Proceeding of ICECRS, 1 (2016) 799-810 ISSN. 2548-6160 International Seminar on Generating Knowledge Through Research, UUM-UMSIDA, 25-27 October 2016, Universiti Utara Malaysia, Malaysia. Available online: Article DOI: PELUASAN MAKNA PAYUNG DALAM KALANGAN PENGGUNA BAHASA MELAYUBERDASARKAN ANALISIS SEMANTIK KOGNITIF Nor Fazilah Noor Din Kementerian Pelajaran Malaysia ABSTRAK: Kajian ini bertujuan untuk meneliti fenomena peluasan makna kata yang terhasil kesan kekreatifan pengguna bahasa memanipulasi pengguna sesuatu kata. Dengan menjadikan teori semantik kognitif sebagai sandaran, kajian ini telah meneliti peluasan makna kata payung yang digunakan dalam pelbagai keadaan sehingga menyerlahkan makna baharu yang berpotensi untuk didokumentasikan dalam kamus umum seperti Kamus Dewan. Kaedah analisis yang digunakan ialah kaedah analisis teks yang telah diperbaharui dengan elemen linguistik terkomputasi (linguistik korpus). Melalui kaedah ini, pengkaji telah menganalisis penggunaan kata payungyang diperoleh dari pangkalan dataWebCorp (dengan jumlah sebanyak 437 kata) dan dari pangkalan data korpus Dewan Bahasa dan Pustaka (DBP) sebanyak 117 045 kata. Berdasarkan status sumber, kata payungyang diperoleh dari pangkalan dataWebCorp diambil daripada pelbagai sumber dengan carian .my (lingkungan carian Malaysia), khususnya di laman sosial (carian google, Facebook, blogspot dll), manakala kata payungyang diperoleh dari pangkalan data korpus Dewan Bahasa dan Pustaka pula diambil daripada subkorpus akhbar, buku, majalah, teks sasteradan kertas kerja. Berdasarkan selisikan, makna sebenar payung ialah alat bertangkai yang biasanya dibuat daripada kain, kertas dan sebagainya yang dipasang pada kerangka boleh lipat untuk melindungi seseorang atau sesuatu daripada terkena hujan atau panas matahari dan juga digunakan sebagai alat kebesaran raja (Kamus Dewan Edisi Keempat, 2007).Namun kini, maknakata payung telah meluas kepada makna baharu yang jauh menyimpang dari makna asal. Berdasarkan dapatan kajian, kata "payung" telah mengalami peluasan makna kepada makna baharu iaitu (i) belanja, (ii) tunjuk, (iii) intai dan (iv) konsep pemasaran bersepadu. Melalui kajian ini, makna payung berdasarkan penggunaan semasa dapat difahami dengan lebih jelas dan berpada. KATA KUNCI: Peluasan makna, pengguna Bahasa Melayu, Analisis Semantik Kognitif PENGENALAN Perkembangan ilmu sains dan teknologi turut mempengaruhi cara manusia berkomunikasi. Komunikasi bermula secara lisan kemudian berkembang kepada sistem tulisan sehingga terbentuknya komunikasi bertulis. Sejajar dengan perkembangan komunikasi, maka tradisi komunikasi tulisan juga semakin berkembang. Komunikasi tulisan bermula dari penggunaan daun, medium kertas dan yang terkini komunikasi dalam talian. Perkembangan komunikasi dalam talian ini telah memperlihatkan fenomena baharu, di mana ia telah mempengaruhi corak komunikasi, pemilihan dan penggunaan kata dalam kalangan pengguna bahasa Melayu khususnya. Dalam arus globalisasi kini, telah berlaku perkembangan teknologi maklumat dan komunikasi yang begitu pesat. Maka tidak hairanlah penggunaan internet sudah semakin meluas dalam komunikasi seharian, khusunya yang melibatkan penggunaan media sosial. Zaman teknologi ini telah mewujudkan pelbagai 799
Nor Fazilah Noor Din/Proceeding of ICECRS, 1 (2016) 799-810 medium komunikasi baharu. Kewujudan pelbagai media sosial seperti Facebook, Twitter, Myspace dan Instagram menjadikan medium penggunaan bahasa semakin meluas. Menurut Salinah Jaafar (2015), penggunaan bahasa yang tidak terkawal dalam media sosial bukan sahaja boleh mewujudkan suasana tidak tenteram, tetapi juga boleh menyebabkan berlakunya kerosakan kepada perkembangan sesuatu bahasa (hal.4). Menurutnya lagi, pelbagai bentuk bahasa baharu muncul dalam media sewenang-wenangnya tanpa mempedulikan peraturan dan sistem bahasa sedia ada. Pengguna bahasa hari ini cenderung untuk mencipta bentuk bahasa mereka sendiri (Salinah Jaafar, 2015). Contohnya, penggunaan singkatan kata ak/aq (aku), law (kalau), aptb (apa pun tak boleh) dan sebagainya. Selain itu itu, pengguna media sosial kerap kali mencampuradukkan bahasa Melayu dan bahasa Inggeris ketika berinteraksi. Perkara ini akan menyebabkan wujudnya bahasa rojak dan seterusnya akan membawa kesan negatif terhadap bahasa Melayu. Di samping itu, pengguna media sosial juga mudah terikut-ikut dengan manipulasi kata atau leksikal bahasa Melayu sehingga membentuk kata, istilah dan makna kata yang baharu. Penggunaan kata yang bersifat rencam ini telah menimbulkan keraguan dan kekeliruan dalam kalangan pengguna bahasa Melayu. Contohnya, penggunaan kata "payung" dalam kalangan pengguna bahasa Melayu. Makna sebenar "payung" menurut Kamus Dewan Edisi Keempat (2007) ialah alat bertangkai yang biasanya dibuat daripada kain, kertas dan sebagainya yang dipasang pada kerangka boleh lipat untuk melindungi seseorang atau sesuatu daripada terkena hujan atau panas matahari dan juga digunakan sebagai alat kebesaran raja. Namun, kini makna leksikal bagi "payung" telah diubah suai kepada makna baharu yang jauh menyimpang dari makna asal. Bentuk-bentuk seperti ini jelas menunjukkan bahawa masyarakat bahasa hari ini sudah mula sedikit demi sedikit terkeluar dari landasan penggunaan bahasa standard yang betul (Salinah Jaafar, 2015). Selain itu, kesalahan yang berulang-ulang dalam media (media cetak atau elektronik) secara berterusan akan menyebabkan pembaca menerimanya sebagai sesuatu yang betul (Mior Kamarul Shahid, 2015). Hal ini mungkin tidak akan mendatangkan masalah dalam jangka masa terdekat, tetapi akan menimbulkan masalah apabila pelajar yang menduduki peperiksaan menggunakan bentuk-bentuk bahasa seperti ini untuk menjawab soalan kertas peperiksaan bahasa Melayu sebagaimana contoh di bawah. Gambar : Kesalahan Menjawab Soalan Kertas Peperiksaan Bahasa Melayu 800
Nor Fazilah Noor Din/Proceeding of ICECRS, 1 (2016) 799-810 Walau bagaimanapun, jika dilihat dari aspek positif, kata "payung" boleh diperkembang dan diperluas sejajar dengan makna baharu yang diguna pakai oleh pengguna masa kini. Media sosial seperti Facebook, Twitter dan sembang internet semamangnya mampu untuk memperluaskan penyebaran bahasa Melayu dalam khalayak pengguna bahasa seantero dunia (Maslin Masrom, 2014). Oleh sebab itu, pengkaji berhasrat untuk menyelusuri makna baharu bagi kata "payung" berdasarkan konteks ayatsama ada di media sosial atau lain- lain media. OBJEKTIF 1. Menjelaskan makna baharu bagi kata "payung" dalam kalangan pengguna bahasa Melayu melalui media sosial dan media cetak. 2. Menghasilkan model kerangka jaringan radial bagi kata "payung". SEMANTIK KOGNITIF SEBAGAI SANDARAN KAJIAN Semantik kognitif adalah sebuah pendekatan yang berasaskan konsep embodiement ataupun pengalaman badaniah. Setiap individu mempunyai pengalaman masing-masing, maka berdasarkan pengalaman inilah timbulnya perbezaan dan kepelbagaian konsep dan pemikiran manusia.Hal ini dapat diperjelaskan lagi oleh Norsimah Mat Awal (2002), semantik kognitif adalah pendekatan yang bertunjangkan pengalaman (experientalist approach) yang mengambil kira pengalaman lampau dan alam sekeliling. Menerusi kajian ini, kata "payung" dilihat telah mengalami peluasan makna sehingga membentuk makna baharu seterusnya menghasilkan kata polisemi. Rentetan dari hal ini, persoalan polisemi ini akan dianalisis berdasarkan teori semantik kognitif. Istilah polisemi merujuk kepada satu perkataan yang mempunyai beberapa makna (Zulkifley Hamid, 2007). Melihat pada definisi polisemi jelas di sini bahawa terdapat beberapa makna yang berkaitan pada satu kata. Penghuraian makna bagi kata yang bersifat polisemi selalunya dibuat dengan menyenaraikan makna yang mentakrifkan kata tersebut (Norsimah Mat Awal, 2000). Penghuraian akan dibuat dengan menjelaskan makna teras kata "payung" menurut Kamus Dewan (2008) dengan makna-makna pinggiran yang baru ditemui. Kempson (1991) menjelaskan ada tiga cara telah dicuba oleh ahli bahasa dan ahli falsafah untuk memberi penjelasan makna pada bahasa semula jadi; (a) dengan cara mentafsirkan makna perkataan, (b) dengan caramentafsir sifat makna ayat dan (c) dengan menjelaskan proses perhubungan (hal. 13). Berdasarkan kajian ini cara pertama akan dipilih oleh pengkaji, di mana dalam cara pertama iaitu sesuatu makna perkataan dipilih sebagai asas untuk menerangkan makna ayat dan perhubungannya. Dengan kepesatan dan ledakan ilmu dewasa ini, di samping pengembangan dan penyempitan makna yang berlaku dalam kosa kata bahasa Melayu, penyusun kamus menghadapi cabaran dalam membuat penentuan makna baharu bagi sesuatu kata (Ibrahim Ahmad, 2002). Oleh sebab itu, dengan bantuan teori semantik kognitif, makna baharu bagi kata yang bersifat rencam harus dikaji dan dianalisis sebaiknya. Menurut Darwis Harahap (1994), yang dimaksudkan dengan luas ialah makna yang terkandung dalam sesuatu perkataan itu lebih luas daripada makna yang sebenarnya, manakala yang dimaksudkan denagn sempit pula ialah makna yang terkandung dalam perkataan tersebut semata-mata perkataan yang dinyatakan sahaja. Oleh sebab itu, pendekatan semantik kognitif diguna pakai untuk mengeneralisasikan makna-makna baharu bagi kata "payung" berdasarkan pengalaman badaniah seseorang individu. Struktur konsepsi yang berbeza bagi kata "payung" akan menghasilkan skema imej yang berbeza. Hal ini berikutan skema imej ini adalah berdasarkan pengalaman dan pergaulan manusia dengan dunia sekitarnya. Model Kerangka Jaringan Radial 801
Nor Fazilah Noor Din/Proceeding of ICECRS, 1 (2016) 799-810 Model kerangka jaringan radial adalah berasaskan teori protaip yang menerangkan peluasan makna sesuatu kata. Teori protaip ini berfungsi untuk menentukan kedudukan sesuatu entiti. Kedudukan sesuatu entiti tersebut akan menjelaskan makna utama (makna teras) dan makna pinggirannya. Norsimah Mat Awal (2002) menjelaskan entiti yang tidak mempunyai persamaan yang banyak dilabelkan sebagai ahli pinggiran. Oleh itu di dalam pendekatan teori prototaip, kedudukan di dalam satu-satu kategori adalah tidak pada tahap yang sama, ada yang menjadi ahli teras (makna teras) dan ada yang menjadi ahli pinggiran (makna pinggiran). DATA DAN KAEDAH ANALISIS Kaedah analisis yang dijalankan untuk mengenalpasti penggunaan kata "payung" ialah kaedah analisis teks yang telah diperbaharui dengan elemen linguistik terkomputasi (linguistik korpus). Melalui kaedah ini, pengkaji telah menganalisis penggunaan kata "payung" ini menerusi perisian webcorp dan juga analisis konkordans Pusat Rujukan Persuratan Melayu Dewan Bahasa dan Pustaka (DBP). Kata "payung" yang dianalisis dalam kajian ini dipetik dari laman sosial Facebook, Instagram, laman blog, laman sesawang, akhbar, rencana, majalah, teks sastera, dan kertas kerja. Kata "payung" ini yang ditemui dan dikenal pasti akan disemak keberadaannya di dalam kamus umum. Dalam hal ini, Kamus Dewan (2007) akan digunakan untuk menyemak setiap makna kata tersebut sama ada telah didokumentasi dalam kamus atau belum. Setiap ayat yang mempunyai kata "payung" akan disemak maknanya berdasarkan makna yang tercatat di dalam Kamus Dewan. Makna bagi kata "payung" akan disesusaikan dengan konteks ayat tersebut. Walau bagaimanapun, terdapat sebilangan besar kata "payung" yang ditemui tidak dapat disesuaikan dengan makna yang terdapat dalam Kamus Dewan.Oleh sebab itu, kata "payung" ini wajar dikaji dan diberi perhatian terhadap aspek peluasan makna "payung" yang diguna pakai oleh pengguna bahasa Melayu. ANALISIS DAN PERBINCANGAN Mengikut Kamus Dewan Edisi Keempat (2007) terdapat satu makna teras dan satu makna pinggiran. Makna- makna yang disenaraikan oleh Kamus Dewan adalah seperti berikut: Payung I: sejenis alat bertangkai yang biasanya dibuat daripada kain, kertas dan sebagainya yang dipasang pada kerangka boleh lipat untuk melindungi seseorang atau sesuatu daripada terkena hujan atau panas matahari dan juga digunakan sebagai alat kebesaran raja. Payung II : sejenis tumbuhan (herba), sejenis tumbuhan (palma), daun keruh, daun lat, daun sang, daun sar, daun segaluh, daun selebar. Jadual : Kata "Payung" dan Maknanya Menurut Kamus Dewan (2007) KATA/LEKSIKAL TAKRIF MENURUT KAMUS DEWAN (2007) Payung I Alat bertangkai yang biasanya dibuat daripada kain, kertas dan sebagainya yang dipasang pada kerangka boleh lipat untuk melindungi seseorang atau sesuatu daripada terkena hujan atau panas matahari dan juga digunakan sebagai alat kebesaran raja payung terjun : kain bulat yang diberi bertali pada tepinya dan digunakan untuk terjun dari kapal terbang (tempat tinggi dll) ki - sesutu yang melindungi, penaung, pelindung 802
Nor Fazilah Noor Din/Proceeding of ICECRS, 1 (2016) 799-810 berpayung : memakai payung berpayungkan : menggunakan sesuatu sebagai payung memayungi 1. Melindungi, (menutupkan) dengan payung 2. ki melindungi, menaungi Memayungkan : mempergunakan sebagai payung Payungan : tempat yang dipayungi, lindungan [ki :bermaksud kiasan] Payung II sejenis tumbuhan (herba) sejenis tumbuhan (pokok), daun keruh, daun lat, daun sang, daun sar, daun segaluhm daun selebar, sejenis tumbuhan rumpai Kata "payung" merupakan kata yang berada dalam kategori kata nama dan ini jelas terkandung pada makna teras. Berdasar contoh yang diberi, "payung I" membawa maksud sejenis alat bertangkai yang biasanya dibuat daripada kain, kertas dan sebagainya yang dipasang pada kerangka boleh lipat untuk melindungi seseorang atau sesuatu daripada terkena hujan atau panas matahari dan juga digunakan sebagai alat kebesaran raja. Apabila kata "payung" dirangkai bersama-sama kata "terjun" maka terbentuklah satu frasa baharu iaitu "payung terjun". Menurut Kamus Dewan (2007), payung terjun membawa maksud kain bulat yang diberi bertali pada tepinya dan digunakan untuk terjun dari kapal terbang atau tempat tinggi. Kata "payung" juga boleh menerima imbuhan awalan ber-, ber-...-kan, apitan meN-...-I, apitan meN-...-kan dan juga akhiran -an, yang masing-masing akan membentuk kata terbitan berpayung, berpayungkan, memayungi, memayungkan, dan payungan. Selain itu, menurut istilah saintifik, "payung" juga merupakan sejenis tumbuhan (herba), sejenis tumbuhan (palma), daun keruh, daun lat, daun sang, daun sar, daun segaluh, daun selebar. Peluasan Makna Kata "Payung" Pengkaji juga telah mengenal pasti sebanyak 117 045 jumlah kata daripada Pusat Rujukan Persuratan Melayu, Dewan Bahasa dan Pustaka dan 437 kata daripada perisian webcorp tentang penggunaa kata "payung" dalam kalangan penutur bahasa Melayu. Kesemua data yang diperoleh dan dipungut ini merangkumi medium akhbar, majalah, buku, teks sastera, laman blog, laman sesawang, kertas kerja dan juga laman sosial seperti facebook. Jadual : Perisian, Medium dan Jumlah Kata "Payung" yang Dikenal pasti PERISIAN MEDIUM JUMLAH KATA Webcorp Dewan Bahasa dan Pustaka Laman Sesawang Blogspot Facebook Akhbar Buku Majalah Teks Sastera Kertas Kerja 72 132 233 115 530 492 444 508 71 803
Nor Fazilah Noor Din/Proceeding of ICECRS, 1 (2016) 799-810 JUMLAH 117 482 Hasil analisis korpus telah menunjukkan, terdapat sebanyak 117 482 kata atau leksikal yang telah ditemui dalam medium-medium terpilih menerusi penggunaan perisian webcorp dan juga analisis konkordans Pusat Rujukan Persuratan Melayu (PRPM), Dewan Bahasa dan Pustaka. Daripada jumlah tersebut, terdapat sebanyak 437 kata "payung" dapat dikenal pasti menerusi perisian webcorp dan 117 045 kata "payung" ditemui dalam perisian analisis konkordans Pusat Rujukan Persuratan Melayu (PRPM), Dewan Bahasa dan Pustaka Berdasarkan jadual yang dinyatakan di atas, kepelbagaian medium yang digunakan akan membantu pengkaji menganalisis makna baharu bagi kata "payung", antaranya ialah penggunaan bahasa dalam media sosial, majalah, akhbar, laman sesawang, blog dan sebagainya. Makna baharu ini merupakan makna yang belum direkodkan dalam Kamus Dewan (2007). Hasil analisis ini akan digunakan untuk memperlihatkan proses peluasan makna bagi kata "payung". Jadual: Peluasan Makna "Payung" LEKSIS MAKNA CONTOH AYAT Payung III Belanja @tunkuhanis aka Ku Wafa ***payung*** crew cendol abang kalam. (FB/RSR/25) Bukti leksikal : Jenis makanan (cendol, coffee) TQ en. shuben ***payung*** coffee banana nie..! Lebiu (FB/AP/54) Pemayung Air coklat Starbuck sdapp. Terimakasih ***pemayung***. (FB/ZH/31) Orang yang membelanja Payung IV Tunjuk Sapa cakap Suri Yati tak ***payung***. Tgk abam2 ikan haruan ni..hasil tangkapan Suri. (FB/SYSS/13) ***Payung *** satu lagi gambar tuala sulam Vnie Design utk hari nie. (FB/AP/33) Bukti leksikal: Gambar, pic Tengku Adam Aqish Mikahil ***payung*** satu pic. (FB/KKSM/14) Payung V Intai Brusung..Mengintai dari tirai kamar. Jiran sebelah belanja, aq ***payung*** selamber. (FB/AG/22) Payung VI Bukti leksikal: mengintai Konsep bersepadu. pemasaran Penggabungan itu dijangka dilaksanakan dengan diterajui empat syarikat kewangan Peringkat-1 serta satu atau dua lagi firma ***payung*** yang mempunyai modal besar. (AK/E/98) Bukti leksikal : Syarikat, firma, Dalam usaha mewujudkan syarikat gergasi untuk menjadi ***payung*** kepada semua syarikat kerajaan yang 804
Nor Fazilah Noor Din/Proceeding of ICECRS, 1 (2016) 799-810 beroperasi di pelbagai bidang, faktor paling penting yang membantu menjamin ialah mutu pengurusan. (B/EK/93) kejayaannya AFB turut dipilih antara syarikat ***payung*** adalah kerana mempunyai syarikat induk gergasi iaitu Lembaga Tabung Angkatan Tentera (LTAT), antara institusi dana terkemuka negara yang mengendalikan dana kira-kira RM10 bilion di pasaran tempatan.(AK/E/98) Makna III: "payung" bermaksud belanja "Belanja" bermaksud "mengeluarkan wang untuk orang lain (sama ada orang tersebut di bawah tanggungannya ataupun sebaliknya) yang bertujuan hanya untuk suka-suka atau untuk merapatkan hubungan atau atas dasar tanggungjawab" (Kamus Dewan, 2007). Rentang kata yang berkolokasi dengan kata "payung" ini merupakan jenis-jenis makanan atau hidangan seperti cendol, lunch, dinner dan meals, maka jelas bahawa makna baharu "belanja" mempunyai kolokasi yang repat dengan kata "payung". Apabila kata "payung" ini diberi imbuhan awalan pe- maka terhasillah kata "pemayung" yang bermaksud "individu yang membiayai sesuatu kepada individu lain" atau "pembelanja". Jelas di sini bahawa kata "payung" itu telah diluaskan maknanya kepada makna baharu, seterusnya kata ini juga telah menerkitkan kata terbitan "pemayung" yang turut berlaku peluasan makna bagi "payung". Kata ini merupakan salah satu bahasa slanga yang berlaku dalam kalangan masyarakat kita pada hari ini. Slanga atau sering disebut sebagai bahasa kutu ialah kata-kata atau ungkapan yang tergolong dalam bahasa tidak rasmi, tidak baku atau bersifat musiman, biasanya digunakan oleh golongan remaja atau kelompok sosial tertentu untuk tujuan komunikasi (Ibrahim Ahmad, 2002, hal. 116). Sejajar dengan perkembangan era teknologi dan komunikasi, masyarakat hari ini, golongan remaja khususnya sering menggunakan media- media sosial sebagai laman untuk berbual sehinggakan terbentuk satu kata atau istilah baharu yang mendukung makna yang berbeza daripada makna asalnya. Walaupun kata baharu ini dilihat berbentuk slanga, namun penggunaannya amat meluas dalam kelompok sosial tertentu sehingga membentuk kosa kata tersendiri dalam konteks penggunanya. Kata Sumber : Makna Rentang Kata Konotasi Bahasa Contoh ayat @tunkuhanis aka Ku Wafa ***payung*** krew cendol abang Kalam. (FB/RSR/25) TQ en. shuben ***payung*** coffee banana nie..! Lebiu (FB/AP/54) Alangkah sedap klu ada yg ***payung*** lunch rini. (FB/IN/56) : Laman sosial Facebook, laman blog (berbeza penulisnya) : : : : : Payung III Merujuk kepada makna "belanja". abang, hakak, cendol, gambar, sedap, coffee Positif Bahasa slanga, bahasa remaja Makna IV: Tunjuk Makna "payung" yang dikenal pasti melalui penggunaannya oleh masyarakat hari ini turut memperlihatkan makna "payung" itu sebagai aktiviti "tunjuk". Menurut Kamus Dewan (2007), leksis "tunjuk" merujuk menampakkan diri atau memperlihatkan. Rentang kata yang berkolokasi dengan kata "payung" ini ialah 805
Nor Fazilah Noor Din/Proceeding of ICECRS, 1 (2016) 799-810 gambar dan picture (pengguna laman sosial meringkaskannya kepada kata pic). Oleh sebab itu, bukti leksikal ini "menunjukkan sesuatu", atau dengan lebih jelasnya "memperlihatkan gambar atau picture kepada khalayak". Kata ini merupakan bahasa slanga yang digunakan oleh kelompok sosial tertentu pada masa kini. Penggunaan kata "payung" yang membawa maksud "tunjuk" ini begitu berleluasa penggunaannya lebih-lebih lagi melalui media sosial seperti Facebook dan laman-laman blog. Fenomena ini telah memperlihatkan kecenderungan penggunaannya dengan makna baharunya menjadi semakin mantap dan boleh dikodkan dalam usaha penyusunan kamus umum kelak. Menurut Ibrahim Ahmad (2002), alangkah rugi sekiranya kata-kata slanga ini dipandang enteng walhal kata ini berpotensi untuk diperkembang dan diserapkan penggunaanya menjadi bahasa baku suatu hari nanti (hal. 116). Oleh itu amat wajar kata ini dirakamkan agar ia tidak lupus oleh peredaran masa. Kata Sumber : Makna Rentang Kata Konotasi Bahasa Contoh ayat Sapa cakap Suri Yati tak ***payung***. Tgk abam2, ikan haruan ni..hasil tangkapan Suri. (FB/SYSS/13) ***Payung*** satu lagi gambar tuala sulam Vnie Design utk hari nie. (FB/AP/33) Tengku Adam Aqish Mikahil ***payung*** satu pic. (FB/KKSM/14) : Laman sosial Facebook, laman blog (berbeza penulisnya) Merujuk kepada makna "tunjuk sesuatu" : pic, gambar : Positif : : Bahasa slanga, bahasa remaja : Payung IV Makna V : Intai Kata "payung" dalam konteks penggunaan yang baharu dalam kalangan pengguna bahasa Melayu hari ini turut memperlihatkan maksud "intai" atau lebih mudahnya ia bermaksud "lihat secara sembunyi". Walau bagaimanapun, kekerapan penggunaan kata ini yang mendukung makna "intai" adalah rendah berbanding makna pinggiran "belanja" dan "tunjuk". Rentang kata yang berkolokasi dengan leksis "payung" yang membawa makna "intai" ini ialah "tirai kamar" dan "mengintai". Maka, secara logiknya aktiviti mengintai atau melihat secara sembunyi ini dilakukan dibalik tirai kamar atau langsir. Penggunaan kata "payung" dalam makna baharu "intai" ini merupakan bahasa yang diguna pakai oleh golongan remaja atau kelompok sosial tertentu.Walau bagaimanapun, makna baharu ini mempunyai konotasi yang negatif kerana makna yang didukung ini menjelaskan "keadaan mengintai atau melihat secara sembunyi". Pada masa yang sama makna konotasi "melihat secara sembunyi" ini digantikan dengan kata "payung" ini agar makna negatif itu tidak terpancar secara langsung apabila khalayak sedang membaca tulisan penulis. Berdasarkan makna "intai" ini, ia dapat disamakan dengan makna "skodeng". Kata "skodeng" juga merupakan salah satu bahasa remaja yang berkonotasi negatif. Kata "skodeng" dan "payung" ini berkonotasi negatif kerana perbuatan ini diperlihatkan sebagai perbuatan yang tidak bermoral.Kata skodeng ini merujuk kepada perbuatan mengintip seseorang. Persamaan antara kata "payung" dan "skodeng" ialah kedua-dua kata ini memberi makna "perbuatan memerhati yang dilakukan secara sembunyi dan berselindung". Walau bagaimanapun, kedua-dua kata ini ("skodeng" dan "payung") mempunyai perbezaan yang ketara, iaitu kata "skodeng" merupakan kata baharu dengan makna yang baharu yang dicipta oleh kelompok sosial tertentu, manakala kata "payung" pula telah mengalami peluasan makna dari maksud asalnya "payung", iaitu 806
Nor Fazilah Noor Din/Proceeding of ICECRS, 1 (2016) 799-810 alat untuk melindungi diri dari hujan atau panas kepada pembentukan makna baharu iaitu "mengintai atau melihat secara sembunyi". Kata Sumber Makna "mengintai sesuatu". Rentang Kata Konotasi Bahasa Contoh ayat aq ***payung*** selamber. (FB/AG/22) : : : Payung V Laman sosial Facebook Merujuk kepada makna "tengok secara sembunyi" atau : : : : mengintai, tirai kamar Negatif Bahasa slanga, bahasa remaja Brusung..Mengintai dari tirai kamar. Jiran sebelah belanja, Makna VI :Konsep pemasaran bersepadu Menurut istilah ekonomi, makna "payung" merupakan sebuah konsep pemasaran bersepadu. Dalam bahasa yang lebih mudah, konsep "payung" merupakan sebuah program atau inisiatif pihak kerajaan untuk membantu syarikat yang kurang berkemampuan atau kurang kemudahan agar bergerak dan bekerja bersama-sama sebuah syarikat yang kukuh dalam usaha melaksanakan atau merealisasikan sesuatu objektif atau projek yang dirancang. Menurut Jumahira Nurdin (2010), melalui pemasaran bersepadu, sesebuah syarikat kecil memperoleh pasaran terjamin melalui kontrak kerajaan/pasaran terbuka dan bayaran segera. Helmi (2004) pula memberi makna kepada konsep payung iaitu "pada peringkat dalam negara, terdapat konsep yang khusus bagi membantu pengusaha-pengusaha kecil mendapatkan peluang-peluang perniagaan". Perkataan "payung" ini jelas melambangkan salah satu konsep dalam dunia keusahawanan atau perniagaan. Oleh sebab itu, kata "payung" ini berkolokasi dengan kata "syarikat" dan "firma". Maka, kata "payung" ini merupakan kata daripada laras bahasa ekonomi. Kata ini jelas menunjukkan makna yang berkonotasi positif kerana ia merupakan satu usaha memayungi atau usaha membantu menerajui sesebuah syarikat untuk bergerak bersama-sama untuk mencapai sesuatu matlamat. Kata Sumber Makna Rentang Kata Konotasi Bahasa : : : : : : Payung VI Akhbar, majalah, buku, laman blog dan laman sesawang Merujuk kepada sebuah konsep pemasaran bersepadu menjadi, konsep, payung, firma, syarikat, meneraju, menjamin, berupaya, kejayaan Positif laras ekonomi Contoh ayat : Suria Mahsuri Sdn Bhd (Mahsuri) akan mengendalikan cadangan penggabungan itu yang dijangka mewujudkan salah satu syarikat ***payung*** bagi menerajui syarikat kewangan tempatan. (AK/E/98) Menurut sumber itu, EON Finance dijangka dijadikan syarikat ***payung*** manakala CCM dan tujuh firma kewangan lain digabungkan di bawahnya. (AK/E/98) Penggabungan itu dijangka dilaksanakan dengan diterajui empat syarikat kewangan Peringkat-1 sertasatu atau dua lagi firma ***payung*** yang mempunyai modal besar. (AK/E/98) 807
Nor Fazilah Noor Din/Proceeding of ICECRS, 1 (2016) 799-810 Model Kerangka Jaringan Radial PAYUNG I PAYUNG Makna Teras Alat bertangkai yang biasanya dibuat daripada kain, kertas dan sebagainya yang dipasang pada kerangka boleh lipat untuk melindungi seseorang atau sesuatu daripada terkena hujan atau panas matahari dan juga digunakan sebagai alat kebesaran raja. Memayungi : melindungi (Kamus Dewan, 2008) PAYUNG II Makna Pinggiran -Merujuk sejenis tumbuhan (herba) atau sejenis tumbuhan (pokok), daun keruh, daun lat, daun sang, daun sar, daun segaluhm daun selebar, sejenis tumbuhan rumpai PAYUNG III Merujuk kepada BELANJA
Pemayung : orang yang membiayai PAYUNG IV Merujuk kepada TUNJUK PAYUNG V Merujuk kepada perbuatan INTAI. PAYUNG VI 808 Merujuk kepada KONSEP PEMASARAN BERSEPADU. - Sebuah program atau inisiatif pihak kerajaan untuk membantu syarikat yang kurang berkemampuan atau kurang kemudahan agar bergerak dan bekerja bersama- sama sebuah syarikat yang kukuh dalam usaha melaksanakan atau merealisasikan sesuatu objektif/projek yang dirancang.
Nor Fazilah Noor Din/Proceeding of ICECRS, 1 (2016) 799-810 KESIMPULAN Pada bahagian awal, pengkaji telah menggunakan teori semantik kognitif sebagai satu pendekatan bagi menganalisis peluasan makna kata. Norsimah Mat Awal dan Nor Hashimah Jalaludin (2011) menyatakan bahawa pendekatan semantik kognitif mengambil kira aspek pengalaman dan orientasi tubuh badan atau aspek badaniah (hal. 168). Menerusi pengalaman inilah wujudnya kepelbagaian skema imej bagi sesuatu perkara abstrak. Maka, jelas bahawa kata "payung" telah dianalisis dengan mengambil kira aspek embodiement ataupun pengalaman yang wujud oleh pengguna bahasa tersebut. Dapatan analisis data menunjukkan terdapat empat makna pinggiran bagi kata "payung" yang digunakan pada ketika ini. Keempat-empat makna pinggiran ini telah membuktikan bahawa kata "payung" telah mengalami peluasan makna sehingga tercipta makna baharu seperti "belanja", " intai", "tunjuk" dan juga "sebuah konsep pemasaran bersepadu". Kamus Dewan (2008) jelas menyatakan bahawa leksikal "payung" memberi dua makna iaitu makna terasnya ialah satu alat untuk melindungi daripada hujan dan panas, manakala makna pinggirannya pula ialah sejenis tumbuhan herba. Setelah analisis data ini dilengkapkan, maka makna pinggiran bagi leksikal "payung" boleh diperluaskan lagi, seterusnya boleh digunakan untuk pengekodan bahasa. Pemasukan kata-kata atau ungkapan slanga mahupun kata yang muncul dari laras-laras tertentu dalam kamus dirasakan amat perlu untuk memperkaya kosa kata bahasa Melayu (Ibrahim Ahmad, 2002, hal. 119). RUJUKAN Darwis Harahap. (1994). Binaan Makna. Kuala Lumpur: Dewan Bahasa dan Pustaka. Helmi. (2004). Sistem sokongan bagi perniagaan kecil. Diakses pada 6 Disember 2015 daripada Ibrahim Ahmad . (2002). Perkamusan Melayu : Satu pengenalan. Kuala Lumpur : Dewan Bahasa dan Pustaka. Jumahira Nurdin. (2010). Perdagangan E-Learning . Tingkatan 4, Bab 5, Industri Kecil danSederhana (IKS). daripada Diakses pada 6 Disember 2015 Kamus Dewan (edisi ketiga). (2002). Kuala Lumpur: Dewan Bahasa dan Pustaka. Maslin Masrom. (2015, November). Promosi bahasa di alam maya.Dewan Bahasa, 11, 9-12). Mior Kamarul Shahid. (2015, Mac). Bahasa: Sejauh manakah media peduli?.Dewan Bahasa, 3, 8-10). Mohd Riduwan Wahab. (2015, Mac). Media berkuasa "memukau" pengguna bahasa. DewanBahasa, 3, 2-3). Norsimah Mat Awal. (2002). Dari buah yang lunak ke angin yang lunak : Analisis peluasan makna kata adjektif indera. Prosiding 2nd ASEAN Linguistik Asean, hal. 181-191. Norsimah Mat Awal. (2000). Penuh, kecil dan besar :Analisis peluasan makna dari sudut teori prototaip. Kertas kerja dibentangkan dalam Seminar Antarabangsa Bahasa Melayu Alaf Baru. Anjuran Jabatan UiTM pada 25 - 27 September 2000, anjuran Pusat Bahasa Universiti Teknologi MARA. 809
Nor Fazilah Noor Din/Proceeding of ICECRS, 1 (2016) 799-810 Nor Hashimah Jalaluddin, Mohammad Fadzeli Jaafar dan Harishon Radzi (Eds.). (2011).Kepelbagaian dimensi linguistik. Bangi: Penerbit Universiti Kebangsaan Malaysia. Kempson, R. M. (1991). Teori semantik bagi penterjemah(Zaiton Ab. Rahman, Trans.). Kuala Lumpur: Dewan Bahasa dan Pustaka. Salinah Ja'far. (2015, Mac). Media pembentuk acuan bahasa Melayu warga. Dewan Bahasa, 3, 4-7). Zulkiefley Hamid, Ramli Md. Salleh dan Rahim Aman (Eds.). (2007). Linguistik Melayu. Bangi: Penerbit Universiti Kebangsaan Malaysia. 810