3 MTB-MLE (Kapampangan) Kapat a Kwarter - Modyul 27: Week 3 Akikilala ampon Agagamit la ring Preposition at Prepositional Phrases
MTB-MLE - Katlung Gradu Alternative Delivery Mode Kapat a Kwarter - Modyul 27: Akikilala ampon Agagamit la ring Preposition at Prepositional Phrases Unang Edisyon, 2020 Isinasaad sa Batas Republika 8293, Seksiyon 176 na: Hindi maaaring magkaroon ng karapatang-sipi sa anomang akda ang Pamahalaan ng Pilipinas. Gayonpaman, kailangan muna ang pahintulot ng ahensiya o tanggapan ng pamahalaan na naghanda ng akda kung ito ay pagkakakitaan. Kabilang sa mga maaaring gawin ng nasabing ahensiya o tanggapan ay ang pagtakda ng kaukulang bayad. Ang mga akda (kuwento, seleksiyon, tula, awit, larawan, ngalan ng produkto o brand name, tatak o trademark, palabas sa telebisiyon, pelikula, atbp.) na ginamit sa modyul na ito ay nagtataglay ng karapatang-ari ng mga iyon. Pinagsumikapang matunton ang mga ito upang makuha ang pahintulot sa paggamit ng materyales. Hindi inaangkin ng mga tagapaglathala at mga may-akda ang karapatang-aring iyon. Ang anomang gamit maliban sa modyul na ito ay kinakailangan ng pahintulot mula sa mga orihinal na may-akda ng mga ito. Walang anomang parte ng materyales na ito ang maaaring kopyahin o ilimbag sa anomang paraan nang walang pahintulot sa kagawaran. Inilathala ng Kagawaran ng Edukasyon Kalihim: Leonor Magtolis Briones Pangalawang Kalihim: Diosdado M. San Antonio Bumuo sa Pagsusulat ng Modyul Manunulat: Carla Valencia Medina Patnugot: Leha L. Regala Tagasuri: Cherry G. Vinluan EdD Tagaguhit: Carla Valencia Medina Tagalapat: Erwin H. Iruma Tagapamahala: Engr. Edgard C. Domingo PhD, CESO V- Schools Division Superintendent Melissa S. Sanchez PhD, CESE- Asst. Schools Division Superintendent Shirley B. Zipagan PhD- Asst. Schools Division Superintendent Celia R. Lacanlale PhD, Chief, CID Cherry G. Vinluan EdD, EPS Filipino Ruby Murallos Jimenez PhD, EPS-LRMS June D. Cunanan- EPS, ADM Division Coordinator Inilimbag sa Pilipinas ng SDO Pampanga Kagawaran ng Edukasyon - Rehiyon III Office Address: High School Blvd., Barangay Lourdes City of San Fernando (P) Telefax: E-mail Address:
MTB-MLE (Kapampangan) Kapat a Kwarter - Modyul 27: Week 3 Akikilala ampon Agagamit la ring Preposition at Prepositional Phrases 3
Paunang Salita Para sa tagapagdaloy: Malugod na pagtanggap sa asignaturang MTB-MLE 3 ng Alternative Delivery Mode (ADM) Modyul para sa araling Akikilala ampon Agagamit la ring Preposition at Prepositional Phrases! Ang modyul na ito ay pinagtulungang dinisenyo, nilinang at sinuri ng mga edukador mula sa pampubliko at pampribadong institusyon upang gabayan ka, ang gurong tagapagdaloy upang matulungang makamit ng mag-aaral ang pamantayang itinakda ng Kurikulum ng K to12 habang kanilang pinanagumpayan ang pansarili, panlipunan at pang-ekonomikong hamon sa pag-aaral. Ang tulong-aral na ito ay umaasang makauugnay ang mag-aaral sa mapatnubay at malayang pagkatuto sa mga gawain ayon sa kanilang kakayahan, bilis at oras. Naglalayon din itong matulungan ang mag-aaral upang makamit ang ika-21 siglong mga kasanayan habang isinasaalang-alang ang kanilang mga pangangailangan at kalagayan. Bilang karagdagan sa materyal ng pangunahing teksto, makikita ninyo ang kahong ito sa pinakakatawan ng modyul: Mga Tala para sa Guro Ito'y naglalaman ng mga paalala, panulong o estratehiyang magagamit sa paggabay sa mag-aaral. Bilang tagapagdaloy, inaasahang bibigyan mo ng paunang kaalaman ang mag-aaral kung paano gamitin ang modyul na ito. Kinakailangan ding subaybayan at itala ang pag-unlad nila habang hinahayaan silang pamahalaan ang kanilang sariling pagkatuto. Bukod dito, inaasahan mula sa iyo na higit pang hikayatin at gabayan ang mag-aaral habang isinasagawa ang mga gawaing nakapaloob sa modyul. ii
Para sa mag-aaral: Malugod na pagtanggap sa asignaturang MTB-MLE 3 ng Alternative Delivery Mode (ADM) Modyul para sa araling Akikilala ampon Agagamit la ring Preposition at Prepositional Phrases! Ang modyul na ito ay ginawa bilang tugon sa iyong pangangailangan. Layunin nitong matulungan ka sa iyong pag-aaral habang wala ka sa loob ng silid-aralan. Hangad din nitong madulutan ka ng mga makabuluhang oportunidad sa pagkatuto. Ang modyul na ito ay may mga bahagi at icon na dapat mong maunawaan. Alamin Sa bahaging ito, malalaman mo ang mga dapat mong matutuhan sa modyul. Subukin Sa pagsusulit na ito, makikita natin kung ano na ang kaalaman mo sa aralin ng modyul. Kung nakuha mo ang lahat ng tamang sagot (100%), maaari mong laktawan ang bahaging ito ng modyul. Balikan Ito ay maikling pagsasanay o balik-aral upang matulungan kang maiugnay ang kasalukuyang aralin sa naunang leksyon. Tuklasin Sa bahaging ito, ang bagong aralin ay ipakikilala sa iyo sa maraming paraan tulad ng isang kuwento, awitin, tula, pambukas na suliranin, gawain o isang sitwasyon. Suriin Sa seksyong ito, bibigyan ka ng maikling pagtalakay sa aralin. Layunin nitong matulungan kang maunawaan ang bagong konsepto at mga kasanayan. Pagyamanin Binubuo ito ng mga gawaing para sa malayang pagsasanay upang mapagtibay ang iyong pang-unawa at mga kasanayan sa paksa. Maaari mong iwasto ang mga sagot mo sa pagsasanay gamit ang susi sa pagwawasto sa huling bahagi ng modyul. Isaisip Naglalaman ito ng mga katanungan o pupunan ang patlang ng pangungusap o talata upang maproseso kung anong natutuhan mo mula sa aralin. Isagawa Ito ay naglalaman ng gawaing makatutulong sa iyo upang maisalin ang bagong kaalaman o kasanayan sa tunay na sitwasyon o realidad ng buhay. iii
Tayahin Ito ay gawain na naglalayong matasa o masukat ang antas ng pagkatuto sa pagkamit ng natutuhang kompetensi. Karagdagang Gawain Sa bahaging ito, may ibibigay sa iyong panibagong gawain upang pagyamanin ang iyong kaalaman o kasanayan sa natutuhang aralin. Susi sa Pagwawasto Naglalaman ito ng mga tamang sagot sa lahat ng mga gawain sa modyul. Sa katapusan ng modyul na ito, makikita mo rin ang: Sanggunian Ito ang talaan ng lahat ng pinagkuhanan sa paglikha o paglinang ng modyul na ito. Ang sumusunod ay mahahalagang paalala sa paggamit ng modyul na ito: 1. Gamitin ang modyul nang may pag-iingat. Huwag lalagyan ng marka o sulat ang anomang bahagi ng modyul. Gumamit ng hiwalay na papel sa pagsagot sa mga pagsasanay. 2. Huwag kalimutang sagutin ang Subukin bago lumipat sa iba pang gawaing napapaloob sa modyul. 3. Basahing mabuti ang mga panuto bago gawin ang bawat pagsasanay. 4. Obserbahan ang katapatan at integridad sa pagsasagawa ng mga gawain at sa pagwawasto ng mga kasagutan. 5. Tapusin ang kasalukuyang gawain bago pumunta sa iba pang pagsasanay. 6. Pakibalik ang modyul na ito sa iyong guro o tagapagdaloy kung tapos nang sagutin lahat ng pagsasanay. Kung sakaling ikaw ay mahirapang sagutin ang mga gawain sa modyul na ito, huwag mag-aalinlangang konsultahin ang inyong guro o tagapagdaloy. Maaari ka ring humingi ng tulong kay nanay o tatay, o sa nakatatanda mong kapatid o sino man sa iyong mga kasama sa bahay na mas nakatatanda sa iyo. Laging itanim sa iyong isipang hindi ka nag-iisa. Umaasa kami, sa pamamagitan ng modyul na ito, makararanas ka ng makahulugang pagkatuto at makakakuha ka ng malalim na pang-unawa sa kaugnay na mga kompetensi. Kaya mo ito! iv
Pakibalwan Ing modyul ayni atin yang aliwa-liwang pamagsane ban linangan ing kakayanan mu king pamangilala ampon pamangamit karing preposition at prepositional phrases. Bayu ya mayari ing modyul ayni, asahan ku ing kakayanan mu karing pakatuki: 1. akilala ampon agamit la ring preposition ampon prepositional phrases (MT3G-IVh-2.6.) 2. apakit ing pamanyaup, pamisanmetung ampon lugud king pamilya Subukan King pamagsaneng ini akit tamu nung nanu na ing kebalwan mu king modyul ayni. Gamitan me ing pamantayan king lalam: Pilinan ya ing ustung grupu ning salita tungkul karing balang litratu. Isulat ing letra ning pakibatking papil. 1. A. ding gule kilub ning kaing B. ding gule gilid ning kaing C. ding gule lual ning kaing D. ding gule lalam ning kaing 2. A. ding gule babo ning lamesa B. ding gule gilid ning lamesa C. ding gule lual ning lamesa D. ding gule lalam ning lamesa 1
3. A. ding gule king arap ning lalaki B. ding gule gilid ning lalaki C. ding gule gulut ning lalaki D. ding gule lalam ning lalaki 4. A. ding gule king babo ning lalaki B. ding gule gilid ning lalaki C. ding gule gulut ning lalaki D. ding gule lalam ning lalaki 5. A. ing kulabasababo ning luklukan B. ing kulabasa gilid ning luklukan C. ing kulabasa gulut ning luklukan D. ing kulabasa lalam ning luklukan 2
Lisyun 1 Pamangilala ampon Pamangamit karing Preposition at Prepositional Phrases Maulaga ing abalu mu ing eksaktung direksyun o lokasyun ning metung a bage ban mas malagwa ing pamanintun king metung a bage, lugal o tau. Ing pamanyagut karing pamagsane king modyul ayni makasaup ya kekang magaral ban aintindyan ampon atandanan mu ing aliwa-liwang direksyun o lokasyun ning metung a bage, lugal o tau. Balikan King pamangilala karing preposition ampon prepositional phrases, maulaga ing atin kang kebalwan karing panlagyu (nouns) ampon pamalit panlagyu (pronouns) uling ding preposition ilang tutuglung karing panlagyu ampon pamalit panlagyu. Anya balikan tala ring milabas tang pegaralan tungkul karing panlagyu ampon pamalit lagyu kapamilatan ning pamanyagut karing pakatuking kutang king lalam. Isulat ing kekang pakibat king papil. Ding pakatuking amanu king lalam pisamut lang panlagyu ampon pamalit lagyu. Sabyan nung panlagyu o pamalit lagyu ya kapamilatan ning pamanyulat king ustung dane king lele ning litratu. 3
basket aku bale ika gule karela PANLAGYU PAMALIT LAGYU Mga Tala para sa Guro Ang inyong patnubay at pagsubaybay ay kinakailangan ng iyong mag-aaral upang matutuhan niya ang mga aralin at masagutan ng wasto ang mga gawain sa kagamitang ito. 4
Tuklasan Magaling! Ngeni gamitan taya ing kebalwan mu karing panlagyu ampon pamalit lagyu ban kilalanan tala ring preposition at prepositional phrase. Basan me ing dayalogu da ri Tatang Mando ampo ring kayang anak i Clara at I Ara. Aldo ning Sabadu, masaya lang atyu king gulut ning bale ri Tatang Mando, Clara ampong Ara. Ara: Tatang, Clara, kasaya ku naman ngening akakit kula ring gule king arap ko. Lawen mu la, karakal da ring gule king kilub basket. Tatang Mando: Wa anak, masanting abalu taya ing programang "quarantanim". Ngening panaun ning Covid-19, e malyaring manatili king lual bale. Clara: Anya masanting ing menanaman tamu king gulut tamung bale. Makaiwas tana king sakit, makatipid tamu pa king panyaliwan. 5
Tatang Mando: Ustu ka karin anak. Makasiguradu tamu pang malinis at masustansiya ing kakanan tamu. Tara na, pupulan ta nala pa ring sibuyas atyu king lele da ring okra. Ara: Kayari ku la lege ring gule king kilub bale Tatang, sopan dakayung ating Clara. Pakibatan la ring pakatuking kutang. Isulat ing pakibatking papil. 1. Nukarin la mamupul gule di Tatang Mando, Clara ampon Ara? A. king arap bale B. king gulut bale C. king kilub bale D. king lalam bale 2. Nukarin da la lege ring karelang pupul a gule? A. king arap kaing B. king gulut kaing C. king kilub kaing D. king lalam kaing 3. Bakit ali la malyaring manatili king lual bale di Tatang Mando, Clara ampon Ara? A. ban makaiwas king albug B. ban makaiwas king gastus C. ban makaiwas karing managal asu D. ban makaiwas king pandemya, Covid-19 4. Nukarin la makatanam ding sibuyas? A. king arap da ring okra B. king gulut da ring okra C. king lalam da ring okra D. king lele ra ring okra 5. Nukarin na la dala Ara ringkarelang pinupul a gule? A. king arap bale B. king gulut bale C. king kilub bale D. king lalam bale 6
Suryan Basan la ring pakatuking telatag a menibatan king binasa mung dayalogu. Mamupul lang gule king gulut bale • Marakal la ring gule king kilub basket. • Ngening panaun ning Covid-19, e malyaring manatili king lual bale. Pupulan ta nala pa ring sibuyas atyu king lele ra ring okra. Nukarin la mamupul gule? king gulut bale Ilage ku la ring pinupul a gule king kilub bale. Nukarin la makalage ring gule? king kilub basket Nukarin la e malyaring manatili king panaun ning Covid? king lual bale Nukarin la pupulan ding sibuyas? king lele da ring carrots Nukarin dala ilage ring apupul dang gule? king kilub bale Nanu ing tutukuyan da ring balang grupu da ring amanung makagulis? direksyun o lokasyun Magaling! Ding amanu o grupu da ring amanung tutukuy king direksyun o lokasyun awsan talang preposition o prepositional phrases. impormasyun tungkul king lokasyun, direksyun, espasyu, o oras. Deng preposition kadalasan parti na la ning grupu ning amanu uling atin lang parating katuking panlagyu o pamalit panlagyu. Deng Preposition mamye lang Alimbawa: Ing asu linundag ya babo bakud. Munta ku king doktor 7
Pagyamanan Tune ping makiramdam ka kanaku. Mekeni't magsane kapa. Gabe a Pamagsane 1 Lawen me ing posisyun na ning bayabas. Pitayid mu la ring ustung preposition karing katumbas dang amanu gamit ing gulis. A. arap B. babo C. lele D. kilub E. lalam Gabe a Pamagtasa 1 Isulat mu la ring ustung preposition karing baling litratu. 1. 2. 8
3. 4. 5. Gabe a Pamagsane 2 Pwera king pamananaman da ri Tatang Mando, Clara at Ara, atin la namang sese pusa ring mikapatad a taganang kaluguran da. Tara't basan me ing poesia king lalam. Nukarin la ring Sese? nang Carla Valencia Medina Ating mikapatad lagyu ra Clara at Ara Ating lang sese pusa, lima la King sobra ra dakal, aldo-aldo pantunan da la Nukarin la kaya pupunta? I Kat matudtud ya babo luklukan Samantalang i Ket atyu king lele pipanganan Oyta i Kit panagalan ne ing dagis kilub bale I Kot naman makabante ya karing arap sinampe AI Kut mamyalung yang bola lalam lamesa Atin la palang kanya kanyang gagawan ding karelang sese Pakibatan la ring pakatuking kutang. Isulat king papil ding kekang pakibat. 1. Nanu la ring sese ra ring mikapatad? 2. Pilan la ring karelang sese? 3. Nukarin ya i Kat? 4. Nukarin ya I Kit? 9
5. Nukarin ya i Kot? 6. Nanu la ring prepositions a megamit king poesia? Sumulat atlu. Gabe a Pamagtasa 2 Gagaling naka, anak! Tune pin antindian mung masalese ing kekang babasan. Keni at pakibatan me ing tutuking pamagsane. Basan me ing kwentu. Pakibatan me ing kutang king kekang papil. Ding Mikapatad nang Carla Valencia Medina Maganaka at masipag lang anak di Clara ampo ing kayang wali, i Ara. Kaynakan da pamu, tirwanan da nalang sumaup king obra bale ring kayang Tatang Mando at Inang Selya. Kagising dang abak, mangadi la ampon magpasalamat king Apung Ginu saka ra na umpisan ing obrang bale. Ilele ra ing karelang pipagkeran king kilub paradul. Ilage ra la ring karelang pyalungan king lalam lamesa. Iligpit dala ringkarelang libru king istanti. Kayari reng lininis ing kwartung pitudturan, sumaup la maglinis king kilub bale. Iligpit de ing keng babo lamesa bayu la mangan almusal saka la munta king gulut bale ban manugtug tanaman. Masaya la ri Tatang Mando ampon Inang Selya king ganaka at sipagan da ring karelang anak. Gulisan mu la ring megamit a prepositional phrase king kwentu. 1. Ilele raing karelang pipagkeran king kilub paradul. 2. Ilage ra la ring karelang pyalungan king lalam lamesa. 3. Iligpit dala ring karelang libru king istanti. 4. Sumaup la maglinis king kilub bale. 5. Iligpit de ing keng babo lamesa bayu la mangan. 10
Malayang Pamagsane 1 Pagaralan ing litratu. Gamitan ing ustung preposition karing balang telatag makasulat king kaun. kilub wanan kayli lalam babo libutad 1. Ing pusa atyu king ________ ning luklukan. 2. Ing asu atyu king ________ ning lamesa. 3. Ing munika atyu king ________ ra ring ulunan. 4. Ing lampshade atyu king ________ ning luklukan. 5. Ing payung atyu king________ da ring ulunan. 11
MalayangPamagtasa 1 Isulat la ring ustung preposition karing pakatuking pusisyun da ring animalis. Malayang Pamagsane 2 Magaling! Ngeni naman, isulat me ing ustung prepositional phrase. 1. Ing orasan atyu ______. 2. Ing bola atyu ______. 3. Ing pusa atyu ______. 4. Ing libru atyu ______. 5. Ding ulunan atyu ______. 12
Malayang Pamagtasa 2 Magaling naka tagana. Ika naman ngeni ing mag-drowing nung nukarin la ring panlagyu. Gamitan me ing litratu king lalam. Mag-drowing kang: 1. bola king wanan na ning asu 2. libru king babo ning istanti 3. lasu king arap ning asu 4. ulunan king libutad ning luklukan 5. lagyu mu king lalam ning orasan 13
Tandanan Ban abalu tamu nung atandanan mu ing kekang pegaralan king modyul ayni, isulat me ing ustung pakibat kareng pakatuking telatag. Deng (1)_______________ mamye lang impormasyun tungkul king lokasyun, direksyun, espasyu, o oras. Deti kadalasan parti na la ning grupu ning amanu uling atin lang parating katuking (2)_______________ o (3)_______________. Deng (4)_______________ naman grupu lang salita a atin preposition. Pamangawa Ngeni balu mu na la ring prepositions, gawan me ing tutuking pamagsane. Ating maka drowing a bale king lalam. Kopyan me ampon i-pwestu mu la ring gamit atiu lalam bale king pusisyun a buri mu saka ka sumulat telatag king lalam a ating preposition. Gulisan me ing sinulat mung prepositional phrase. 14
1. 2. 3. 4. 5. Ebalwasyun Bilugan ya ing megamit a preposition karing balang telatag. 1. Kwanan me ing lapis king kilub bag. 2. Ilage me ing libru king babo lamesa. 3. Kuskusan mu la ring awang king lual. 4. Talakad siping ning pisara. 5. Palisan me ing lalam mung luklukan. 15
Karagdagang Pamagsane Ban lalu pang lumalam ing kebalwan mu karing preposition o prepositional phrases, gawan taya ing king litratu king lele. King balang punlas ning sampaga, ating preposition. Sumulat kang telatag gamit deting balang preposition. 16
Susi da reng Ustung Sagut 6.babo, lele, kilub, arap, lalam sinampe 5.makabante ya karing arap bale 4.panagalan ne ing dagis kilub 3.matudtud ya babo luklukan lima 2. 1.pusa Gabay na Gawain Malayang Tayahin 2 5.king babo ning luklukan 4. king babo ning lamesa 3. king lele ning luklukan 2. king lalam ning lamesa 1. king babo ning lamesa 5.ba 4.gulut kilub 3. lele 2. 1.arap Gabay na Tayahin 1 Malayang Gawain 2 Gabay na Gawain 1 Malayang Tayahin 1 5.C. C 4.D 3.D 2.C 1. B 5. libutad 4. gulut 3. libutad 2. lalam 1. babo karela ika Tuklasin gule bale aku basket Malayang Gawain 1 LAGYU PAMALIT PANLAGYU 5. Iligpit de ing keng babo lamesa bayu la mangan. 4. Sumaup la maglinis king kilub bale. 3. Iligpit dala ding karelang libru king istanti. lamesa. 2. Ilage da la ding karelang pyalungan kinglalam 1. Ilele da ing karelang pipagkeran king kilub paradul. Gabay na Tayahin 2 Balikan 5.D 4. A 3.A 2. A 1. A Subukin 17
Dependi ing sagut karing anak Karagdagang Gawain lalam Siping Lual 2. Babo kilub 5. 4. 3. 2. 1. Tayahin Dependi ing sagut karing anak Isagawa 4.prepositional phrase 3.pamalit lagyu 2.panlagyu 1.preposition Isaisip Pisanggunian 2013. K To 12 Curriculum Guide. p.138. 2014. Mother Tongue-Based Multilingual Education Kagamitan Ng Mag-Aaral Kapampangan. 1st ed. Book Media Press, Inc. & Printwell, Inc., pp.342-345. 2015. Mother Tongue-Based Multilingual Education Teacher's Guide. 1st ed. Philippines Rex Book Store, Inc., pp.420-424. For inquiries or feedback, please write or call: Department of Education - Region III, SDO Pampanga High School Blvd., Barangay Lourdes City of San Fernando (P) Telefax: Email Address: 18