Espesyal na Ulat Ma ba ngis na pa nu nu pil ng pa sis tang re hi meng US-Marcos Ulat sa Karapatang-tao (Di syembre 1, 2022 - Di syembre 1, 2023) Di syembre 2, 2023
Pambungad Ang ulat na ito ay ha law sa im por ma syong ti ni pon at si nu ri ng Ang Ba - yan (AB) hing gil sa mga ka so ng pag la bag sa ka ra pa tang-tao na isi na - ga wa ng Ar med Forces of the Phi lip pi nes (AFP), Phi lip pi ne Na tio nal Po lice (PNP) at iba pang ar ma dong ahen te ng re hi meng US-Marcos mu la Di syembre 1, 2022 hang gang Di syembre 1 nga yong taon. Ini la la - ra wan di to ang tin di ng bru ta li dad at ka ra ha san na di na nas ng ma ma - ma yang Pi li pi no sa nag da ang isang taon, sa ila lim ng nag pa pa tu loy na kam pan ya ng pa nu nu pil at kontra-in sur hen sya ng re hi meng US- Marcos. Nais ipa ba tid ng AB na hi git na ma ra mi pang ka so sa ka na yu nan ang hin di naiu lat du lot ng kahirapan ng pagpapadala ng mga ulat ng mga yunit na humaharap sa matitinding ope ra syong mi li tar. Hin di rin ni to si nak law ang mga pi nas lang sa nga lan ng "ge ra kontra dro ga" na si ni - mu lan ng re hi meng Du ter te at ipi nag pa pa tu loy ng ka sa lu ku yang re hi - men. Hin di rin ma ta mang na sak law sa ka sa lu ku yang ulat na ito ang ma ra ming pag la bag sa ka ra pa tang-tao ng ma ma ma yang Mo ro na ka ra - ni wang hin di nai si si wa lat sa pub li ko. Sa ulat na ito, ini sa-i sa ng AB at ti nu koy ang iba't ibang pag la bag sa ka ra pa tang-tao sa ka da in si den te. Gi na mit ni to ang in ter na syu nal na pa man ta yan sa pag ta ya ng bi lang ng mga bik ti ma ng ebak wa syon at mi li ta ri sa syon, at sa bi lang ng mga ba tang apek ta do. 1 | Ma ba ngis na pa nu nu pil ng pa sis tang re hi meng US-Marcos
Patakaran ng panunupil N oong Agos to, isi na pub li ko ng re hi meng US-Marcos ang ba - gong Na tio nal Secu rity Po licy (NSP) pa ra sa taong 2023- 2028. Sa ila lim ni to, wa lang nag ba go sa ma sid hing pa sis tang te ro ris mo ng es ta do, pa ni nik lu hod sa im per ya lis mong US at pag su pil sa mga pwer sang pat ri yo ti ko at de mok ra ti ko. Pa tu loy na iti na gu yod ng ba gong NSP ang pag pa pai la lim sa la hat ng as pe to ng li pu nan - mu la eko nom ya hang gang ka li ka san - sa ba lang kas ng "pam ban sang se gu ri dad" na iba yong nag pa pa la ki sa pa pel ng mi li - tar at mga ahen syang pan se gu ri dad sa pag pa pa tak bo ng reak syu nar - yong es ta do. Pa tu loy na na ma ma yag pag ang AFP at mga pwer sang pan se gu ri dad, sa pa ma ma gi tan ng Na tio nal Task Force-Elcac, na ku mu - kuba baw sa mga si bil yang ahen sya at lo kal na mga gub yer no hang gang sa an tas-ba ra ngay. Ta ha sang idi nek la ra ng ba gong NSP ang pag pa pa tu pad ng mga hak - bang pa ra su pi lin ang ti na ta wag ng re hi men na "mga li gal na pren te ng CPP-NPA-NDFP" upang diu ma no'y "i hin to ang rek rut ment, pu tu lin ang su por tang pam pi nan sya at la ba nan ang pro pa gan da." Sa nag da ang taon, wa la pa ring lu bay ang ma li syo song pag-uug nay ng mga ak ti bis ta sa ar ma dong ki lu san pa ra big yang kat wi ran ang ma ra has na pang-aa - ta ke sa ka ni la, ga yun din sa mga ka la ban ni to sa pu li ti ka at ma ging sa or di nar yong ma ma ma yan. Ka pu na-pu na ang pag da mi ng mga si bil yang bik ti ma ng sa pi li tang pag wa wa la o pag de de sa pa re si do. Sa ka na yu nan, ipi naii la lim sa iba yong mi li ta ri sa syon at oku pa syon ang mga ko mu ni dad sa an yo ng mga focu sed mi li tary ope ra ti on at oku pa - syon sa mga bar yo sa ta bing ng Re too led Com mu nity Sup port Prog ram (RCSP). Sa mga ope ra syon ni to, mga si bil yan at mag sa sa ka ang pa ngu - na hing ti na tar get ng ka ra ha sang mi li tar at pa nu nu pil. Ka sa bay ni to ang wa lang pa kun da ngang ae ri al bom bing, istra ping at pa nga ngan yon sa mga bu kid at bun dok na nag sa sa pe lig ro sa bu hay ng mga si bil yan at su mi si ra sa ka li ka san. Ipi nag pa tu loy din ng re hi men ang kun wa'y mga "lo ka li sa dong usa pang Ma ba ngis na pa nu nu pil ng pa sis tang re hi meng US-Marcos |2
pang ka pa ya pa an," na wa lang iba kun di kam pan ya ng in ti mi da syon, pwer sa hang "pag pa pa su ren der" sa mga si bil yan at pa ngu ngu ra kot sa pon do ng ba yan. Pa tu loy rin ang wa lang pa kun da ngang pag la bag ng es ta do sa mga ali - tun tu nin sa dig ma, sa an yo ng sad yang pag pa tay sa mga su ga tang man di rig ma, pag pa tay sa mga si bil yan sa mga "pe keng engkwentro" at pag pa pa hi rap sa buu-bu ong ko mu ni dad sa mga pa na hon ng ope ra - syong kom bat. Mga paglabag sa karapatang-tao Sa ta la an ng Ang Ba yan, 127,386 ang na ging bik ti ma ng mga pag la bag sa ka ra pa tang-tao ng re hi meng US-Marcos sa nag da ang taon. Nai ta la ng AB ang umaa bot sa 957 ka so (o hi git da la wang ka so ka da araw) ng mga pag la bag sa ka ra pa tang-tao sa buong ban sa. Pi na ka ma ra ming ka so ang nai ta la sa bu wan ng Mar so (129 ka so). Sa abe reyds, may ro ong pi tong bik ti ma ng pam pu li ti kang pa ma mas lang ka da bu wan. May ro ong isang bik ti ma ng pag du kot ka da ling go at da la - wa ang bik ti ma ng torytur ka da da la wang ling go. Na ka pag ta la ang AB ng 284 bik ti ma ng pag ba ban ta, pa na na kot at in ti mi da syon ka da araw. Hin di ba ba ba sa 4,524 ang na ging bik ti ma ng s pi li tang pag ba bak wit at dis lo ka syon du lot ng oku pa syong mi li tar sa ka na yu nan. 3 | Ma ba ngis na pa nu nu pil ng pa sis tang re hi meng US-Marcos
Ma ba ngis na pa nu nu pil ng pa sis tang re hi meng US-Marcos |4
5 | Ma ba ngis na pa nu nu pil ng pa sis tang re hi meng US-Marcos
Pagpaslang, bigong pagpaslang at tortyur Hin di ba ba ba sa 79 ang bik ti ma ng pam pu li ti kang pa ma mas lang sa buong ban sa sa nag da ang taon. Ang 25 bik ti ma ay pi na tay ha bang na sa kus to di ya ng mi li tar. La bin tat lo na man sa mga bik ti ma ang na pa tay da - hil sa wa lang pa tu mang gang pa ma ma ril ng mi li ta r. Ma yor ya sa mga ka so ay nai ta la sa pa na hong nag lu lun sad ng mga focu - sed mi li tary ope ra ti on (FMO) at RCSP ng mga sun da lo at pu lis sa mga ko mu ni dad. Ha los la hat ng mga pag pas lang ay pi na la la bas ng AFP na mga pe keng engkwentro o ga wa-ga wang la ba nan, na kag yat na pi na bu - bu laa nan ng pa mil ya, ka pit ba hay at ma ging ng mga upi syal ng lo kal na konseho sa baryo. Maa gap ding pi na bu bu laa nan ang mga ito ng yu nit ng Ba gong Huk bong Ba yan (BHB) sa lu gar. Pa ra pag muk ha ing na pa tay sa engkwentro, bi ni bi hi san, ni la lag yan ng mga ar mas, ba la at iba pang ga mit mi li tar ang ka ni lang mga bang kay, at ini ha han du say sa pu ti kan. Tu lad sa na ka ra an, nag pa pa tu loy ang pag ku ha ng mi li tar ng mga lit ra to ng mga bang kay pa ra ipa ka lat sa social me dia at pagpyes ta han ng ka ni - lang mga troll. Sa mga pi nas lang, pi na ka ma ra mi ang mga mag sa sa ka (56). Li ma sa mga bik ti ma ay me nor-de-e dad, ka bi lang isang 2-an yos na ba tang la la ki. Sa ka buuan, 11 ba bae, kabilang ang isang 6-buwang buntis, ang pi na tay ng mga sun da lo at pu lis. Sa mga bik ti ma, 22 ang mga hors de com bat (mga kom ba tant na wa la nang ka ka ya hang lu ma ban da hil su ga tan o may sa kit), hin di kom ba tant o mga re ti ra do ng re bo lu syo nar yong ki lu - san. Tat long ka so ng ma sa ker na man ang nai ta la. Sa ka lun su ran, ma ting kad na ka so ang pag pas lang kay Ju de Fer nan dez, be te ra nong or ga ni sa dor ng ki lu sang pag ga wa, noong Set yembre 29. Pi - na la bas na "nan la ban" si ya ha bang ini ha ha in ang man dam yen to de ares - to sa ti nu tu lu yan ni yang ba hay sa Bi na ngo nan, Rizal. Hin di ar ma do si Fer nan dez. Ayon sa ulat ng gru pong nag si ya sat sa lu gar ng kri men, wa - lang na ki tang ebi den syang si ya'y "nan la ban." Ma li rin ang man dam yen - tong ihi na in sa kan ya, na na ka pa nga lan sa isang "Oscar Dizon." Ika-a pat si yang bik ti ma ng pag pa tay sa ha nay ng ki lu sang pag ga wa sa pa na hon ni Marcos. Ma ba ngis na pa nu nu pil ng pa sis tang re hi meng US-Marcos |6
Sa ka na yu nan, ka hin dik-hin dik ang gi na wang kri men ng mi li tar sa ak ti - bis tang si Arthur Luce na rio. Di nu kot si ya noong ma da ling araw ng Ab ril 14 sa ba yan ng San Mi gu el sa is la ng Bo hol at li him na iki nu long sa loob ng isang bu wan. Noong Ma yo 12, ibi nu lag ta ang pa tay ni yang ka ta wan sa Ba ra ngay Ta bu an, An teque ra. Gu ma wa ang AFP ng kwen tong engkwentro pa ra pag tak pan ang ka ni lang kri men. Ba kas sa kan yang bang kay ang tin di ng di na nas ni yang tortyur. POKUS : Ma sa ker sa Ka ban ka lan 6 Bu mib ya he noong Set yembre 21 ang li mang man di rig ma sa kay sa tray si kel na mi na ma ne ho ni Ro bin Gai tan nang pau la nan si la ng ba la ng mga sun da lo ng 47th IB sa Sit yo Lu bi, Ba ra ngay Ta bu gon, Ka ban ka lan City, Neg ros Occi den tal. Agad na na sa wi ang anim, ka sa ma ang me dik ng BHB na si Mel lis sa de la Pe ña (Ka Dia ne), na noo'y anim na bu wang bun tis, at ang kan yang asa wang si Alejo de los Re yes (Ka Bravo). Ang tat lo pang mga man di rig mang na pas lang ay si na Bobby Ped ro (Ka Re koy), Ma rio Mul lon (Ka Go ring) at Ja nice Flo res (Ka Joyce.) Hin di si la ar ma do pe ro pi na la bas ng mi li tar na nag ka ro on ng "eng kwentro" at na ka sam sam pa ng ar mas pag ka ta pos ni to. Pi na bu laa nan ng BHB ang pag si si nu nga ling ng 47th IB. Ani to, la bag sa mga in - te na syu nal na ma ka ta ong ba tas ang pag pas lang sa li mang kom ba tant na wa la sa ka ta yu ang lu ma ban. Idi ni in na man ni Bis hop Gerardo Alminaza ng San Carlos, Neg ros Occidental na da pat ti ni yak ng mi li tar ang mak si mum na pro tek - syon sa ka tung ga li ang par ti do, la lu pa't may ro ong si bil yan, ka tu lad ng iti nak da ng Mar tens Clau se. Nai ta la naman ng Ang Ba yan ang 28 ka so ng bi gong pag pas lang sa nag da ang taon sa Ka li nga, Ca ma ri nes Nor te, Mas ba te, Neg ros Occi den - tal, Neg ros Ori en tal, Northern Sa mar, Su ri gao del Sur, Bu kid non at Mi - sa mis Ori en tal. Sang kot sa mga ka song ito ang mga nag-oo pe ra syong yu nit ng mi li tar, na sa ta kot mau na han, ay wa lang pa tu mang gang na - ma ma ril sa si nu mang na ka ka sa lu bong sa gu bat o daan. 7 | Ma ba ngis na pa nu nu pil ng pa sis tang re hi meng US-Marcos
Ma ba ngis na pa nu nu pil ng pa sis tang re hi meng US-Marcos |8
Sa Bu kid non, bug bog, su gat at tro ma ang si na pit ng tat long Lu mad na ku ma ri pas ng tak bo nang big la si lang pau la nan ng ba la ng sun da long nag-oo pe ra syon. Na sa ma gu bat na ba ha gi ng Ba ra ngay In da la sa, Ma - lay ba lay City si na Levi, Jem boy at isang hin di na pa nga la nan pa ra ma - ngu ha ng dur yan nang ma sa lu bong si la ng mga sun da lo noong Nob - yembre 17. Sa ka ni lang pag ma ma da li, nai wan ni la ang de bom bang ba - ril na gi na ga mit ni la sa pa nga nga so. Ipi nag ma la ki ito ng mi li tar na "na sam sam" sa isang "eng kwentro" sa isang yu nit ng BHB, at ayaw iba - lik ka hit na du mu log ang da tu ng tri bo. Sa Mas ba te, na ka ta kas sa tang kang pag pa tay ang tat long si bil yan na noo'y na ka ti gil sa isang ba hay sa Sit yo Mi lag ro, Ba ra ngay Guin daw han, Pio V. Cor pus. Wa lang pa tu mang gang pi nau la nan ng ba la ng pwer sa ng 2nd IB ang ba hay ba go ito si nu nog. Sa Neg ros Occi den tal, ti nang kang pa ta yin ng mga tau han ng 94th IB ang anak ng mag sa sa kang si Cris pin Ti ngal Jr noong Ma yo 3 sa Sit yo Pa loy poy, Ba ra ngay Bue navis ta sa Hi ma may lan City. Nais ng mga sun - da lo na pi gi lan si yang isi wa lat ang bru tal na pag pa tay ng mga sun da lo sa kan yang ama. Na ka ta kas si ya at na kai was sa pag pa pau lan ng ba la ng mga ber du go. Hin di na man ba ba ba sa 44 ang du ma nas ng tortyur sa ka may ng mga sun da lo. Ma ra mi sa mga bik ti ma ay na pag-i ni tan ng sun da lo o pi na ra - ra ta ngang tu mu tu long sa huk bong ba yan. 9 | Ma ba ngis na pa nu nu pil ng pa sis tang re hi meng US-Marcos
Pag-aresto, pagdukot, at pagbabanta, panggigipit, at intimidasyon Na ka pag ta la ang AB ng 77 ka so ng ar bit rar yong pag-a res to at de ten syon sa 26 pru bin sya sa nag da ang taon. Hin di ba ba ba sa 155 ang bik ti ma sa mga ka song ito. Pi na ka ma ra mi ang ina res to at idi ne ti ne sa Neg ros Occi - den tal (38), ka su nod ang Neg ros Ori en tal (17), Ba ta ngas (12), Ka li nga (11) at Mas ba te (9). Si nam pa han ng ga wa-ga wang mga ka song il le gal pos ses si on of fi re arms and explo sives at pag pas lang at bi gong pag pas lang ang ka ra mi han sa mga bik ti ma pa ra ipag ka it ang pag ka ka ta ong ma ka pagpyan sa at ma ta - ga lan si lang iku long. Wa lang pi ni pi li ang mi li tar sa inaa res to - ma tan da, may sa kit, ak ti bis ta o ka hit simpleng si bil yan la mang sa bar yo. Sa Mas ba te, ina res to ang 70-an yos na si Do lo res Rap sing-Be li bit sa simpleng da hi lang ka pa tid si ya ng yu ma ong Jo se Rap sing, mar tir ng re - bo lu syo nar yong ki lu san, kung ka ni no na ka pa nga lan ang ku mand ng BHB-Mas ba te. Si yam na yu nit ng mi li tar at pu lis ang su ma la kay sa kan - yang ba hay sa Ba ra ngay Bo lo, Mas ba te City, Mas ba te noong Set yembre 30. Si nam pa han si ya ng da la wang ka so ng pag pa tay, tang kang pag pa tay, at iba pang kri men. Sa Bo hol, ni reyd ng pi nag sa nib na pwer sa ng Cri mi nal Inves ti ga ti on and De tecti on Gro up (CIDG) at PNP ang ba hay ni Adolfo Sa las Sr, 75 an yos, ki la la rin sa ta wag na Ta tay Opong, sa Pu rok 5, Ba ra ngay Tu bod, Can - dijay, Bo hol ban dang ala-1 ng ma da ling araw noong Ma yo 25. Hi na lug - hog ang kan yang ba hay sa bi sa ng isang search war rant at pi na la la bas na na ku ha an ng pis to lang ka lib re .45 at isang ka lib re .38, ma ra ming ba la at isang gra na da. Kasaping tagapagtatag siya ng pamprubinsyang balangay ng Kilusang Magbubukid ng Pilipinas na Humabol-KMP. Sa huling tala ng grupong Karapatan, mayroong 795 bilanggong pulitikal sa bansa kung saan 159 ay kababaihan. Sa mga ito, 98 ang may sakit at 78 ang matatanda. Walumput-apat (84) sa kanila ay inaresto at ikinulong sa ilalim ng rehimeng US-Marcos. Ma ba ngis na pa nu nu pil ng pa sis tang re hi meng US-Marcos |10
POKUS: Ba su rang mga ka so Sa ha rap ng pa ta ka ran ng re hi meng US-Marcos ng ma la wa kang pag-a res to, na ka pag ta la ng pau nang mga ta gum pay ang mga ak ti bis ta at gru po sa ka ra - pa tang-tao sa Ba ta ngas ma ta pos ang su nud-su nod na pag ba ba su ra sa pa tung- pa tong na mga ka so la ban sa ka ni la. Mag ka ka su nod na ibi na su ra ng mga kor te noong Nob yembre ang mga ka song isi nam pa ng 59th IB la ban sa apat na ak ti bis ta sa Sout hern Ta ga log na si na Hai ley Peca yo, John Pe ter Garcia, Ken Re men til la at Jas min Ru bia. Isi nam pa sa ka ni la ang mga ka so ng pag la bag sa RA 9851 o Act on Cri mes Aga inst In - ter na tio nal Hu ma ni ta ri an Law, Ge noci de and ot her Cri mes Aga inst Hu ma nity at An ti-Ter ror Law. Gi na ga mit ng re hi meng US-Marcos ang An ti-Ter ror Law pa ra ma la wa kang su - pi lin at ata ke hin ang mga kri ti ko at lu ma la ban sa kan yang an ti-ma ma ma yang pa ta ka ran. Sa Sout hern Ta ga log pa la mang, hin di ba ba ba sa 19 nang mga ak - ti bis ta ang si nam pa han ng mga ka so ga mit ang ba tas na ito. Nai ta la na man ng AB sa nag da ang taon ang 87 na bik ti ma ng pag du - kot. Ang mga ka so ng pag du kot ay ki na ta ta ngi an ng ma li naw na in ten - syon ng es ta do na sad yang ita go ang bik ti ma at itang gi na na sa kus to - di ya ni la ang mga ito. Ang iba sa mga bik ti ma ay ini li taw ng es ta do na pa tay na matapos ang ilang panahon ng pagkawala, o kung hin di ay na ku long sa ga wa-ga wang mga ka so. Sa ta la an ng AB sa nag da ang taon, 18 sa mga di nu kot ay pi na tay ng mga pwer sa ng es ta do. Umaa bot na man sa 10 ang mga di nu kot sa nag - da ang taon na hin di pa rin ini li li taw. Sa ka buuan sa ila lim ng re hi meng US-Marcos, may ro ong hin di ba ba ba sa 11 de sa pa re si do. 11 | Ma ba ngis na pa nu nu pil ng pa sis tang re hi meng US-Marcos
Ma ba ngis na pa nu nu pil ng pa sis tang re hi meng US-Marcos |12
Na ging la ga nap ang tak ti ka ng re hi meng US-Marcos ng pag du kot at sik re tong de ten syon sa mga si bil yan, man di rig ma ng BHB at mga re bo - lu syo nar yo sa tang kang "pa ba lig ta rin" si la at ga mi tin sa ma ru ming ge ra ng es ta do. Di to gi na gas ta ng re hi men ang confi den ti al at in tel li gence funds sa pag-u pa o pag ta ta yo ng ti na ta wag ni tong mga safe hou se kung saan ipi naii la lim ang mga na da kip sa hin di masikmura na mga pa ra an ng pag tortyur (men tal, emo syo nal at pi si kal). Sa Eas tern Vi sa yas, ha wak ng 8th ID sina Mariel Rebato at Monica Ogacho, kapwa mga bagong ina, at kanilang mga sang gol. Ka sa ma ni - lang na ka pi it sa kam po ng 8th ID sa Ba ra ngay Mau long, Cat ba lo gan, Sa mar si na Marygrace Tam bis Bici na, Re na to Cho koy Rufo at tat lo pang di nu kot ng mi li tar noong Mar so 2023. Ang ilan sa mga bik ti ma ay di nam pot ng mi li tar mu la sa ka ni lang inuu pa hang ba hay sa Cal ba yog City noon pang Di syembre 2022. Wa lang na ka sam pang ka so la ban sa ka ni la pe ro na na na ti li si lang na ka pi it at hin di ma bi si ta ng mga kaa nak. Wa la rin si lang li gal na rep re sen ta syon. Na ka pag ta la rin ang AB ng hin di ba ba ba sa 103,736 bik ti ma ng pag ba - ban ta, pang gi gi pit at in ti mi da syon. Na ging tam pok sa mga ka so ng pang gi gi pit at pa na na kot ang pag-a ta ke sa ka ra pa tan sa pag ga wa at ma la yang aso sa syon at un yo nis mo. Li ban di to, hi git na mas ma la ki ang bi lang ng mga bik ti ma kung isasali ang li bu-li bo pang ipi na ra da at sa - pi li tang "pi na su ren der" ng mi li tar bi lang mga ka sa pi o ta ga su por ta ng BHB sa ka lun su ran at ka na yu nan. Ma ba ngis na pa nu nu pil ng pa sis tang re hi meng US-Marcos |13
POKUS: Ka kai bang ta pang ni na Jhed at Jo ni la Na gu lan tang ang Na tio nal Task Force-Elcac at AFP sa sa ri li ni tong press confe - rence noong Set yembre 19 nang ma ta pang na ibun yag ni na Jhed Ta ma no at Jo ni la Castro ang pag du kot, de ten syon, pag ba ban ta at pa mi mi lit, ta li was sa gus tong pa la ba sin ng mi li tar na si la ay mga "su ren de ri." Sina Ta ma no at Castro ay di nu kot ng mga ahen teng mi li tar sa Ori on, Ba ta an noong Setyembre 2. Kap wa si la mga ak ti bis tang ma ka-ka li ka san na da ting es - tud yan te ng Bu lacan Sta te Univer sity. Ayon sa mga na ka sak si, nag pu mig las ang da la wa sa mga ar ma dong la la king sa pi li tang nag sa kay sa ka ni la sa isang van. Ti nang ka pa ng isa na umak yat sa ta rang ka han ng ma la pit na ba hay pe ro hin di si ya na ka ta kas. Ta nging mga tsi ne las ni la ang nai wang ba kas ng ma ra - has na pag du kot sa ka ni la. Sa loob ng van, nag pa ki la la sa ka ni la ang mga sun - da lo bi lang ahen teng pa nik tik ng 70th IB. Sa loob ng 14 araw, iti nang gi ng mi - li tar na ha wak ni la ang da la wa. "Ang to too ni yan, di nu kot ka mi ng mi li tar," ma ta pang na pa ha yag ni na Castro at Ta ma no, na la bis na iki na gu lat ng ka ta bi ni lang ku man der ng 70th IB. "Hin - di to too yung la man ng affi davit (na su mu ren der ka mi) da hil gi na wa 'yun at pi na pir ma han sa loob ng kam po ng mi li tar." Lagim ng militar sa mga komunidad Sa nga lan ng im bing la yu nin na tu lu yan nang "du ru gin" ang re bo lu syo - nar yong ki lu san sa ka na yu nan o di ka ya ay "pa na ti li hin" ang na ka mit nang ta gum pay at dek la ra syong "in sur gency-free" sa mga pru bin sya, si - na sak lot ng mga ope ra syong kom bat ng AFP at PNP ang ma ra ming ko - mu ni dad sa ka na yu nan. Gi na ga mit ni to ang ma hi git 166 ba tal yong pang kom bat ng mi li tar at pu lis sa mga focu sed mi li tary ope ra ti on, pa ti na ang ilam pung li bong pwer sang pa ra mi li tar. Sa nag da ang taon, nai ta la ng AB ang hin di ba ba ba sa 4,524 bik ti ma ng pwer sa hang pag pa pa bak wit at dis lo ka syon. Hi git-ku mu lang 3,200 na - man ang bik ti ma ng blo ke yo sa pag ka in at eko nom ya. Ili gal na gi na ga - 14 | Ma ba ngis na pa nu nu pil ng pa sis tang re hi meng US-Marcos
mit ng mga sun da lo ng AFP ang mga si bil yang istruk tu ra sa mga sentro ng po pu la syon kung saan apek ta do ang 3,356 re si den te. Sa ka buuan, nai ta la ng AB sa nag da ang taon ang 54 na ka so ng ae ri al bom bing, istra ping at pang ngan yon sa Agu san del Nor te, Agu san del Sur, Au ro ra, Bu kid non, Ca ga yan, Iloi lo, Ka li nga, Mas ba te, Neg ros Ori - en tal, Neg ros Occi den tal, Northern Sa mar, Sa mar at Ori en tal Min do ro. PO KUS: Te ro ris mong mi li tar sa Zam ba les Moun ta in Ra nge Wa lang-puk nat na focu sed mi li tary ope ra ti on ang ini lu lun sad ng mga pwer - sang mi li tar at pu lis sa hi la gang ba ha gi ng Zam ba les Moun ta in Ra nge. Si mu la pa Ene ro, nag sa ga wa ng ope ra syon ang 7th ID sa lu gar ngu nit mas pi na tin di ito sa nag da ang da la wang bu wan. Apek ta do ni to ang ma ma ma yan ng Zam ba - les, Tar lac at Wes tern Pa nga si nan. Mu la hu ling ling go ng Set yembre hang gang ika la wang ling go ng Ok tub re, hin - di ba ba ba sa isang kum pan ya ng 69th IB ang su ma kop at gu mam ba la sa bu - hay ng mga tao sa tig da la wang ba ra ngay sa mga ba yan ng Iba at Pa lauig sa pru bin sya ng Zam ba les. Sa panahon ng operasyon, nag sa sa ga wa ang mga ito ng tsek poynt at ni re re ki sa ang mga ga mit ng la hat ng du ma da an. Hin di na na - ka pa nga nga so at na ka pag ha ha nap-bu hay sa bun dok ang mga na ni ni ra han di - to. Idi nag dag din sa Zam ba les Moun ta in Ra nge ang tro pa ng 71st IB mu la sa re hi - yong Ilocos. Na ngu ngu na ito sa pag sa sa ga wa ng RCSP sa Wes tern Tar lac at Wes tern Pa nga si nan. Nag ka kam po ang yu nit sa mga bar yo at sa pi li tang "pi na - su su ren der" ang mga si bil yan. Ka tu wang ni to ang 3rd Mecha nized IB na nag - pa la yas sa mga mag sa sa kang na ni ni ra han at nag bu bung kal sa Ti nab la, isang ko mu ni dad na na sa ka bun du kan sa hang ga nan ng San Jo se at Ma yan toc, Tar - lac. Mis tu la itong se men ter yo ma ta pos ma ta boy ang mga re si den te du lot ng pag ka kam po ng 3rd Mecha nized IB. Ma ba ngis na pa nu nu pil ng pa sis tang re hi meng US-Marcos |15
Pag la pas ta ngan sa ka ra pa tan ng ka ba bai han at ba ta Wa lang si na san to ang AFP at PNP sa ma ru ming ge rang kontra-in sur - hen sya ni to la ban sa re bo lu syo nar yong ki lu san. Sa iba't ibang ba ha gi ng ban sa, ma ra ming mga ba ta at ka ba bai han ang apek ta do ng ope ra - syong mi li tar at ta ha sang ti na tar get ng mga ar ma dong ga la may ng es - ta do. Hi git na mas ma bi gat ang pag la pas ta ngan sa ka ra pa tang-ba ta at ka ba - bai han. Par ti ku lar na ti nu koy ng Decla ra ti on on the Pro tecti on of Wo - men and Children in Emer gency and Ar med Conflict ng Uni ted Na ti ons Ge ne ral As sembly noong Di syembre 14, 1974 na isang kri men sa dig - ma ang "la hat ng por ma ng pa nu nu pil at ma lu pit at hin di ma ka ta ong pagtra to sa ka ba bai han at mga ba ta, ka bi lang ang pag ku ku long, tortyur, pa ma ma ril, ma ra mi hang pag-a res to, ko lek ti bong pa ma ma ru sa, pa ni ni ra sa ti ra han at pwer sa hang pag ba bak wit, na isi na ga wa sa mga ope ra syong mi li tar ng mga pwer sang na ki ki dig ma (Bi lang 5)." Sa ta la an ng AB, li mang ba ta ang pi nas lang ng mga sun da lo sa nag da - ang taon. Lak sang ka ba ta an ang na ging bik ti ma ng sa pi li tang pag ba - bak wit at dis lo ka syon du lot ng wa lang pa t mang gang pa ma ma ril, pa - nga ngan yon at pam bo bom ba ma la pit sa ka ni lang mga ko mu ni dad. 16 | Ma ba ngis na pa nu nu pil ng pa sis tang re hi meng US-Marcos
17 | Ma ba ngis na pa nu nu pil ng pa sis tang re hi meng US-Marcos
POKUS: Karahasan sa bata sa Western Samar at Bukidnon Sa Wes tern Sa mar, pi nas lang sa pa ma ma ril ng mga sun da lo ng 63rd IB ang isang 2-ta ong gu lang na si In toy, ka sa ma ang kan yang lo lo na si Ro nie Obia do, sa Sit yo Salvacion, San Jo se de Buan, Wes tern Sa mar noong Set yembre 25. Na ka tak bo pa pa la yo ang asa wa ni Obia do ngu nit hin di pa ito na ki ki ta hang - gang nga yon. Na ka lig tas din sa pa ma ma ril ang mga ma gu lang ni In toy. Pi na la - bas ng mi li tar na Pu lang man di rig ma si Obia do pa ra pag tak pan ang kri men. Sa Bu kid non, ina res to ng 88th IB ang inang si Charlyn Pacquio Dion son, ka sa - ma ang noo'y da la wang bu wan pa la mang ni yang sang gol na si Baby Asly noong Peb re ro 28 at si nam pa han ng ka song pa nu nu nog. Na ka la ya si ya nang iba su ra ng kor te ang ga wa-ga wang ka so. Pe ro wa long bu wan ma ta pos ni to, mu li si yang ina res to at iki nu long, ka sa ma ang noo'y 11-bu wan nang si Baby Asly. Na pi li tan si yang "su mu ko" sa mga pu lis sa pa na hong ito da hil sa pag ka - ka ro on ng sa kit ni Baby Asly at ka hi ra pan ni to sa pag hi nga. Hin di si la ma ka - pun ta sa pa ga mu tan du lot ng pa ngam ba kaug nay ng ka song na ka sam pa sa kan ya. Ti na tang ka nga yon ng es ta do na ihi wa lay ang ba ta sa kan ya, ha bang pi ni pi lit si yang "ma ki pag tu lu ngan" sa mi li tar. Nai ta la na man ng AB sa nag da ang taon ang li mang ka so ng pang ga ga - ha sa at sekswal na pang-aa bu so la ban sa ka ba bai han. Nai ta la ang mga ka song ito sa Ba ta ngas, Neg ros Occi den tal at Ori en tal Min do ro. Sa Ori en tal Min do ro, da la wang ba bae sa Bo nga bong ang gi na ha sa ng mga sun da lo ng 203rd IB de at CAFGU noong Agos to. Pa ra ita go ang kri men at pa ta hi mi kin ang isa sa bik ti ma, pi lit bi na ya ran ng mga pa sis - ta ng ₱30,000 ang kan yang pa mil ya. Sa Neg ros Occi den tal, da la wang ka so ng pang ga ga ha sa ng mga sun da - lo ng 94th IB ang iniu lat ng mga re si den te ng Ba ra ngay Ca ra ba lan, Hi - ma may lan City. Na ga nap ang kri men nang mag da os ng bay le (sa ya - wan) ang mga sun da lo sa ba ra ngay noong hu ling ling go ng Agos to. Ma ba ngis na pa nu nu pil ng pa sis tang re hi meng US-Marcos |18
Ti nik sa usa pang pang ka pa ya pa an Ha bang nag po pos tu rang nais ma ki pag-u sap ng ka pa ya pa an ng Gub yer - no ng Re pub li ka ng Pi li pi nas (GRP) sa Na tio nal De mocra tic Front of the Phi lip pi nes (NDFP) sa pi nir ma hang Os lo Joint Sta te ment noong Nob yembre 23 sa Os lo, Nor way, na na na ti ling ma ra ming ba la kid at ta li - was ang pa ta ka rang pi na ta tak bo ng re hi meng US-Marcos kaug nay ng ka pa ya pa an. Sa nag da ang taon, isi na ga wa ng re hi meng Marcos ang wa lang-a wang kam pan yang li ki da syon at pag-a res to sa mga kon sul tant sa ne go tia ting pa nel ng NDFP. Da la wang kon sul tant ang pi na tay, isa ang di ne sa pa re si - do at da la wa ang ili gal na ina res to. Sa ka sa lu ku yan, na na na ti ling na - ka pi it sa mga pre so ng reak syu nar yong es ta do ang hin di ba ba ba sa 17 kon sul tant ng NDFP. Ma nu el Ti nio. Pi na tay noong Ab ril 14. Pi tong be ses na bi na ril si Ti nio ma ta pos ma da kip ha bang nag ma ma ne ho ng mo tor sik lo sa hang ga nan ng San Mi gu el at Ubay sa Bo hol. Ro ge lio Po sa das. Di nu kot noong Ab ril 19 at pi na la bas na na pa tay noong Ab ril 20. Bu mi bi ya he noon si Po sa das sa Aran da-La Cas tel la na Road sa ba yan ng Hi ni ga ran, Neg ros Occi den tal nang ha ra ngin at dak - pin ng mga sun da lo. Pinalabas siyang napatay sa isang engkwentro sa Barangay Santol, Binalbagan kinabukasan. Di nu kot rin ang ka sa ma ni - yang isang or ga ni sa dor ng mag sa sa ka at da la wang dray ber ng mga mo tor sik long ka ni lang si na sak yan. 19 | Ma ba ngis na pa nu nu pil ng pa sis tang re hi meng US-Marcos
Ari el Ba di ang. Ibi na li tang di nu kot noong Peb re ro 6. Hu ling na ki ta si Ba di ang sa Ma no lo For tich, Bu kid non kung saan si ya nag pa pa ga ling sa sa kit. Hin di pa si ya ini li li taw ng mi li tar hang gang nga yon. Ru ben Sa lu ta. Ina res to noong Ene ro 30. Ka sa lu ku yang na ka ku long si Sa lu ta, 75, ka sa ma ang kan yang asa wang si Pre sen tacion Sa lu ta, 63, ma ta pos ares tu hin si la sa ti nu tu lu yang ba hay sa Doña So le dad, Ba ra - ngay La ba ngal, Ge ne ral San tos City. Ina res to rin ang ka sa ma ni lang si Yvon ne Lo sa ria. Eric Ca si lao. Ina res to noong Ab ril 1. Di na kip si Ca si lao sa Ma lay sia ha - bang tu ma ta wid tu ngong Thai land. Ka sa lu ku yan si yang na ka pi it sa Davao. MAKIBAKA PARA SA HUSTISYA! Hustisya ang nagkakaisang sigaw ng sambayanang Pilipino para sa lahat ng mga biktima ng paglabag sa karapatang-tao ng rehimeng US- Marcos. Dapat puspusang ilantad, batikusin at singilin si Marcos sa mga patakaran sa panununpil at terorismo ng estado. Tipunin at ituon ang galit ng masa sa rehimeng Marcos habang nakikibaka para papanagutin ang pangkating Duterte sa kanyang mga krimen sa masa sa panahon ng paghahari. Ma ba ngis na pa nu nu pil ng pa sis tang re hi meng US-Marcos |20