan. Tanggungjawab utama adalah bagi memastikan kanak-kanak itu didengar sepenuhnya, hak-hak mereka sentiasa didahulukan dan menjadi pusat tindak balas, dan apa-apa keputusan yang diambil bagi pihak mereka adalah sedia untuk dijelaskan secara sepenuhnya. 6.2.6. Mengurangkan gangguan dan mengekalkan rutin: Terdapat banyak perkara di mana kakitangan tempat perlindungan, dan terutamanya ibu/bapa boleh lakukan untuk membantu anak-anak mengembangkan faktor daya kental dan berdepan dengan trauma keganasan rumah tangga. Salah satu yang paling asas dan paling penting adalah untuk menyediakan struktur dan rutin fizikal, emosi dan tingkah laku. Bagi membolehkan kanak-kanak berasa selamat daripada sudut emosi, mereka perlu mempunyai hubungan mesra, penyayang dan boleh diramalkan dengan ibu/bapa mereka. Ini perlu dikendalikanoleh penyedia tempat perlindungan. 6.2.7. Seperti pemandiri wanita, perkhidmatan yang disediakan untuk kanak-kanak perlu sentiasa menekankan pengaturan tempat perlindungan. Kanak-kanak perlu digalakkan bersedia untuk peralihan daripada tempat perlindungan selamat dan menyokong kepada hidup bermasyarakat bersama ibunya. tempat tinggal yang bersifat sementara di 6.3 Program Model untuk Kanak-Kanak di Tempat Perlindungan 6.3.1. Perasaan harga diri kanak-kanak memerlukan perkhidmatan sokongan yang bukan stigma untuk memajukan mereka secara akademik. Pendekatan holistik diperlukan untuk bertindak balas terhadap keperluan pemulihan kanak-kanak, melalui tiga kali ganda akses tanpa gangguan kepada pendidikan, terapi dan sokongan emosi berterusan sepanjang tempoh krisis dan hingga ke fasa integrasi semula masyarakat. Harga diri kanak-kanak mestilah diiktiraf. Mereka mesti diberi layanan dengan cara yang bukan bersikap menghakimi, sifat-sifat negatif dikendalikan dengan baik tetapi perlu memastikan mereka boleh melakukan sesuatu yang positif dan berfaedah dengan diri sendiri. Ini boleh dilakukan dengan memberikan sokongan tambahan untuk mereka melakukan kerja sekolah, program yang direka untuk pengukuhan emosi, dan terapi berasaskan kanak-kanak ketika di tempat perlindungan. 6.3.2. Meneruskan akses kepada pendidikan dalam tempoh krisis 73
Garis Panduan & Piawaian Tempat Perlindungan Keganasan Rumah Tangga Setiap kanak-kanak mempunyai hak untuk pendidikan. Kanak-kanak yang terselamat daripada keganasan menghadapi halangan besar kepada akses pendidikan yang berimpak dan bermakna. Visinya adalah untuk mengekalkan keadaan normal kehidupan seharian kanak-kanak sementara kanak-kanak itu pulih daripada kesan buruk keganasan rumah tangga. Adalah ideal untuk memastikan kanak-kanak meneruskan pendidikan mereka dan ini boleh dilakukan dalam privasi tempat perlindungan. Tempat perlindungan boleh mempunyai sukarelawan, kakitangan berdedikasi atau guru berbayar untuk memenuhi keperluan pendidikan kanak-kanak. Persekolahan di Rumah- Lazimnya, masalah keselamatan berkaitan dengan keganasan rumah tangga, atau halangan pentadbiran bersangkutan dengan pemindahan sekolah boleh menyebabkan kanak-kanak tidak bersekolah sepanjang berada di tempat perlindungan. Penyedia perkhidmatan harus memberi akses berterusan kepada pendidikan untuk kanak-kanak ini melalui model persekolahan di rumah. Kanak-kanak ini memerlukan pemantauan rapi kerana mereka terdahulunya berada di rumah yang didominasi oleh ketakutan dan ketegangan dan mungkin akan menempuhi trauma emosi dan psikologi. Guru berpengalaman diperlukan bagi menyediakan pendidikan untuk mereka. Aktiviti Pendidikan- Selain daripada mata pelajaran akademik, kanak-kanak juga digalakkan untuk mengambil bahagian dalam aktiviti kurikulum bagi memastikan mereka mempunyai pengalaman pembelajaran yang sihat. Pelbagai kelas, daripada kelas tarian dan drama kepada kelas seni dan sains, akan memastikan fikiran dan badan terisi dengan minat peribadi mereka. Sokongan Tuisyen- Kanak-kanak yang memerlukan bantuan tambahan dalam mata pelajaran sekolah perlu diberi akses kepada tuisyen oleh guru yang berpengalaman. Purata seorang guru kepada empat kanak-kanak adalah sesuai. Bahan Pendidikan - Buku rujukan, buku latihan dan bantuan mengajar diperlukan untuk persekolahan di rumah dan di tuisyen. 6.3.3 Terapi dan Kaunseling Kanak-kanak mungkin ingin menyuarakan kebimbangan dan ketakutan mereka dan berasa selamat buat kali pertama setelah terlepas daripada keganasan di rumah mereka. Kegagalan untuk meluahkan perasaan mengenai keganasan sama sekali (mengabaikan soalan-soalan atau melakukan sesuatu) boleh mengakibatkan kanak-kanak keliru, rasa bertanggungjawab bagi keganasan tersebut. Walaupun kapasiti kanak-kanak untuk memahami keganasan, juga apa yang berlaku selepas keganasan, mungkin berbeza bergantung kepada umur dan tumbesaran, mengenal pasti keperluan dan perkhidmatan kanak-kanak adalah penting untuk kesejahteraan mereka. takut, atau Terapi Mainan (atau Mainan Terapeutik): Kanak-kanak dan orang muda perlu digalakkan untuk menyedari dan memahami kepentingan perasaan mereka dan diberi peluang untuk berbincang dengannya secara membina. WAO telah melihat dan mencatatkan hasil yang sangat positif untuk kanak-kanak melalui campur tangan psikososial seperti Terapi Mainan. Kanak-kanak dalam terapi bermain digalakkan untuk mengenali dan memahami kepentingan perasaan mereka dan diberi peluang untuk berbicara tentangnya secara membina. Pendekatan bukan stigma berasaskan kanak-kanak memberi fokus dalam membantu kanak-kanak memahami keganasan rumah tangga, menyedari bahawa keganasan bukan berpunca daripada mereka, dan untuk menggalakkan pemulihan. Mainan boleh juga termasuk mainan pasir, lukisan, lakonan dan nyanyian dan seni dan kraf serta perbualan yang menggambarkan apa yang telah dilakukan. 74
Garis Panduan & Piawaian Tempat Perlindungan Keganasan Rumah Tangga Bayaran ahli terapi adalah mahal tetapi beberapa latihan dalam bidang ini dan pengawasan adalah mencukupi bagi membantu kakitangan berkembang dalam campur tangan ini. Membina kapasiti dan kesedaran pada kanak-kanak memberi mereka asas yang penting dalam membentuk masa depan yang positif. 6.3.4. Menyedari impak trauma pada keibubapaan: menggalakkan Keibubapaan Positif Teknik Keibubapaan Positif yang digalakkan dalam tempat perlindunganboleh dibentuk melaluiimpak positif daripada campur tangan psikososial seperti Terapi Mainan terhadap kanak- kanak dan orang muda. Ia bertujuan untuk menekankan penglibatan ibu dalam kesejahteraan emosi kanak-kanak. Ibu biasanya menghadiri perjumpaan kumpulan sokongan mingguan sebelum sesi kumpulan kanak-kanak yang akan membolehkan ibu menyokong anak-anak mereka dan memberi mereka peluang memproses dan memahami pengalaman mereka bersama-sama. 6.3.5. Berikut adalah model kumpulan serentak untuk kanak-kanak dan ibu mereka. Kumpulan sokongan untuk ibu dan anaknya berjalan selari dengan satu sama lain dan saling berkait. Sebagai contoh, biasanya, kumpulan sokongan ibu dijalankan pada tempoh masa yang sama dengan sesi kumpulan anak-anak mereka. Di samping itu, program kerja berkumpulan ibu turut mencerminkan program kanak-kanak dan sesi mingguan dijalankan secara selari. Model serentak adalah elemen penting dalam program ini dan menyumbang kepada hasil terapeutik dan positif untuk keluarga. Kumpulan Sokongan Ibu dan Anak untuk Mengukuhkan Kekeluargaan: Hasil yang Diharapkan Kanak-kanak, orang muda dan ibu-ibu membentuk pemahaman yang lebih mendalam terhadap keganasan rumah tangga Kanak-kanak dan anak muda belajar bagaimana untuk menguruskan emosi dan tindakan mereka, berpandukan ibu mereka Kanak-kanak belajar bahawa semuanya bukan salah mereka dan bahawa mereka tidak keseorangan dalam pengalaman mereka. Pembelajaran ini akan membantu mereka untuk membina keyakinan diri dan melihat diri dan kehidupan mereka secara berbeza. Suasana berkumpulan yang positif dan santai, bersama-sama dengan kurikulum berstruktur dan kepelbagaian aktiviti yang ditawarkan, akan membantu kanak-kanak dan tentang orang muda mengubah pemahaman mereka keganasan rumah tangga dan mengelakkan kebangkitan penyalahan diri. Transformasi dialami ibu dalam persekitaran kumpulan sokongan adalah berbilang dimensi: mendengar kisah rakan, mereka akan menyedari penderaan tidak berlaku kepada mereka sahaja dan ini akan mengurangkan penyalahan diri dan pengasingan. Persepsi terhadap diri mereka sendiri, sebagai wanita dan ibu, berubah. Kanak-kanak dan anak muda belajar strategi untuk mengenali perasaan mereka dan menguruskan kemarahan mereka. Program ini memberikan kanak-kanak, orang muda dan ibu peluang berkongsi cerita untuk membincangkan perasaan dan pengalaman mereka melalui aktiviti-aktiviti kreatif dan menarik. Ia mengguna pakai imej visual dan metafora yang tidak dapat dilupakan, yang membantu komunikasi, dalam kumpulan dan di rumah. Kanak-kanak dan anak muda mendapat pengetahuan yang lebih luas tentang perancangan keselamatan dan sokongan, Kanak-kanak dan orang muda 75
Garis Panduan & Piawaian Tempat Perlindungan Keganasan Rumah Tangga mempunyai lebih pengetahuan tentang perancangan keselamatan dan sokongan Program mempunyai kesan positif kepada perhubungan antara kanak-kanak dan ibu Keluarga mempunyai pandangan yang lebih positif tentang masa depan ini perlu disesuaikan dengan keadaan dan walaupun pengalaman individu kanak-kanak. Isu perancangan keadaan dan keselamatan kanak-kanak adalah perkara tetap sepanjang program 12 minggu. lebih panduan mengenai cara untuk bertutur dengan anak-anak mereka tentang pelan keselamatan mereka. Pengurangan penyalahan diri membantu untuk menenangkan hubungan keluarga melalui perkongsian pemahaman baru berkenaan keganasan rumah tangga untuk menerima kisah lalu dan membuka jalan untuk berkomunikasi dan berhubungan dengan satu sama lain. Kanak-kanak dan anak muda lebih gembira, bertahan dengan lebih baik di rumah dan sekolah dan berkomunikasi lebih bersama ibu mereka. Untuk membuktikan hasil yang lebih kukuh dan berterusan dalam jangka masa panjang perlu ada fokus yang konsisten terhadap pembinaan hubungan ibu dan anak pada sepanjang program. Hubungan kekeluargaan dipulihkan melalui program sokongan dan mereka mempunyai pandangan masa hadapan yang lebih positif. Mereka merasakan telah mendapat semula 'ruang tindakan' kerana mereka menuntut semula kawalan ke atas kehidupan mereka sendiri. Menambah baik kesihatan fizikal dan mental; prestasi yang lebih baik di sekolah; dan hubungan kekeluargaan lebih baik. Ibu-ibu memerlukan 6.4 Suara Pemandiri Kanak-Kanak 6.4.1. Suara pemandiri kanak-kanak sangat berkuasa. Ia menunjukkan kanak-kanak sentiasa peka dengan persekitaran, keadaan mereka dan kesulitan yang dihadapi oleh orang di sekeliling mereka. Mereka juga turut dapat mengaitkan masalah ini dengan diri mereka sendiri. 6.4.2. Ia adalah satu keutamaan penting untuk mendengar suara pemandiri kanak-kanak, dan untuk memberi anak-anak satu forum bagi meluahkan dan menerokai kepelbagaian perasaan mereka tidak kira sama ada ketika dalam krisis, dalam peralihan dan untuk terus hidup dalam keganasan rumah tangga. 6.4.3. Dalam membentuk garis panduan ini, kanak-kanak terdahulu dan yang masih menetap di tempat perlindungan WAO dirujuk. Berikut adalah keutamaan dan pengenalpastian keperluan kanak-kanak. Ini adalah penting untuk pengkajian semula kerana ia menunjukkan apa yang paling penting dalam hati dan minda kanak-kanak mengenai kesejahteraan mereka: Soalan 1: Apa yang kamu suka tentang tempat perlindungan WAO? Kami mempunyai ruang untuk bermain Kami mempunyai majlis sambutan dan perhimpunan kanak-kanak 76
Garis Panduan & Piawaian Tempat Perlindungan Keganasan Rumah Tangga Kakitangan WAO baik kepada kami Keluar secara berkumpulan dari tempat perlindungan Soalan 2: Apakah benda-benda yang kamu perlukan tetapi WAO tidak sediakan? Telefon saya sendiri Topi (untuk melindungi saya daripada cuaca panas di luar) Sejam kartun setiap hari Sebuah kolam renang Taman Permainan Penyaman udara Soalan 3: Aktiviti penting untuk WAO sediakan? Tempat bersukan Taman permainan Stadium untuk bersukan Peluang untuk bermain muzik Peluang untuk bertemu personaliti sukan dan muzik seperti Siti Nurhaliza Meneruskan pendidikan Peluang untuk pergi bercuti - Langkawi, Genting, Sunway Lagoon 77
Garis Panduan & Piawaian Tempat Perlindungan Keganasan Rumah Tangga Unit 7: Komuniti & Rangkaian Isi Kandungan 7.1 Rangkaian Sokongan 7.2 Cara Menggerakkan Komuniti 78
Garis Panduan & Piawaian Tempat Perlindungan Keganasan Rumah Tangga 7.1 Rangkaian Sokongan 7.1.1. Adalah suatu yang berharga apabila penyedia tempat perlindungan berganding bahu dalam mewujudkan rangkaian sokongan tempat perlindungan dan memastikan terdapat sokongan komuniti dalam kerja-kerja perlindungan dan penyediaan perkhidmatan kepada pemandiri wanita keganasan rumah tangga. 7.1.2. Matlamat keseluruhan rangkaian sokongan tempat perlindungan adalah untuk: Meningkatkan hubungan usahasama dan perkhidmatan yang diberikan oleh penyedia perkhidmatan lain dalam komuniti Bekerjasama dan membentuk protokol antara tempat perlindungan dan kumpulan kebajikan kanak-kanak untuk menghalang pelaku daripada menggunakan kanak-kanak untuk terus menyalahgunakan kuasa dan mengawal pasangan mereka Meningkatkan tahap responsif pelbagai institusi perkhidmatan termasuk memperluaskan ketersediaan dan akses kepada perkhidmatan Laluan pantas kepada perkhidmatan dalam situasi krisis Menghasilkan tindak balas komuniti sejagat. Penyedia tempat perlindungan boleh melaporkan dan berbincang dengan penggubal dasar untuk tindak balas berhubung keperluan pemandiri wanita keganasan rumah tangga. 7.1.3. Pelbagai model sokongan boleh ditubuhkan, memanfaatkan sinergi antara kumpulan masyarakat sivil, kumpulan pemandiri-pemandiri dan agensi kerajaan. Rangkaian sebegitu boleh bergabung dan membentuk Kumpulan Kerjasama (Working Group) sekaligus membawa pelbagai manfaat, termasuk: Menyediakan penggubalan dasar, sokongan dan bantuan teknikal kepada tempat perlindungan dan pemandiri seperti yang diperlukan Membuat susulan dengan pihak berkepentingan lain untuk isu-isu dan strategi tindakan yang dikenal pasti dan dibangkitkan oleh ahli-ahli Kumpulan Kerjasama Memantau dan menilai operasi tempat perlindungan Mengkaji semula dan menyediakan input kepada dasar dan protokol tempat perlindungan Mengenal pasti, membincangkan dan menyelesaikan isu-isu spesifik dan kelompangan dalam peruntukan tindak balas tempat perlindungan kepada mangsa-mangsa keganasan rumah tangga dan keganasan berasaskan gender Membincang dan merancang cara bekerjasama dengan organisasi lain dalam membangunkan strategi integrasi semua sosial 7.1.4. Masyarakat yang peka kepada isu-isu keganasan rumah tangga serta boleh membantu pemandiri wanita keganasan rumah tangga adalah merupakan komponen penting dalam perlindungan wanita. 7.1.5. Berikut adalah lima sebab utama mengapa penglibatan komuniti adalah penting: Disebabkan ketakutan terhadap stigma yang dikenakan dan kebarangkalian disisihkan keluarga, kebanyakan pemandiri wanita keganasan rumah tangga memilih untuk tidak 79
Garis Panduan & Piawaian Tempat Perlindungan Keganasan Rumah Tangga mengakses perkhidmatan sokongan keganasan rumah tangga, tetapi lebih suka mendekati rangkaian peribadi mereka untuk bantuan. Kajian28 dijalankan oleh Family Violence Prevention Fund (2012) menunjukkan bahawa "wanita yang didera akan meminta bantuan daripada mereka yang paling rapat dengannya - keluarga besar, rakan- rakan dan jiran tetangga sebelum mereka meminta bantuan daripada organisasi atau penyedia perkhidmatan profesional/ secara relatifnya hanya segelintir mengakses perkhidmatan tempat perlindungan. Dan mereka mencari bantuan institusi kerajaan - polis, mahkamah dan paling akhir, agensi perlindungan kanak-kanak." Di Malaysia, keganasan rumah tangga menimpa setiap seorang daripada sepuluh wanita yang pernah berpasangan. Tidak ada sumber yang cukup untuk menyokong kesemua pemandiri wanita melalui institusi perkhidmatan pelbagai sektor. Dalam sesetengah keadaan, pemandiri wanita keganasan rumah tangga sering berdepan dengan halangan dalam mengakses perkhidmatan asas termasuk penjagaan kesihatan, jarak, kos, kekurangan penyedia perkhidmatan terlatih dan ketakutan terhadap stigma yang dikenakan. Kajian menunjukkan bahawa penglibatan komuniti dapat membekalkan sistem sokongan kepada pemandiri wanita melalui kemahiran dan maklumat berguna yang diperlukan khusus untuk melindungi mereka. Kepelbagaian pendedahan kepada mesej kesedaran keganasan rumah tangga untuk mengubah sikap, tingkah laku dan pengetahuan masyarakat akan mengurangkan kebarangkalian komuniti untuk menyalahkan dan menyisihkan pemandiri wanita keganasan rumah tangga. Meningkatkan peranan dan tanggungjawab komuniti untuk mewujudkan satu persekitaran yang selamat, bermaruah dan prihatin bagi pemandiri wanita keganasan rumah tangga. 7.1.6 Integrasi semula akan lebih berjaya jika pemandiri wanita keganasan rumah tangga mendapat sokongan daripada komunitinya. Komuniti boleh menyokong seorang pemandiri wanita dengan cara: memberi galakan dalam membantu berkenaan isu-isu psikososial; membantu tugas-tugas praktikal seperti penjagaan anak dan pengangkutan yang membolehkan pemandiri wanita keganasan rumah tangga untuk bekerja atau belajar; memantau keadaan keselamatannya dan bertindak jika terdapat lagi kejadian keganasan berlaku. Jika komuniti tidak menyokong pemandiri, keadaannya akan menjadi lebih sukar dan dia boleh mengalami stigma, pengasingan dan penderaan berterusan. 7.1.7. Penglibatan Komuniti adalah termasuk tetapi tidak terhad kepada: Mengenal pasti ruang selamat untuk pemandiri wanita keganasan rumah tangga dan anak-anaknya. Perancangan keselamatan oleh masyarakat adalah penting Penyediaan bantuan kecemasan termasuk bantuan makanan dan pakaian, bantuan pengangkutan kecemasan dan bantuan sewaan Penyediaan bantuan sementara penjagaan anak dan rujukan kepada rawatan perubatan ini Penyediaan persekitaran selamat dan empati - melalui pendengaran aktif, membolehkan pemandiri wanita meluahkan penderitaan dan perasaan bersalah, marah, malu dan kemurungan Bantuan dalam menyediakan perkhidmatan rujukan undang-undang 28 Perkhidmatan Komuniti berasaskan pemandiri keganasan rumah tangga di King County 80
Garis Panduan & Piawaian Tempat Perlindungan Keganasan Rumah Tangga 7.2 Cara Menggerakkan Komuniti Mengenal pasti tokoh berpengaruh/pemimpin dalam komuniti Komponen utama menggerakkan komuniti ialah melalui perkongsian, memerlukan penyedia perkhidmatan mewujudkan hubungan kerja efektif dengan pelbagai pemimpin masyarakat, ahli- ahli Parlimen tempatan, ADUN, pemimpin agama dan pendakwah, ketua kampung dan ketua rukun tetangga. Tokoh-tokoh berpengaruh ini sering bertindak sebagai pewakil masyarakat dan mempunyai peranan penting dalam membentuk pandangan komuniti, justeru, mereka mempunyai peranan penting untuk gerakan komitmen dan sokongan intervensi komuniti bagi melindungi pemandiri wanita keganasan rumah tangga, dengan objektif untuk memperluaskan ruang perlindungan. "Untuk menarik sokongan broker berkuasa tempatan, perlulah mengenali mereka sebagai satu individu dan memahami hubungan sesama mereka terlebih dahulu. Adalah penting untuk mengenal pasti wakil tempatan yang merupakan pengantara semula jadi dan yang boleh menyambung adat dan tradisi tempatan kepada teori-teori baru. Pemimpin sebegini perlu membuka ruang baru bagi sesi dialog dan menggalakkan pemahaman tentang isu-isu sensitif seperti keganasan rumah tangga "(UNFPA, 2005). Pemekaan dan kebangkitan kesedaran bersama pemimpin komuniti Adalah penting untuk melakukan suatu usaha bagi meningkatkan kepekaan mereka terhadap isu-isu berkaitan dengan keganasan terhadap wanita, termasuk keganasan rumah tangga, rogol, gangguan seksual dan pemerdagangan manusia. Mewujudkan Sesi Dialog Komuniti Sesi dialog komuniti disasarkan untuk membolehkan komuniti menyedari dari peringkat akar umbi bahawa keganasan rumah tangga adalah kombinasi isu kesihatan awam dan hak asasi manusia. Ini adalah bagi menggalakkan komuniti untuk bertindak sebagai agen perubahan dalam mengenal pasti penyelesaian berasaskan komuniti. Ini termasuk mempertingkatkan pemahaman dan komitmen mereka untuk mengambil tindakan secara individu mahupun kolektif bagi perubahan positif dalam kehidupan pemandiri wanita keganasan rumah tangga. Mengarusperdanakan perlindungan wanita ke dalam projek-projek sedia ada komuniti Selaras dengan pendekatan ini, penyedia perkhidmatan perlu berusaha untuk melengkapkan inisiatif mereka dalam projek-projek sedia ada di samping mengukuhkan kemampanan inisiatif dan mewakili sumbangan penting kepada agenda pembangunan tempatan. Sebaik-baiknya, ia sepatutnya menjadi inisiatif "asli", yang diketuai oleh wanita dan lelaki daripada masyarakat tempatan, yang merupakan sekutu kuat dalam memerangi keganasan rumah tangga. Kerjasama dengan pakatan lelaki 81
Garis Panduan & Piawaian Tempat Perlindungan Keganasan Rumah Tangga Bagi mendapatkan lebih banyak penglibatan dan sokongan kaum lelaki terhadap keganasan rumah tangga, beberapa kajian kes menunjukkan bahawa dengan peningkatan kesedaran lelaki tentang bagaimana keganasan rumah tangga memberi kesan buruk kepada keluarga dan masyarakat, secara tidak langsung akan memberi pengenalan kepada budaya tanpa keganasan, penolakan stereotaip dan menimbulkan rasa hormat terhadap hak-hak pemandiri wanita keganasan rumah tangga. Kerjasama dengan pemimpin agama masyarakat Sering kali, kerjasama dengan organisasi berasaskan keagamaan mungkin pada mulanya dianggap sebagai tidak produktif dan berisiko. Namun begitu, adalah penting untuk memahami dan mengakui bahawa komuniti berasaskan perlindungan yang berpusatkan hak dan budaya, tidak boleh dipisahkan daripada hukum dan amalan agama. Walaupun tidak ada penyelesaian yang mudah untuk kerumitan itu, penyedia perkhidmatan perlu berusaha untuk mencari titik persamaan kedua-dua pihak untuk diusahakan. 82
Garis Panduan & Piawaian Tempat Perlindungan Keganasan Rumah Tangga Unit 8: Kaedah Isi Kandungan 8.1 Kaedah Pengurusan Kes 83
Garis Panduan & Piawaian Tempat Perlindungan Keganasan Rumah Tangga 8.1 Kaedah Pengurusan Kes CARTA ALIRAN & GARIS MASA PENGURUSAN KES W * C PENGAMBILAN Tarikh daftar masuk/ tarikh keesokannya W PENILAIAN KEPERLUAN Maksimum 1 minggu selepas kemasukan Risalah penghuni Menandatangani disclaimer Mengambil gambar Menyediakan barang-barang Penilaian risiko Kaedah: Laporan pengambilan, senarai semak Situasi krisis yang membawa kepada tempat perlindungan Info ringkas latar belakang Keperluan/pelan kecemasan Pengumpulan maklumat Merangka isu-isu Penilaian keperluan Penilaian perubatan (contoh; cubaan bunuh diri, ubat- ubatan dan lain-lain) Perlindungan (IPO) Laporan polis Kaedah: Maklumat latar belakang, Pembentangan Isu-isu + Penilaian Keperluan 2 minggu sebelum daftar masuk W SESI TETAP Min seminggu sekali W PELAN TINDAKAN Sebelum keluar W SESI PENUTUP Rumusan progress yang dicapai Tindakan susulan terhadap pelan tindakan Rujuk kepada agensi bersesuaian Menyediakan maklumat Jejak progres pelanggan Mesti mengkaji: Asal usul keluarga DV & corak penderaan Keadaan kewangan Pelan keselamatan Menjelaskan isu dan penilaian keperluan pelanggan Membangunkan pelan tindakan bedasarkan isu yang dikenal pasti Kaedah: Membentangkan isu-isu dan penilaian keperluan, Pelan Tindakan Mengumpul maklumat tentang pelan masa depan pelanggan Mendapatkan kebenaran berhubung pada masa depan Kaedah: Nota sesi, borang keluar W Selepas keluar SESI TETAP (Kaunseling) W PENILAIAN KANAK-KANAK / TERAPI MAINAN C Menekankan isu yang membimbangkan Rujuk kepada terapi mainan TINDAKAN SUSULAN Tindakan susulan dengan pelanggan selepas keluar dari tempat perlindungan melalui panggilan / SMS / perjumpaan 84 Seminggu sekali semasa bulan pertama dan sebulan sekali untuk 5 bulan kemudian Sesi kaunseling tambahan Dijalankan oleh pekerja sosial, pelatih kaunseling atau kaunselor luar Dijalankan oleh pekerja sosial, pelatih kaunseling atau kaunselor luar Kaedah: Nota sesi, kad perjalanan, alat kaunseling dan lain-lain
Garis Panduan & Piawaian Tempat Perlindungan Keganasan Rumah Tangga 85