PERMOHONAN PERINTAH PENGESAHAN DAN PENDAFTARAN PERKAHWINAN (PERMOHONAN 4P)
Diterbitkan oleh: Jabatan Kehakiman Syariah Malaysia Blok C, Kompleks Islam Putrajaya, No. 20, Jalan Tunku Abdul Rahman, Presint 3, 62100 Putrajaya dan Jabatan Kemajuan Islam Malaysia, Blok A, B, Kompleks Islam Putrajaya, No. 23, Jalan Tunku Abdul Rahman, Presint 3, 62100 Putrajaya Cetakan Pertama: 2017 © Jabatan Kehakiman Syariah Malaysia © Jabatan Kemajuan Islam Malaysia Hak Cipta Terpelihara. Tidak dibenarkan mengeluar ulang mana-mana bahagian artikel, ilustrasi dan isi kandungan buku ini dalam apa jua bentuk dan dengan cara apa jua sama ada secara elektronik, fotokopi, mekanik, rakaman, atau cara lain sebelum mendapat izin bertulis daripada Ketua Pengarah, Jabatan Kehakiman Syariah Malaysia dan Ketua Pengarah Jabatan Kemajuan Islam Malaysia, Blok A, B dan C, Kompleks Islam Putrajaya, Jalan Tunku Abdul Rahman, Presint 3, 62100 Putrajaya. Perundingan tertakluk kepada perkiraan royalti atau honorarium. Permohonan Perintah Pengesahan Dan Pendaftaran Perkahwinan (Permohonan 4P) ISBN: 978-983-042-605-1 Susun Atur/Cetakan: VISUAL PRINT SDN. BHD. No. 47, 47-1, Jalan Damai Raya 1, Alam Damai, Cheras 56000 Kuala Lumpur
Kandungan Perutusan YB Menteri Di Jabatan Perdana Menteri ... 3 Perutusan YBhg. Ketua Pengarah ... 5 Jabatan Kemajuan Islam Malaysia (JAKIM) Kata alu-aluan YAA Ketua Pengarah/Ketua Hakim Syarie ... 7 Jabatan Kehakiman Syariah Malaysia (JKSM) PANDUAN PERMOHONAN PERINTAH PENGESAHAN DAN PENDAFTARAN PERKAHWINAN (PERMOHONAN 4P) 1. Objektif ... 9 2. Skop ... 9 3. Definisi ... 10 4. Singkatan ... 17 5. Rujukan ... 18 6. Carta Alir ... 19 7. Proses Kerja (Berdasarkan Carta Alir) ... 26
2 8. Borang ... 31 9. Senarai Semak Utama Semasa Pendaftaran ... 31 Permohonan 4P 10. Senarai Semak Keseluruhan Bagi Permohonan 4P ... 32 Direktori Jabatan Kehakiman Syariah Negeri/Mahkamah Syariah Negeri/Jabatan Agama Islam Negeri ... 33
PERUTUSAN Menteri di Jabatan Perdana Menteri Alhamdulillah, saya rafakkan setinggi kesyukuran kepada Allah Rabbal Alamin. Selawat dan salam ke atas junjungan besar Nabi Muhammad SAW, ahli keluarga, para sahabat dan yang mengikut jejak langkahnya hingga ke Hari Kesudahan. Sekalung ucapan tahniah kepada Jabatan Kehakiman Syariah Malaysia (JKSM) dan Jabatan Kemajuan Islam Malaysia (JAKIM) atas muafakat kedua-dua agensi yang telah merealisasikan suatu panduan bertulis bagi penyeragaman pelaksanaan dan penguatkuasaan undang-undang berkaitan perkahwinan bagi keperluan agensi-agensi agama di seluruh Malaysia. Kejayaan mewujudkan Panduan Permohonan Perintah Pengesahan dan Pendaftaran Perkahwinan (Permohonan 4P) adalah suatu inisiatif terpuji kerana dengan penerbitannya, semua agensi dan pihak-pihak berkaitan di seluruh Malaysia boleh merujuk proses yang seragam dan teratur bagi mendapatkan perintah pengesahan dan pendaftaran perkahwinan secara mudah dan tepat. Perkahwinan yang gagal didaftarkan melalui prosedur undang-undang yang telah berkuatkuasa mengundang pelbagai permasalahan antaranya
4 menimbulkan polemik status hubungan suami isteri, sah taraf anak yang dilahirkan, hak-hak berkenaan harta pusaka, perwalian dan sebagainya. Polemik tersebut disukarkan lagi dengan prosedur tindakan yang tidak seragam antara agensi berkaitan di negeri-negeri. Kemelut ini pastinya akan terus berpanjangan dan semakin membarah sehingga sukar untuk diselesaikan sekiranya tiada suatu panduan seragam bagi pihak-pihak yang terlibat diwujudkan. Justeru, besar harapan saya agar dokumen Panduan Permohonan Perintah Pengesahan dan Pendaftaran Perkahwinan (Permohonan 4P) yang diterbitkan dan dilancarkan pada hari ini dapat menyelesaikan sebahagian daripada polemik perundangan yang membelenggu masyarakat dan ummah. Sekian, wassalam. YB MEJAR JENERAL DATO' SERI JAMIL KHIR BIN HAJI BAHAROM (B)
PERMOHONAN PERINTAH PENGESAHAN DAN PENDAFTARAN PERKAHWINAN (PERMOHONAN 4P) PERUTUSAN Ketua Pengarah Jabatan Kemajuan Islam Malaysia Alhamdulillah, segala puji dan syukur dirafakkan ke hadrat Allah SWT. Selawat dan salam diucapkan kepada Junjungan Besar Nabi Muhammad SAW, ahli keluarga serta para sahabat baginda sekalian. Pertamanya, saya ingin mengucapkan setinggi-tinggi penghargaan kepada Jabatan Kehakiman Syariah Malaysia (JKSM) kerana berjaya menerbitkan satu Panduan Permohonan Perintah Pengesahan dan Pendaftaran Perkahwinan (Permohonon 4P). Saya percaya dengan adanya Panduan Permohonan 4P akan dapat mempertingkatkan keberkesanan prosedur dan proses kerja berkaitan pengurusan perkahwinan, perceraian dan rujuk di Malaysia, khususnya kepada pihak berkuasa agama di peringkat persekutuan dan di peringkat negeri. Penyelarasan pelaksanaan di antara Jabatan Kehakiman Syariah Negeri/Mahkamah Syariah Negeri dan Jabatan Agama Islam Negeri dalam merealisasikan praktikal 4P ini dilihat sebagai satu sinergi yang 5
6 mantap bagi memastikan pengurusan hal ehwal Islam di Malaysia dapat diperkasakan dari semasa ke semasa. Cabaran dan permasalahan semasa mengenai perkahwinan, perceraian dan ruju' umat Islam serta perkembangan penggunaan teknologi kini telah menimbulkan pelbagai persoalan hukum dan ianya juga berkait rapat dengan pengurusan pentadbiran pihak berkuasa agama di Malaysia. Justeru, Permohonan 4P ini diterbitkan untuk menjadi rujukan dan panduan kepada pihak-pihak yang berkaitan termasuk masyarakat di Malaysia mengenai pengurusan perkahwinan, perkahwinan dan ruju' sepertimana yang diperuntukkan dalam Undang-Undang Keluarga Islam di setiap negeri serta undang-undang yang berkaitan dengannya. Saya berharap, Panduan Permohonan 4P boleh digunapakai oleh semua pihak termasuk masyarakat umum sebagai panduan dalam pembangunan dan pembinaan keluarga yang selaras dengan tuntutan syariah. Sekian, terima kasih. YBHG. TAN SRI DATO' HAJI OTHMAN BIN MUSTAPHA
7 KATA ALU-ALUAN Ketua Pengarah/Ketua Hakim Syarie Jabatan Kehakiman Syariah Malaysia Segala puji bagi Allah SWT Tuhan Sekalian Alam, Yang Maha Pengasih lagi Maha Penyayang. Selawat dan salam ke atas junjungan besar Nabi Muhammad SAW. Alhamdulillah, syukur ke hadrat Allah SWT atas limpah perkenan-Nya Panduan Permohonan Perintah Pengesahan dan Pendaftaran Perkahwinan atau lebih dikenali sebagai Permohonan 4P berjaya disempurnakan hasil komitmen tinggi Pejabat YB Menteri di Jabatan Perdana Menteri serta muafakat yang segar di antara Jabatan Kehakiman Syariah Malaysia (JKSM) dan Jabatan Kemajuan Islam Malaysia (JAKIM). Tahniah dan syabas saya ucapkan kepada jawatankuasa dan pihak- pihak yang terlibat di dalam menyempurnakan penerbitan Panduan Permohonan Perintah Pengesahan dan Pendaftaran Perkahwinan (Permohonan 4P). Penerbitan dokumen sepenting ini adalah sesuatu yang sangat bermakna buat JKSM dan JAKIM yang bertindak sebagai
8 agensi induk di dalam melicinkan pelaksanaan undang-undang keluarga Islam di Malaysia. Ianya merupakan suatu langkah awal yang strategik bagi meningkatkan kecekapan serta keberkesanan penyampaian perkhidmatan awam dengan cara meningkatkan kefahaman masyarakat berkaitan pendaftaran perkahwinan, cerai dan ruju' yang selaras dengan tatacara, prosedur, pengurusan dan pentadbiran di Mahkamah Syariah dan Jabatan Agama Islam Negeri. Harapan saya, dengan penerbitan Panduan Permohonan Perintah Pengesahan dan Pendaftaran Perkahwinan (Permohonan 4P) ini, proses pelaksanaan perintah pengesahan dan pendaftaran perkahwinan dapat berjalan dengan teratur, seragam dan berkesan. Didoakan semua pihak akan beroleh manfaat daripada penerbitan dokumen ini. Sekian, terima kasih. YAA DATO' HAJI MUKHYUDDIN BIN IBRAHIM
9 PERMOHONAN PERINTAH PENGESAHAN DAN PENDAFTARAN PERKAHWINAN (PERMOHONAN 4P) 1. OBJEKTIF Prosedur ini bertujuan menerangkan proses pengendalian Permohonan Perintah Pengesahan dan Pendaftaran Perkahwinan (Permohonan 4P) yang berlawanan dengan Undang-undang Keluarga Islam (UUKI), untuk penyelarasan dan penyeragaman pemakaian oleh Ketua Pendaftar/Pendaftar Jabatan Kehakiman Syariah Negeri/Mahkamah Syariah Negeri (KP/P.JKSN/MSN) dan Ketua Pendaftar/Pendaftar Nikah Cerai Rujuk (KPNCR/PNCR), Ketua Pendakwa Syarie (KPS) dan Ketua Pegawai Penguatkuasa Agama/Pegawai Penguatkuasa Agama (KPPA/ PPA) seluruh Malaysia. 2. SKOP Prosedur ini digunapakai di Jabatan Kehakiman Syariah Negeri (JKSN)/ Mahkamah Syariah Negeri (MSN) dan Jabatan Agama Islam Negeri- negeri (JAIN) dan Jabatan/Bahagian Pendakwaan Syariah seluruh Malaysia untuk menyelaras dan menyeragamkan pengendalian proses Permohonan 4P. Skop SOP ini juga menyeragamkan sebahagian proses kerja pihak Pendakwaan dan Penguatkuasaan setakat mana relevan dengan pengurusan Permohonan 4P di bawah autoriti subseksyen 12(1) dan (2) serta seksyen 25 UUKI.
10 3. DEFINISI BIL. ISTILAH PENGERTIAN 3.1 Permohonan Perintah Pengesahan dan Pendaftaran Perkahwinan (Permohonan 4P) Istilah Permohonan 4P merangkumi:- 1. Berdasarkan Arahan Amalan No. 9 Tahun 2007, Permohonan 4P adalah kes mal yang dimulakan dengan Notis dan Afidavit. 2. Permohonan 4P didaftarkan di bawah Kod Kes Mal No 010 dan 012. 3. Permohonan 4P mengandungi dua (2) intipati perintah iaitu:- i. Perintah Pengesahan Status Perkahwinan; dan ii. Perintah Pendaftaran Perkahwinan (jika disahkan) atau Perintah Faraq (jika tidak disahkan). 4. Terdapat tiga (3) Syarat Permohonan 4P:- i. Perkahwinan yang berlangsung belum didaftarkan oleh agensi yang diberi autoriti:- a. di pejabat NCR Daerah/Kariah/Negeri pemohon; b. di pejabat Pihak Berkuasa luar negeri (bukan negeri mastautin pemohon); atau c. di luar negara di bawah seksyen 31 UUKI, dengan syarat bukan perkahwinan di bawah seksyen 24. Perkahwinan yang berlangsung dan didaftarkan di Pejabat Kedutaan, Suruhanjaya Tinggi atau Konsul di bawah seksyen 24, adalah dianggap seolah-olah bertindak sebagai
11 BIL. ISTILAH PENGERTIAN Pendaftar NCR Negeri. Bermakna, perkahwinan yang telah didaftarkan di bawah seksyen 24, tidak perlu didaftarkan semula. Bagaimanapun, Pejabat KPNCR perlu mewujudkan secara pentadbiran iaitu Buku Daftar Perakuan Perkahwinan Luar Negara di bawah seksyen 24 UUKI. Tujuan buku daftar tersebut adalah untuk rekod, pengawalan dan mengemaskini status perkahwinan dan keperluan undang- undang/peraturan agensi-agensi dan pihak-pihak. Oleh itu, pihak-pihak diwajibkan secara pentadbiran untuk memohon Perakuan Perkahwinan Luar Negara seksyen 24 UUKI kepada pejabat KPNCR/PNCR Negeri; ii. Tarikh perkahwinan berlangsung adalah selepas tarikh kuatkuasa UUKI seperti kehendak seksyen 25 UUKI. Bermakna, perkahwinan itu bukan kategori perkahwinan terdahulu (Pendaftaran sukarela perkahwinan dahulu di bawah seksyen 33 UUKI sebelum b e r k u a t k u a s a U U K I , k e c u a l i j i k a perkahwinan tersebut disyaki tidak sah menurut Hukum Syarak, per mohon an 4P hendaklah dimajukan kepada KP/P(MS); dan iii. P e r k a h w i n a n b e r l a n g s u n g a d a l a h berlawanan dengan peruntukan UUKI seperti kehendak seksyen 12 UUKI. Secara khusus Bahagian dalam UUKI yang berlawanan setakat mana yang berlawanan (jika ada), adalah:- a. Bhg II (Perkahwinan); b. Bhg III (Pendaftaran); dan c. Bhg IV (Penalti) mengenai akad nikah dan pendaftaran.
12 BIL. ISTILAH PENGERTIAN 3.2 Penyelesaian isu melalui Permohonan 4P Permohonan 4P merupakan penyelesai terhadap beberapa isu termasuk isu-isu berikut:- 1.1. Mastautin pemohon atau pasangan pemohon dan isu bidang kuasa Mahkamah Syariah adalah merujuk seksyen 4 UUKI dan seksyen 7(a) Tatacara Jenayah Syariah; 1.2. Negeri atau negara di mana perkahwinan dilangsungkan sama ada di dalam atau luar negeri atau luar negara; 1.3. Tempat perkahwinan sama ada berlangsung di masjid, surau, pejabat, rumah atau mana-mana tempat; 1.4. Pengurusan upacara perkahwinan sama ada diuruskan oleh jurunikah bertauliah atau tidak; 1.5. Pengurusan upacara perkahwinan sama ada diuruskan secara sindiket atau bukan sindiket; 1.6. Sama ada status agama salah seorang atau kedua-dua pasangan beragama Islam atau tidak beragama Islam atau tidak beragama semasa perkahwinan dilangsungkan; 1.7. Sama ada status pegangan mazhab salah seorang atau kedua-dua pasangan mengikut mazhab yang diiktiraf dalam undang-undang yang berkuatkuasa atau selainnya;
13 BIL. ISTILAH PENGERTIAN 1.8. Sama ada salah seorang atau kedua-dua pasangan yang berkahwin itu masih hidup atau telah meninggal dunia atau ghaib. Dalam hal pasangan telah meninggal dunia, anak atau ahli keluarga atau ahli waris boleh bertindak sebagai pemohon menguruskan Permohonan 4P; 1.9. Sama ada status perkahwinan salah seorang atau kedua-dua pasangan telah pernah atau belum pernah berkahwin atau masih dalam ikatan perkahwinan; 1.10. Sama ada tara f kewargane gar aa n (warganegara/bukan warganegara) salah seorang pasangan atau kedua-dua pasangan adalah:- Bil Suami Isteri i. Warganegara Warganegara ii. Warganegara Bukan Warganegara iii. Bukan Warganegara Warganegara iv. Bukan Warganegara Bukan Warganegara 1.11. Sama ada status dokumen pengenalan diri salah seorang pasangan atau kedua-dua pasangan adalah:-
14 BIL. ISTILAH PENGERTIAN Bil Suami Isteri i. Kad Pengenalan Diri Kad Pengenalan Diri ii. Kad Pengenalan Diri Pasport/ Pas Sosial/ Pelarian/PATI iii. Pasport/ Pas Sosial/ Pelarian /PATI Kad Pengenalan Diri iv. Pasport/ Pas Sosial/ Pelarian/PATI Pasport/ Pas Sosial/ Pelarian/PATI Pencerahan No. 1.10. (iv) dan 1.11. (iv) di atas:- Jika status atau dokumen kedua-dua pasangan BUKAN warganegara atau bertaraf Pasport/ Pas Sosial/Pelarian/PATI, Permohonan 4P dibolehkan dengan syarat:- i. Bermastautin dalam negeri/negara Malaysia sebagaimana dimaksudkan dalam UUKI; ii. Perkahwinan berlangsung di Malaysia; dan iii. Semasa Permohonan 4P dibuat, memiliki dokumen pengenalan diri yang diterima pakai, masih sah (tarikh sah tidak luput) dan disahkan benar serta diperakukan oleh:- a) Majlis Keselamatan Negara dan Jabatan Imigresen Malaysia bagi dokumen yang dikeluarkan oleh UNHCR; atau b) Jabatan Imigresen Malaysia bagi dokumen perlarian selain yang dikeluarkan oleh UNHCR.
15 BIL. ISTILAH PENGERTIAN 1.12. S a m a a d a s t a t u s a g a m a s a l a h seorang pasangan adalah Islam atau bukan Islam atau tidak beragama, atau kedua-dua pasangan bukan Islam /tidak beragama yang memerlukan pengiktirafan perkahwinan yang berlangsung selepas berkuatkuasa UUKI; dan 1.13. Proses Permohonan 4P terbahagi kepada tiga (3) proses utama (Proses A, B dan C), merangkumi dua (2) jenis kes iaitu mal dan kesalahan matrimoni (penalti di bawah UUKI) yang mana prosiding boleh berjalan seiring tanpa tertakluk kes mal atau kesalahan matrimoni selesai dahulu. 3.3 Pelarian atau/ dan Pendatang Asing Tanpa Izin (PATI) Bagi maksud pencerahan Pelarian atau PATI pada No. 1.10. (iv) dan 1.11. (iv), istilah Pelarian atau PATI di bawah SOP ini adalah:- 1. Pelarian adalah penduduk luar negara yang melarikan diri ke Malaysia atas sesuatu keadaan yang bersifat peperangan atau seumpamanya menurut UNHCR. 2. PATI termasuklah:- 2.1. Penduduk luar negara yang datang ke Malaysia tanpa memiliki apa-apa dokumen sah pada asalnya; atau 2.2. Penduduk luar negara yang datang ke Malaysia dengan memiliki dokumen pengenalan diri yang diterima pakai seperti Pasport/Pas Sosial/IM13/ dokumen sah UNHCR/Sijil Lahir yang belum mendapat Kad Pengenalan/Taraf Penduduk Tetap (permanent residence) atau lain-lain dokumen, tetapi tarikh sah dokumen telah luput (jika berkenaan).
16 BIL. ISTILAH PENGERTIAN Dalam kedua-dua situasi tersebut (2.1. dan 2.2.), Permohonan 4P hanya dibenarkan dengan syarat pemohon hendaklah mendapat dokumen sah bagi situasi 2.1. atau memperbaharui dokumen bagi situasi 2.2. dan dokumen tersebut hendaklah disahkan serta diperakukan oleh Jabatan Imigresen Malaysia atau Majlis Keselamatan Negara. Bermakna, walaupun pemohon mendapat dokumen pengesahan kariah atau pengesahan bermastautin daripada mana-mana pihak, Permohonan 4P tidak dibenarkan jika pelarian/ PATI tidak mempunyai apa-apa dokumen sah yang disahkan serta diperakukan oleh Jabatan Imigresen Malaysia atau Majlis Keselamatan Negara.
17 4. SINGKATAN BIL. SINGKATAN PENGERTIAN 4.1. HS Hakim Syarie 4.2. JKSM Jabatan Kehakiman Syariah Malaysia 4.3. JAIN Jabatan Agama Islam Negeri 4.4. KP Ketua Pendaftar 4.5. P(MS) Pendaftar (termasuk Timbalan Pendaftar/ Penolong Pendaftar) Mahkamah Syariah 4.6. JKSN Jabatan Kehakiman Syariah Negeri 4.7. MSN Mahkamah Syariah Negeri 4.8. KPNCR Ketua Pendaftar Nikah, Cerai dan Ruju' 4.9. PNCR Pendaftar Nikah, Cerai dan Ruju' 4.10. NCR Nikah, Cerai dan Ruju' 4.11. PPR Perkahwinan, Perceraian dan Ruju' 4.12. MS Mahkamah Syariah 4.13. MRS Mahkamah Rendah Syariah 4.14. MTS Mahkamah Tinggi Syariah 4.15. KPS Ketua Pendakwa Syarie 4.16. PS Pendakwa Syarie 4.17. KPPA Ketua Pegawai Penguatkuasa Agama 4.18. PPA Pegawai Penguatkuasa Agama 4.19. UUKI Undang-Undang Keluarga Islam 4.20. UNHCR United Nation High Commisioner For Refugees 4.21. P Pelanggan
18 5. RUJUKAN 5.1. Akta Undang-undang Keluarga Islam (Wilayah-wilayah Persekutuan) 1984 [Akta 303] (subseksyen 1(2), seksyen 4, 11, 12, 23, 24, 25, 27, 31, 33, 34 dan Bhg II, III, IV (Bahagian Kesalahan/Penalti) dan Akta Tatacara Jenayah Syariah (Wilayah-wilayah Persekutuan) 1997 [Akta 560] (subseksyen 7(a)). (Nota: Rujukan Akta tersebut hendaklah disesuaikan dengan peruntukan UUKI di negeri masing-masing) 5.2 Arahan Amalan No. 4 Tahun 2007 Tajuk: Mahkamah Yang Mendengar Kes Pengesahan Nikah Yang Melibatkan Kes Poligami. 5.3 Arahan Amalan No. 5 Tahun 2007 Tajuk: Mahkamah Yang Mendengar Kes Kesalahan Poligami dan Kesan Daripada Permohonan Pengesahan Perkahwinan. 5.4 Arahan Amalan No. 9 Tahun 2007 Tajuk: Amalan Pengesahan Perkahwinan Yang Berlawanan Dengan Peruntukan Akta/Enakmen/Ordinan Undang-undang Keluarga Islam. 5.5 Arahan Amalan No.1 Tahun 2000 Tajuk: Kod Pendaftaran Kes- Kod Kes 010- Permohonan/Tuntutan Pengesahan/Perintah Nikah Kod Kes 012- Permohonan Perintah Daftar Nikah Poligami
19 6. CARTA ALIR (Carta asal 3 dalam 1) MULA Kaunter NCR/PPR Borang dan semak Tidak Lengkap? Ya Kaunter NCR Proses Pendaftaran NCR sertakan surat iringan kepada MS dan salinan kepada PPA PNCR Menetapkan	Tarikh Soal Selidik/ (Siasatan)/ (Pemeriksaan)/ (Temuduga); KESALAHAN MATRIMONI KPPA / PPA KES MAL PMS MTS/MRS Ya Daftar	Kes •	Tetap	Tarikh	Sebutan; Tidak Soal	Selidik	serta merta. Berlawanan dengan Akta/E/O.UUKI? KPS / PS Semakan	Kertas Siasatan HS C Putuskan - Dakwa atau tidak dakwa; dan Buat	Pertuduhan/ Pendakwaan jika teruskan pendakwaan. B Sebutan •	Siasatan	(Bicara) •	Membuat	Keputusan •	Keputusan 4P bersekali dengan pengesahan status anak A
20 C +"
B 4"
A 3"
..3 " PPA Tidak
KPNCR/PNCR
Luluskan permohonan Dakwa? Daftar Kes Jenayah Syariah; • Sebutan; MS Bicara; • Perintah Sabitan Hukuman (Denda dan/atau Penjara) ATAU • Perintah Buang Kes Pelanggan Perintah Faraq Nikah dan isytihar status Nikah/ anak (satu perintah sahaja dengan syarat dipohon dalam afidavit 4P) Nikah disahkan? Ya Mahkamah meluluskan Serah Perintah Faraq Nikah Serah Perintah 4P Urus Nikah Semula Kaunter MS Urus Daftar 4P Pelanggan Kaunter NCR Daftar Perkahwinan 1. Terima bayaran 2. Terima Keputusan 4P (Kes Mal) / Buang Kes atau Resit Denda/ Keputusan (bagi Kes Poligami / jenayah) 3. Menyerahkan Perakuan Daftar Perkahwinan Pelanggan Terima Resit dan Perakuan Daftar Perkahwinan Selesai
21 (CARTA A) A. Carta alir kes yang tidak berlawanan dengan UUKI Mula Borang dan Semak Tidak Lengkap YA Kaunter NCR Proses Pendaftaran YA PNCR Menetapkan Tarikh Soal Selidik/Siasatan/ Pemeriksaan/Temuduga • Soal Selidik Serta Merta Berlawanan? JIKA ya, sambung ke Tindakan 5 (Carta B) Tindakan 1 (Carta C) Tidak JIKA tidak, Lulus/Daftarkan Perkahwinan KPNCR/PNCR 1. Terima bayaran 2. Menyerahkan Perakuan Daftar Perkahwinan Kaunter NCR Terima Resit dan Perakuan Daftar Perkahwinan Pelanggan Selesai
22 (CARTA B) B. Carta Alir bagi kes yang berlawanan dengan UUKI (Kes Mal/4P) Mula Kaunter NCR/PPR Borang dan Semak Tidak Ya Lengkap Kaunter NCR/PPR Proses Pendaftaran Tidak Berlawanan? PNCR Ya Menetapkan Tarikh Soal Selidik/Siasatan/ Pemeriksaan/Temuduga. • Soal Selidik Serta Merta • Bertentangan/Tidak UUKI Jika Tidak, ikut Carta A Jika bertentangan, ke MTS/MRS • NCR sertakan surat iringan kepada MS dan salinan kepada Pemohon/Pelanggan dan PPA P(MS) MTS/MRS Daftar Kes • Tetapkan Tarikh Sebutan • Mohon juga Pengesahan Status anak dalam afidavit Permohonan 4P HS Sebutan • Siasatan (Pendengaran) • Membuat keputusan • Keputusan 4P bersekali dengan pengesahan status anak (jika dipohon dalam afidavit) A
23 A Tidak Nikah disahkan? Perintah Faraq Nikah dan isytihar status nikah/anak (satu perintah sahaja dengan syarat status nikah/anak dipohon dalam afidavit 4P) Ya Mahkamah meluluskan Kaunter MS Serah Perintah 4P Serah Perintah Faraq Nikah Pelanggan Urus Daftar 4P Urus Nikah Semula Kaunter NCR 1. Terima bayaran 2. Terima keputusan 4P (Kes Mal)/ atau faraq 3. Menyerahkan Perakuan Daftar Perkahwinan Terima Resit dan Perakuan Daftar Perkahwinan/Perintah faraq Pelanggan Selesai
24 (CARTA C) C. Carta Alir bagi kes yang berlawanan dengan UUKI (Kesalahan Matrimoni) Mula Kaunter NCR/PPR Borang dan Semak Tidak Lengkap Ya Proses Pendaftaran Kaunter NCR Tidak Berlawanan? Ya PNCR Menetapkan Tarikh Soal Selidik/Siasatan/ Pemeriksaan/Temuduga. • Soal Selidik Serta Merta • Bertentangan/Tidak UUKI Jika Tidak, ikut Carta A Jika bertentangan, ke MTS/MRS • NCR sertakan surat iringan kepada MS dan salinan kepada PPA KPPA / PPA Buka Kertas Siasatan • Hantar Kertas Siasatan kepada Ketua Pendakwa Syarie KPS Semakan Kertas Siasatan • Putuskan Dakwa atau Tidak Dakwa; dan • Buat pertuduhan/pendakwaan jika teruskan pendakwaan kes kesalahan matrimoni A
25 A PPA Tidak Dakwa? Ya P(MS) Daftar Kes Kesalahan Matrimoni; • Tetapkan Tarikh HS Sebutan; • Bicara; • Perintah Sabitan Hukuman (Denda dan/atau Penjara/Bon) atau • Perintah Buang Kes Kaunter MS Serah Keputusan/Perintah Pelanggan Terima Keputusan/Perintah Terima Keputusan; Buang kes/Sabit Terima pelepasan dakwaan dari KPS Kaunter NCR 1. Terima bayaran 2. Terima keputusan Buang Kes atau Resit Denda/Bon, atau Pelepasan dakwaan dari KPS 3. Menyerahkan Perakuan Daftar Perkahwinan Pelanggan Terima Resit dan Perakuan Daftar Perkahwinan Selesai
26 7. PROSES KERJA (BERDASARKAN CARTA ALIR) PERINGKAT TINDAKAN P PERMOHONAN (4P) CARTA A 1. Pelanggan mengisi dan melengkapkan borang untuk serah di kaunter:- i. Borang Permohonan yang disediakan; ii. Dokumen berkaitan Kaunter NCR 2. Semakan Borang berdasarkan Senarai Semak NCR. Ambil perhatian terhadap isu mastautin. Jika tidak lengkap, kembalikan kepada pelanggan. Jika lengkap, kaunter proses pendaftaran permohonan dan majukan kepada PNCR. PNCR 3. Menetapkan tarikh untuk Soal Selidik/Siasatan/ Pemeriksaan/Temuduga dan boleh dilakukan serta- merta tertakluk dokumen lengkap dan jadual PNCR. 4. Menilai sama ada perkahwinan tersebut berlawanan dengan UUKI atau tidak. Sekiranya Tidak Berlawanan, lihat tindakan 5 Carta A Sekiranya Berlawanan atau Tidak Berlawanan tetapi disyaki tidak sah, lihat tindakan 5 Carta B, atau Carta C (jika melibatkan kesalahan matrimoni). KPNCR / PNCR 5. Meluluskan Permohonan dan Daftar Perkahwinan; atau keluarkan Surat Perakuan Perkahwinan bagi perkahwinan yang berlangsung di bawah seksyen 24; Sekiranya KPNCR/PNCR enggan mendaftarkan/ permohonan pendaftaran pernikahan tersebut, KPNCR/PNCR hendaklah mengeluarkan surat kepada pelanggan untuk membolehkan pelanggan memfailkan kes Permohonan 4P di Mahkamah Syariah di bawah Arahan Amalan No. 9 Tahun 2007.
27 PERINGKAT TINDAKAN P 6. Pelanggan membuat bayaran fi yang ditetapkan oleh Negeri-negeri untuk pendaftaran Perakuan Perkahwinan. Kaunter NCR 7. Menyerahkan Perakuan Daftar Kahwin dan/atau Sijil Nikah; 8. Kaunter menyerahkan Resit dan Perakuan Daftar Perkahwinan kepada Pelanggan; 9. Menerima Resit Bayaran dan Perakuan Daftar Perkahwinan; PERMOHONAN (4P) CARTA B PNCR 1. PNCR mengeluarkan Surat Iringan kes (Permohonan 4P) kepada MS. Kandungan surat adalah mengenai bahawa:- 1.1. P adalah pemastautin dalam kariah/negeri; dan 1.2. Perkahwinan tidak dapat didaftarkan kerana bertentangan dengan UUKI. Salinan Surat tersebut hendaklah diberi kepada Pelanggan dan KPPA/PPA untuk siasatan. P (MS) 2. Mendaftarkan Kes Mal (Permohonan 4P) mengikut proses pendaftaran kes di Mahkamah Syariah. Kategori kes didaftarkan secara permohonan (notis) dan afidavit; 3. Menetapkan tarikh sebutan dan pendengaran (siasatan). Prosiding sebutan dan siasatan boleh dilakukan serta-merta tertakluk jadual HS. 4. Memastikan bahawa afidavit yang menyokong permohonan mengandungi pernyataan mengenai:-
28 PERINGKAT TINDAKAN HS 4.1. Status taraf perkahwinan dan pengesahan status nasab anak (bagi yang ada dokumen pengenalan diri anak). Jika tiada anak atau tiada dokumen anak, permohonan status nasab anak hendaklah difailkan dalam kes yang berasingan; dan 4.2. Status perkahwinan yang hendak disahkan sama ada poligami atau sebaliknya. Sekiranya perkahwinan tersebut adalah perkahwinan poligami, HS hendaklah merafakkan permohonan tersebut ke MTS (jika kes didaftarkan/mula bicara di MRS); 5. Memastikan pemohon mengemukakan surat perakuan nikah asal yang sah dan diperakui oleh pihak berkuasa yang berkenaan berserta dengan terjemahan dalam Bahasa Melayu (jika surat perakuan asal bukan dalam Bahasa Melayu); 6. Memerintahkan pemohon mengemukakan apa-apa dokumen sokongan (jika perlu) bagi menyokong dan meyakinkan kesahihan kenyataan dalam surat perakuan nikah seperti pasport, visa, gambar perkahwinan dan sebagainya; 7. Memerintahkan pemohon mengemukakan saksi- saksi kes mengikut keutamaan berikut bagi mana- mana saksi yang masih hidup, dikenalpasti, boleh dihubungi dan boleh memberi keterangan, iaitu:- 7.1. Wali nikah, saksi-saksi nikah dan/atau jurunikah; atau 7.2. Saksi-saksi kenal kepada pemohon dan pasangannya sama ada jiran, rakan sekerja, kaum keluarga atau lain-lain yang mengetahui perkahwinan pemohon.
29 PERINGKAT TINDAKAN 8. Sekiranya pemohon gagal mengemukakan wali, jurunikah, saksi-saksi atau dokumen-dokumen yang diperlukan, HS hendaklah menentukan sahnya perkahwinan yang dipohon berdasarkan peruntukan mengenai qarinah dalam Akta/Enakmen/Ordinan Keterangan Mahkamah Syariah Negeri atau Arahan Amalan No. 2 Tahun 2006 - Amalan Sumpah Mahkamah Syariah; 9. Jika HS mendapati perkahwinan berkenaan sah mengikut Hukum Syarak, HS hendaklah membuat Perintah Pengesahan dan Pendaftaran Perkahwinan (4P) yang mengandungi:- 9.1. Mahkamah mempersahkan atau mengesahkan perkahwinan; 9.2. Perkahwinan mengikut maklumat perkahwinan (yang diberikan) hendaklah didaftarkan oleh pemohon di pejabat NCR atau diperakukan sahaja sebagaimana dikehendaki oleh pihak NCR atau agensi berkenaan; 10. Sama ada status taraf perkahwinan dan/atau status taraf nasab anak sama ada syubhah atau selainnya (jika dipohon dalam afidavit permohonan 4P); dan 11. Jika HS mendapati perkahwinan berkenaan tidak sah mengikut Hukum Syarak, HS hendaklah membuat perintah pemisahan kehakiman (faraq) - dan isytiharkan Status Taraf Nikah (Nikah syubhah atau fasid) dan/atau taraf anak (jika ada). Kaunter MS 12. Menyerahkan dokumen Perintah 4P kepada pelanggan; atau Perintah Faraq Nikah (jika difaraqkan);
30 PERINGKAT TINDAKAN P 13. Bagi kes permohonan pengesahan nikah yang telah dipersahkan atau disahkan, pelanggan boleh menguruskan daftar nikah di kaunter NCR. 14. Bagi kes Faraq Nikah, pelanggan boleh meng- uruskan pernikahan semula di kaunter NCR PERMOHONAN (4P) CARTA C KES KESALAHAN (MATRIMONI) DI BAWAH UUKI KPPA/PPA 1. Membuka Kertas Penyiasatan atau investigation paper (IP) dengan mengambilkira seksyen 4 UUKI dan subseksyen 7(a) Tatacara Jenayah Syariah dan lain-lain peruntukan yang relevan. 2. Menghantar IP kepada KPS untuk tindakan lanjut. KPS/PS 3. Menyemak IP yang dihantar oleh KPPA/PPA; 4. Memutuskan sama ada untuk mendakwa atau tidak; sekiranya memutuskan untuk meneruskan pendakwaan, KPS membuat pertuduhan/pendakwaan dan memohon mendaftarkan kes di MS; 5. Sekiranya memutuskan untuk tidak mendakwa, KPS akan mengeluarkan surat makluman tutup kes kepada KPPA/PPA, KPNCR/PNCR dan salinan surat makluman kepada pelanggan; P(MS) 6. Jika KPS memohon mendaftarkan kes, P(MS) mendaftarkan kes dan menetapkan tarikh sebutan dan perbicaraan; HS 7. Membicarakan dan membuat keputusan kes (sabitan atau buang kes); Kaunter MS 8. Menyerahkan perintah sabitan hukuman (Denda dan/ atau Penjara); ATAU perintah buang kes kepada P. P 9. Menerima dokumen keputusan Mahkamah; 10. Pelanggan berurusan di kaunter NCR selepas mendapat perintah sabitan hukuman atau perintah buang kes.
31 8. BORANG BIL BORANG LOKASI 8.1. Borang MS 3 (Permohonan) MS 8.2. Borang MS 26 (Afidavit Pemohon Pertama) MS 8.3. Borang MS 26 (Afidavit Pemohon Kedua) MS 8.4. Deraf Perintah Mahkamah Syariah MS 8.5. Contoh Surat Iringan KPNCR/PNCR kepada KP/P(MS) yang disalinkan kepada KPPA/PPA JAIN 9. SENARAI SEMAK UTAMA SEMASA PENDAFTARAN PERMOHONAN 4P BIL SENARAI SEMAK CATATAN 9.1. Dokumen pemohon/pasangan/pihak yang bertindak sebagai pemohon seperti waris atau penjaga:- (suami atau isteri atau waris seperti anak dan lain- lain) i. DOKUMEN PENGENALAN DIRI Kad Pengenalan/Pasport/Kad Waran/Pas Kerja/Pas Lawatan/apa-apa dokumen diiktiraf oleh pihak Pendaftaran Negara, Imigresen atau pihak berkuasa negeri/negara berkenaan. ii. DOKUMEN BUKTI PERTALIAN DENGAN WALI Sijil lahir isteri/Akuan Sumpah/Afidavit, bukti pertalian dengan Wali Nikah. iii. DOKUMEN BUKTI MASTAUTIN PEMOHON di kariah/daerah/negeri/negara berkenaan. 9.2. Surat Iringan daripada KPNCR/PNCR kepada KP yang disalinkan kepada KPPA dan pemohon/ pelanggan.
32 10. SENARAI SEMAK KESELURUHAN BAGI PERMOHONAN 4P. Senarai Berikut Diperlukan Selepas Kes Didaftarkan Atau Semasa Prosiding Siasatan:- BIL SENARAI SEMAK CATATAN 10.1. Dokumen-dokumen lain/tambahan (mana yang berkaitan atau diperlukan oleh pihak Mahkamah Syariah) iaitu:- i. Bukti status perkahwinan (berkahwin/belum) ii. Dokumen pengenalan diri anak yang disahkan oleh JPN atau yang dikeluarkan oleh Pihak Berkuasa Luar Negara berkenaan. iii. Dokumen, gambar atau borang atau apa- apa dokumen yang menunjukkan wujud perkahwinan. iv. Dokumen pengislaman (jika berkenaan). v. Dokumen perjalanan seperti Pasport, Visa atau seumpamanya jika perkahwinan di luar negara. vi. Surat Konsulat/Kedutaan/Pejabat Majlis Agama Islam negara berkenaan. vii. Dokumen-dokumen lain yang diperlukan oleh pihak Mahkamah Syariah.
33 ALAMAT JKSN/MSN 1. Jabatan Kehakiman Syariah 6. Mahkamah Syariah Wilayah Negeri Perlis Darul Qada' Tuanku Syed Sirajuddin Jalan Pegawai, Persiaran Jubli Emas, 01000 Kangar, Perlis. No. Telefon: 04-976 0853 Persekutuan Kuala Lumpur Kompleks Mahkamah Syariah Wilayah Persekutuan, No. 71 Jalan Sri Hartamas 1, Taman Sri Hartamas, 50676 Kuala Lumpur No. Telefon: 03-6205 7000 2. Jabatan Kehakiman Syariah Negeri Kedah Bangunan Mahkamah Syariah, Pusat Pentadbiran Kerajaan Persekutuan, 06550 Bandar Muazam Shah, Anak Bukit, Kedah No. Telefon: 04-700 1980 7. Jabatan Kehakiman Syariah Negeri Sembilan Kompleks Kehakiman Syariah Negeri Sembilan, 1054A, Jalan Sendayan, 71950 Bandar Seri Sendayan, Negeri Sembilan No. Telefon: 03-6205 7000 3. Jabatan Kehakiman Syariah Pulau Pinang No.3, Jalan Batu Gantung, 10450 Pulau Pinang No. Telefon: 04-8282 727 4. Jabatan Kehakiman Syariah Negeri Perak Kompleks Mahkamah Syariah, Jalan Pari Off Jalan Tun Abdul Razak, 30100 Ipoh, Perak No. Telefon: 05-501 8400 5. Jabatan Kehakiman Syariah Negeri Selangor Bangunan Mahkamah Syariah Sultan Idris Shah, Persiaran Masjid, Seksyen 5, 40000 Shah Alam, Selangor No. Telefon: 03-5519 1291 8. Mahkamah Syariah Negeri Melaka Kompleks Mahkamah Syariah Melaka, Jalan Ayer Keroh Lama, Hang Tuah Jaya, 75450 Melaka. No. Telefon: 06-333 3333 9. Jabatan Kehakiman Syariah Negeri Johor Aras Bawah, Kompleks Islam Johor, Jalan Masjid Sultan Abu Bakar, 80990 Johor Bharu, Johor No. Telefon: 07-219 9000
34 10. Jabatan Kehakiman Syariah 13. Jabatan Kehakiman Syariah Negeri Kelantan Kompleks Mahkamah Syariah, Bandar Baru Tanjung, Jalan Pasir Mas-Salor, 15518 Kota Bharu, Kelantan No. Telefon: 09-748 2206 Negeri Sabah Bangunan Mahkamah Syariah, Wisma MUIS, Beg Berkunci 130, 88739 Kota Kinabalu, Sabah No. Telefon: 088-258 549 11. Jabatan Kehakiman Syariah Negeri Terengganu Bangunan Mahkamah Syariah Terengganu, Jalan Sultan Mohamad, 20110 Kuala Terengganu, Terengganu No. Telefon: 09-623 2323 14. Jabatan Kehakiman Syariah Negeri Sarawak Tingkat 4, Ibu Pejabat Anjung Kanan, Bangunan Mahkamah Syariah, Jalan Satok, 93400 Kuching, Sarawak No. Telefon: 082-429810 12. Jabatan Kehakiman Syariah Negeri Pahang Jalan Masjid, 25000 Kuantan, Pahang No. Telefon: 09-517 7966 15. Mahkamah Syariah Wilayah Persekutuan Labuan Bangunan Mahkamah Syariah, Jalan Tun Mustapha, 87000 WP Labuan No. Telefon: 087-410857 ALAMAT JAIN Jabatan Agama Islam Selangor Tingkat 1, Bangunan Sultan Idris Shah No. 2 Persiaran Masjid Bukit SUK Seksyen 5 40676 Shah Alam, Selangor No. Telefon: 03-5514 3411 No. Faks: 03-5510 3368 Jabatan Hal Ehwal Agama Islam Sabah Tingkat 3, 9, 10 Blok A Wisma MUIS, Jalan Sembulan Peti Surat 11666 88818 Kota Kinabalu Sabah No. Telefon: 088-262 073/ 088-222 435 No. Faks: 088-239 415 Jabatan Agama Islam Wilayah Persekutuan Kompleks Pusat Islam Malaysia Jalan Perdana 50519 Wilayah Persekutuan Kuala Lumpur No. Telefon: 03-2274 9333 No. Faks: 03-2273 2904 Jabatan Agama Islam Perak Kompleks Islam Darul Ridzuan Jalan Panglima Bukit Gantang Wahab 30000 Ipoh Perak No. Telefon: 05-208 4800/05-254 8367 No. Faks: 05-255 5512
Jabatan Agama Islam Pahang Jalan Masjid 26600 Pekan Pahang No. Telefon: 09-4211111 No. Faks: 09-422 1781 Jabatan Hal Ehwal Agama Islam Kelantan Kompleks Balai Islam Lundang Jalan Sultan Yahya Petra 15150 Kota Bharu, Kelantan No. Telefon: 09-744 3633 No. Faks: 09-744 6685 Jabatan Agama Islam Melaka Tingkat 3 Kompleks Pusat Islam Melaka 75150 Bukit Palah Melaka No. Telefon: 06-283 2044 No. Faks: 06-283 4022 Jabatan Hal Ehwal Agama Islam Kedah Bangunan Wan Mat Saman Jalan Raja 05676 Alor Setar, Kedah No. Telefon: 04-733 3288/04-733 3814 No. Faks: 04-733 8333 Jabatan Agama Islam Pulau Pinang 10300 Lebuh Pantai Pulau Pinang No. Telefon: 04-250 2801 No. Faks: 04-250 2810 Jabatan Hal Ehwal Agama Islam Perlis Kompleks Islam Perlis, Persiaran Jubli Emas 01000 Kangar, Perlis No. Telefon: 04-979 4401 No. Faks: 04-976 1344 Jabatan Hal Ehwal Agama Islam Negeri Sembilan Jalan Dato' Hamzah 70990 Seremban Negeri Sembilan No. Telefon: 06-762 2692 No. Faks: 06-763 1395 Jabatan Agama Islam Johor Tingkat 5, Blok A, Pusat Islam Iskandar Johor Jalan Masjid Abu Bakar 80990 Johor Bahru Johor No.T elefon: 07-228 2900 No. Faks: 07-223 9062 Jabatan Agama Islam Sarawak Tingkat 17, Bangunan Majma' Tunku Abdul Halim Mu'adzam Shah Jalan P.Ramlee 93400 Kuching Sarawak No. Telefon: 082-507 215 No. Faks: 082- 507 241 Jabatan Hal Ehwal Islam Terengganu Pusat Pentadbiran Islam Negeri Kompleks Seri Iman 20676 Kuala Terengganu Terengganu No. Telefon: 09-625 2525 No. Faks : 09-623 5185