para sa mga martir ng inang larangan Internasyunal Bangon sa pagkakabusabos Bangon mga bihag ng gutom Katwiran ay bulkang sasabog Buong lakas na dadagundong Gapos ng kahapo'y lagutin Tayong api ay magbalikwas Tayo ngayo'y inaalipin Subalit atin ang bukas Ito'y huling paglalaban Magkaisa nang masaklaw Ng Internasyunal Ang sangkatauhan Wala tayong maaasahan Bathala o manunubos Kaya't ang ating kaligtasa'y Nasa ating pagkilos Manggagawa bawiin ang yaman Kaisipa'y palayain Ang maso ay ating tanganan Kinabukasa'y pandayin Ito'y huling paglalaban Magkaisa nang masaklaw Ng Internasyunal Ang sangkatauhan Manggagawa at magsasaka Ating Partido'y dakila Palayasin ang mga gahaman Sa anakpawis ang daigdigan Wakasan pagsasamantala Ng mga buwitre at uwak Sa umagang sila'y maglaho Mapulang araw sisikat Ito'y huling paglalaban Magkaisa nang masaklaw Ng Internasyunal Ang sangkatauhan
pambungad Inihahandog ng mga kasama mula sa Bagong Hukbong Bayan itong kalipunan ng mga likhang pampanitikan na pinamagatang inang larangan bilang bahagi ng ating pagdiriwang ng ika-45 taon ng muling pagkakatatag ng Partido Komunista ng Pilipinas (PKP) sa patnubay ng Marxismo, Leninismo at Maoismo. Sa maningning na kasaysayan ng bagong Partido, isang hindi matatawarang papel ang ginampanan ng Inang Larangan bilang lugar na muling pinagsibulan ng rebolusyonaryong lakas matapos ang Unang Dakilang Kilusang Pagwawasto (UDKP). Ibinunga ng UDKP ang muling pagtatatag ng PKP noong Disyembre 26, 1968 sa Alaminos, Pangasinan na siyang nag-anak sa Bagong Hukbong Bayan noong Marso 29, 1969 sa Capas, Tarlac. Saksi ang Inang Larangan sa panibagong pagsisimula at pagpupundar ng lakas ng rebolusyonaryong kilusan. Kinanlong ng Inang Larangan ang napakaraming martir na nag-alay ng buhay para sa simulain ng Partido. Sa pagtindi ng kasalukuyang krisis ng lipunang malakolonyal at malapyudal, patuloy na umiigting ang tunggalian ng uring nagsasamantala at ng uring inaapi. Ito ang ibayong nagtutulak sa pagsulong ng rebolusyonaryong kilusan tungo sa mas mataas na antas ng ating matagalang digmang bayan. Matapos ang mahigit apat na dekada, muli nating balikan ang Inang Larangan at pag- ugnayin ang luma at bagong karanasan ng ating rebolusyonaryong kilusan. May apat na bahagi ang kalipunang ito: Una, ang mga panitikang ibinunga ng karanasan ng mga kasama at ng masa sa Inang Larangan. Ikalawa, ang piling mga rebolusyonaryong awiting Filipino na isinalin sa Kapampangan. Ikatlo, ang koleksyon ng Ing Bie nang Pedro Ortilano, isang serye ng mga nailathalang komiks tungkol sa buhay at pakikibaka ng uring magsasaka. At panghuli, ang mga tinipong mensahe mula sa mga piling mga mamamayan para sa ika-45 anibersaryo ng ating Partido. Inilakip rin sa kalipunang ito ang pahayag ng Komite Sentral ng PKP para sa ika-45 taon nito. Salubungin natin ng may mataas at mapanlabang diwa ang anibersaryo ng ating kilusan at tanawin ang nalalapit na ginintuang taon ng ating Partido. Mabuhay ang Partido Komunista ng Pilipinas! Mabuhay ang sambayanang Pilipino! Ipagtagumpay ang rebolusyong Pilipino!
1 30 31 32 33 36 38 40 41 43 45 46 47 49 50 51 54 56 56 57 62 63 65 66 mga nilalaman pahayag ng Komite Sentral ng PKP ang inang larangan at ang partido Kwarenta'y Singko Mahal naming Inang Larangan Ina Pagbabalik sa Inang Larangan Ang Lait, Ang Maso, Ang Estado at Ang Partido Anib Pilang Takbang na Mu labanan ang krisis ng malakolonyal at malapyudal na lipunan Mag-alsa ka Balen Nagliligalig na Panahon Hirap ng Magsasaka Gawat Ortilano : Ing Bayaning Era Balo May Tamis na Hatid ang Pagtatabas Saligang Alyansa Hinaing ni Kuya Joey Sa Unang Pagtapak sa Hacienda Luisita Lait Reserba Alin ang Mabigat at Nakakapagpagaan sa Makauring Gawain biguin ang pasismo at paigtingin ang armadong pakikibaka Tinik Mga Bakas ng Nakalipas Iniluwal Para Mabuwal Camiling* 67 68 70 71 72 75 76 78 79 81 82 86 89 90 91 92 94 95 96 97 99 103 104 105 107 Oda Sa Kandilang Itinirik sa Boubon Dos Nang Tumakas si Edwin Pag-iisip ng Gera Gerilya Ang Unang Laban Limang Punglong Hatol Tagumpay Pagkat May Sakripisyo itaguyod ang rebolusyong agraryo Punla Armadong Rebolusyon ang Ganap na Solusyon Gabon Ang Pagtitipon palalimin at palawakin ang rebolusyonaryong baseng masa Muling Pagbisita Taguyod Ekspansyon Rekoberi KAEREBE Armado isulong ang rebolusyonaryong pag-aaral at kultura Estudyante LitNum MLM Pulang Paaralan bumuo ng rebolusyonaryong pag-ibig at pamilya Rebolusyonaryong Pag-ibig Liham ng Isang Ina Sa Aking Anak Sa Aking Ina sumapi sa bagong hukbong bayan Ausan Daka Kaluguran
109 110 111 115 116 117 118 119 120 121 122 t26 128 130 132 134 136 138 140 142 144 146 148 150 152 154 156 158 160 184 Hanay Para Kay Ama Hindi ko Akalain Walang Labang Ligal na Naipapanalo sa Korte Hanggang sa Muli, Kaibigang Mahal Oda sa Kaarawan Sa Muling Pagkikita Paglisan Dungaw Pagtalikod sa Nakagisnan Isang Tugon tungong Mindanao, at Isang Liham tungong Maynila STR kanta ning larangan mga rebolusyonaryong awit na isinalin sa wikang kapampangan Aklasan / Aklasan Armalayt Masinggan / Armalayt Masinggan Bie na ing Asikan / Buhay niya ay Bukid Gintong Aslag / Gintong Silahis Kandila / Kandila Kanta ning Ima / Awit ng Ina Kanta kang Bambi / Awit kay Bambi Kanta ning Pag-asa / Awit ng Pag-asa Linyang Masa / Linyang Masa Ortilano : Ika ing Bayani / Magsasaka : Ikaw ay Bayani Papuri keng Sosyalismo / Papuri sa Sosyalismo Para keka Anak / Para Sa'yo Anak Sulong mga Kayabe / Sulong mga Kasama Sumampa Ka / Sumampa Ka Tatsulok / Tatsulok Umpisan keng Pamag-aral / Papuri sa Pag-aaral pedro ortilano mga rebolusyonaryong pagbati serye ng komiks ukol sa buhay at pakikibaka ng uring magsasaka mga mensahe para sa ika-45 anibersaryo ng partido komunista ng pilipinas pahayag ng Komite Sentral ng PKP sa ika-45 na anibersaryo
Isulong ang pambansa- demokratikong rebolusyon sa pamamagitan ng digmang bayan sa gitna ng lumalalang pandaigdigan at lokal na krisis! Sa ika-45 anibersaryo ng muling pagtatatag ng Partido Komunista ng Pilipinas sa teoretikong batayan ng Marxismo- Leninismo-Maoismo, ipinagdiriwang natin ang natipon at bagong mga tagumpay ng Partido at mamamayang Pilipino sa bagong demokratikong rebolusyon laban sa naghaharing sistema ng malalaking kumprador at panginoong maylupang sunud-sunuran sa imperyalismong US. Determinado tayong isulong ang bagong demokratikong rebolusyon sa batayan ng ating lakas sa ideolohiya, pulitika at organisasyon, pangibabawan ang ating mga pagkakamali at kahinaan, ilatag ang ating mga tungkulin at isakatuparan ang mga iyon upang ibunsod ang mas malalaking tagumpay sa rebolusyonaryong pakikibaka. Ang krisis ng pandaigdigang sistemang kapitalista ay nagtatagal at lumalala. Bunga nito, patuloy ang paglalim at paglubha ng palagiang krisis ng lokal na naghaharing sistema. Ang kundisyon ng krisis ay nagdudulot ng di mabatang pagdurusa sa mamamayan at nagtutulak sa kanila na lumaban sa lahat ng paraan. Alinsunod sa disenyo ng US, layunin ng Oplan Bayanihan na wasakin ang rebolusyonaryong kilusan o pawalansaysay ito sa pagkukumbina ng papatinding mga brutal at mapanupil na kampanyang militar at ng huwad na paglalarawan sa rehimeng Aquino bilang modelo ng mabuting pamamahala, pag-unlad ng ekonomya at tagapamigay ng limos sa pinakanagdarahop, laluna sa mga larangang gerilya. Subalit sa ngayon, ang lubhang pagkabigo ng Oplan Bayanihan ay napakalinaw. Patuloy na lumalawak at lumalakas ang digmang bayan. Ang mga rebolusyonaryong pwersa at mamamaya'y umaasa na sa pamamagitan ng walang kapagurang pagsisikap at pakikibaka, susulong sila mula estratehikong depensiba tungong estratehikong pagkapatas. Ang rehimen ni Aquino ay inilalantad 2 inang larangan at kinukundena ng mamamayan dahil sa paglilingkod nito sa interes ng mga nagsasamantalang uri, na kinabibilangan din niya, sa pangangayupapa niya sa imperyalistang US, sa pagpapalala ng atrasadong katangian ng ekonomya at sa pagiging korap dahil sa pagnanakaw ng pondong publiko at pagtanggap ng suhol mula sa malaking negosyo. Ang imperyalistang US at ang mga lokal na nagsasamantalang uri ay umasa noon na mapipigilan ng rehimeng Aquino ang rebolusyonaryong kilusan, mapagkakasundo ang nagriribalang reaksyunaryong pwersa at mapatatatag ang naghaharing sistema. Subalit pinalalala nito ang krisis sosyo- ekonomiko at pampulitika at itinutulak ang mamamayan na mag-alsa. Ang panawagan para sa pagpapatalsik o pagbibitiw ng rehimeng Aquino ay lumalawak at tumatalas. i. nagtatagal at nagbubunsod ng gera ang pandaigdigang krisis Ang mga imperyalistang kapangyarihan sa pangunguna ng US ay nakatuon sa pagpapanatili ng neoliberal na patakaran sa ekonomya. Kinakapitan nila ang dogma na ang maksimisasyon ng pribadong tubo at ang pinabilis na akumulasyon at konsentrasyon ng kapital sa kamay ng monopolyong burgesya at ng oligarkiya sa pinansya nito sa pamamagitan ng pagbababa ng sahod, liberalisasyon ng pamumuhunan, kalakalan at pinansya, ang pribatisasyon ng mga pag-aari ng estado, ang deregulasyon ng mga restriksyong panlipunan at pangkapaligiran at ang denasyunalisasyon ng mga atrasadong bansa ang siyang daan para sa pag-unlad ng ekonomya, paglikha ng empleyo at kasiyahan sa lipunan. Pinagtatakpan nito ang katotohanan na ang kapitalistang sistema ng pagmamaksimisa sa pribadong tubo sa pamamagitan ng pagpapaliit ng pondong pansahod ay di maiiwasang magresulta sa krisis ng sobrang produksyon sa tunay na ekonomya at na may limitasyon ang paggamit ng pautang at mga derivative at pagpapalobo sa pinansya para suportahan ang ekonomya at maghatid ng lalong malaking tubo sa monopolyong burgesya sa isang siklo ng pag-unlad at pagbagsak. Sa harap ng pagtirik ng ekonomya, nagngangalit ang mamamayan sa US at iba pang imperyalistang bansa dahil sa labis na tagibang na kita ng 5% nasa tuktok at ng natitirang bahagi ng lipunan at dahil sa lumalalang kahirapan dulot ng disempleyo, kawalan ng bahay at pumapaimbulog na presyo ng saligang mga kalakal at serbisyo. Mula nang mangyari ang pagguhong pinansyal noong 2008, wala inang larangan 3
nang tigil ang krisis at ang pagdausdos ng pandaigdigang sistemang kapitalista sa kabila ng panaka-nakang pagsigla ng mga pamilihang pampinansya. Nagpapatuloy ang pandaigdigang depresyon at ang pinakabiktima'y ang mamamayan ng ikatlong daigdig. Ang mga imperyalistang kapangyariha'y wala pang nakikitang solusyon sa krisis, manapa'y pinalalala pa iyon sa pagsasalba sa malalaking burgesya gamit ang salaping publiko at pagdaragdag sa ari-arian ng malalaking bangko at korporasyon at lalo pang pagpasa ng krisis sa masang anakpawis at sa mga atrasadong bansa sa pamamagitan ng mga hakbanging pagtitipid. Ang paulit-ulit at lumalalang krisis sa ekonomya at pinansya bunga ng neoliberal na patakaran sa ekonomya ay malalim nang bumabagbag at nagpapahina sa US sa loob ng ilang dekada. Kumitid ang base nito sa manupaktura bunga ng pag-"outsource" o paglilipat ng produksyon ng maraming pangkonsumong kalakal sa China at sa ilang tinaguriang sumisibol na mga ekonomya habang nakatuon sa produksyon ng malalaking produkto (tulad ng telekomunikasyon, mga eroplano at sandatang may mataas na teknolohiya), pagpapalapad sa sektor ng serbisyo at pinansyalisasyon ng ekonomya ng US. Ang litaw na anyo ng krisis sa US at sa pandaigdigang sistemang kapitalista ay ang krisis ng pampublikong utang na dagdag pa sa di gaanong litaw na problema sa utang ng mga korporasyon at ng daan-daang trilyong dolyar na halaga ng mga papeles sa pinansya. Humina ang pinagkukunan ng buwis ng mga imperyalistang estado dulot ng pagtirik ng ekonomya, paglaki ng disempelyo, malalaking kaltas sa buwis ng mga korporasyon at mayayaman, burukratikong korapsyon at mataas na gastusing militar. Sa bigong tangkang lutasin ang krisis sa pampublikong pautang at lumalaking depisit ng gubyerno, ipinapasa ng mga imperyalista sa mamamayan ang bigat ng krisis. Ipinatutupad ng pederal na gubyernong US ang tinaguraing "quantitative easing" o pagbabawas ng pondong nakalaan sa pagbili ng mga pribadong sapi at mga instrumentong pampinansya at ang pag-iimprenta ng salapi, habang litaw ang mga hakbanging pagtitipid ng mga lokal na estado Ipinapataw ng European Union ang pagtitipid sa mga kasapi nitong estado, laluna yaong lantarang nagdeklara ng pagkabangkarote, tulad ng Greece, Spain at Portugal Kabilang sa pagtitipid ang pagbabawas ng sahod at pensyon, mga serbisyong panlipunan at mga kawaning ineempleyo ng estado. Pinangungunahan ng US ang mga imperyalistang bansa sa 4 inang larangan pagturing sa produksyong militar bilang pampabuhay ng ekonomya, sa aktwal na pagtataas ng gayong produksyon, sa pagpapakat ng mga pwersang militar nito sa ibayong dagot at paglulunsad ng mga gerang agresyon. Ang US at ang mga alyado nito sa NATO ay lantarang nagkakaisa na kailangang imantine ang superyoridad sa ekonomya upang suportahan at ipagtanggol ang dayuhang pamumuhunan.Kasabay nito, walang awat ang pagkakaltas sa mga serbisyong panlipunan (tulad ng edukasyon, kalusugan at murang pabahay). Upang itago ang realidad ng depresyon ng ekonomya at palabasing simpleng resesyon lamang ito bagamat nag-uulit, kada anim na buwan ay nagpapasok ang mga imperyalistang estado ng pampublikong pondo sa sektor pampinansya upang likhain ang ilusyon ng muling pagbangon. Pinagtatakpan ng monopolyong burgesya at ng naghahari sa pinansya ang responsibilidad nila sa krisis sa pamamagitan ng nakapaghaharing mga partidong pampulitika, masmidya, mga paaralan at simbahan. Pinalalaganap nila ang mga reaksyunaryong kaisipan tulad ng sobinismo, rasismo, panatisismo sa relihyon, mga patakarang kontra-imigrante, anti-komunismo, pasismo at panunulsol ng gera upang alisin sa mamamayan ang kakayahang kilalanin ang mga kapitalistang ugat ng krisis at ang pangangailangan ng rebolusyonaryong pakikibakang makauri. Gayunpaman, nilalabanan ng uring manggagawa at iba pang mamamayan sa mga imperyalistang bansa ang tumitinding pagsasamantala at pang-aapi, sa kabila ng pagtatangka ng malaking burgesya na lituhin sila't siluin sa mga tunggaliang elektoral ng mga lantad na reaksyunaryo at repormista. Naglulunsad ng mga pagaaklas at protestang masa ang mga manggagawa, kasama ang kabataan,kababaihan, matatanda, migrante at mga refugee. Habang lumalala ang krisis, mas nagiging militante ang mga aksyong masa. Kaliwa't kanan ang kundisyon para sa pag-unlad ng rebolusyonaryong partido ng proletaryado at ng mga progresibong organisasyong masa sa iba't ibang sektor. Laging sinusubukan ng mga imperyalistang kapangyarihan na pangibabawan ang mga kontradiksyon sa kanilang hanay sa pamamagitan ng pagbubuklod laban sa mga bansa at mamamayan ng ikatlong daigdig at pagsasalin dito ng bigat ng krisis sa pamamagitan ng pinatinding pagsasamantala, pribilehiyo sa pamumuhunan, di pantay na kalakalan, pagpapataw ng patakaran sa dayong pananalapi, mas malalaking pautang at pinabilis na pagdambong sa likas na yaman at pagwasak sa kapaligiran. Laging inang larangan 5
pandaigdigan ang saklaw ng modernong imperyalismo. Subalit sa ilalim ng patakarang neoliberal, ang pangunahing diin ng imperyalistang globalisasyon ay ang denasyunalisasyon ng mga ekonomya ng ikatlong daigdig, bagay na labag sa pambansang kasarinlan, pambansang patrimonya at sa makatwirang hangarin para sa pag-unlad ng pambansang industriya. Nilalabanan ng mamamayan ng Asia, Africa at Latin America at mga bansang atrasado sa Eastern Europe at mga republika ng Russia ang tumitinding pagsasamantala at pang-aapi. Ang ligalig sa lipunan at pulitika ay sumasaklaw sa buu-buong mga kontinente sa buong mundo. Naglulunsad ng walang katulad na mga protestang masa ang malawak na masa ng sambayanan. Sa makabuluhang bilang ng mga bansa, ang mga rebolusyonaryong partido ng proletaryado ay naglulunsad ng digmang bayan para sa pambansa at panlipunang paglaya, tulad sa Pilipinas, India, Bangladesh, Turkey, North Kurdistan, Colombia, Peru at iba pa. Napakarami ng kundisyon para sumibol ang mga digmang bayan sa dagdag pang mga bansa habang nagtatagal at lumalala ang krisis. Maaaring umasa ang mga rebolusyonaryong partido ng proletaryado at mamamayan na makukumpleto ang pakikibaka para sa panlipunang paglaya at demokrasya at pagkatapos niyo'y tumuloy sa sosyalistang rebolusyon kung kanilang mawawasak ang makinaryang militar at burukratiko ng reaksyunaryong estado. May malilinaw na aral na mahuhugot ang lahat ng rebolusyonaryo kung paano ginamit ang mga kasunduang pangkapayapan para biguin ang mga rebolusyong panlipunan sa Nicaragua, El Salvador, Nepal at Tamil Eelam. May ilang estado sa ikatlong daigdig tulad ng Democratic People's Republic of Korea, Cuba, Venezuela, Syria at Iran na naggigiit ng kanilang pambansang kalayaan at nakapaninindigan laban sa mga banta, panunulsol at pamamarusang ipinapataw ng mga imperyalista sa pamumuno ng US. Sa iba't ibang antas, natutunan nila ang mga aral mula sa malungkot na karanasan ng mga estado, na sa simula'y lumaban sa mga imperyalistang dikta at paglao'y nakipagkasundo sa mga imperyalista at naglantad ng kanilang mga bulnerabilidad kaya tuluyan silang napabagsak at nasakop. Ang US at NATO ay nakapagtayo ng mga papet na rehimen, nagkaroon ng mga base militar at nakapandambong sa mga bansang pinaglunsaran nito ng gerang agresyon o panghihimasok- militar. Subalit patuloy na lumalaban ang mamamayan doon. Patuloy ang mga armadong tunggalian sa Iraq, Afghanistan, mga bahagi ng Pakistan at Libya. Anumang oras ay maaaring sumiklab ang Balkans. Ang tinaguriang "Arab spring" sa Tunisia at Egypt ay 6 inang larangan nagtagumpay sa pagbabagsak ng mga diktador gaya nina Zine el Abadine Ben Ali at Hosni Mubarak at nagbigay-daan sa paghahari ng Salafi at Muslim Brotherhood. Kinailangan ng US na muling magluklok ng maka-US na naghaharing pangkating militar sa Egypt para ikalugod kapwa ng Israel at ng burgesyang militar sa Egypt na iniluwal ng US matapos ang pagkakanulo ng noo'y president ng Egypt na si Anwar Sadat sa Camp David noong 1977. Isinagawa ng US at ng NATO ang kampanyang pambobomba na tumibag sa istrukturang pandepensa ng rehimeng Qaddafi at nagbigay-daan sa pagbabagsak dito ng mga anti-Qaddafi na grupong milisya. At muli, sa pakikipagsabwatan sa Israel, Turkey, Saudi Arabia at Qatar, sinulsulan at inarmasan nila ang mga grupong milisya para labanan ang rehimeng Assad sa Syria at nagpakana ng atakeng panghihimpawid laban dito sa huwad na paratang na gumagamit ito ng mga sandatang kemikal. Sa tantya rin nila, ang pagpapalit ng rehimen sa Syria ay magbibigay-daan sa pag-atake sa Iran. Subalit ginamit ng Russia at China ang kanilang boto sa UN Security Council para harangin ang planong pambobomba ng US at NATO at bigyang-daan ang diplomasya para sikaping makapagbuo ng kasunduan kaugnay ng pag-aalis ng nakaimbak na sandatang kemikal sa Syria at pagpipigil sa US at NATO na bombahin ito. Matapos ito, nagtulak ang Russia at China ng kasunduan para ilimita sa antas na 5% ang paglikha ng Iran ng uranium para sa produksyon ng kuryente kapalit ng pagbawas ng mga paghihigpit ng mga kapangyarihang imperyalista sa ekonomya nito. Tulad ng mga naunang kaso, ang mga kasundua'y maaaring pansamantalang humadlang sa US at NATO na bombahin ang isang kaaway na estado. Subalit kalaunan, maaari nilang sabihing hindi sinusunod ang kasunduan o pwede rin silang gumamit ng iba pang pangatwiran para bigyang-matwid ng US at NATO ang agresyon. Ang lumalalang krisis ng pandaigdigang sistemang kapitalista ay gumagatong sa kontradiksyon sa hanay ng mga imperyalistang kapangyarihan gaanupaman nila sikaping plantsahin ang mga gusot at magkaisa laban sa mga bansa ng ikatlong daigdig at sa masang anakpawis. Mula nang lantarang maging kapitalista ang China at Russia at napabilang sa mga mayor na kapitalistang estado, lumiit na sa pangmatagalan ang puwang para sa pagbibigayan ng mga imperyalistang kapangyarihan. Dahil sa pamana ng kanilang sosyalistang nakaraan, may tradisyon inang larangan 7
ng paggigiit ng pambansang kasarinlan, makabulahang antas ng industriyalisasyon at mataas na antas ng syensya at teknolohiya at mga sandatang nukleyar ang China at Russia kaya kahit mga bagong sampa sa sirkulo ng mga imperyalistang kapangyarihan ay malalakas sila. Hindi sila mapasusunod sa mga dikta ng US nang hindi tumututol o umiiwas. Kaya umuusbong ang kontradiksyong inter-imperyalista sa masaklaw na mga isyu: sa pamumuhunan, kalakalan, pinansya, seguridad, pang-eespiya at sa kapaligiran. Ang China at Russia ay mga mayor na kasapi ng UN Security Council, ng IMF,World Bank, ng WTO at ng Group of 20. Subalit sandigan din sila ng BRICS (Brazil, Russia, India, China at South Africa), isang blokeng pang-ekonomya na may malawak na saklaw ng produkto at isang napakalaking merkado. Sandigan din sila ng Shanghai Cooperation Organization (SCO), isang kaayusang panseguridad na sumasaklaw sa mas malaking populasyon at lupa kumpara sa NATO. Umusbong ang SCO bilang kontra-pwersa sa US at NATO, laluna sa Asia, dahil sa labis na kayabangan at agresyon ng US matapos ito makakuha ng suporta para sa tinaguriang anti-teroristang digma nito. Noong 1989-1991 at mga taon paglipas nito, nang lantarang yakapin ng mga rebisyunistang rehimen ang kapitalismo at todo- largang isaligal ang mga burukratikong nakaw at isapribado ang ari-arian ng estado, ipinroklama ng mga imperyalista at kanilang mga tagasunod ang kamatayan ng sosyalismo. Wala sa kanilang hinagap kung papaano mapalalala ng China at Russia bilang mga bagong kapangyarihang kapitalista ang inter-imperyalistang mga kontradiksyon, mapalulubha ang krisis ng pandaigdigang kapitalismo at di sinasadyang maibubunsod sa katagalan ang muling pagbangon ng mga kilusang anti-imperyalista at sosyalista. Kahit pa nababahura sa ilang nilikha nitong pulitiko-militar na kumunoy sa West Asia, Africa, Central Asia at South Asia at humaharap pa rin sa ilang maaaring sumiklab na armadong tunggalian sa ibang lugar, pumipihit ngayon ang US sa Asia alinsunod sa di maitagong iskemang kumprontahin at pigilan ang China. Binabago ng US ang balanse ng pwersa nito sa pagdeploy ng 50% ng buong militar nito at 60% ng mga pwersang nabal nito sa rehiyong Asia-Pacific. Ginagamit nito ang pagtatambak ng pwersang militar kakombina ng Trans Pacific Partnership Agreement (na ngayo'y pumupwera pa sa China) upang itulak ang China na lubos na isapribado ang natitirang empresang pag-aari ng estado at bigyang-daan ang tinaguriang kilusang demokratiko, na ang ibig sabihi'y paglahok ng iba't ibang partido sa eleksyon mula 8 inang larangan sa lokal hanggang sa pambansang antas at pagwawakas sa mga pribilehiyo ng huwad na partido komunista na sa katotohana'y isang diktador na partidong burges. Sinasamantala rin ng US ang mga tunggalian sa pagitan ng China at mga bansa sa Southeast Asia kaugnay ng mga bahagi ng South China Sea maging yaong sa pagitan ng China at Japan kaugnay ng mga islang Diaoyu sa East China Sea. Malinaw na ang Kalayaan o Spratlys at iba pang maliliit na isla, bahura at buhanginan na pag- aari ng Pilipinas ay nasa saklaw ng 200-milyang eksklusibong sona na isinasaad ng UN Convention on the Law of the Sea na pirmado kapwa ng China at Pilipinas. Subalit sa kaso ng mga islang Diaoyu, ang mga iyon ay sa China dahil higit na malapit iyon sa China kaysa Japan at pinakamahalaga, upisyal na kinilala iyon ng Japan na pag- aari ng China noong 1886 at sinaklaw lamang bilang dambong ng gera noong 1895, matapos matalo ang China sa unang gerang China-Japan noong 1894-95. Di makatwirang pumapanig ang US sa Japan, para lamang samantalahin ang kaguluhan, at nakipagkaisa sa Japan para hamunin ang pagsasaklaw ng China sa mga isla ng Diaoyu sa air defense identification zone nito. Ang pagpihit ng US sa East Asia ay katumbas ng ibayong pagyurak sa pambansang kasarinlan at teritoryal na integridad ng Pilipinas. Katumbas din ito ng mas malalim na pagbabase ng mga pwersang militar ng US sa Pilipinas at kalaunan, ng muling pagtatatag dito ng mga base militar ng US. Inihahanda na ng US ang pagbabalik ng mga base militar nito sa pamamagitan ng pagtatatag ng mga istasyon sa loob at labas ng mga kampo militar ng papet na hukbo ng Pilipinas, pagrerelyebo ng mas malalaki pang yunit-militar, papadalas na paglalabas-masok ng mga sasakyang panghihimpapawid at pandagat at pagpapaunlad ng pakikipagtulungan sa papet na mga tropa at ng mobilisasyon ng suplay. Maaasahan natin ang papalaking pagsangkot at paglahok ng mga pwersang militar ng US sa armadong kontra-rebolusyon laban sa rebolusyonaryong kilusan ng mamamayang Pilipino. Ang kasalukuyang antas ng panghihimasok-militar ng US sa mga usapin sa Pilipinas ay paghahanda sa tahasang agresyong militar. Ito ay kaakibat ng estratehikong iskema ng US na magkaroon ng matatag na base sa Pilipinas para sa paglulunsad ng mga aksyong militar at maniobra laban sa China at iba pang bansa sa rehiyon. Sa estratehiya ng US, kabilang ang Pilipinas sa unang linya ng depensa laban sa China at DPRK, na may mas malalim na sekundaryong linya ng mga pwersang militar ng US sa Pacific Islands at Oceania. inang larangan 9
ii. susuray-suray ang naghaharing sistema dahil sa krisis at korapsyon Ang krisis ng pandaigdigang sistemang kapitalista ay may mapangwasak na epekto sa ekonomya ng Pilipinas at nagpapalala sa palagiang krisis nito. Bumagsak nang husto ang pagluluwas ng mga semi-conductor at iba pang mala-manupakturang may mababang dagdag na halaga. Marami na sa mga pabrikang sangkot sa maliitang pagpoproseso at muling pag-aasembol ang nagsara na. Binabagbag ang produksyong agrikultural ng pagtatambak at iligal na pag-aangkat ng bigas at mais sa bansa at ng kakulangan ng suporta ng estado, na nagkukunwang mga produktong lokal ang mga inismagel na kalakal. Tulad ng mga sinundan nito, tutol ang rehimeng Aquino sa tunay na reporma sa lupa at pambansang industriyalisasyon. Ang neoliberal na patakaran sa ekonomya'y patuloy na nagpapalala at nagpapalalim sa atrasado, agraryo at malapyudal na katangian ng ekonomya na dinodominahan ng mga imperyalista, malalaking kumprador, panginoong maylupa at mga burukrata-kapitalista. Ipinagmamalaki ng rehimen na dahil sa paglaki ng mga remitans ng mga manggagawang Pilipino sa ibayong dagat (OFW o overseas Filipino workers), paglaki ng kita ng mga call center at paglawak ng pribado at pampublikong konstruksyon, pagmimina, mga plantasyon, kasino at iba pang pasilidad panturista, ang Pilipinas ang siyang may pinakamabilis na lumalagong ekonomya. Ang patuloy na lumalaking mga remitans ng mga OFW ay nagmumula pangunahin sa mga Pilipinong nars at caregiver sa North America. Sa iba pang lugar, ang krisis ng pandaigdigang kapitalismo, ang anti- migranteng kiling at kaguluhang panlipunan ay nagpapabawas na sa empleyo sa ibayong dagat. Ang pribadong konstruksyon ay namomroblema na sa sobrang kapasidad at isa itong bulang puputok oras na itaas ng mga imperyalistang bangko ang interes sa pautang upang kontrahin ang implasyon at iuwi ang mga pamumuhunang portfolio (hot money) sa mga bansang pinanggalingan nito. Ang naantalang alokasyon para sa pampublikong konstruksyon ay sa kalakha'y mga iskemang pampork barrel, kung saan ibinubulsa ang pondong publiko, ipinupuhunan sa mga mamahaling lupa't bahay o itinatago ng mga burukrata-kapitalista sa mga dayuhang bangko. Ang mga dayuhan at lokal na korporasyon ay nagkakandarapa sa pagmimina sa buong bansa. Nagsasagawa sila ng open-pit mining na matinding gumagamit ng nakalalasong mga kemikal para pabilisin ang pagkuha ng mineral sa kapinsalaan ng agrikultura, 10 inang larangan pangisda at ng kalikasan. Iniluluwas ang mga hilaw na mineral at mamahaling metal. Napakaliit ng ibinabayad na buwis sa gubyerno. Ang mga plantasyon para sa produksyon at pag-eeksport ng pinya, saging, goma at palm oil at nagkakait ng lupa para sa produksyon ng kinakailangang pagkain at para sa reporma sa lupa. Ang mga kasino at iba pang pasilidad panturista ay di naghahatid ng tunay na pag-unlad sa ekonomya. Sa kabila ng kawalan ng tunay na kaunlarang industriyal o paglago ng manupaktura, ipinagmamalaki ni Aquino na nakagawa siya ng milagro sa ekonomya dahil nakapagrehistro ito ng pinakamalaking tantos ng paglago sa buong mundo. Ang totoo, ang diumano'y milagrong pang-ekonomya'y isa lamang bula. Ang ipinamamaraling mahigit 7% paglago ng GDP na US$250 bilyon ay ibinunsod pangunahin ng "hot money" sa kalakalan ng pera at ng walang patumanggang pangungutang at paggastos ng gubyerno para sa mga bagay na di produktibo. Ang "hot money" mula sa ibang bansa ay dumadaloy pangunahin sa merkado ng sapi at salapi; at sa pinakamabuti'y nagagamit para pondohan ang sobrang produksyon at bula sa pribadong konstruksyon. Lumala ang depisit sa badyet dahil nabawasan ang kita ng reaksyunaryong gubyerno bunsod ng aktwal na depresyon ng ekonomya, ng pribatisasyon ng mga kumikitang ari-arian, ng pagpapababa ng buwis ng mga dayuhang namumuhunan, ng di pagbabayad ng buwis ng malalaking negosyo at mayayaman at ng paglabasmasok sa bansa ng mga kontrabandong kalakal; at dahil ang mga kita sa buwis ay napupunta sa burukratikong korapsyon, ipinambabayad sa lumalaking panlabas at lokal na utang at ipinantutustos sa lumalaking gastusing militar at iba pang bagay na kontra-produktibo. Lumaki rin ang depisit sa kalakalan dahil sa malaking gastos sa pag-aangkat ng mga luho at iba pang pangangailangang nililikha sa ibang bansa; at dahil lumiit nang husto ang kita sa eksport. Tuluy-tuloy na pinalalaki ng reaksyunaryong gubyerno ang lokal at pampublikong utang at nagpapatupad ng pagtitipid nang hindi na iniaanunsyo. Tuwing nagmamalaki ang rehimeng Aquino hinggil sa paglago ng ekonomya, nagngangalit ang malawak na masa ng mamamayan sa kasinungalingang ito, dahil ang malaking bahagi ng GDP ay kinabibilangan ng mga operasyon ng mga korporasyong multinasyunal na humuhuthot ng supertubo at ng pag-angkin ng malalaking kumprador, panginoong maylupa at burukrata- kapitalista ng panlipunang yamang nililikha ng masang anakpawis na mga manggagawa at magsasaka. Tinutukoy nila ang inang larangan 11
lumalaking malawakang disempleyo, ang pagbagsak ng kita, ang pumapaimbulog na presyo ng langis, pagkain at iba pang saligang pangangailangan, ang lumalaking singilin sa mga pampublikong yutiliti at serbisyong panlipunan at ang litaw na paglawak ng karalitaan, kagutuman at pagdurusa. Ang ligalig panlipuna'y lumalawak at lumalalim. Kaya nag-aalsa ang bayan sa mga protestang masa. At dumarami ang mamamayang lumalahok sa armadong rebolusyonaryong kilusan sa kanayunan. Ang naghaharing sistemang pampulitika ang instrumento ng US at ng lokal na mga mapagsamantalang uri ng malalaking kumprador at panginoong maylupa na kinakatawan ng mga burukrata- kapitalista. Ang mga burukrata-kapitalista mismo ay kabilang sa mga mapagsamantalang uri, tulad ng kasalukuyang presidenteng si B.S. Aquino na isang malaking kumprador-panginoong maylupa mula sa dinastiyang Cojuangco-Aquino. Ang ibang mga burukrata-kapitalista ay nirerekrut ng mga naghaharing uri mula sa intelihensyang petiburges ng kalunsuran at, tulad ng kanilang mga amo sa ekonomya at pulitika, ay karaniwang naghahangad na umangat ang katayuan sa ekonomya at lipunan at makapagkamal ng kayamanan sa kapital at lupa. Nagkakamal ng pribadong kayamanan ang mga burukrata- kapitalista sa pamamagitan ng paggamit nila ng kanilang mga pusisyon sa gubyerno. Nagpapairal sila ng mga patakaran at alituntuning sadyang nagbibigay ng mga pribilehiyo sa mga tagapagpondo ng kanilang mga kampanyang elektoral, mga kamag- anak at kaibigan at tumatanggap sila ng suhol sa mga kontrata sa negosyo at gumagamit ng pondo ng gubyerno para sa sariling kapakinabangan. Kabaligtaran ng sinasabi ng mga ipokrito na malinis at matapat ang kanyang rehimen, si Aquino ay nalantad na bilang Hari ng Pork Barrel na may bilyun-bilyong pisong pondong ginagastos na siya lang ang nagpapasya at ipinamumudmod para sa sariling pakinabang at para makapamadrino sa pulitika. Ang isa sa kanyang mga kapatid ay binatikos na rin ng isang kumpanyang Czech dahil sa paghingi ng suhol. Lalong nagalit ang mamamayang Pilipino sa korapsyon ng rehimeng Aquino nang malantad ang pagkawala ng mga pondong pangkalamidad para sa mga biktima ng mga natural na sakuna, ang kriminal na kabiguan nitong maghanda bago tumama ang sakuna para matiyak ang kaligtasan ng mamamayan at magsagawa ng napapanahon at sapat na "rescue and relief" sa milyun-milyong taong hinagupit ng napakalalakas na hangin ng superbagyong Yolanda (Haiyan) at mga pagdaluyong ng dagat. Libu-libo 12 inang larangan ang namatay at nangawasak ang mga tahanan, kabuhayan at imprastrukturang panlipunan at milyun-milyong mamamayan ang nangagutom, nangauhaw, nilamig dahil sa kawalan ng masisilungan, kinulang sa gamot, nangagkasakit at nangamatay. Kaya lumalakas ang sigaw ng mamamayan para sa pagbibitiw o pagpapatalsik kay Aquino at sa buo niyang korap na naghaharing pangkatin. Sa pagkakalantad ng pagkamapandambong ng rehimeng Aquino at mga gawaing korap nito ay nalantad din ang iskema ng US at karamihan ng mga seksyon ng lokal na mapagsamantalang uri na itanghal siya bilang simbulo ng mabuting pamamahala para mapatatag ang naghaharing sistema at malabanan ang armadong rebolusyonaryong kilusan ng mamamayan na pinamumunuan ng Partido Komunista ng Pilipinas. Kahit ang reaksyunaryong midya na sa loob ng mahigit tatlong taon ay nagtanghal kay Aquino bilang lider na malinis at may mabuting intensyon ay nagsisimula nang maglathala ng mga pahayag at artikulo na naglalantad sa korap na katangian ng kanyang rehimen. Nitong huling eleksyon ng 2012, mistulang namayani ang rehimeng Aquino at namayagpag dahil sa suporta ng midya at mga kumpanyang nagsasarbey at dahil walang seryosong oposisyon mula sa anumang karibal na burgis na partido. Nagawa ng naghaharing Liberal Party na makipagkoalisyon sa Nacionalista Party, Nationalist People's Coalition, LDP and mga seksyon ng PDP-Laban at Laban- NUCD. Maging ang partido oposisyon, ang PDP-Laban ay itinuring na huwad na oposisyon dahil malaon nang kilala si Vice President Jejomar Binay bilang alaga ni Aquino at direkta siyang hinahawakan ng isa sa mga tiyuhin ni B.S. Aquino. Bago ang eleksyon ng 2012, tinipon ni Aquino ang lahat ng mayor na mga reaksyunaryong partido, gamit ang pork, upang hatulang maysala si Supreme Court Justice Corona. Sa kabila ng kanyang "popularidad" na inimbento ng reaksyunaryong midya at ng mga tagasarbey, dati nang niluto nina Aquino at ng kanyang pangkatin ang mga resulta ng eleksyong pansenador ng 2012 sa pamamagitan ng pagpoprograma ng padrong 60- 30-10 pabor sa kanyang mga kandidato at pagpapapasok nito sa dekompyuter na sistemang elektoral na pinatatakbo ng dayuhang kumpanyang Smartmatic at ng lokal na partner nito sa Pilipinas na Total Information Management (TIM). Napatunayan nang husto ng mga napakarespetadong syentista sa kompyuter na kabilang sa AES Watch ang pandaraya sa eleksyon. Ipinakikita nito na naiboto si Aquino di lamang dahil sa tulong pampinansya ng malalaking inang larangan 13
negosyante tulad nina Eduardo Cojuangco, Lucio Tan, Manny Pangilinan at Jaime Zobel de Ayala kundi dahil sa manipulasyon din ng de-kompyuter na sistemang elektoral. Sa pagsasakompyuter ng sistemang elektoral ay lalong naging madaya ang eleksyon at mas kontrolado ng mga dayuhan at malalaking kumprador, bagay na labag sa kasarinlan ng mamamayan. De-kompyuter man o hindi, hindi demokratiko ang mga reaksyunaryong eleksyon dahil kalahok dito ang mga ahente sa pulitika ng mga mapagsamantalang uri subalit ipinupwera ang mga patriyotiko at progresibong kinatawan ng mga manggagawa at magsasaka sa pamamagitan ng mga salik na dumedehado na dati sa kanila tulad ng mapanupil at mapanirang mga aksyon ng mga ahensyang militar at pulisya, napakamahal na gastos sa pangangampanya at pagpipihit ng upinyong publiko laban sa kanila na gawa ng midya, simbahan at mga paaralan. Kahit ang sistemang party-list na nagbigay-daan sa paghalal sa sandakot na progresibong myembro ng Kongreso na kumakatawan sa pinagsasamantalahang mga uri ay lubos nang masasapawan ng mga pampulitikang dinastiya at mga reaksyunaryong partido bunga ng desisyon ng Korte Suprema kamakailan na nagpapahintulot sa mga ito na gamitin ang sistemang party-list. Mabuting bagay para sa rebolusyonaryong kilusan na mismong ang mga reaksyunaryo ay di sinasadyang pumapawi sa ilusyong demokratiko ang mga reaksyunaryong eleksyon. Tutal, inilalantad ng mga reaksyunaryong pulitiko ang kanilang mga antinasyunal at anti-demokratikong katangian kapag ipinagkakanulo na nila ang mamamayan at inaangkin ang mga dambong ng kapangyarihan. Ang buong gubyerno mismo ay humina na dahil sa pagkakalantad ng maka-imperyalista at reaksyunaryong katangian nito, at dahil sa pribatisasyon ng mga kumikita nitong ari-arian sa ilalim ng neoliberal na patakaran, sa di mabatang mga buwis sa mamamayang lugmok na sa kahirapan dahil sa krisis, sa pagkabawas at pagkabulok ng mga serbisyong panlipunan at sa di na makontrol na paglulustay ng mga pondong publiko sa pamamagitan ng burukratikong korapsyon, bayad-utang at gastusing militar. Hindi kailanman naging seryoso ang rehimeng Aquino na makipagnegosasyon sa National Democratic Front of the Philippines para makamtan ang makatarungang kapayapaan. Sa unang pormal na pulong pa lamang sa Oslo ng negotiating panel ng NDFP at ng hinirang na panel ni Aquino noong 2011, binansagan na ng huli ang The Hague Joint Declaration bilang "dokumento ng habampanahong pagkakahati." Tinukoy ng NDFP 14 inang larangan na ito ang pinagkaisahang balangkas na nagbigay-daan sa mahigit sampung kasunduan, kabilang ang Comprehensive Agreement on Respect for Human Rights and International Humanitarian Law (CARHRIHL). Patuloy na tumatanggi ang rehimen na palayain ang mga konsultant pangkapayapaan ng NDFP na inaresto at idinetine labag sa Joint Agreement on Safety and Immunity Guarantees (JASIG). Noong 2012, idineklara nitong walang bisa ang JASIG at nagmatigas laban sa muling pagbubuo ng listahan ng mga indibidwal na protektado ng JASIG na nasira sa mga reyd ng pulisyang Dutch noong 2007 matapos udyukan ng rehimeng Arroyo ang gubyernong Dutch na arestuhin ang pangunahing konsultant pampulitika ng NDFP sa bisa ng mga gawa-gawang kasong kriminal at samsamin ang mga dokumento at elektronikong media at kagamitan mula sa NDFP Information Office at mga bahay ng mga negosyador, konsultant at istap ng NDFP. Sa gayong dahilan pa lamang ay may batayan na ang NDFP na tapusin ang negosasyong pangkapayapaan alinsunod sa JASIG ngunit nagpasya itong pahabain pa ang pasensya alang-alang sa pagkakamit ng makatarungang kapayapaan. Ang rehimeng Aquino na ang naglantad sa sarili nito na mas malala pa sa rehimeng Arroyo sa usapin ng paglabag sa CARHRIHL at sa lansakan at sistematikong paglabag sa karapatang-tao. Tumatanggi itong palayain ang daan- daang bilanggong pulitikal na ikinulong ng rehimeng Arroyo labag sa CARHRIHL, at laluna sa doktrinang Hernandez na nagsasaad na ang mga aktibistang pampulitika at mga rebelde ay hindi dapat ikriminalisa at hindi dapat akusahan ng mga komun na krimen kundi mga pagkakasalang pulitikal. Ipinagpapatuloy ng rehimeng Aquino ang pangaaresto sa mga pinaghihinalang rebolusyonaryo, ang pagtortyur at pagpatay o walang taning na pagdedetine sa daan-daan sa kanila sa bisa ng mga gawa-gawang kaso ng mga komun na krimen. Alinsunod sa payo ng US, patuloy na sinasalaula ng rehimeng Aquino ang negosasyong pangkapayapaan at itinuturing itong di kinakailangan hangga't kinakaya nitong panatilihin ang ilusyon ng mabuting pamamahala at mahusay na pagbibigay-serbisyo sa mamamayan at sa gayo'y mahusay nitong napagkokombina ang triad na operasyong saywar, paniktik at kombat. Ang payong ito ng US ay malinaw na nakasaad sa US Counterinsurgency Guide. Upang mapalakas ang saywar at paniniktik bilang suporta sa operasyong kombat, muling binubuhay ng rehimeng Aquino ang bigong programang amnestiya at rehabilitasyon nina Aquino at Ramos sa pamamagitan ng Conditional Cash Transfer Program inang larangan 15
at PAMANA, gamit ang panunuhol at pananakot upang tuksuhin ang buu-buong mga komunidad at maging mga pamilya ng mga rebolusyonaryo ng mga limos kapalit ng impormasyon laban sa rebolusyonaryong kilusan. Walang anumang interes ang rehimeng Aquino sa negosasyong pangkapayapaan maliban sa pagpapasuko at pasipikasyon ng mga rebolusyonaryong pwersa at mamamayan sa tabing ng "unilateral, sabayan at walang taning na mga tigilputukan." Tinatanggihan nito ang alok ng NDFP para sa tigil-putukan at alyansa o tulungan sa batayan ng maikli at pangkalahatang komun na intensyong ipatupad at isulong ang pambansang kasarinlan, demokrasya, katarungang panlipunan at kaunlaran sa pamamagitan ng reporma sa lupa at pambansang industriyalisasyon, kulturang bayan at pandaigdigang pagkakaisa. Layunin ng tigil-putukan at alyansa o tulungan na itaguyod ang pinabilis na negosasyon ng nalalabing mga komprehensibong kasunduan alinsunod sa The Hague Joint Declaration. Yayamang napatunayan nang ayaw ng rehimeng Aquino na makipagnegosasyon para sa makatarungang kapayapaan, hindi inaasahan ng rebolusyonaryong kilusan ang muling pagbubukas ng pakikipagnegosasyong pangkapayapaan sa rehimen. Wala itong pagpipilian kundi ang hintayin ang susunod na rehimen para seryosong makipagnegosasyon. Hindi pa tiyak kung makabubuo nga ba ng pinal na kasunduang pangkapayapaan ang rehimen sa Moro Islamic Liberation Front nang hindi inuudyok ang pagtutol ng Moro National Liberation Front na pinamumunuan ni Nur Misuari at ng Bangsamoro Islamic Freedom Fighters. Nananalig kami na ipagpapatuloy ng Bangsamoro ang pakikibaka para sa pagpapasya-sa-sarili at lupang ninuno hangga't hindi nakakamit ang mga ito. Ang rehimeng Aquino ay kahiya-hiyang papet ng imperyalismong US. Pinahihintulutan nito ang mga pwersang militar ng US na labagin ang pambansang soberanya at teritoryal na integridad ng Pilipinas. Duwag nitong pinaniniwalaang masasalba ng US ang bulok na malakolonyal at malapyudal na naghaharing sistema sa Pilipinas. Kaya sinusuportahan nito ang patakaran ng US na pumihit tungong East Asia. Nakatakda itong pumirma kasama ng US sa Increased Rotational Presence Framework Agreement upang pahusayin ang "interoperability" ng mga tauhan, yunit, kagamitan at komand sa ilalim ng Visiting Forces Agreement ng 1997 at ng US-Philippine Mutual Defense Pact ng 1953. Ang "increased rotational presence" o mas madalas na pagrerelyebuhan sa Pilipinas ng papalaking bilang ng mga pwersang 16 inang larangan militar ng US, ang madalas na paglalabasmasok ng mga eroplano at barko nila, ang pagtatayo ng mga "forward station" sa loob at labas ng mga papet na kampo, ang pinaunlad na "interoperability" at pinagisang mga operasyon ng mga pwersang militar ng US at Pilipinas ay pawang sangkap ng dayuhang panghihimasok-militar at paghahanda para sa muling pagtatayo ng mga base militar ng US at agresyon laban sa mamamayang Pilipino at mga karatig-bayan. Subalit tulad ng nabubulok na naghaharing sistema sa Pilipinas, ang imperyalismong US ay mabilis nang dumadausdos. Ang US na rin ang may gawa nito sa sarili sa pagpapataw nito sa mundo ng neoliberal na patakaran sa ekonomya, pagpapahina ng base nito sa pagmamanupaktura, pinansyalisasyon sa ekonomya at pagpapalaki ng gastusing militar nito, at pagbibigay ng konsesyon sa China at Russia para sa integrasyon nila sa pandaigdigang sistemang kapitalista. Ang dating nagsosolong superpower ay isa na lamang ngayon sa mga sentro ng kapangyarihan sa isang daigdig na multipolar (o maraming sentro). Banat na banat na ito sa mga digmang agresyon upang supilin ang mga bansang naggigiit ng pambansang kasarinlan at sa paglaban sa iba pang imperyalistang kapangyarihan. Sa gayong konteksto, higit kailanma'y maaaring iguhit ngayon ng mamamayang Pilipino ang sariling tadhana at magpatuloy sa paglulunsad ng bagong demokratikong rebolusyon sa pamamagitan ng matagalang digmang bayan. Maaari silang umasa na sa di malayong hinaharap, ang proletaryado at mamamayan ay dramatikong magbabangong muli at maggigiit ng sarili sa papalawak na saklaw sa pandaigdigang proletaryo- sosyalistang rebolusyon sa gitna ng pagkaagnas ng pandaigdigang sistemang kapitalista at lumalaking mga kontradiksyon ng mga imperyalistang kapangyarihan. iii. matagumpay na pinamumunuan ng partido ang bagong demokratikong rebolusyon Sa patnubay ng Marxismo-Leninismo-Maoismo, patuloy na nagpapalakas ang Partido Komunista ng Pilipinas bilang abanteng destakamento ng proletaryado at namumuno sa malawak na masa ng sambayanan sa bagong demokratikong rebolusyon sa pamamagitan ng matagalang digmang bayan. Patuloy at determinado itong nagpapalakas sa ideolohiya, pulitika at organisasyon. Sinasamantala nito ang matagalan at patuloy na lumalalang krisis ng pandaigdigang sistemang kapitalista at lokal na naghaharing sistema. Malinaw nitong nakikita na matinding paghihirap ang inang larangan 17
idinudulot ng krisis sa mamamayan at itinutulak silang labanan ang imperyalismong US at ang mga lokal na mapagsamantalang uri. Nagpapalakas ito sa pundasyon ng mga nakamit nitong tagumpay sa loob ng 45 taon at tiwala itong makapagkakamit ng mas malalaki pang tagumpay. Ipinagmamalaki ng Partido na napamunuan nito ang isa sa pinakamahahalagang armadong rebolusyon sa buong daigdig para sa pambansa at panlipunang paglaya sa panahon ng pansamantalang pagkatalo at estratehikong pag-atras ng pandaigdigang kilusang komunista dahil sa pananabotahe at pagkakanulo ng mga modernong rebisyunista. Subalit ang integrasyon ng Russia at China ngayon sa pandaigdigang sistemang kapitalista ay nagpapalala sa mga kontradiksyon sa pagitan ng mga imperyalista at muling dumadaluyong ang pandaigdigang kilusang komunista at ang malawak na kilusang anti-imperyalista. Walang kasing-inam ang kalagayan para sa pagsulong ng rebolusyong Pilipino. Sa matagalang pakikibaka para lubusin ang demokratikong rebolusyong bayan, naging kapaki-pakinabang at nakapagpasigla sa Partido na itakda ang layunin ng pagsusulong mula sa estratehikong depensiba tungo sa estratehikong pagkapatas sa digmang bayan at pagkaisahin ang lahat ng rebolusyonaryong pwersa na tuparin ang mga pampulitika at iba pang rekisito para sa gayong pagsulong. Nananatiling wasto ang layunin kahimat ang plano at panahon para kamtin ito ay maaaring baguhin at baguhin pang muli nang buo o baha-bahagi sa takbo ng pakikibaka. Sa pagbubuo sa ideolohiya, itinataguyod ng Partido ang teorya ng Marxismo- Leninismo-Maoismo at isinasanib ito sa kongkretong kalagayan sa Pilipinas at sa kongkretong praktika ng rebolusyong Pilipino. Tutol tayo sa suhetibismo, sa dogmatiko o empirisista mang anyo nito. Nakapaglabas na tayo ng mga panggabay na dokumento, libro at artikulo hinggil sa ekonomya, pulitika at kulturang Pilipino. Patuloy tayong naglalabas ng napapanahong pagsusuri sa mayor na mga pangyayari at isyu sa Pilipinas at ibayong dagat, inililimbag ang mga iyon sa Ang Bayan at iba pang lathalain at inilalabas sa ating website. Nakapagsagawa na tayo ng panlipunang pagsisiyasat sa iba't ibang antas sa lahat ng larangang may kinalaman sa ating gawaing rebolusyonaryo. Ang mga namumunong organo at yunit ng Partido ay talaga namang nagsasagawa ng regular at napapanahong mga pagtatasa at ebalwasyon ng ating gawain. Nagdadaos tayo ng mga kumperensya sa pag-aaral sa hanay ng ating mga kadre at myembro ng Partido para hasain ang ating pag- unawa sa mga krusyal na isyu at kampanyang dapat ilunsad. 18 inang larangan Sa tuwing tinitimbang natin ang ating gawain, nagdaraos tayo ng pagpuna at pagpuna-sa-sarili upang maunawaan natin ang ating mga pagkakamali at pagkukulang, maiwasto ang mga ito at sa gayo'y mapahusay ang ating gawain at estilo ng gawain. Nakapagdaos na tayo ng mga kilusang pagwawasto, tulad ng Una at Ikalawang Dakilang Kilusang Pagwawasto at iba pang mas maliliit ang antas pero mas masaklaw kaysa sa pagpuna at pagpuna-sa-sariling idinadaos natin sa mga ispesipikong organo at yunit sa pangkalahatang takbo ng ating gawain. Pinaplano at inilulunsad natin ang mga pormal na kursong pag-aaral sa batayan, intermedya at abanteng antas. Tinitiyak natin na ang lahat ng kandidatong kasapi ay nakatatapos ng batayang kurso sa loob ng panahon ng kanilang kandidatura para maagap silang makapanumpa bilang mga ganap na kasapi ng Partido. Maaari nilang kunin ang intermedyang kursong Pampartido sa unang taon ng kanilang pagiging kasapi at ang abanteng kursong Pampartido sa ikalawang taon. Inilimbag ang mga balangkas at teksto sa pag- aaral para maidaos ng mga yunit ng Partido ang mga kursong ito. Layunin ng mga kursong pag-aaral na tiyakin na ang mga kadre at myembro ng Partido ay patuloy na makapagpapahusay ng kanilang kaalaman sa teorya at rebolusyonaryong praktika; at makapagpapalalim ng kanilang rebolusyonaryong paninindigan. Para manatiling masigla at kaiga-igaya ang mga kurso, palagian itong iniuugnay sa kasaysayan at sa kasalukuyang mga sirkunstansya at gawaing rebolusyonaryo. Sa bawat kurso, tinitiyak ng mga instruktor na naisasagawa ang buhay na pag-aaral ng Marxismo-Leninismo-Maoismo kaugnay ng mga problema at usapin sa obhetibong kalagayan at sa rebolusyonaryong gawain. Sa loob at labas ng mga kursong pag-aaral ng Partido, ang mga kadre at myembro ng Partido ay maaaring magpataas, magpalalim at magpalawak ng kanilang kaalaman sa pamamagitan ng pagbabasa at pag-aaral ng mga rebolusyonaryong pahayagan at pagsasanib ng kanilang kaalaman sa kanilang gawain. Subalit marami sa kasapian ng ating Partido ay nagmula sa hanay ng masang anakpawis at limitado ang pormal na edukasyon at pagsasanay sa pagbabasa o limitado ang oras sa pagbabasa ng mahahaba at kumplikadong mga sulatin. Kaya gawain ng ating mga kadre ng Partido sa edukasyon na maghanda ng mga simpleng babasahin at audio visual na pantulong para mas mabilis na magagap ang mga kurso kakumbina ng mga talakayang nakabatay sa mga kongkretong impormasyon at karanasan. Ang mga bidyo at iba pang audio- visual na pantulong ay ihinahanda para mapadali ang mga kursong pag-aaral ng Partido at ang presentasyon ng iba't ibang paksang may malaking kahalagahan. Kaiga-igaya at nakapagbibigay- inang larangan 19
kaalaman ang mga ito sa lahat ng mga kadre at myembro ng Partido, anuman ang kanilang antas ng pormal na edukasyon. Ang mga bagong midyang ito ay maaaring magsilbi sa rebolusyon kasabay ng mga babasahin na mas madaling ipamahagi sa mga anakpawis na walang mga kompyuter o kuryente man lang. Sa pagbubuo sa pulitika, tumatalima ang Partido sa pangkalahatang linya ng bagong demokratikong rebolusyon sa pamamagitan ng digmang bayan laban sa imperyalismong US at mga lokal na mapagsamantalang uring kumprador at panginoong maylupa. Ang Programa para sa Demokratikong Rebolusyon ng Bayan ay komprehensibong instrumento para pukawin, organisahin at pakilusin ang inaapi at pinagsasamantalahang masa. Sa batayan ng kanilang lakas, maaaring buuin ng Partido ang hukbong bayan at ang rebolusyonaryong nagkakaisang prente bilang mga sandata para ibagsak ang malakolonyal at malapyudal na naghaharing sistema at itatag ang demokratikong estadong bayan ng mga manggagawa, magsasaka, intelihensya at iba pang demokratiko at patriyotikong uri at sektor. Ang Partido ang siyang nagsisilbing abanteng destakamento ng mga unyonisado at di unyonisadong manggagawa. Ang mga unyong pinamumunuan ng mga lihim na sangay ng Partido ang siyang pinakaepektibo sa pakikipaglaban para sa mga karapatan at interes ng mga manggagawa. Magandang halimbawa sila sa mga manggagawa na ang mga unyon ay hindi pa napamumunuan ng Partido at sa mga lugar na wala pang mga unyon. Inoorganisa ng Partido ang mga manggagawa. kapwa sa mga pabrika at komunidad, kasabay ng iba pang maralitang lunsod, upang makibaka para sa makatarungang interes ng kanilang uri at ng buong demokratikong rebolusyon ng bayan. Dahil mulat ito na ang uring manggagawa sa industriya ay 15% lamang ng populasyon, ginagawa ng Partido ang lahat upang organisahin ang masang magsasaka na bumubuo ng 75% ng populasyon. Ang mga magsasaka ang pangunahing pwersa ng rebolusyon. Sila ang di masasaid na balon ng lakas ng digmang bayan. Ang katuparan ng kanilang kahilingan para sa lupa ang pangunahing nilalaman ng demokratikong rebolusyon. Ang patriyotiko at progresibong kilusang kabataan ay may mga organisasyong masang nakabase sa kalunsuran. Ipinaglalaban ng mga ito ang mga karapatan at interes ng kabataan bilang mga estudyante at mga di-nag-aaral na kabataan. Mulat ito na makagagawa lamang ito ng mga epektibong pagsulong 20 inang larangan sa pulitika kung sasanib ito sa mga manggagawa at iba pang pinagsasamantalahang mamamayan. Nakapagpapalitaw ito ng mga lider para sa ibang kilusang masa. Nagiging mga kasapi ng Partido ang mga pinakaabante sa kanila at nakadadagdag sa hanay ng mga proletaryong rebolusyonaryo. Kaya mas higit nilang pinag- ukulan ang pagtatagumpay ng demokratikong rebolusyon ng bayan. Ang kilusang kababaihan ay naging makapangyarihan dahil nakabase ito sa kalahati ng buong mamamayan at nakikipaglaban para sa mga karapatan at interes nito sa konteksto ng demokratikong rebolusyon ng bayan. Ang mga kababaihang sinasanay bilang mga aktibistang masa ay nagiging mga lider ng iba't ibang uri ng organisasyong masa at sumasapi rin sa Partido. Sila'y mulat na hindi sila makasusulong sa kanilang pakikibaka laban sa ilang libong taon nang patriyarkalismo nang hindi pinauunlad ang kanilang kolektibong lakas sa pamamagitan ng demokratikong rebolusyon ng bayan. Ang mga lalaki at babaeng nasa iba't ibang propesyon at trabahong teknikal ay nakakabig ng demokratikong rebolusyong bayan dahil dito'y makapag-aambag sila ng kaalaman at kasanayan sa mamamayan para sa pambansa at panlipunang paglaya. Bagamat mas nakaririwasa sila kumpara sa masang pinagsasamantalahan, may mga hinaing at kahilingan sila laban sa ibayong mapang-api at mapagsamantalang naghaharing sistema. Mula nang ito'y itatag, itinuring na ng Partido ang Bagong Hukbong Bayan bilang pangunahing instrumento sa pagbabagsak ng naghaharing sistema at sa paglalatag ng kundisyon para sa pagtatayo ng demokratikong estadong bayan. Ang pagbubuo ng hukbong bayan ay pinadali sa kumbinasyon ng mga proletaryong rebolusyonaryo mula sa kilusang manggagawa at kabataang nakabase sa Maynila sa mabubuting labi at beterano ng lumang hukbong bayan sa Tarlac. Mula noon, lumago ang digmang bayan mula maliit papalaki at mula mahina papalakas sa pamamagitan ng pagsasanib ng rebolusyonaryong armadong pakikibaka, rebolusyong agraryo at pagbubuo ng baseng masa. Sa pamumuno ng Partido, ang Bagong Hukbong Bayan ay isa nang pambansang rebolusyonaryong pwersa na kumikilos sa mahigit 110 larangang gerilya, at nakatayo sa makabuluhang bahagi ng 71 prubinsya ng kabuuang 81 lalawigan ng Pilipinas. Mayroon itong libu-libong pultaym na mga Pulang mandirigma na armado ng malalakas na armas at may inang larangan 21
baseng masa na milyun-milyong mamamayan, na pangunahi'y mga magsasakang nakikinabang sa tunay na reporma sa lupa. Ang isang karaniwang larangang gerilya ay may kabuuang isang kumpanyang pwersang gerilya, na may platun na nagsisilbing punong himpilan, tagapag-organisa ng mga opensiba sa saklaw ng larangan at tagapag-ayos ng tulungan sa mas mataas na kumand para sa mga opensibang mas malawak ang saklaw kaysa larangan. Ang dalawa pang platun ay idinidispers sa mga iskwad at pangkat para sa gawaing masa at mga operasyong kombat na angkop sa kanilang laki, kakayahan at pakikipagtulungan sa milisyang bayan at mga yunit sa pagtatanggol-sa-sarili ng mga organisasyong masa. Ang kakayahang makipaglaban ay hindi limitado sa mga pultaym na Pulang mandirigma kundi pinararami at pinalalakas pa ng mga milisyang bayan at mga yunit sa pagtatanggol-sa-sarili. Paulit-ulit na ipinaghahambog ng kaaway na kaya nitong wasakin o pawalansaysay ang BHB pero lagi itong napapahiya paglaon. Sa ngayo'y hindi kinakaya ng kaaway na sabay-sabay na umatake nang may konsentradong lakas nang anim na buwan hanggang isang taon sa mahigit 10% ng mga larangang gerilya. Sa loob ng isang karaniwang larangang gerilya, malawak ang maniobrahan ng mga platun at iskwad ng BHB para makapaglunsad ng kontra- opensiba laban sa batalyon ng kaaway na naghihiwa-hiwalay para makasaklaw ng mas malawak na erya. Dagdag pa, ang mga pwersa ng BHB sa ilalim ng kumand sa subrehiyon (interlarangan) o rehiyon ay kayang maglunsad ng kontra-opensiba sa loob o labas ng larangang gerilya na inaatake ng kaaway. Kung nagkokonsentra ang kaaway ng operasyong kombat sa ilang rehiyon, ang BHB sa ibang rehiyon ay maaaring maginisyatiba at umatake sa mga pwersa ng kaaway sa kanilang rehiyon upang masamantala ang bentahe ng mas mahinang kaaway at upang matulungan ang BHB sa mga rehiyong inaatake. Naglulunsad ang BHB ng mga anihilatibong opensiba gaya ng mga ambus, reyd at mga pang-aaresto upang samsamin ang mga sandata ng militar, pulisya, paramilitar at mga pribadong yunit sa seguridad. Sa mga atritibong aksyon naman laban sa mga pwersa ng kaaway, gumagamit din ito ng isnayping, mina, granada, operasyong sapper, pagharang sa mga suplay at paninira ng mga sasakyang militar at mga imbakan ng gasolina. Nasa hanay ng BHB ang pinakamahuhusay na anak ng masang magsasaka dahil sarili nila itong hukbo, na nagbibigay sa kanila ng pakinabang sa reporma sa lupa at iba pang anyo ng kampanya para 22 inang larangan sa kanilang panlipunang kapakinabangan. Ipinatutupad ng BHB ang minimum na programa sa reporma sa lupa ng pagpapababa ng upa, pagpawi sa usura, pagtataas ng sahod sa bukid, pagtataas sa presyo ng produkto sa bukid at pagtataguyod ng produksyong agrikultural at iba pang hanapbuhay sa pamamagitan ng mga panimulang anyo ng kooperasyon. Hangga't pinahihintulutan ng mga sirkunstansya, ipinatutupad ang maksimum na programa sa reporma sa lupa ng pagkumpiska ng lupa at pamamahagi nito nang libre sa mga tenanteng walang lupa. Sa panahon ng mga natural na sakuna, ginagawa ng BHB at iba pang rebolusyonaryong pwersa ang lahat para sa pagsagip, pagtulong, rehabilitasyon at rekonstruksyon. Kaugnay nito, nagdedeklara pa ang Partido ng unilateral na tigil-putukan na iba't iba ang saklaw upang maikonsentra ang gawain sa pagtulong sa mamamayan. Subalit ang mga pwersa ng kaaway ay walang kahihiyang naglulunsad pa rin ng mga operasyong kombat. Kaya kahit nasa panahon ng tigil-putukan, dapat maging alerto at handa ang BHB sa pagtatanggol sa harap ng anumang nakaambang atake. Ang BHB ay patuloy sa paglulunsad ng malaganap at masinsing pakikidigmang gerilya sa batayan ng papalawak at papalalim na baseng masa. Tinitiyak ng Partido sa loob ng yunit ng BHB at ng Partido sa mga lokalidad na ang baseng masa ay pinauunlad para suportahan ang BHB at bilang moog ng pampulitikang pakikibaka laban sa mga pwersang reaksyunaryo at papet. Binubuo at pinalalakas ang mga organisasyong masa ng mga manggagawa, magsasaka, kabataan, kababaihan, mga aktibistang pangkultura at mga bata. Sinusuportahan at tinutulungan din nila ang mga lokal na organo ng kapangyarihang pampulitika na pinamumunuan ng Partido. Itinatatag ang mga organo ng kapangyarihang pampulitika sa kanayunan sa antas baryo, sub-munisipyo at munisipyo. Unang naitatatag ang mga organo ng kapangyarihang pampulitika na itinatalaga ng mga yunit ng BHB sa mga baryo bago ang mga halal na komiteng rebolusyonaryo sa baryo. Ang mga hinirang na organo ng kapangyarihang pampulitika ay may tungkuling pabilisin ang lubos na pag-unlad ng iba't ibang rebolusyonaryong organisasyong masa sa baryo, itayo ang milisyang bayan, at magsagawa ng pakikibakang masang antipyudal at iba pang kampanyang masa ng mamamayan. Inihahalal ang KRB ng mga kinatawan ng mga organisasyong masa o ng isang asembliyang masa, depende sa kalagayang panseguridad. Binubuo sila sa kulumpon ng mga baryo at maaaring sundan ng pagtatayo ng inang larangan 23
mga organo ng kapangyarihang pampulitika sa sub-munisipyo o munisipyo. Binubuo ang mga lokal na organo ng kapangyarihang pampulitika ayon sa linya ng nagkakaisang prente. Ang patakaran sa nagkakaisang prente ay sinusunod ng National Democratic Front at ng demokratikong gubyernong bayan mula sa pambansang antas hanggang sa lahat ng mas mababang antas. Sa pagkatawan sa nagkakaisang prente, pinamumunuan ng Partido ang nagkakaisang prente at tinitiyak na nakabatay ito sa alyansa ng manggagawa-magsasaka at nagsisilbi sa rebolusyonaryong armadong pakibaka. Maaari nitong ikombina ang masang anakpawis sa petiburgesya ng kalunsuran upang buuin ang alyansa ng saligang rebolusyonaryong pwersa at ibayo pang ikombina ito sa panggitnang burgesya upang mabuo naman ang alyansa ng mga patriyotikong pwersa. Maaari pa itong magbuo ng pansamantala at mabuway na alyansa sa mga bahagi ng reaksyunaryong uri upang ihiwalay at wasakin ang pinakareaksyunaryong bahagi. Ang istrukturang pang-organisasyon ng Partido ay sumasaklaw sa lahat ng tipo ng pinagtatrabahuhan, komunidad, organisasyong masa at institusyon at nakapagrerekrut ito ng mga bagong kasapi ng Partido mula rito. Nirerekluta nito yaong mga nagpapamalas ng rebolusyonaryong paninindigan at militansya at tumatanggap sa Konstitusyon ng Partido at sa Programa para sa Demokratikong Rebolusyon ng Bayan. Ang bawat rekrut ay inirerekomenda ng isang ganap na kasapi ng Partido sa kinauukulang sangay o komite ng Partido, na siya namang magtatalaga ng isa pang ganap na kasapi ng Partido para patotohanan ang personal na katauhan at antas ng kamulatan at komitment ng inirerekomenda. Matapos ang gayong proseso, maaaring pagtibayin ng kinauukulang sangay o komite ang istatus ng kandidatong kasapi at akuin ang pagpapaunlad sa rekrut para maging ganap na kasapi sa loob ng itinakdang panahon ng kandidatura. Maaaring italaga at muling baguhin ang deployment ng mga kadre at kasapi ng Partido upang maisulong ang gawain ng Partido at ng rebolusyonaryong kilusan. Higit kailanma'y kailangang-kailangan ng BHB at ng kanayunan ang mga kadre at kasapi ng Partido na mga manggagawa at nakapag-aral na kabataan. Maaaring isaayos ang kanilang pagsanib sa iba't ibang paraan. Ang pinakamahalagang konsiderasyon ay kung determinado silang manatili sa BHB o sa kanayunan kung saan kailangan ang kanilang kakayahan. Nagtatamasa ng mataas na prestihiyo ang Partido sa internasyunal na kilusang komunista at sa malawak na kilusang anti-imperyalista dahil patuloy nitong pinamumunuan 24 inang larangan nang matagumpay ang demokratikong rebolusyon ng bayan sa isang bansang pulu-pulo, na umano ay mahigpit na hinahawakan ng imperyalismong US at ng sagadsarin nitong mga papet, sa kabila ng pandaigdigang pananaig ng neoliberalismo, ng ganap na panunumbalik ng kapitalismo sa mga dating sosyalistang bansa at ng pamamayagpag ng neokolonyalismo sa ikatlong daigdig. Naipakita ng Partido na ang demokratikong rebolusyon ng bayan sa pamamagitan ng matagalang digmang bayan ay patuloy na lumalakas at sumusulong sa makapangyarihang gabay ng Marxismo-Leninismo-Maoismo. May mga kasapi ng Partido Komunista ng Pilipinas at mga aktibista ng pambansa demokratikong kilusan sa hanay ng milyun-milyong Pilipino na umalis para magtrabaho sa ibang bansa dahil sa kakulangan ng trabaho at kahirapan sa Pilipinas. Sila ay kabilang sa mga pinakadeterminado at militante sa pakikipaglaban sa kanilang mga karapatan at interes ng mga manggagawang Pilipino sa ibayong dagat. Aktibo sila sa pagpapaunlad ng pakikiisa ng sambayanang Pilipino sa mamamayan ng ibang bansa. Hindi sila nag-aatubiling lumahok sa mga aktibidad ng uring manggagawa at ng malawak na kilusang anti-imperyalista sa mga bansang pinatatrabahuhan nila. Sa pagtatapos, nais naming idiin ang ilang tungkulin: 1. Gawin natin ang lahat para mapatalsik ang rehimeng Aquino o itulak ang pagbibitiw ni Aquino mula sa poder dahil sa pagpapakatuta sa imperyalismong US, korapsyon, pandaraya sa eleksyon, malalang mga paglabag sa karapatang-tao, bulok na pamamahala sa mga paghahanda bago ang sakuna at sa saklolong pansakuna, pagsisinungaling, walang habas na pagmimina, pagtotroso, pangangamkam ng lupa at iba pang anyo ng pangwawasak sa kapaligiran. Itinuturing namin ang pagsisikap natin na alisin si Aquino sa kapangyarihan bilang bahagi ng proseso ng pagpapalakas sa rebolusyonaryong kilusan at pagbabagsak sa buong naghaharing sistema para ganap na makamit ang Programa para sa Demokratikong Rebolusyon ng Bayan at ang pagtungo sa sosyalistang rebolusyon. Tulad ng napatunayan sa pagbabagsak kina Marcos at Estrada, kaya ng ligal na kilusang masa ang pagbabagsak kay Aquino. Kahit hindi ito magtagumpay, mapalalakas pa rin ang kilusan at ibayo itong bibigo sa rehimeng US-Aquino sa brutal na pagtatangka nitong wasakin ang armadong rebolusyon ng mamamayan. 2. Lalo pa nating palakasin ang Partido Komunista ng Pilipinas sa ideolohiya, pulitika at organisasyon. Dapat nating tiyakin na ang rebolusyong Pilipino ay pinamumunuan ng rebolusyonaryong inang larangan 25
proletaryado sa kasalukuyang yugto ng demokratikong rebolusyon ng bayan at sa susunod na yugto ng rebolusyong sosyalista. Ang epektibong pamumuno ng Partido ang siyang pinakamahalagang rekisitong pulitikal sa kasalukuyang plano ng pagsulong mula sa estratehikong depensiba tungong estratehikong pagkapatas sa ating matagalang digmang bayan. Dapat nating sanayin at paunlarin ang malaking bilang ng mga kadreng may kakayahan sa iba't ibang linya ng gawain, pahusayin ang kolektibong pamumuno at estilo ng paggawa ng mga komite ng Partido, pasiglahin ang sistema ng regular at espesyal na ulat ng Partido, at palakasin ang organisasyon ng Partido batay sa mga prinsipyo ng demokratikong sentralismo. Dapat nating pagsikapan na paabutin sa 250,000 ang bilang ng mga kasapi ng ating Partido. Ang gayong organisadong lakas ng mga kasapi ng Partido na matatag sa ideolohiya at mahusay sa pulitika ay magbibigay sa atin ng kakayahang gawin ang lahat ng kinakailangang tungkulin para isulong ang rebolusyon. 3. Dapat nating patuloy na paigtingin ang mga opensiba ng Bagong Hukbong Bayan. Dapat tayong maglunsad ng mga labanang dudurog sa mga yunit ng kaaway at makasasamsam ng mga sandata. Ito ang paraan para palakasin ang hukbong bayan para sa pagpapabagsak sa reaksyunaryong estado. Dapat nating paabutin sa 25,000 ang bilang ng ating mga Pulang mandirigma, gaanupaman katagal itong tuparin. Dapat tayong magpakahusay sa pagbigo at paggapi sa mga pwersa ng kaaway saan man sila umatake, salakayin ang mahihinang bahagi ng kanilang pagkakapakat at ang kanilang linya ng suplay, lansagin ang mga kumpanya sa pagmimina, plantasyon at pagtotroso na lumalabag sa mga batas ng gubyernong bayan para mapilitan ang mga pwersa ng kaaway na magbantay at maging depensibo. Nagtagumpay tayo sa pagpepreserba at pagpapalaki ng hukbong bayan sa buong bansa sa pamamagitan ng pagtalima sa estratehikong linya ng matagalang digmang bayan: pagkubkob sa kalunsuran mula sa kanayunan hanggang makatipon tayo ng armadong lakas upang kubkubin ang kalunsuran at kamtin ang ganap na tagumpay. 4. Dapat tayong magpunyagi sa ating kasalukuyang taktikal na linya ng malaganap at masinsing pakikidigmang gerilya batay sa papalawak at papalalim na baseng masa. Dapattayong magpakahusay sa paggamit ng mga taktika ng konsentrasyon,dispersal at pagpapalipat-lipat para gapiin ang pwersa ng kaaway sa isang digmang makilos. Upang makamit ang estratehikong pagkapatas, dapat nating sikaping marating ang target na humigit-kumulang 200 larangang gerilya, habang laging pinahuhusay ang pamumuno ng Partido at ang mga kumand ng hukbo sa antas pambansa, 26 inang larangan rehiyon, subrehiyon at larangan. Dapat lagi nating isanib ang armadong pakikibaka sa rebolusyong agraryo at pagbubuo ng baseng masa. Dapat nating buuin ang mga organisasyong masa na iba't ibang tipo at ang mga organo ng kapangyarihang pampulitika. Dapat nilang likhain ang kampanya sa reporma sa lupa at iba pang kampanyang panlipunan at buuin ang mga lokal na pwersang pandepensa (milisyang bayan at mga yunit sa pagtatanggol-sa- sarili) para maparami at madagdagan ang lakas ng hukbong bayan. 5. Dapat nating ilapat ang patakaran ng nagkakaisang prente sa kilusang masa atsa pagtatayo ng mga organo ng kapangyarihang pampulitika sa bawat antas. Ang nagkakaisang prente ay nasa pamumuno ng Partido at pangunahi'y para sa armadong pakikibaka. Ang National Democratic Front ang kumakatawan sa nagkakaisang prente ng Partido, BHB at lahat ng iba pang rebolusyonaryong pwersa. Pinalalaganap nito ang linya ng demokratikong rebolusyon ng bayan. Kinikinis nito ang mga relasyon ng mga rebolusyonaryong uri at mga pwersa nila sa loob ng organisadong balangkas nito at nakikipag-alyansa sa ibang pwersa para sa mas malawak na nagkakaisang prente. Awtorisado itong makipag-usapang pangkapayapaan sa reaksyunaryong gubyerno at ginagabayan ito ng linya ng paghahangad ng pambansang paglaya, demokrasya, katarungang panlipunan, tunay na kaunlaran, proteksyon ng kapaligiran at pagkakaisa ng mga mamamayan bilang batayan ng kapayapaan. Walang saysay ang pagkakaroon ng mga kasunduang pangkapayapaan kung wala ang mga layuning ito. 6. Ipagpatuloy natin ang positibong pananaw sa lahat ng mga pwersang ligal na naghahangad na kamtin ang mga layuning gaya ng sa NDF at kalugdan ang kanilang mga kampanya at aktibidad. Kinikilala namin na nais din nilang isulong ang nagkakaisang prente para mulatin, organisahin at pakilusin ang milyun-milyong mamamayan upang ipaglaban ang kanilang mga karapatan at interes. Kinukundena namin ang brutal na patakaran ng kaaway sa mga organisasyon at mga aktibistang nagtataguyod, nagtatanggol at tumatangkilik sa mga karapatan at interes ng mga manggagawa, magsasaka, mangingisda, maralitang lunsod, kababaihan, kabataan, pambansang minorya, guro, mamamahayag, syentista at teknolohista, manggagawang pangkalusugan, abugado, at iba pang propesyon maging yaong nakatuon sa mabubuting adhikain at nagtataguyod ng reporma sa lupa, karapatangtao, kapayapaan, pangangalaga sa kapaligiran at iba pa. Hinihikayat namin ang lahat ng mga aktibistang panlipunan na magpakatatag at ipaglaban ang kanilang mga karapatan. Gayundin, ikalulugod namin ang inang larangan 27
pagpasok sa rebolusyonaryong kilusang lihim at hukbong bayan ng mga nanganganib na mapatay at makulong at nagpasyang lumahok sa armadong pakikibaka. 7. Ang Partido ay ginagabayan ng prinsipyo ng proletaryong internasyunalismo at nagsisikap na muling buuin ang internasyunal na kilusang komunista at ibayong palakasin ang malawak na kilusang anti-imperyalista. Itinuturing naming napakahalaga ang mga kilusang ito sa harap ng matagalan at papalalang krisis ng pandaigdigang sistemang kapitalista, ng pag-igting ng pang-aapi at pagsasamantala at pagpapakawala ng mga gerang agresyon ng mga imperyalistang kapangyarihan. Dapat tayong mag- ambag at sumuporta sa muling pagbangon ng mga proletaryong rebolusyonaryong partido at mga kilusang anti-imperyalista. Dapat nating iangat angantas ng komun na pag-unawa at praktikal na pagtutulungan sa pamamagitan ng bilateral at multilateral na mga pulong at iba pang aktibidad. Sa takbo ng ating pakikipagkaisa sa mga rebolusyonaryo at progresibong pwersa at mamamayan sa ibang bansa, dapat nating itaguyod ang mga karapatan at interes ng mga manggagawang Pilipinong sa ibayong dagat at dapat nating hikayatin ang mga Pilipino sa inang bayan at sa ibang bansa na makipagkaisa sa ibang mamamayanpara ipaglaban at itayo ang isang ganap na bago at mas mabuting daigdig na malaya sa hagupit ng imperyalismo at lahat ng reaksyon. komite sentral partido komunista ng pilipinas disyembre 2013 28 inang larangan
ang inang larangan at ang partido kwarenta'y singko ni Ka Soral Malaya Nandirito kami. Kung saan ipinunla, mga binhi ng paglaban. Kung saan sinunog, tubuhang pag-aari ng mga nagkamal na gahaman. Kung saan binungkal, mga lupang kinamkam, inagaw. Nandirito kami. Kung saan binubunot sa pinakakaibuturan, ugat nitong kahirapan. Kung saan isinusulong sa pinakalaganap, agraryong digmaan. Kung saan itinatayo ng hakbang-hakbang, pulang gubyerno ng mga mamamayan. Kung saan isinasagawa sa pinakamasinsin at malawak, armadong paglaban. Nandirito kami. Kung saan nagmumula ang mga tulad mo ring karaniwan, at walang pag-iimbot na niyayakap ng mga masa, sa kani-kanilang kanlungan. Dito kung saan isinilang at kinanlong ang hukbong bayan. Maligayang ika-apatnapu't limang kaarawan... Inang Larangan. inang larangan 31
mahal na inang larangan ni Ka Naryo O inang larangan, Kay lakas ng iyong ilaw Ganap na nahawi ng 'yong liwanag Ang Visayas at Mindanao Ang dating madidilim na lugar Ngayo'y nakakatikim ng sinag Sinag na nagbibigay ng pag-asa Para maaninag ang patutunguhan Mabuhay ka! Mabuhay ka! Mahal naming Inang Larangan! ina, saksi ka sa mga naganap na pag-apuhap at mga paggagap sa landas na bagamat mahirap ay taos puso na nilang tinanggap at, sa pag-igting nitong digmang ating sinuong at hinarap sapat na yaong pagkanlong, pagkalinga... sapat na yaong mahihigpit na mga yakap... ina ni Ka Iskra Diklap 32 inang larangan upang ipagpatuloy, makauring pagganap na pagtangan at pagyakap sa piling mo, mahal naming ina... sa piling mo, mahal naming larangan. pagbabalik sa inang larangan ni Ka Ana Dahan-dahan naming nalaman ang kasaysayan ng lugar na kinaroroonan namin. Halos lahat ng mga magsasakang nakilala namin ay alam kung ano ang hukbo ng mamamayan. Mula sa mga HUKBALAHAP noong panahon ng Hapon, mga gerilya noong panahon ng gera sa pagitan ng Amerikano at mga Pilipino, hanggang sa Bagong Hukbong Bayan o New People's Army. Karamihan ay nakakita na ng hukbo. Nakatulong, natulungan, naging kasapi ng hukbo at marami din ang naging miyembro rebolusyonaryong ng mga masa organisasyong sa pamumuno ng sangay ng Partido sa lokalidad. Bahagi na ng kasaysayan ng mga pamilya rito ang kasaysayan ng Partido at inang larangan 33 Sa aking pagsampa sa Bagong Hukbong Bayan, inasahan ko na ang unang mararanasan ko ay ilang araw na lakaran, ilang ilog na tawiran at ilang bundok na akyatan. Ngunit hindi ko inasahan na ang sasalubong sa akin ay ang malawak na na maraming kapatagan sasakyan. Hindi ko akalaing inabot na ng sonang gerilya ang mga lugar na ganito. unang na Ang pinaghatiran sa amin sa unang tingin ay parang karaniwang bahay lang sa Maynila. Sa mga susunod na kwentuhan ko na lang nalaman, na ang mismong bahay na ito ay minsan na rin nadalaw ni Jose Maria Sison noong siya ay binata pa lamang. bahay
ng hukbo. Mula sa mga kwentuhan, naibahagi nila ang kasaysayan ng pagkilos ng mga kasama. Hindi lang tungkol sa mga laban kundi pati ang inabot ng pagbubuo ng mga rebolusyonaryong mga organisasyon at paglulunsad ng kampanyang masa na nagpaunlad ng kalidad ng buhay ng mga mamamayan. Noong dekada 70 at 80, ang mga nakapagkumpiska lupaing kasama ng mga hasyenda naipamahagi ito sa mga magsasaka. Hindi ito magiging matagumpay kung hindi nagkaisa ang mga magsasaka na tabasin at sunugin ang mga tubuhan at saka tamnan ng palay ang mga nakumpiskang lupa. Nanindigan sila sa harap ng pananakot ng mga hasyendero dahil alam nilang karapatan ng mga nagbubungkal ng lupa ang magmay-ari ng sariling lupa. Bilang pagsuporta sa mga kasama, naglaan ang rebolusyonaryong organisasyon ng mga magsasaka ng parsela ng lupa na kanilang kolektibong sinasaka kung saan ang ani ay para sa mga hukbo at sa pamilya ng hukbong buong panahong kumikilos. at Tuwing nakikita ko ang mga bukid na ito, hindi ko maiwasang maisip ang mga buhay na naibuwis ng mga kasama at mga magsasaka sa paglaban. Dahil dito sinikap nating tiyakin na hindi na mawawala sa atin ang tagumpay na ating nakamit. 34 inang larangan Sinikap nating manatili ang lupa sa mga nagbubungkal nito. Dito ko naintindihan ang tunay na kahulugan ng hukbo bilang hukbo ng mamamayan. Ito ay hindi lang dahil sila ay armado at lumalaban sa mga mapang- api at mapagsamantala. Ito ay dahil sila rin ay buong sigasig na nag-aaral ng kalagayan ng mga mamamayan at kung paano mapapaunlad ang mga ito. Hindi lang lupa ng kabukiran ang may naitatagong kwento sa baryo. Nakita rin namin ang isang labi ng nasirang gusali na siyang tanging naiwan mula sa dating Stalin University. Ito ay isang gusaling ginawang lunsaran ng mga rebolusyonaryong pag- aaral noon. Ang gusaling ito ay nagpapakita lamang ng tatag ng mga organisasyong masa at ang kanilang kagustuhang mapalalim ng kanilang kaalaman Marxismo-Leninismo- sa Maoismo bilang gabay sa rebolusyong Pilipino. May mga nakakwentuhan din kaming dating kumander noong panahon ng dekada 70. Nakakagulat kung paano sila hinahangaan noon na parang artista sa mga pelikula. Ang pagkakilala sa mga kumander noon ay parang mga kumander ng militar ng reaksyunaryong gobyerno kung saan ang utos nila ay hindi dapat ikwestyon at sa kasalukyang kalakaran sa BHB kung saan pantay-pantay na ang suwayin. Kaiba ito pagtingin sa mga kumander at pulang mandirigma. Ito ay tanda ng absolutong pamumuno ng Partido Komunista ng Pilipinas sa Bagong Hukbong Bayan. Ibig sabihin nito, ang bawat kilos ng hukbo ay dapat alinsunod sa mga prinsipyo at paninindigan ng Partido at hindi lang ng isang kumander. Labas dito, kinikilala pa din ang kanilang mga naging ambag sa rebolusyonaryong kilusan dahil kung hindi dahil sa kanilang mga karanasan ay hindi natin makakatas ang mas maunlad na praktika ng pagkilos. Minsan ay ipinakilala sa amin ang isang lalaki na umano'y nag-aral sa Tsina. Napa-isip kami dito dahil akala namin biro lang. Yun pala, siya ay bahagi ng mga kasamang ipinadala noon sa Tsina upang mag-aral ng karanasan nila sa pagtatagumpay sa pagpapabagsak ng mapang- aping gobyerno at pagtatayo ng gobyerno ng mamamayan. Marami siyang naikwento samin na mga karanasan niya roon. Marunong pa nga siya magsalita ng at manggamot Mandarin gamit ang akupangkutura, isang tradisyonal na paraan ng panggamot sa Tsina. bagong Samu't rin ang mga problema na inilalapit sa amin ng mga taga baryo - mula sa away mag-asawa, problema sa anak, problema sa kakulangan ng pinansya at problema sa bukid. Dahil walang maliit o malaking problema para sa sari mga kasama,lahat ng ito ay pinapakinggan at tinutugunan. ay naipatupad Mula dito natin ang rebolusyonaryong hustisya, sa tulong ng mga Ito ay organisasyong masa. binhi na ng paggogobyerno ng mamamayan. Sa mga baryo, parami na rin ng parami ang mga kabataang hindi nakakapagtapos ng pag-aaral. Sila rin kahit sa murang edad ay napipilitang maghanapbuhay sa bukid man, sa pabrika o sa construction. Sa hirap ng buhay, ang kanilang mga pangarap na makapagtapos ng kolehiyo bilang mga doktor, inhinyero, guro at iba pa, ay nananatili na lang na pangarap. Dahil dito, bukas ang kanilang isipan sa pag-intindi sa dahilan kung bakit ganito ang nararanasan nila. Nakikita nilang ang rebolusyon lang ang magtitiyak ng kanilang kinabukasan. Dahil sa pagtugon ng mga kasama sa mga problema ng mga mamamayan at dahil sa sa pakikipagtulungan pagpapaunlad kanilang kabuhayan, kahit hindi naman kami ang huling nakitang mga kasama ng mga masang nakikilala namin ay sinasabi pa din nilang, "Matagal na namin hinihintay ang inyong pagbabalik, kasama." Dahil sa patuloy na pagsuporta ng mga masa at sa patuloy na gabay ng Partido sa hukbo, alam kong tiyak ang tagumpay ng rebolusyon. ng inang larangan 35
36 inang larangan ang karit, ang maso, ang estado at ang partido ni Ka Gilyer del Mundo Ang Karit Bago pa man sumikat ang araw, ng magsasaka ang kaniyang karit. Ito ang tanging kasangkapang mayroon siya. Maghapon, sa lupang sinasaka ngunit hindi maituring na kaniya pagkat kinamkam na ng ganid na panginoong maylupa. Pagdating ng anihan, magsisimula na siyang magbilang ng mga kaban. Hindi para iuwi sa kaniyang tahanan kundi upang ibayad sa pabunga, interes sa pautang, at iba pang gastusin sa pagsasaka. Wala nang matitira, bagkus kulang pa. Wala siyang pagpipilian kundi isagad ang pagal nang katawan . Makikitanim. Makikidaras. Makikihakot. Makikigapas. Makikipulot. Makikitabas. Uuwi ang pobreng magsasaka sa nagugutom niyang pamilya. Itatabi niya ang kaniyang lait. Kinabukasan ay araw na naman ng pasakit. hinahanap na Ang Maso Tila kasing bilis ng bukang-liwayway lansangan. Suot ang payak na t-shirt at dala ang plastic na baunan, tinungo nila ang mga pabrika at mga balangkas ng gusaling nagtataasan. Tangan ng manggagawa ang maso. Sa bawat segundo, sumasabay ang pagbutingting ng kanilang kamay sa maliliit na pyesang bumubuo sa ang pagdagsa nila sa na pagkamahal-mahal produktong sila mismo ay di makabili. Sa bawat minuto, ang bakal at nagkakahugis ang semento hanggang mayari ang mga gusali. Pagdating ng sahuran, wala na siyang aabangan. Dumiretso na ang sweldo sa ATM na hawak ng pinagkakautangan. Humigit- kumulang tatlong daan sa bawat walo hanggang sampung oras kada araw na kanyang pinagpaguran. Mapipilitan pang magover-time. Hihintayin ng mag-anak na umuwing may laman-tiyan. pasalubong na Hindi nila alam, endo na si Tatay sa trabaho. Kinabukasan, maghahanap na naman ang dukhang manggagawa ng kaniyang mapapasukan. nahuhulma Ang Estado Kasing init ng tirik na araw tanghali ang bagsik ng estadong walang habas na nagmamalupit. Siya ang maylupang panginoong nangangamkam. Kasabwat ng mga barat mamili ng produkto at ng mga nagpapautang. Sa ani ng magsasaka, nag-aabang lang siyang di pinagpawisan na nakikinabang. Siya ang kapitalistang sagad nagpapa- ay overtime. gobyerno sa pagbabansot ng sahod at benepisyo. Umaasenso sa ganansyang tubo siyang di man lang narungisan. Sila ang nagsasabwatang kampon ng estado. Kasangkapan ang dahas sa Kasabwat sa kamay ng mersenaryong pulis at sundalo. Siyang tuta ng dayuhang kapangyarihang imperyalista Estados Unidos. Sila ang naghaharing- uri sa tuktok ng tatsulok na nagpapahirap sa nakapailalim na mamamayang hawak ay karit at maso. ng Ang Partido Katulad ng maningning na bituin sa malalaim na gabi ang tanglaw ng Partido. Ito ang ang pinagsanib na lakas ng karit at maso. Ang tanging sandata ng manggagawa at magsasakang magpapanibagong-hubog upang maging proletaryado - ang pinakaabanteng uri sa mundo. Isasabuhay niya isang kaisipang may ang layuning palayain ang uring pinagsasamantalahan. Siya ang dudurog sa estado at magbabago sa kalagayan ng sangkatauhan sa pamamagitan ng pandaigdigang rebolusyong proletaryo. ang walang lipunang isang pagsasamantala. Ang lupang dating pag-aari ng iilan ay pag- aari na ng nakararami. Ang dating produktong nilikha para sa tubo ay lilikhain para sa pangangailangan ng lahat. Mananaig ang pagkakapantay- pantay, tunay na kalayaan, katarungan at kasaganahan hindi lang para sa manggagawa at magsasaka kundi para sa buong sambayanan. Sa pananagumpay ng rebolusyong ito, mapulang araw ang sisikat. inang larangan 37 Lilikhain
anib ni Ka Rapid .45 Panahon ng taglamig sa gubat. Doon nakatigil ang mga pulang mandirigma na naghihintay sa pagsapit ng anibersaryo. Kasabay ng pagputok ng araw ay naghanda na rin sila ng makakain at ng kapeng mahihigop. Nasa kusina ang ilang mga kasamang nakatoka para mangasiwa sa pagluluto na nagkukwentuhan ng ilang mga karanasan nila. "Magandang umaga, kasama." sabi ni Ka Meloy. "Magandang umaga din sayo, kasama," sabi ng mga kasamang nasa kusina. "Nalalapit na ang anibersaryo, parang kalian lang e, nagdaos tayo ng anibersaryo sa baryo na walang naging problema sa seguridad at marami pang dumalo, mahigit sa dalawang daan katao ang dumalo nang walang kaproble-problema," kuwento ni Ka Meloy. "Oo nga eh! Tapos ang daming handa na mismo ang masa pa ang nagdala," dagdag ni Ka Andy. Habang napapasarap ang kwentuhan, ipinamahagi na ang kape sa mga kasamang ito ang tanging paborito sa umaga. Kasabay ng paghigop ng kape ay bigla na lang napaluha si Ka Mia. "Bakit ka lumuluha Ka Mia? " tanong ni Ka Andy. "Bigla ko lang naalala ang mga kasamang nagbuwis ng kanilang buhay para sa bayan. Naalala ko nga si Ka Robert na namatay sa isang engkwentro, " sabi ni Ka Mia habang tumutulo ang luha. " Oo nga! Parang kalian lang, parating tawanan kapag si Ka Robert na ang nagkukwento sa iskwad namin. Pero huwag malungkot dahil kahit na namatay na ang mga kasama ay sariwa pa sa'ting mga alaala ang kanilang husay at buong pusong paglilingkod sa bayan, 38 inang larangan at kahit nalagasan tayo ay patuloy na dumarami at lumalakas ang kilusan," kwento ni Ka Andy. Pagkatapos marinig ang mga kwento ni Ka Andy, ay nakita na ang ngiti at saya sa mukha ni Ka Mia. "Oh, tama na muna ang kwentuhan, i-s4 muna natin itong nilutong agahan," sabi ni Ka Meloy. Habang nag-i-s4 ang mga kasama biglang nagtanong si Ka Andy, "Ilan taon na nga ba ang Partido?" "Ika 45 taon na, " sagot ni Ka Mia. "Matanda na pala't napakarami nang karanasan ng Partido, parang si Ka Meloy, " pabirong sabi ni Ka Andy. "Hoy! Bata pa ako ano! 35 palang ako!", nakangiting sabi ni Ka Meloy. "Sampung taon nalang, 45 ka na, ganun din yun! ", sabay tawanan pagkatapos magsalita ni Ka Andy. Habang kumakain na ang kalakhan ng mga kasama at naghahanda sa muling paglalakad ay bigla na lamang umalingawngaw ang mga putok. "Pak! Pak! Pak! Pak!" "Kaaway sa alas dose!", sigaw ng kumand. Dali daling naghanda at humanay ang mga kasama. Pagkatapos ng ilang minuto ay sumigaw ang kumand, "Tigil! Combat drill lang ito." Sabay sabay na tumigil sa pagputok ang mga kasama at huminga ng malalim. "Akala ko totoo na, " sabi ni Ka Andy. Tinawag ang lahat ng mga kasama at nagpaliwanag ang kumand. "I-dinaos natin ang combat drill para laging maging alerto tayo sa kabila ng ceasefire na idineklara ng gobyerno ay nariyan pa rin ang tangka at plano ng kaaway na durugin tayo. Maghanda na at lalakad na tayo papunta sa pagdarausan ng anibersaryo." Kasabay ng paglulunsad ng anibersaryo, dala-dala ng mga pulang mandirigma ang bagong aral at sigasig na muling gumampan ng gawain at ipagtagumpay ang pambansa demokratikong rebolusyon. inang larangan 39
pilang takbang na mu ni Ka Ilaya Caluguran Pilang takbang na mu Datang ing ginintuang banwa Misiglagan yang aldo kalulung balen a mag-alsa. Pilang takbang na mu Milaya yarin, gabun dareng ortilano Ampo karapatan da reng obreru. Pilang takbang na mu Ing memalen, mag-armas nongan Tune a laya ampo hustisya, ilaban deng puspusan. Pilang takbang na mu Miras tana estratehikong pante-sikan Magpante ing upaya tamu ampo naning kalaban. Pilang takbang na mu Palitan tane kasalukyang gobyerno Manelakad tamu, estado ning proletaryo. Pilang takbang na mu Datang ing ginintuang banwa Ining rebolusyon, ipanyambut taya! 40 inang larangan labanan ang krisis ng malakolonyal at malapyudal na lipunan
mag-alsa ka balen! ni Ka Madu Balen ku tara tuki ka libutad ning kaparangan, Ban kanita akit mongan iting dakal a pibandian, Uling nung emongan akit bakating kang alinglangan, Ban kanita ing bili mu akit mung pangangailangan. Nano wari ing buri mo obat ika tahimik ka, Nanung kekang paninayan obat ali ka mag-alsa, Uling iti yamu kabud ing paglutas king problema, Mesan metong ta panamdam itang anggang alipan da. Emu pa wari akakit ding anak yo mag-alsa la, King alang kapikakunwan ing bie ra itataya ra, Ban kanita king kaskupan lubusang pin milaya ka, King lukungan a makipot malambat mong pibabata. Oyan ngeni magsuri ka itang dakal a kalulu, Ing lipunan bameng akit nung pabor ya kekatamu, Nung ing bie mo kabang-kaba tatali re ing batal mu, Iti nung eka mag-alsa mangmang lang kaisipan mu, 42 inang larangan Emu wari balu ika ing bayani, Mengaring talagang e biasang lalangi, Sibul kang malam ayalang pangati, Nino mang mangangas malunod ya iti. Anak mong NPA waren ngeni lawan yu la, Alang takot yamu kabud pamibayu king sistema, Mibayu ing orden makanining kabilyan Karing bunganga ring baril kailangan paralan ya. Pamikaul-kaul yang kekatang gawan, Para midayu ka kanyang kasakitan, Ding kaketang gamat ila ding gamitan, Balang mangapatad ding kadenang bakal. Ding kalaban tamo talagang tigre la, Mamangan lang tao at makamate pa, Bayang manatiling pamagsamantala, Ing batas militar yang pamanakot na. Oyan ding isip da dating alang lunos, Patneng mamugbug kareng dakal a tawu Karing katuliran mu parati yang lalbug, Uling ing gobyerno kaya yamu kabud. Nung makanyan balen iting akakit mu, Ing kekang problema alang pamagbayo, Ing peka masanting a ing gawan tamu, Arapan puspusan laban king gobyerno. Ala nang paralan para milaya ka, King pangakulong mu indong Pilipinas, Nung emu idayo ding sasagka keka, Karinan tang maakup ali ka milaya. Baril ing kailangan karin ta paralan, Uling armado ya iti nang kalabhan, Pakisabing mayap ali na tulutan, Angga king mateya pilmi yang lumaban. Lumabas sa ULOS, Tomo IV, Blg. 1, 1978. Ang ULOS ang Pangkultural Dyor- nal ng Pambansa Demokratikong Kilusan na pinangangasiwaan ng Artista at Manunulat para sa Sambayanan (ARMAS) inang larangan 43
nagliligalig ang panahon ni Ka Rapid .45 Nagliligalig ang panahon Panahon kung saan lahat ng bagay walang kibo Kagutuman ang pumapatay sa sangkatauhang binabalot ng dilim Armas pandigma ang kagamitan para takasan ang bulok na kaayusan Nagliligalig ang panahon May piring ang mata ng mga bata na ayaw ipakita ang mga bagay Nakatakip ang tenga ng mga binging hindi na talaga nakakarinig Busal ang bunganga ng matandang hangal na gustong magsalita Nagliligalig ang panahon Unti-unting nabibiyak ang lupa na nilikha ng ganid at sakim Unti-unting bumabangon ang mga patay sa kanilang madilim na kabaong at Unti-unting nagkakahugis ang sandata ng bangkay para muling lumaban Nagliligalig ang panahon Na ngayo'y nagsimula ang mapagpasyang digma Digma ng uring pinatay at ng uring mapagpaslang At uring mapagpasya ang s'yang susi sa pagliliwanag Sa pagliligalig ng panahon Tutugtog ang piano sa himno ng pagwasak Kukumpas ang bawat mga kamay kasabay ng mainit na punglo At ang maestro ng musika ang siyang mananaig 44 inang larangan Sa pagliligalig ng panahon Bandilang pula na may karit at maso ang tatak Iwawagayway sa martsa ng liwanang Liwanag na siyang matagal nang inaasam Bago matapos ang panahong nagliligalig Apatnapu't limang pagsibol mo't paglaki Binibigyang hugis ang rebultong matagal mo nang niyayari Gawa sa aserong kasing tigas ng iyong paninindigan At sa pagtindig nito wala na kahit sino man ang makakayanig. inang larangan 45
Ang kahirapan ng magsasaka, Ito'y nakatali. Bakit? Tulad na lang ng utang nya na patuloy nananatili. Nananatiling mataas ang interes na pautang ng mga haciendero, userero at planters. Sabayan pa ito ng murang pagbili sa produkto ng magsasaka ng mga ganid na traders. At isa pa, pahirap rin itong NIA, maging ulan ay inari na niya. Pagbabayarin ka pa. 46 inang larangan hirap ng magsasaka ni Ka Naryo Kaya ang lupa ng magsasaka ay may tanikala. Ito'y mapupunta sa mga donyo at donya Ibebenta sa kanila at masasanla, hanggang wala na ang binubungkal niyang lupa. Kaya'y landas niya'y nag-iba Natutunan niyang makiisa Sa katulad niya ring magsasaka na inagawan ng lupa Hanggang siya'y tumahak sa landas ng digma, digma para sa paglaya! Makulimlim ang langit sa unang araw ng Agosto Hudyat ng panahong kinaaayawan ni Goryo Naghati silang mag-asawa sa isang tasang kape Habang si bunso'y pumasok ng kumakalam ang sikmura Ni pamasahe ay walang laman ang bulsa. Samantalang si Anton, nagbibilang ng pamasahe Sandaang tirang kita sa pagtatanim, dalawandaang utang sa kumpare Pagdating sa Maynila'y, magbabakasakali sa construction Dalawang linggong sasabak sa pagbubuhat ng semento Sa pambayad utang pa lang ay ubos na ang sweldo. At ang asawa niyang si Wilma, naggagayak na Maghapong nakikilako ng kakaning paninda Dyes porsyento ng kita'y kanya, pagpatak ng alas singko Pagkakasyahin muna ang syentotrenta Habang wala pang padala ang asawa. Maghapon na namang tatambay ang barkada nila Alan Habang wala pang gapasan ay mag-aabang ng sideline Buti pa si Tonyo, magkukusinero muna sa kantin Si Nog nama'y disi sais pa lang, sinama na ni tatay Doon sila sa bayan, isang buwang gagawa ng bahay. Pero itong si Tatang Andres, naglalakad na sa pilapil Nag-aabono sa palay, nakaabang sa pagbubuntis ng butil Pag-asa aniya ang hatid ng anihan sa katapusan Pero magtitiis muna sa taggutom ang salat Dulot ng kawalang kabuhayang hatid ng gawat. gawat* ni Ka Isagani Dela Guerra isang terminong Ilocano sa panahon ng taggutom o walang kabuhayan sa baryo na kadalasan ay bago ang anihan inang larangan 47
a k a s a s g a m g n a s a m g n a s i g n Busal na ning berdeng marangle, akakit meng pilo-pilo Macacupia yang balangut, lakuan dasan ne ning aldo, Susugod yang alang atna ketang obra na gagalo, Ya na kabud e aliwa, ing kalulung ortelano. Itang ginintuan nang pluma, king gabun na ipaniulat, Balang mesabing sepulu, king pitaken mesambulat; Balang kabinutil nang pawas king kanuan na manibat, Kabiayan ding memalon pepalto na ning kayang gamat. Martir ne ning pamibabata kapurit man e sasawa, Angyang lupas ne katawan king alas at alipunga, Dapot iti e pa sangkan, king matapat nang panata, Makapalto kabiayan ban kanan deng pawan malda. o l a b a r e g n n a y a b g n i Itang kayang pamimalan, batayan ne ning sipagan, Ya i Juan dela Cruz king banal nang katapatan, Ganing-aldo pang malalam, era ne agisingan, Atin na kung obra malapit king sarulan. Hamak ya pang lalawenda, at mababa pangatao, Busabos ya at alipin, uling metong yang kalulu, Dapot nong balu ra sana, ulaga ning orteleno, Nung emo ing pepagalan na, magpaldas ya ing metong a yatu Tebugan ne ning masaya, ing ligaya at kabiasnan, Medyo lubas ya king arte ulila king kanuanan, Dapat king katungkulan na king balen o magkulang, Ing pane alang kupas pamipalto kabianan. i : o n a l i t r o Atdanan deng pamangan ene bisang mangabala, ketang suluk ning pilapil babo ning kayang garusa, Asin mu ing ulam na, lingus-lingus ne ning banua, Makalunus ya ing pobre king masugid a calma na. Potang miras na ing pamamupul king pamunuan nang daya, Luntu ne ken ing pirayit, patubuan at talindua, Sekiman da't kebiran deng asenderong masiba, Bandan talwi utang la mung dake ning maluka. Kaibat muli ne bale makalunus ya ing pobre. Reng anak nang manenaya enu man asaling tinape, Kitnan ne ning asawa na, "Bakit malungkot ka aske?" Ana: "Bandi alang swerte, utang lamung kakung dake." 48 inang larangan Reng anak na at asawa ing salu na maibog maspak, Era balu ing lua na kabud na mu mipapatak, Ing ninu pia kaya balen ing kaniti emipakyak, Ing mepagal yang ala sekiman da reng limatak. Kasalpak mo kapalaran, o kalulung ortelano, Kapilan nung e ika alang mitalakad a gobierno, Era balu ding makualta king pebandian la magtampiso, Ing dangal da't upaya ing pawas mu ing pepalto. Ing laguio mu kokobli ra era ka buring pakilala, Ing dagul da upaya katungkulan king istorya, Era ka buring memulat at era ka buring mabiasa, Ing buri ra kabang-kaba alipin kang piyalungan da. Maragul a sakripisyo ing keku na pepapusan, Silab sukul pati bugbug king pasista ra pepamisan, Detang matuling a kaladua kalaban ring kapayapaan, Detang taung alang tarus Lucifer lang indong tibuan. Makanian tang makipagkal karing taksil a palalu, Mekanian tang paminua ing kabiayan a malagu, Inia balen idukit mula karing balas a mekakaluko, Ing laguio ning ortelano bayaning era balu. Lumabas sa ULOS, Tomo IV, Blg. 1, 1978. Ang ULOS ang Pangkultural Dyor- nal ng Pambansa Demokratikong Kilusan na pinangangasiwaan ng Artista at Manunulat para sa Sambayanan (ARMAS) inang larangan 49
May tamis nga bang hatid ang pagtatabas Sa pureza ng tubong hawak Ng mga obrero't kapatas Labinwalong ektaryang taniman sa kada blokeng anihan Tatlong higanteng trak sa kada ektarya Dalawampu't limang toneladang tubo sa kada trak Limang pikong asukal sa kada tonelada Animnapung kilo sa kada piko Apatnapu't limang piso sa kada kilo Lakas paggawa sa kada piso Kulang sa isandaan sa kada araw ng paggawa Higit daan libong tubo ng asyendero Sa kada sandaan ng bawat obrero May tamis nga bang hatid ang pagtatabas Sa asukal na kalakal Ng azucarerang walang habas May pait na hatid ang pagtatabas Sa obrerong sa maghapon ay walang takas Asukal nama'y di man lang matikman Sa sistemang kailanma'y di naging patas may pait na hatid ang pagtatabas ni Ka Isagani dela Guerra 50 inang larangan Kahirapa't kagutuman kaya ika'y nagalaw Sa mga liblib na lugar ikaw ang nagsisilbing ilaw. Kawayan! Kawayan! Na panggawa ng apoy Ika'y nagsisilbing gatong Ng magsasakang nagugutom. Sa panahon ngayo'y ika'y laging gagamitin Dahil ikaw lang ang kaya nilang gamitin Sa paggawa ng bahay at mga dingding Dahil ito sa utang nilang pasanin Na ginawa ng hasyendero Para makuha ang kanilang pananim. Kaya...kawayan! Kawayan! Ikaw ay gagamitin! Gagamitin! Bilang sangkap ng magsasaka Sa paggawa ng bandera. Banderang iwawagayway ng magsasaka Laban sa panginoong maylupa. Ikaw ay ginawa ng manggagawa Mula sa mano-manong paggawa Kaya't di maiiwasan! Di maiiwasan! Na mabahidan ka ng pawis at dugo Kaya marahas ang 'yong pagkalikha, Marahas ang 'yong pagkalikha! Pero ika'y may hibla ng pagkasira Dahil yaong gumagawa Mura ang lakas ng kanyang paggawa Kaya ika'y mabibitawan! Mabibitawan! Dahil ang kanyang sikmura ay wala ng laman. Ngunit,ngunit! Ikaw parin ay hahawakan! Dahil sa 'yong bahid ng dugo Ikaw ay pumupula! Pumupula! Na magiging telang pula! Na ngayo'y isasanib sa kawayan Upang maging banderang pula Nahahawakan ng manggagawa't magsasaka Kaya magkakatatak ang banderang pula Ng gintong karit at maso Na siyang namumuno sa rebolusyong Pilipino Na ipanglalaban sa Imperyalismo! Burukrata kapitalismo! Pyudalismo! Hanggang sa makamit ang lipunang sosyalismo! Patungong komunismo! saligang alyansa ni Ka Polyo inang larangan 51
hinaing ni kuya joey ni Ka Naryo Alas-otso ng umaga nang mapag-usapan namin ni Kuya Joey ang hinaing nya sa mga poultry at piggery. Nang una'y nag- uusap kami tungkol sa pagsasaka dahil ang kanyang kabuhayan ay pagsasaka. Una'y sari-sari ang naikwekwento nya sakin tungkol sa hirap ng pagsasaka. Ito ang mga tipikal na hirap ng pagsasaka. Ang una, maghapon silang bilad sa araw at alas kwatro pa lang ng madaling araw ay dapat nakalusong na sila sa bukid, para marami pa ang matrabaho nila sa bukid. Ang ibig sabihin pala nila ng 'marami pa ang matra- baho sa bukid' ay mas may gana daw sila pag madaling araw. Kasi sadyang nakakapagpabagal daw ang init ng araw. Pagkatapos ng kwento nya tungkol sa pagsasaka. Ako'y biglang napapaihi. Nagtanong ako kay Kuya Joey, "Saan po ba pwedeng umihi?." "Kahit saan dyan sa likod," sagot ni Kuya Joey. At sinamahan nya ako sa likod dahil hindi ko kabisado ang daan. Pagkatapos tinuro nya sabi nya, "Dyan ka nalang sa gilid ng sapa, pwede na dyan!" Nang ako'y tapos na umihi biglang sinabi sakin ni Kuya Joey, "Dati yung sapa na 'yan, dyan kami nangingisda kapag walang trabaho sa bukid at dati diyan din kami naglalaba at naliligo!" "Ngayon po ba nakakahuli pa ng isda dyan?,"tanong ko. 52 inang larangan "Hindi na nga eh! Madalang na madalang nalang ang isda dyan," sagot niya. "Bakit po?", kako. "Dahil ang mga isda ay nalalason tuwing magtatapon ng dumi yang mga piggery. May halong kemikal ang mga tae ng baboy na tinatapon sa sapa!" Tinanong ko kung ano ang pangalan ng mga piggery. Sagot nya, "Hindi ko alam yung pangalan ng iba kasi hindi naman ako masyadong nakakapaglakad-lakad kasi lagi lang ako sa bukid ng mga kamag-anak ko at na kila tatay lang ako palagi. Tinutulu- ngan ko sya sa bukid. Kung ako ay aalis, nagtratrabaho ako nun sa Neuva Ecija. Pero ang alam kong nagmamay-ari nyang mga poultry at piggery, hindi mga taga dito. Chinese at Koreano ata. Basta mga dayuhan." "Marami rin po palang mga poultry dito?", dagdag ko. "Oo! Katunayan nga nyan meron bali-balita dito sa baryo na may magtatayo na naman ng poultry malapit dito. Ang hirap kasi diyan sa mga poultry na yan, dumadami ang langaw dito sa baryo. Lalo na kapag nagharvest sila, nabubugaw lahat ng langaw sa poultry at pumupunta lahat sa baryo. At tuwing dadaan ako sa kabila sa bukid ni tatay, naamoy ko ang baho ng poultry. Yung mga bata dyan malapit sa poultry, madalas magkasakit. Hindi makakatulong din kasi sa mga nanay yan na nag-aalaga ng batang maliit. Ang usap-usapan pa dito, yung Kapitan namin ay may kickback dyan sa mga poultry at sa mga nagtatrabaho sa poultry. 20 pesos daw ata per tao ang sinisingil sa nagtatrabaho. Pero lahat ng singil nya diyan sa mga poultry hindi naman napapakinaban- gan ng taong baryo. Wala naman syang pinapagawa sa baryo. Yung raproad nga lang sa likod hindi nya mapasimento. Ngayon, nakabili pa sya ng gamit tulad ng kotse", paliwanang niya. Tinanong ko ulit kay kuya Joey , " Eh,kamusta naman po ang hakbang ng taong baryo? Sa mga ganyang patakaran?" "Yun na nga eh!" sagot niya. "Kailangan talaga magkaisa ang taong baryo para mapaalis itong mga poultry, at piggery. Para mapilitan ang kapitan namin na umaksyon dyan sa mga poultry at piggery na yan.Kasi bakit kamo kailangan magkaisa? Kasi hindi lang na- man ako ang napeperwisyo sa mga poultry at piggery na yan ah. Pati rin naman sila, buong baryo ang apektado". inang larangan 53
Nagpaliwanag ako, "Tulad nga po ng sinabi nyo Kuya Joey kanina. Dapat magkaisa po talaga kayong taong baryo para sa inyong baryo. Kasi pare-pareho po kayong napeperwisyo at nahihirapan dahil sa bulok na sistema." "Kaakibat lang po yang nangyayari sa baryo nyo sa nangyayari sa buong Pilipinas. Nananatili ang paglilingkod ng lokal o mapanasyunal na gobyerno sa mga dayuhan lang at sa mga negosyante. Ang gobyerno ay sa mga dayuhan lang at sa mga negosyante't asyendero. Ang gobyerno ay laging gustong kumita sa pamamagitan ng pa-ngungurakot at pananatili ng kanilang sistema. Laging ang maliliit na tao at taong baryo ang napeperwi- syo sa mga ganitong sistema. Halimbawa po tulad ng sinabi nyo kanina na ang dating napagkukunan ng pagkain sa sapa ay nawala na, nagkakasakit ang mga bata at isa pa malaki, ang sira nito sa ating likas na yaman." "Makikiisa po ang hukbo sa inyo! Sama-sama po natin ito lutasin at patuloy na magpalawak at magpalakas!", pangwakas ko. "Oo nga tama talaga ang magkaisa!", maligayang pagsang-ayon ni Kuya Joey. 54 inang larangan Agosto 2011 akong beses nakarating sa Hacienda Luisita para sa isang tatlong araw na programa ng integrasyon sa hanay ng mga magsasaka sa naturang lugar. Ang naturang aktibidad ay nilahukan ng iba't-ibang mga mag-aaral mula sa hayskul at ilang mga estudyante sa kolehiyo ng isang maritime school na bago pa lamang namin na-oorganisa. Sa paglapag sa asyenda ay agad kaming sinalubong ng mainit na pagbati ng mga magsasaka. Medyo kinakabahan nung una dahil ito ang unang beses na ako'y lumahok sa isang BMI at naatasan ring maging Tim Lider (TL) na syang magtitiyak ng ikatatagumpay ng aktibidad at ng pangkalahatang seguridad ng mga dumalo. Ngunit kahit may kaunting kaba, nanaig parin ang pananabik na makakwentuhan ang mga magsasaka. Dahil noo'y Unang sa unang pagtapak sa hacienda luisita ni Ka Iskra Diklap napapanood lang sila sa mga progresibong dokumentaryong ipinalalaganap aming organisasyon, kaya't relatibong salat pa ang aming kaalaman hinggil sa pangaraw-araw na dinaranas na hirap ng mga magsasaka. sa At hindi nga ako nabigo. Dahil sa napakamalaman ng kanilang mga kwento. Bawat isa ay may kani-kaniyang salaysay kung paano sila inaabuso at pinahihirapan ng pamilya Cojuangco-Aquino sa pangaraw-araw nilang mga buhay. Ngunit mas higit kong hinangaan kung paanong sa pangaraw-araw rin nilang buhay ay di sila sumusuko at patuloy na lumalaban sa mapang-aping kalagayan. Isa rin sa pinakatumampok sa aking salaysay ay ang kwento ni Tatay Pio kung paanong matapos na ngang patayin ang kanyang anak ay patuloy parin silang ginigipit at tinatakot ng mga inang larangan 55
sundalo sa kadahilanang patuloy pa rin silang sumusuporta sa paggiit sa karapatan sa lupa at hustisya para sa mga namatay sa asyenda. Kung di nga lang daw dahil sa pisikal na limitasyon ng kanyang katawan gawa ng pagtanda't pagkakaroon ng sakit ay malamang daw na matagal na syang sumapi sa New People's Army o NPA para baguhin ang kalunos-lunos nilang kalagayan. talakayan ay Pagtapos ng naglunsad din ng iba't-ibang aktibidad tulad ng film showing at ang naging pinakapaborito ng lahat-ang paglahok sa gawaing produksyon. Sa gabi ng huling araw ng integrasyon ay nagdaos ng pangkulturang programa kung saan nagbahagi ng mensahe ng pakikiisa ang mga estudyante at mga magsasaka. Laman ng mensahe ang pag-eengganyo sa mga kabataan na buong panahon nang kumilos sa kanayunan. Nagtanghal rin ng mga tula't awit na lalong nagpasigla sa programa. isang Natapos na ang programa at kinailangan na naming lumisan. Noong mga panahong iyon ay di mawaglit sa amin ang matinding kalungkutan dahil kinakailangan naming umalis at bumalik sa aming pinanggalinan. aming pag-alis ay bitbit namin ang masasayang alaala na di kailanman matatawaran. Magmula noon ay ipinangako ko sa sarili ko na muli akong 56 inang larangan na Sa babalik upang tuluyan nang kumilos sa hanay ng mga magsasaka ng Hacienda Luisita. Disyembre 2013 Kaybilis ng paglipas ng panahon. Parang kalian lang ay nagbitiw ako ng mga kataga ng muling pagbalik sa Hacienda Luisita upang kumilos sa hanay ng mga magsasaka. Ngunit nagkamali pala ako akala. Iyon na pala ang huling beses nang pagpunta ko sa Hacienda Luisita. Dahil sa pagsapit ng ika- 45 taon ng muling pagtatatag ng ating Partido Komunista ay halos magdadalawang taon na rin ang lumipas mula nang ako ay sumampa at buong panahon nang kumilos sa Bagong Hukbong Bayan. At alam ko na mas matutuwa ang ating mga magsasaka sa desisyong ito. Tulad ni Tatay Pio at lahat ng nakasalumuha sa asyenda, alam nila na sa pamamagitan ng armadong pagsusulong ng pakikibaka ng linya sa matagalang digmang bayan sa kanayunan natin hakbang- hakbang na maitatayo ang tunay na lipunang malaya, sagana at makatarungan. lamang Kaya bilang naman, pagdiriwang sa'ting ika 45 taon. Nananatiling bukas at masigla ang panawagan, "Kabataan, tumungo kanayunan! sa Sumapi sa Bagong Hukbong Bayan! lait* ni Ka Iskra Diklap nilulukuban tayo ng init bagamat sira't gula-gulanit yaong ating mga damit. sa isipan nati'y di mawaglit pagtangan sa'ting mga lait s'yang kalawit sa tanikalang winawaglit nating pilit palayasin tayo sa reserbayson ito ang nais nilang mangyari ng gahamang kapitalista, pasistang gobyerno at sundalo buwagin ang mga tahanan ng mga magsasaka at katutubo na sa lupang ninuno'y nagmamay-ari palayasin sila sa reserbasyon ito ang ating panawagan ng nagkakaisang masa, silang magsasaka at aeta buwagin ang mga kampo, sa mga magsasaka at katutubo muling ibalik mga lupang sakahan reserba** ni Ka Ilaya Caluguran karit ** Humaharap ang mga magsasaka't katutubo sa kabundukan ng Capas at Bamban sa nakaambang pagpapalayas sa kanila dulot ng pagpapalit gamit ng military reservation para sa pagpapalawak ng kampo at bagong negosyo. inang larangan 57
Magbuhat noong namulat, nagtanggol at nakibaka, hanggang sa magpasyang sumampa sa Bagong Hukbong Bayan, ang kapatid kong may asawa na ang sumalo sa iniwan kong pamilya. Nobyembre 7, kaarawan ng kapatid ko, tumatawag ako, layon na batiin at pasalamatan siya. Ngunit wala akong nakausap sa isa man sa mga numerong tinatawagan. Putol-putol ang signals, wala na ring kuryente. Papalakas na rin daw ang hangin ayon sa balita sa TV. Tinawagan ko ang linya naman ng isa pang kapatid, malayo daw siya sa bahay at may out-of-town seminar sa ibang probinsya. Napag-usapan namin ang bagyong Yolanda. Pinapanatag ang bawat isa, pagkat wala pang bagyo na sumalanta sa baryo maliban sa ilang pagbaha. Nobyembre 9, umugong ang balita. Nag-landfall ang bagyo sa aming probinsya. Nawasak na mga tahanan, gusaling sira-sira, mga bangkay na nakahandusay at nagkalat sa kalsada. Nakaramdam ako ng habag sa sinapit ng aking lalawigan. Sapo ng dalawang palad ang ulo, umuusal ng pangamba, "Paano na kaya ang aking pamilya?" Dyaskeng radyo na dala-dala ngayon pa nawalan ng baterya. News blockout na ang TV Stations. Cellphone signals ay naparalisa. Mga agam-agam ay pinawi sa mga ipinakitang mapa sa TV. Baryo ng pamilya ko'y naroroon, kabilang na sa mga ipinakikitang nasalanta. Nangangatog mga tuhod, pumapatak na mga luha, una kong naisip bata. "Paano kaya kung ang kalagayan ng mga ng buhay? Walang sila ay binawian habang hininga ay kayakap na Mama n a g h i h i n g a l o . Namatay na ba sila?" alin ang mabigat at nakakapagpagaan sa makauring gawain 58 inang larangan ni Ka Winn Aahh! Lalong nagsisikip ang aking dibdib, nanginginig, nauupos na parang kandila. Kailangan kong umayos. Ikinukubling lungkot, hapdi na nadarama ay lingid sa kaalaman ng kolektiba. Samantala ang kalye, abalang kanlong ang kalalakihang nag-iinom; sa likod-bahay na tinuluyan, dalawang lamesa ng kababaihan ang nagsusugal at ang isang ina ay nagpapadede ng sanggol sa harap ng baraha. Ang teenager sa loob ng bahay naman, sabik sa paghahanda sa mall tour ni Dingdong Dantes. Malupit! Wala akong makausap! "Madumi talaga ang lipunang ito." Habang naiisip ko ang sinapit ng pamilya. Sumilip ako sa siwang ng bintana. Nilibang ang sarili pinanonood ang mga bata, naglalaro, tilian at masayang nagtatakbuhan sa gilid ng tubuhan. Napagod siguro at nagsi-upo nakaharap sa mga tubo. Sa di kalayuan, may kalaro silang papalapit, hila-hila ang lagari. Pinuntahan ang mga kalaro at nagtungo sa tubuhan, nilagari nang nilagari ang tubo, masigla ang mga kalaro at nagtatawanan. "Kawawang bata. Hindi ba niya alam na ang lagari ay para sa kahoy?" Napailing ako. "Tsk. Tsk. Tsk." O baka naman naghanap talaga ng itak, pero dahil walang makita, lagari ay pwede na! Bigla naman akong natawa. "Matalino pala ang bata!" Hamakin mo at nakapag-isip sya ng ibang paraan? Kagaya ng bata, kailangan kong palakasin ang sarili. Hindi lang pamilya ko ang biktima. Tanggapin sa puso na sila ay patay na! May isa pa akong kapatid na natitira. Noon ko lang naisipan na tawagan ulit sya. Out of coverage ang kanyang linya. Ayon sa tinawagang kaibigan, kailangan ng kapatid ko ay pera. Kagyat na ipinasanla alahas na natitira, upang maibili ng pagkain nila. Pagkagat ng dilim, may miscalls na sya, kinukumusta ang perang ipinadala. Nakapamili na pala at bukas ang alis niya. Mga text messages nya ay mga pag-aalala, lalo lamang ako natataranta. May mga tawag sya na hindi ko pinapansin, nag-aatubili na sagutin kahit gusto ko syang kausapin. Hindi ako handa na marinig ang hinagpis at iyak nya. Lalong lalo na ang mga hikbi ng isang ina. Ayokong nararamdaman nya na ako noon ay nanghihina. November 10, madaling araw, bumibyahe na sya pabalik sa baryo. Ilinalarawan sa text bawat nakikita sa daan. Humihilab ang dibdib ko sa bawat tipa ng letra sa reply na ipapadala, ngunit clear-delete- write-clear-delete paulit-ulit na ginawa. Paano niya tatanggapin kung halimbawa madatnan ang mga bangkay ng aming pamilya. Makakayanan kaya niya? "Text ka agad, pagdating mo. Narito lang inang larangan 59
ako. Ingat kapatid ko!" Sa pagkakataong ito, kailangang buksan ang aking isipan at harapin ang katotohanan. Bilang hukbo, kailangan mong timbangin, kung alin ang mabigat at makapagpapagaan sa makauring gawain. Sa malapyudal at malakolonyal na kalagayan, prinsipyo dapat patatagin, ito ay mabigat na hamon ng diwa laban sa bigat na nagpapabigat. Naglunsad ng relief operations sa larangang gerilya, katuwang ng Bagong Hukbong Bayan ang masa sa pangangalap ng materyal na tulong at pinansyal na ayuda. Paglipas ng ilang araw, sa kalagitnaan ng mga paghahanda, pumasok ang update mula sa Bisaya. "Intact ang ating pamilya, buhay sila. Maliban kay Kuya, napilay ang paa, nadaganan ng batong pader." Huminga ng malalim ang mga kasama. Sa bawat hugot ng kanilang hininga sa ibinabalita, tila nakakapagdagdag lakas sa akin na mapanatag. Kagyat na nag-ayos ng pinansyang ipapadala. Tumutok dito ang buong kolektiba. Dumagsa ang tulong sa samu't-saring paraan, kahit bagyong Santi sumalanta rin naman. Nangutang sa iba makapag-ambag lang ng tulong sa biktima ng bagyong Yolanda. Ang bagyong Yolanda ay maliit na porsyento lamang, kumpara sa masasalantang patrimonya ng bansa. Lindol ng katiwalian, bagyo ng pang-aabuso ng buwis, bumabaha na gutom, pangangamkam ng lupang sakahan, pumapatay sa taong bayan. Planadong trahedya daig pa ang bagyong Yolanda. Ito ang nakakapagpabigat sa kalagayan ng ating Inang Bayan. Apatnapu't limang taon na ang ating digmang bayan, katuwang ang masang-api na pinagsisilbihan. Mula Eastern Visayas hanggang Central Luzon, iginuguhit ang ambag na natitirang lakas para sa tagumpay ng demokratikong rebolusyong bayan! 60 inang larangan biguin ang pasismo at paigtingin ang armadong pakikibaka
Mahirap mamuhay sa lipunang binalot ng tinik Na siyang dumidikta sa mga kilos at galaw. Siya ring kasangkapan nang dilaw Na liwanag Na sumisilaw, pumapatay Tila epidemyang naghahasik ng lagim Sa bawat tahanang nais nilang Lasunin, upang baga ng himagsik ay di mag-apoy. Tinik na siyang pinahitik at pinagtibay Ng Oplan Bayanihang pinatatampok Ng estadong tahanan ng mga halimaw Na nakakubli sa likod ng mga ito Upang nais magtangka ay di magwagi. Ang mga mamamayang daang taon Nang nagtitiis sa poot at sakit Dulot ng nakabalot na tinik. Sa bawat sugat dulot ng talim May dugong pumapatak sa lupang tigang Na siyang dumidilig sa binhi ng himagsik Upang sumibol at yumabong Pulang bulaklak ng paglaya. tinik ni Ka Joseph 62 inang larangan bakas ng nakalipas* ni Ka Gregorya de Jesus Matagal na rin nang huli kaming nakatanggap ng balita Balita na, ang hatid ay ligaya, pighati at pangamba sa mga nawalan Pighati! Na mula sa simula pa lang ay kakabit ng pang araw-araw na paghahanap Pangamba! Hindi na lamang sa mga nawalan; kundi pati sa nawawala Matagal na rin ang nakalipas nang huli tayong nagka-usap Kitang-kita ko na masaya ka bitbit ang bunsong anak Kasama ng mag-anak at namamasyal Noon ay nakangiti kang nakatitig sa akin Sunod na pagkikita, ipinapakita mo ang lugar kung saan ka sapilitang ipiniit Mga pasa sa katawan Sa bawat maling sagot; mga sipa't tadyak ang kanilang pinapakawalan Bumagsak ang iyong katawan Nasilayan kang muli sa pagkakataong ito, mukha mo'y may galit sa akin Nais kitang hagkan at yakapin Ngunit unti-unti kang nawawala habang sinisigaw na "BIKTIMA LANG AKO! BIKTIMA LANG AKO!" inang larangan 63
Sa katahimikan ng gabi, umaasa ako na tayo'y magkaka-usap kahit sa panaginip lang Ngunit hindi na muling nasundan Sa kabila nito, patuloy ang aming paghahanap Wala mang TV, radyo at dyaryo sa iyong kinaroroonan Makarating sana sa iyo, mga himay-himay na mga balita mula sa mundong ipinagkait sa iyo Marinig mo sana ang tinig ng mga naghahanap Sa mga detatsment ng mga pusakal na kriminal na nagnakaw ng kasarinlan Masilayan mo ang mapulang silangan bandilang pulang nagwawagayway Mga paglaban ng mamamayang nawalan ng pamilya Ang poot na namuo ang siyang magwawasak sa hawlang pinagpiitan sa iyo Muli kaming nakatanggap ng balita, Balita! Na hindi na lamang sa mga tagpi-tagping panaginip Kundi, mga matang nakakita sa iyong kinaroroon Lugar, hindi na tulad ng ipinakita mo sa aking panaginip Lugar,kung saan tayo lumaki at kung saan ka rin nawala Lugar ng iyong pamilya Lugar na madalas ninyong puntahan ni kokak Isang taong grasa! Ganyan ka isinalarawan ng mga matang nakakita sa iyo Payat, mahaba ang balbas, Tulalang naka-upo sa may kanto Sa hirap na iyong pinag dadaanan Nananatili kang matatag Ang iyong katatagan ang syang nagbibigay ng inspirasyon sa akin Upang patuloy na tahakin ang landas ng digmaan Humawak ng armas, magsulong ng armadong pag-aaklas Hanggang sa ganap na paglaya! Sa ganap na tagumpay! Para kay M na dinukot ng mga pasistang militar noong Nobyembre 16, 2006 at hanggang ngayon ay hindi pa rin nakikita. 64 inang larangan Kayo ang lumikha sa amin; kami'y inyong iniluwal upang maging punyal laban sa sistemang sati'y nagsakdal kayo rin ang nagpatatag sa amin; dahil sa kasagsagan ng pagsira sa malakolonyal at malapyudal na pag-iral, inyong suporta't kalinga sami'y nagsilbing gintong aral at kayo rin ang dadakila sa amin; bagamat dumating man ang panahong kami'y mabuwal dahil sa makauring digmaang ating iniluwal, ito'y sa diwa naman ng makauring pagluwal ng sistemang 'di na magluluwal ng mga digmaan at muling pagkabuwal. iniluwal para mabuwal * ni Ka Soral Malaya Para kina Ka Greg, Ka Libre, Ka Tok at sa mga kasama nila inang larangan 65
sila'y nag kumuplahe sa mga kakahuyan tila wari'y nakaugat sa luntiang kagubatan na syang nagsilbi nilang kanlungan sa gitna ng 'di na mabilang na tagisan ng mga armas; at tunggalian ng makauring paninindigan gamit ang dahas. at, sa marami nang tulad rin nilang nanguna na sa pagtahak nitong landas yaong kanlungang minsang nagsilbi nilang sentro de grabidad ang s'ya ring nagsilbi na nilang huling hantungan. kaya naman, s'yang marapat lamang na ipagpatuloy kanilang nasimulan at, tulad nilang minsang umasa't nagtiwala sa kanlungan nyang dala buong galak nyo ring yakapin at angkinin yaong muog na bakal at kubling likuran syang hatid sa atin ni Inang Larangan camiling* ni Ka Molave Magbanua Para sa anim na kasapi ng New People's Army na na-martir sa Camiling, Tarlac noong Hulyo2013. 66 inang larangan s o d n o b u o b a s k i r i n i t i g n a l n i a d r n u g a u l k a C a a y a s l I a a K d o n i Tahimik na lumiliyab ang iyong ningas Para sa alaala ng marahas na gabi, Maglilimang buwan na ang nakalipas. Tumatangis pa rin ang lupang pinagbuwalan Ng anim na pulang mandirigmang Hanggang sa huling putok ay lumaban. Umaalingawngaw pa rin ang mga punglo Mula sa mga kubo tungo sa kaparangang Diniligan ng paninindigan at dugo. Tahimik na lumiliyab ang iyong ningas, ngunit hindi ito masasaid hindi kailanman magwawakas. Dahil ang ningas mo'y maglalagablab tulad ng damdamin ng masa, sumaksi sa marahas na gabi ng digmaan, inapuhap sila sa malawak na palayan, niyapos ang sugatang mga katawan, at dahan-dahang ikinuyom muli ang mga kamaong dati'y baril ang tangan. Dahil ang digmang bayan ay maglalagablab para sa alaala ng bawat mararahas na gabi, para sa bawat mandirigmang nasawi, para sa bawat masang hindi na lamang saksi, para sa pakikibaka ng sambayanang api hanggang sa pagpawi ng mga uri. Para sa anim na Pulang Mandirigmang napaslang sa pagkubkob ng militar sa Barangay Boubon Dos, Camiling, Tarlac noong Hulyo 2013. inang larangan 67
Tumakbo. Gumapang. Magbuhat ng mga suplay. Magbaklas ng armalayt. Iyan ang paulit-ulit nilang pinagagawa sa amin sa loob ng mahigit dalawang linggo nang training sa kampo. Anim kaming magkakaibigan na dinala rito. Hinikayat kami sa isang grupo ng Guardians ng isang sundalong bumarkada sa amin noong magtayo sila ng detachment sa baryo. Kalaunan nirecruit nila kami rito. Nangako sila na bibigyan ng pagkain ang aming pamilya at suswelduhan kami ng mataas na halaga na may kasama pang mga benepisyo. Kapalit ito ng pakikipagtulungan namin sa kanila para daw maproteksyonan ang pagpapalawak ng military reservation. Mahirap ang buhay sa baryo lalo pa sa sitio naming malayo sa kabayanan at halos nasa liblib na bahagi na ng kabundukan. Nabubuhay lang ang mga tao sa paggugulay, pagtatanim ng kamote at pagkakarbon. Kaya ang tulad naming mga kalalakihan, napipilitang dumayo at makipagsapalaran kundi man kumapit sa patalim para may kainin ang pamilya. Sabi nila rito, ang mga taong labas daw ang dahilan kung bakit lalong tumitindi ang kahirapan. Kaya raw dapat namin silang labanan. Iyon ang pilit nilang itinanim sa aming isipan. Pinapapanood nila kami linggu-linggo ng mga vidyo ng mga barilan at patayan na gawa raw ng mga NPA. Plano raw kasi ng gobyerno na durugin ang kilusan sa loob ng tatlo pang taon sa pamamagitan ng Oplan Bayanihan*. Kaya rin daw sila nagrerekrut ng mga tulad ko. Siguro wala na masyadong pumapasok sa pagsusundalo. kung bakit tumakas si edwin ni Ka Isagani Dela Guerra 68 inang larangan Noong minsan, mga Amerikano ang nagsanay sa amin. Kaaalis lang nila dito noong nakaraang linggo pero may mangilan- ngilan pa sa kanila na naiwan. Halos wala silang ipinag-iba sa mga sundalong Pilipino. Mas mabagsik pa nga sila minsan kapag pinapagalitan at pinaparusahan kami sa training. Inutusan pa nga nila ako minsan na kumuha ng babaeng bayaran sa labas ng kampo para ipuslit para sa mga Amerikanong tropa. Kaninang umaga, isinama na nila kami sa pag-ikot sa kabundukan. Bitbit ko ang isang armalayt. Pumunta kami sa isang sitio, apat na barangay mula sa aming lugar. Hinihinala daw nilang tumuloy ang mga hukbo dito kagabi. Inutusan kaming palabasin ang mga tao roon at pinapila. Pinapahalughog sa mga kasama ko ang mga kubo. Naitulak ako paloob sa isang bahay kung saan naabutan ko ang isang mag-ina. Tinanong ako ng babae kung ano ang pakay namin. Nagmakaaawa siya na huwag ko raw silang sasaktan at wala naman silang ginagawang masama. Natigilan ako. Hindi ko alam ang gagawin kaya kaagad na rin akong lumabas. Habang wala pa sa sarili, nakita ko ang mga sundalong binabayo ng kanilang mga armalayt ang mga kalalakihan na pinalabas mula sa kanilang mga tahanan. Ang iba sa mga sundalo, dala-dala na ang ilang pagkain at maging mga alagang-manok. Pinagsusuntok din nila ang mga kaibigan ko na ayaw pumasok sa mga kubo. Makalipas ang ilang oras, nagtayo kami ng detachment ilang metro ang layo mula sa mga kabahayan. Ngayong gabi, napagisip-isip ko na mali ang desisyon kong mag-CAFGU. Hindi ang mga NPA ang dapat labanan kundi ang mga sundalong ito na siyang kakampi ng mga nagpapahirap sa bayan. Ako nga pala si Edwin at ngayong gabi, tatakas na ako at babalik sa aming baryo. At sana bukas, makahanap ako ng mga kasama para ipaabot ang kuwentong ito. Ang Oplan Bayanihan ay istratehikong plano ng gobyerno at AFP kasabwat ang imperyalistang US para durugin umano ang rebolusyonaryong kilusan sa pamamagitan ng pasistang operasyong militar katuwang ang mga sundalong Amerikano, mapanlilang na civil military operations at psy-war sa mama- mayan. Ito ay kasalukuyang nasa ikatlong taon nito o kalagitnaan ng buong programa ng oplan ngunit napatunayan na wala itong kakayanan na paatra- sin ang hanay ng rebolusyonaryong pwersa bagkus mas pursigido ang kilusan na harapin ang bawat atake ng kaaway na may diwang opensiba. inang larangan 69
Gera! Digmaan! Himagsikan! Digmaan! Digma! Digmang Bayan! Ito'y sagot ng mamamayan sa kahirapan Ito ang naiisip ng karamihan Sa panahong hawak tayo ng dayuhan At iilang mayayaman Ito'y sinang-ayunan ng kalakhan Sapagkat... Ito'y napatunayan ng kasaysayan May mababago at masosolusyunan At ito, hanggang ngayo'y naging aklat, aral Naging kapasyahan ng karamihan Sa napapanahong kalagayan. Gera! Digmaan! Himagsikan! Digmaan! Digma! Digmang Bayan! Digmang bayang s'yang magwawakas sa lahat ng digmaan. pag-iisip ng digma ni Ka Naryo 70 inang larangan gerilya ni Ka Soral Malaya sila'y nandirito ngunit tila baga'y wala wala, dahil sa 'di mababakas kanilang mga ruta ruta, na 'di pangkaraniwan pagkat ito'y liko't, siko't, sala-salabat at malalim na nakaugat. nakaugat, sa mga tulad mo ring tagabungkal ng lupa ngunit walang sariling pinipitak. nakaugat, sa mga tulad mo ring sa paggawa'y pawis ang puhunan ngunit busabos yaong kalagayan. nakaugat, sa mga tulad mo ring walang kasanayan ngunit patuloy na pinapanday : ng mga tunggalian, - ng mga labanan, - ng makauri nating digma! oo, sila nga'y nandirito ngunit tila baga'y wala marahil at marapat, syang tumpak na mga dahilan... sila yaong ginawang muog na bakal at kubling likuran; ang dugtungan ng magkakanugnog na kabundukan at mga kaparangan at, kaalinsabay nito'y panatag at malayang nakalalangoy sa hanay ng malawak na dagat, yaong sambayanan sila ang inyong tapat, mapagkumbabang mga alagad ang inyong ( mga ) gerilya inang larangan 71
ang unang laban Isang maulan na araw sa mataas na bulubundukin, mahabang ni Ka Gardo lakaran ang binabagtas ng aming iskwad. Mula kami sa dalawang linggong gawaing masa sa kabilang bayan at naglakbay papunta rito dahil sa aktibidad na aming dadaluhan. Hindi nawalay sa katawan ang mga gawa-gawang kapoteng plastik na tanging pananggalang sa tubig at lamig. "Ilang bundok na lang ay malapit na tayo," banggit ng isang kasama. Isang kampo ang nakatago sa gitna ng kagubatan. Sa aming pagdating, agad kaming sinalubong ng mga kasama. Bawat isa ay nakikipagkamay at nagpapakilala. Inaya kaming magkape. Pagkatapos ay magkakaroon ng oryentasyon ang mga bagong dating. Sa kampo, marami ang gawain. Paggising sa umaga ay agad na isisinop ang pack. Mas maagang nagigising ang mga nakatoka sa pagluluto. Kasabay nito, nag-eehersisyo ang kalakhan ng mga kasama. May team din para sa pagsisibak ng kahoy. May iskedyul din sa pagluluto, paghuhugas at paglilinis sa kusina. Pagkatapos kumain ng agahan, kanya-kanyang punta na ang mga team na itinakda para sa pagtatapos ng mga istruktura sa kampo. Pagsapit ng hapon ay may mga pagbabahagi ng karanasan, talakayan at pag- aaral ang mga kasama. Bago magtapos ang araw, mayroon pang mga pangkulturang pagtatanghal. Bagamat nakakapagod, makikita sa bawat kasama ang kasigasigan nila sa alin mang gawaing naiatas. Alas-siyete ng umaga. Dalawang team ang magkahiwalay na lumarga papunta sa baryo upang mag-asikaso ng mga paparating na mga supplies. Pagkatapos makakain ng agahan, nakarinig ng 72 inang larangan putok mula sa mas mataas na gulod ang ilang mga kasama, sa gawi ng daan kung saan tumungo ang unang team na lumarga. Ilang minuto lang ang lumipas, agad na bumalik ang ikalawang team. May namataan silang mga bakas ng combat boots sa daan, limang minutong lakaran ang layo nito mula sa kampo. May pagtaya na kagabi pa ang mga bakas na iyon. Dahil dito, agad na nagtakda ng red alert. Binaklas din ang mga nakatayong tulugan, kusina at iba pang istruktura. Nagpadala ng taliba sa mataas na pusisyon ng kampo para magbantay sa paligid. Kasabay nito ay nagpaluto para makakain at makapagbaon ang lahat. Inabot ng tanghali ngunit wala pa rin kaming napapansin na kaaway sa paligid. Pagkatapos kumain ang lahat nagpasya nang iatras ang buong tropa upang maiwasan ang pagkakubkob sa lugar. Ang lahat ay nakahanda nang umalis. Bawat isa, may dalang gamit medikal, bigas, pagkain at kaldero. Hindi pa man kami nakakalayo ay natanaw ko, kasama ang dalawa ko pang kasama sa unang iskwad, ang dalawang tao na nakaputing pang-itaas na damit na nasa tawid ilog. Bigla na lang silang nawala at hindi namin nakita kung saan sila tumungo. Pagkatapos ay nagkomand ang iskwad lider na lumakad ng mababa na halos nakaluhod. Kaya ito ang aming ginawa habang kami ay paakyat sa isang bahagi ng bundok, ako nama'y hawak-hawak pa ang kaldero na iiwanan sa malapit na kubong madadaanan namin. Ilang minuto pa lang mula nito ay pinaulanan na kami ng putok. Kami sa primera o unang iskwad ang pinuruhan ng putok. Dumapa kami nang walang ibang kober kundi ang mga mababang damo at halaman. Ang unang kalahati ng primera ay pumutok sa mga kaaway dahil nasa mas mataas silang posisyon at tanaw nila ang kaaway. Kaming nasa hulihang bahagi ng primera ay hindi makaputok dahil hindi namin matanaw ang kaaway. Mas mataas ang pusisyon ng mga kaaway at isang ilog lamang ang namamagitan sa mga sundalo at mga kasama. Habang ako ay nakadapa, naririnig kong hindi lang M16 ang pumuputok sa amin. Sa aking pakiwari ay may machine gun at ilang M14. Katabi ko ang iskwad lider at narinig ko sa kanyang radyo ang boses ng aming CO o commanding officer na kapag sumuportang putok ang segunda o pangalawang iskwad ay ipaabante ang primera sa mas mataas na posisyon. Pagkatapos ng paabot na ito ay ikinumand ang nabanggit sa amin ng aming iskwad lider. Sa pagputok ng segunda, patakbo kaming umaabante. Nakita kong may isang kasamang nakadapa pa rin at puro dugo pero kinaya pa niyang tumayo at tumakbo sa likuran namin. inang larangan 73
Pagkarating namin sa mas mataas na posisyon, nilapatan ng first aid o pangunang lunas ang sugatan ng medical officer ng primera. Iniabot ko ang gasa, karabat at t-shirt ko upang ipangbalot sa duguang braso ng kasama. Pinadala naman sa akin ang M16 ng sugatan at inilipat siya ng pormasyon. Patuloy ang putukan. Nasukol ang mga kaaway sa isang bahagi ng bundok dahil sa isang lugar na lang nanggagaling ang putok ng kaaway. Ngunit napansin ng iskwad lider namin na may dalawang nawawalang kasama. Hindi sila nakatugon sa kumand na umabante sa mas mataas na posisyon at patuloy ang pagpapaputok ang kaaway sa direksyon ng pinaroroonan nila. Sa ganitong sitwasyon, minabuti na ng mga kasama na intayin ang pagdilim upang masagip ang dalawang naiwan. Kasabay nito patuloy na nilalapatan ng paunang lunas ang sugatang kasama at ginawan siya ng stretcher para mabuhat siya kapag maglalakad na. Pagkagat ng dilim, kinomando ang dalawang naiwan. Pagkakuha sa kanila, napansin naming umatras na ang mga kaaway dahil wala nang putok na maririnig mula sa kanila. Dahil dito, lumakad na kami palayo sa lugar ng labanan. Habang naglalakad ay nagpapaputok pa rin ang kaaway ng mortar pero malayo na ito sa amin. Ito ang unang beses kong nasabak sa labanan. Kahit ganoon, sa suportahan at mahusay na pagkokomand ay agad na makakapangibabaw ang sino mang baguhan sa kaba at takot na nararamdaman. Sabi nga nila makinig lang lagi sa komand at magtiwala sa mga kasama. Umabot ng mahigit tatlong oras ang labanan. Ang bilang ng kaaway sa unang bugso ng putukan ay mahigit kumulang 40 at nadoble pagkatapos ng isang oras. Armado sila ng machine gun, maraming M14, at mortar. Sa kabila nito, umabot sa halos 10 ang namatay sa kanila. Nagpapakita lang na ang mapanglabang diwang hinuhugot mula sa paglilingkod sa mamamayan ay mas malakas sa kahit anong armas. 74 inang larangan limang punglong hatol ang nakatakdang igawad sa ulo ng mga kriminal katumbas sa paggahasa at pagpaslang ng limang lumapastangan sa matandang babaeng nais paghigantihan katuwang ng mga saksi mga masang paniktik na naghahangad ng katarungan limang punglong hatol na sinundan ng pagdanak ng dugo sa ulo ng mga pinarusahan sa isang iglap, rebolusyonaryong hustisya ay kagyat na nakamtan limang punglong hatol ni Ka Isidro Partisano inang larangan 75
o y s i p i r k a s y a m k i r d e P a K i n Tagumpay sapagka't may sakripisyo Sakripisyong unahan ang kaaway na kunin ang itaas Sa panahong tayo'y nagmamaniobra at umaatras. Para kunin natin ang inisyatiba Na ang depensang laban Ay magmimistulang opensiba. Ito'y matagumpay! Ito'y matagumpay. Tagumpay sapagka't may sakripisyo t a k g a p y a p m u g a t Tagumpay sapagka't may sakripisyo Sakripisyong hintayin ang tamang oras. Hintayin ang pasistang kaaway Na tunguhin nila ang ating hanay. Para sila'y ating tambangan Tuloy-tuloy na paputukan Hanggang ang kanilang hanay ay malagas Tagumpay ang taktikal na opensiba! Tagumpay! Tagumpay! Tagumpay sapagka't may sakripisyo Sakripisyong ialay ang buhay Alang-alang sa pagbigwas sa kaaway Dahil ito'y magsisilbing ganti Ng aping mamamayan sa mga berdugong kaaway! Kaya't mga martir ng sambayanan Taas kamao kaming nagpupugay! Tagumpay sapagka't may sakripisyo. 76 inang larangan itaguyod ang rebolusyong agraryo
tulad ng pag-asang binubunot sa putik ang punlang hawak ng manggagawang bukid na mahigpit ang pagtangan sa bawat tumpok. tulad ng paninindigang itinatanim sa burak, sa malawak na kapatagang lubog sa hirap at dusang hatid sa bayan ay gawat. tulad ng pakikibakang pinatataba ng lupa, ng mayamang karanasan at dakilang adhika na siyang pinanghahawakan para magpatuloy. tulad ng tagumpay sa ginapas na palay, nakasalansan wari'y mamamayang nakahanay na siyang binibigkis sa mandala ng paglaban. tulad tayo ng mga punla, hinasik at sumibol sa mapulang lupa, at sa tamang panahon, aanihin ang bunga ng ating rebolusyon. punla ni Ka Isagani Dela Guerra 78 inang larangan Ilang daang libong pawis na ang pumatak at nagpasalin-salin, ang mga nagbubungkal ng lupa'y sila pa ring nakikisaka. Marami nang hinaing ang idinulog, mga hinagpis ng pagmama-kaawa among sa kanila'y alipin ang trato. Sa napakataas na upa sa lupa, sa usurang sa kanila'y nagbabon sa kumunoy ng kahirapan. Dagdag pa ang mataas na singil sa patubig, kahit hindi man humalik sa lupang tigang. Tubig ulan mula sa bagyo na nakakasira ng mga pananim, inangkin na rin ng NIA pagkat dumaloy ang tubig sa irigasyong kanilang pag-aari. Isang malaking pamilihan sa panahon ng anihan kung saan sistema'y baligtad. Nagbebenta'y walang kakayahang magpresyo samantalang namimili'y binabarat ang palay sa bagsak-presyo. Nakatali sa ganitong abang kalagayan ang mga magsasaka. Samantalang mga buwitring amo, nag-aantay lamang sa yaman na tanging lumilikha'y mga magsasaka. sa Ito ang nakasisikil na kalagayan ng mga magsasaka at siya namang sa interes ng mga ganid. Ito ang sistemang magtatanim ng poot at himagsikan. Himagsikang tanikala ng magpapatid sa pagkaalipin. syang magluluwal ng armadong pag- aaklas ng mga magbubukid. Ang binhi ng paglaban ay namunga't namulaklak, inspirasyon nila ang maraming buhay at dugong umagos sa lupang mahal. nagkakanlong Ang Sa pagdating ng hukbong sa kanila'y nagtatanggol, iminulat, inorganisa at pinakilos ang mga magsasaka. Tulad ng inaasahan hindi ganun kadaling isuko ng mga ganid ang lupang kinamkam nila. Naglunsad ng hakbang ang kilusang magbubukid sa tulong ng mga kasama. Sinunog ang tubuhan. Nagmatigas man ang panginoong maylupa, sa sama- samang pagkilos at suporta ng hukbo nakamit ang inaasam na tagumpay. Nagpadala ng sulat ang haciendero. Isinusuko na nya armadong rebolusyon ang ganap na solusyon ni Ka Inyang inang larangan 79
ang lupa sa mga magsasaka. "Ang lupang yan ay panigarilyo ko lang," bitaw ng hambog na haciendero. May tamis ang mga ngiti, namumutawi sa kislap ng mga matang nakatitig sa lupang malaon nang binungkal at ngayon'y lumaya na sa pagkaalipin. Magkatuwang ang mga kasama at ang lokal na sangay ng partido upang tukuyin ang mga magiging benepisyaryo ng lupa. Pumili sila batay sa uri, sa kakayahang magsaka at pangangailangan ng mga pamilya ng mga manggagawang bukid. Nagmula ang mga benepisyaryo sa mga baryong nakapaikot sa hacienda. Bumuo ng patakaran ang mga kasama at samahan ng mga magbubukid, mahigpit ang naging tagubilin na hindi maaaring isangla o ibenta ang lupa. Sa mga wala nang kakayahang magsaka, kinakaila-ngan nilang ibalik ang lupa sa samahan ng mga magsasaka upang maipasa ito sa ibang nais pa at may kakayahan pang magsaka. Ipinagbabawal ang pagtatanim ng tubo, tanging palay lamang ang maaring itanim. Maglalaan ng butil para sa samahan ng mga magsasaka at sa mga kasama. Minamalas ko ang apatnapu't anim na ektaryang palayan na noon ay tubuhan. Ang matabang bukiring ito'y ipinunla ng dugo at pawis ng mga kasama't magsasakang nagbuwis ng buhay, maipagtagumpayan lang 80 inang larangan ang rebolusyong agraryo. Muli namin binalikan ang mga benepisyaryo, iilan na lang ang orihinal. Ang ilan ay naisangla at naibenta, sa kabaryo, kamag-anak at kaibigan. Nagkaroon ng titulo at mga batas ang reaksyonaryong gobyerno sa reporma sa lupa kasangkapan na para muling maibalik sa dating kaayusan ang mga lupain. Ang mga nagmana ng lupa mula sa mga magulang na dala-dala ang habilin ng ama na, "Pagyamanin nyo ang lupa at huwag ibebenta at isasangla". Kinausap ang mga nakabili at tumanggap ng sang- la, baon din nila ang patakaran ng rebolusyong agraryo. Hindi man sila orihinal na benipisyaryo malaki ang pagkilala nila na ang lupang binubungkal nila ay mula sa kilusan. Nakiisa at pumaloob sa samahan ng mga magsasaka. Sa kabila ng hirap at pagkalugi, nakakapaglunsad ng pagdiriwang ang benepisyaryo ng lupang agraryo bilang pagkokonsolida sa kanilang hanay. At syempre, upang balikan at sariwain ang masalimuot at mahirap na pinagdaanan ng mga masa't kasama para lamang makamit ang tagumpay ng rebong agraryo na ngayo'y napapakinabanga na nila. nagsilbing tagumpay ng Nanatili ang rebolusyong agraryo! Iniaanak ng rebolusyong agraryo ang mga anak ng mandirigma upang ipagtanggol ang nasimulan at pinagbuwisan ng buhay ng mga kasama at magsasaka. lupa gabun- yaong kinasangkapan nyo upang makapangwasak ng mga tahanan, makapanira ng mga ari-arian, makapagkamal ng yaman at makapanalasa sa mga pamayanan. kaya naman, syang marapat lamang... yaong gabon ding 'to ang s'yang aming gamitin upang wasakin naman ang despotiko n'yong mga tahanan, sirain mararangya n'yong mga ari-arian, kamalin at ipamahagi nakaw n'yong mga yaman upang magtindig ng isang bagong pamayanan may makauring kapangyarihan, at proletaryong diktadurya. gabun* ni Ka Soral Malaya inang larangan 81
ang pagtitipon Agosto. Ilang linggo bago ang anihan. Madaling araw pa lang ay nagtungo na sa kani-kanilang mga bukid ang mga magsa- saka. Sinilip ang mga palay na pawang nagbubuntis na. Hudyat ito ng pag-asa sa papalapit na anihan. ni Ka Agustin Reverente "Pare, maya-mayang alas-8 sa may kubo a," sabi ni Antong, isang magsasaka. Tumango naman ang kaniyang kausap bilang pagsang- ayon. Nagpatuloy si Antong sa paglalakad sa tabi ng labinlimang posteng mababakas pa ang pagkakaliyab. Makasaysayan ang dating malawak na asyendang tubuhang ito. Noong kalakasan ng rebolusyonaryong kilusan sa lugar, itinulak ng kilusang magsasaka sa gabay ng mga kasama ang pangungumpiska sa lupa mula sa asyendero. Sinunog nila ang tubuhan at kalauna'y pinangasiwaan ang pamamahagi ng parse-parselang lupa sa mga magsasaka saksi ang organisasyon ng mga ito, ang ilang mga na- nunungkulan, at ang mga hukbo. Ngunit kaakibat ng benepisyong ito ang responsibilidad sa pagtupad sa mga patakaran ng rebolusyong agraryo. Kabilang dito ang pagpa- payaman sa lupa at hindi pagtatanim dito ng tubo; ang hindi pag- sasangla at pagbebenta ng lupa bagkus ito ay ibalik sa kilusan kung hindi na kayang sakahin; at ang pagsesentro ng obligasyong butil sa rebolusyonaryong kilusan batay sa itinakdang halaga. Hindi biro ang mga patakarang ito. Ang paglabag ay may karampatang kaparusa- 82 inang larangan han dahil kinikilala ng mga magsasaka na buhay ang itinaya upang mapagmay-arian ng mamamayan ang mga naturang lupain. Makalipas ang humigit-kumulang apat na dekada, ilan sa mga be- nepisyaryo ang nauwi sa pagsasangla at pagbebenta ng mga lupang dating iginawad sa kanila. Kalakhan ay bunga ng tumitinding ka- hirapan at pangangailangan para maitawid ang pangaraw-araw na pamumuhay ng pamilya. Dahil na rin sa matagal na panahong napa- layo ang mga kasama, unti-unting humina ang mga organisasyong masa at hindi mahigpit na tinanganan ang dating mga patakaran. Gayunpaman, may mga magsasaka pa rin na patuloy na pinangha- wakan ang halaga at kasaysayan ng lupa. "Magandang umaga po!" pagbati ni Ka Gael sa mga dumarating na mga magsasaka sabay nakipagkamay kay Antong. "Magandang umaga din Ka," sagot ni Antong ng buong kagalakan. Kasunod niya ang humigit kumulang dalawampung magsasaka na nakikipagkamay sa mga kasamang nakakasalubong papasok sa maliit na kubo. Gaganapin ang isang pulong ng grupong pang-organisa ng mga magsasaka sa isang mahigit 40 ektaryang palayan na napasailalim sa maksimum na programa ng rebolusyong agraryo noon pang deka- da 70. Nagagalak ang mga magsasaka na muling makita ang mga kasama. Panahon noon ng taniman nang huli silang magkita-kita habang nakikilahok sa pagbubunot-punla at pagtatanim ang mga kasama. "Kamusta po kayo? Medyo madamo pa ata ang palay ngayon? Da- hil siguro sa pagtaas ng gamot sa damo ne? Mukhang mas marami po tayo ngayon kaysa noong huli tayong mag-miting. Nakakatuwa naman." a ni Ka Gael. "Yung dun sa bandang dulo, hahabol pa raw mamaya konti Ka, sila rin ang nakatoka sa almusal natin ngayon. O sindi muna kayo," pali- wanag naman ni Boy sabay abot ng kaha ng kanyang sigarilyo sa kasama. Halos kalahating taon na rin ang nakalipas mula nang mabuo ang grupong pang-organisa nila Antong. Hindi naging madali ang pagtitipon sa mga magsasakang kasalukuyang nagtatrabaho sa lu- paing ito na dating ipinamahagi ng kilusan. Ang ilan sa kanila na naibenta na ang lupa, tila mailap sa mga kasama noon. Ang iba na- man, kani-kaniyang paliwanag kung bakit humantong sa bentahan. May mga nawalan ng tiwala dahil ngayon lang bumalik ang mga inang larangan 83
kasama. May mga hindi naman makapaniwala na bumalik na nga sila. Pero dahil sa walang-kapagurang pagpapaliwanag at pagpupur- sigi ng mga kasama na mapasigla ang kilusang magsasaka kabahagi ang mga nakikinabang sa mga lupain ng rebolusyonaryong agraryo, ibinunga nito ang kasalukuyang mahigpit na ugnayan ng samahang magsasaka at ng hukbo. "Katulad ng ating napagplanuhan noon, tatlong bagay ang pag-uu- sapan natin ngayon. Yung una, muli nating pagtitibayin ang pata- karan natin dito sa lupang ipinagkaloob sa atin ng kilusan.At baka pwede ikwento nila pareng Jun yung ginawa nilang pagtataboy dun sa buyer ng lupa na nangungulit kay Esyong. Ikalawa naman, yung magiging sistema ng pagsesentro ng butil sa anihan. Para maiwasan natin yung hindi pa pulidong pangongole- kta noong nakaraang cropping. At panghuli, yung mga hakbang natin para sa kampanya sa pag- papataas ng presyo ng palay na isasabay natin dun sa pagsuporta sa laban ng mga magsasakang pinapalayas ng military reservation. May dagdag ba? Nariyan sila Ka Gael ngayon para gabayan tayo sa talakayan. Malinaw po ba?", paliwanag ni Antong sa harap ng mga magsasaka. "Umpisahan na natin," sagot ni Yong. Bagamat medyo nagsisiksikan sa isang maliit na kubo, masigla at buhay ang pulong ng mga magsasaka na dinaluhan ng mga kasama. Sa kabila ng mahabang proseso ng matinding paliwanagan at pagpa- paunawa, muling napahigpit ang pagkakaisa ng mga magbubukid. Naidiin ang pagpapahalaga sa mga lupang ipinamahagi noon ng kilusan at naitayo ang mga organisasyon ng mga magsasaka o ang Pambansang Katipunan ng Magbubukid. Habang malakolonyal at malapyudal ang lipunang Pilipino, hindi matutugunan ang suliranin ng mga magsasaka sa lupa at ang iba pang mga krisis na inaanak nito. Tanging sa paglulunsad lang ng de- mokratikong rebolusyong bayan, ganap na mababasag ang monop- olyong kontrol sa malalawak na lupain upang mapakinabangan ng malapad na hanay ng pangunahing pwersa ng digmang bayan - ang uring magsasaka. "Hanggang sa muli! Hangad namin ang tagumpay ng gagawin ni- yong kumprontasyon sa mga dealer ng palay sa susunod na buwan. Mabuhay kayo!", pamamaalam ni Ka Gael at ng mga kasama sa mga magsasaka. 84 inang larangan inang larangan 85
palawakin at palalimin ang rebolusyonaryong baseng masa muling pagbista ni Ka Joseph Bel, 65 Nakatira sa isang sityo sa probinsya ng Tarlac Tumigil na sa pagsasaka dahil sa katandaan Dating nagpapatuloy sa mga kasama Unang Tagpo Araw ng Nobyembre 28, ganap na 4:40 ng hapon sa kanilang tahanan sa isang sitio sa probinsya ng Tarlac. Nagpapahinga si Bel sa gilid ng kanilang tahanan nang matanaw niya ang dalawang kabataang lalaking nakasuot ng damit pangbukid at lumapit sa kaniya. Nakaramdam siya ng pagtataka dahil ang dalawa ay ngayon lang niya nakita. Nang magpakilala sa kanya inang larangan 87
ang dalawa, si Res at si Dino, agad na nagtanong si Bel kung ano ang kanilang kailangan. Agad namang sumagot si Res, "Kami po ay mga agriculturist iba't na nakikipamuhay sa ibang lugar para mapalalim ang pag-alam namin sa lupa at agrikultura." Hindi na nagtaka si Bel sa dalawa dahil madalas rin naman siyang dalawin ng mga mag-aaral na galing sa iba't ibang lugar. Masikhay na nakipagpalitan nang kaalaman si Bel sa estudyante. Ang dalawang kanilang tumampok talakayan ay ang mabigat na problema sa lupa, ang mga dahilan nito, at kung paano itinataguyod ng mga magsasaka ang kanilang pangaraw-araw na buhay. sa Sumapit ang dilim at bumuhos ang ulan. Tuloy pa rin sa masayang pakikipagtalakayan si Bel sa dalawa kasabay ng paghigop ng masarap at mainit na kape. Bandang alas 8 na ng gabi nang magpaalam ang dalawa kung maaari silang magpalipas ng gabi kina Bel. Tumanggi si Bel sa pagpapatuloy dahil may pupuntahan silang lamay sa baryo at wala umanong maiiwan sa bahay. Maluwag at may ngiting tinanggap ng dalawa kahit hindi sila napaunlakan. Sabi ni Res, "Sige tay, sa susunod na lang po." Nagpaalam na ang dalawa. Bago lumabas ang dalawa sa kanilang pintuan, lumapit si 88 inang larangan Dino kay Bel at bumulong, "Tay, mga kasama po kami." Hindi agad naunawaan ni Bel ang sinabi ni Dino kaya tinanong niya paulit-ulit. Sinagot itong muli ni Dino, "Tay, mga hukbo po kami." Natigilan si Tatay sa kaniyang dalawang Ang narinig. kalalakihan pala ay mga kasama mula sa Bagong Hukbong Bayan. Napangiti si Bel at mahigpit na nakipagkamay sa dalawang kasama. Bago umalis ang mga ito, binilinan niya ang dalawa na laging mag-iingat. Hinatid ni Bel ng tanaw ang dalawang kasama kung saan patungo ang mga ito hanggang agad silang nawala sa dilim. Nagbalik sa alaala ni Bel noong unang beses niyang nakausap ang mga kasama noong panahon pa ng Batas Militar ni Marcos. Pagkatapos noon, madalas na niyang pinatutuloy ang mga kasama sa tuwing magagawi sa kanilang sitio. Naaalala rin nya nang huling tumuloy sa kanilang tahanan ang mga kasama ni Kumander Juaning. Ibinahagi ni Bel sa kanyang kabiyak na dati na siyang nauugnayan ng mga kasama. Ikalawang Tagpo Ganap na alas sais ng Disyembre 6 sa tahanan ni Bel nang dumating ang isang binatang nakabisikleta. Lumapit ito kay Bel at agad na nakilala niyang si Ka Res. Kinamayan niya ito at pinaghanda ng merienda. Agad din niyang kinamusta ito at ang iba pang mga kasama nakipagtalakayan. at Ikinuwento ni Bel ang kaniyang mga karanasan sa tuwing kasama niya ang mga hukbo noon. Masakit din sa kaniyang mabalitaan na marami sa mga kasama ang nagbuwis ng buhay kaya naman tumakbo sa isip niya na wala nang mga kasama. saka Ipinaliwanag ito ni Ka Res, "Hindi po mawawala ang mga kasama dahil hindi pa tayo nagtatagumpay. Ika-45 taon na nating isinusulong ang digmang bayan dito sa kanayunan." sa binalik-tanaw Hanggang ng dalawa ang kasaysayan ng Partido. Natuwa si Bel dahil ang dati niyang akala na wala na ang paglaban ay lalo pa palang lumalakas at lumalagablab sa buong bansa. Ipinaliwanang ni Ka Res ang porma ng pagkilos ng mga kasama sa kanilang lugar. Lubos na naunawaan ni Bel ang porma ng pagkilos ng mga kasama, maingat ngunit tiyak, binubulag ang kaaway ng mga kasama na halos kumakatok na sa kanilang mga kampo. Bago umalis ang kasama, nagbigay si Bel nang mensahe kasabay ng mahigpit na pakikipagkamay "Lagi kayong mag-iingat. Galingan ninyo para magtagumpay na tayo. Balik lang kayo dito kung may kailangan kayo. Andito lang ako sa bahay." Lumisan na ang kasama ngunit naiwan naman kay Bel ang aral na hangga't hindi natatapos ang suliranin at pundamental lipunan, na problema ng magpapatuloy at lalagablab pa rin ang apoy ng demokratikong rebolusyong bayan sa lahat ng panig ng bansa at ng daigdig. Masaya siya dahil nakabalik ang mga kasama sa kaniyang lugar na mahigit dalawampung taon din niyang hindi nakita. Isa lamang si Bel sa libu- libong masa na matagal nang hindi nabalikan ng mga kasama matapos ang Ikalawang Dakilang Kilusang Pagwawasto na nag-aantay lamang na muling maugnayan ng rebolusyonaryong kilusan. inang laragan 89
malawak ang lupang ating nilalakaran bagamat ito'y patag; lupa naman nito'y mataba't mayaman. batbat man ng kakulangan sa muog na ibinibigay ng mga matatayog na kabundukan ay mistulang muog na bakal na rin yaong payak na bubungan ng mga magsasakang ating nilalapagan at ito, na ri'y nag-aanyo bilang maliliit ngunit kalat-kalat na mga trenserang maari nating pagkakublihan malawak ang lupang ating nilalakaran bagamat ito'y patag; lupa naman nito'y sya ring lunsaran - ng digmaang matagalan. taguyod ni Ka Iskra Diklap 90 inang larangan Unang beses pa lamang namin pupuwesto sa isang baryo. Kasama namin ang isang pwersa sa karatig baryo para ipakilala sa isang kontak. Mainit ang pagtanggap sa amin. Halos dalawang dekada na rin daw ang nakalipas nang sila ay mabalikan ng mga kasama. Akala ng pamilya, wala na ang mga kasama. Hindi tulad ng dati na pumapasok sa baryo at nakamahaba, ngayon ay umaangkop na ang porma sa panahon at lugar kung saan halu-halo na ang mga tao. Nang iwanan kami ng pwersa, nagpakilala kami sa pamilya, nakipag- kwentuhan at nagbahagi ng kanilang pinagkakaabalahan sa araw-araw. Sina tatay at ang kanyang mga anak na lalaki ay mga manggagawang bukid. Magkakasamang nakikitanim at nakikigapas. Si nanay naman ang siyang nag-aasikaso sa kanilang mga anak. Matapos ang kwentu- han, kinailangan na ring magpahinga dahil lumalalim na ang gabi. Tu- mulong kami kay nanay sa pag-aasikaso ng hihigaan. Itinabi niya kami sa kanyang anak. Kinabukasan, kailangan na umalis ni tatay upang mag-iskedyul ng kanilang gagapasin habang sina nanay naman ay abala sa paghahanap ng pagkain na ihahapag sa almusal. Hindi kami makalabas ng bahay sa dami at kapal ng tao sa labas. Unang beses kaming natulog sa bahay na iyon. Bahagi sa pag-iingat ang hindi na magpakita sa ibang tao. Sa maghapon ay inilaan namin ang oras sa pakikipagkwentuhan bagamat nasa loob lang ng kwarto. Bahagi sa kwentuhan ang pagsisiyasat sa baryo. Sa gabi pa lamang kami makakalabas. Ang isa sa amin ay nag- ocular sa baryo at ako nama'y nagpatawag ng pulong masa sa pamilya. Madaming karanasan ang naibahagi at masigla ang talakayan. Makalipas ang isang araw ng aming pagtuloy, kinailangan na naming umalis. Sabik si nanay sa aming pagbabalik. Bagamat nakararanas ng takot at kaba ay mainit pa rin ang pagtanggap. Isa ang baryo na ito sa aming ekspansyon-rekoberi erya. Ang baryo kung saan marami ring nakatirang sundalo. Ngunit hindi ito hadlang sa pag-iral ng mga kasa- ma. Susi pa din ang malalim na pagsisiyasat at ang mahigpit na ugnayan sa masa. ekspansyon-rekoberi ni Ka Oryang inang larangan 91
Tipunin ang lakas ng mga magsasaka Sa Pambansang Katipunan ng Magbubukid, tayo'y sumama Ipaglaban ang kabuhayan at karapatan sa lupa Isulong ang rebolusyong agraryo sa ating digma Pagkaisahin ang tinig ng mga babae Sa Makabayang Kilusan ng Bagong Kababaihan ay sumali Iwaksi ang lipunang malakolonyal at malapyudal Pagka't di tayo lalaya kung 'di titindig ang kababaihan Bigkisin ang paninindigan ng mga kabataan Halina't sumapi sa Kabataang Makabayan Sigla, husay, at talino, sa bayan ay ialay Paglingkuran ang sambayanan, magbuwis man ng buhay Pagtibayin ang hanay ng mga manggagawa at malamanggagawa Sa Katipunan ng mga Samahang Manggagawa ay magsilbing Pulang Brigada Sumanib sa martsa ng Rebolusyonaryong Konseho ng mga Unyon Wakasan ang kapitalistang sistema ng kamaong nakakuyom Pakamahalin at palakasin ang Bagong Hukbong Bayan Mag-ambag ng buong giting sa armadong paglaban. Paramihin ang yunit pangdepensa at milisyang bayan, Lumahok sa opensiba at tiyaking maarmasan. Itayo at patatagin ang Komiteng Rebolusyonaryo ng Baryo Mangasiwa at mamuno sa gabay ng Partido Sa pinalayang purok, bandilang pula ay iwagayway, Sagisag ng bayang handa nang magtagumpay! kaerebe* ni Ka Isagani Dela guerra Komiteng Rebolusyonaryo ng Baryo -ito ay isang organong kumakatawan sa pag-iral ng rebolusyonaryong demokratikong gobyerno sa baryo. Pinamumunu- an nito ang mga Ganap na Samahang Masa tulad ng PKM, MAKIBAKA, KM, at KASAMA. 92 inang larangan armado ni Ka Molave Magbanua Politics grows from the barrel of a gun - Mao Tse Tung "Tao po." Kinse minuto bago alas-dose ng madaling araw. Batay sa inabutan naming katahimikan ng lugar, alam naming tulog na ang masa't nagpapahinga na. Ilang sandali pa'y pinagbuksan na kami ni Tatay Pedro na nagising gawa ng aming pagkatok. Bagaman ni kailanma'y di pa nakita ni Tatay ang aming mga armas ay hindi lin- gid sa kanyang kaalaman na mga miyembro ng New People's Army (NPA) ang pinagbubuksan nya ng pinto sa tuwing may kumakatok sa kanyang pintuan ng dis-oras ng gabi. Ngunit ganunpaman ay napak- ainit pa rin ng kanyang pagsalubong sa amin. "Tara na't pumasok sa bahay at makapagkape mga kasama," pag-iimbita ni Tatay. Dahil malalim na ang gabi, saglit na lang kami nakapagkwentuhan ni Tatay at minabuti na munang magpahinga. Kinabukasan, bago pa man sumikat ang araw ay abala na kami ni Tatay sa bukid. Mabuti ngayon at sanay na si Tatay na kasa-kasama kami sa bukid. Noong una kasi'y nahihirapan pa syang unawain kung bakit bagamat armado at nagsusulong ng makauring digmaan laban sa mga nagsasamantalang uri ay nakakapaglaan pa kami ng panahon para tumuwang sa kanyang mga gawain sa bukid. Simple lang ang aming naging paliwanag : parte ito ng ating pakikipamuhay bilang pag-alam sa kanilang konkretong kalaga-yan, bagay na mas lalo nating magagagap sa pamamagitan ng paglahok sa kanilag gawaing produksyon. Lumipas ang maghapon at kinagabiha'y kinailangan na naming uma- lis. "Kailan kayo muling babalik, mga kasama?" tanong ni Tatay. Baga- man at di namin nasabi sa kanya ang tiyak na petsa ng pagbalik, ang mahalaga'y bukas parati ang kanyang pinto sa pagkupkop ng mga NPA. Gagap ang pag-unawang isang napakalaking ambag iyon para sa ikatatagumpay ng ating rebolusyon. inang larangan 93
palaganapin ang rebolusyonaryong pag-aaral at kultura estudyante ni Ka Soral Malaya nag-aaral tayo sa gitna ng digmaan upang pangibabawan ikinintal na kamangmangan ikinukurdon sa bawat talakayan, ugat nitong kahirapan at kaalinsabay nito'y ipinauunawa pagkamakatwiran nitong rebolusyon bilang pangmatagalang sagot at panawa- gan laban sa tanikala't kahirapan - laban sa kanser nitong lipunan nag-aaral tayo sa gitna ng digmaan kung saan tayo'y mga estudyante at guro nati'y masa at matabang lupa nitong larangang ating pinagkakanlungan nag aaral tayo habang nakikipagdigmaan. inang larangan 95
litnum* sa saliw ng digma ni Ka Iskra Diklap tinuruan mo sya kung paanong magbasa ng mga letra't sumulat ng mga pangungusap. magkwenta nang sa tumbasa'y 'di na malamangan at tuluyan nang lubayan nitong kronikong kamangmangan. habang tinuruan ka naman nyang magbuo't magkalas ng mga armas, magbasa ng sitwasyong militar, magkwenta ng probabilidad ng paparating na laban, at ng mapagpasyang pagkubli para sa kontra-atakeng pagbigwas. dahil sa gitna ng mararahas na unos na sa ati'y humahampas matiyaga nating inuunawa syensya nitong digmaan hakbang-hakbang na pinagaaralan; itong abakada ng digmang bayan. literasiya at numerisiya 96 inang larangan MLM ni Ka Gilyer del Mundo Marx, Lenin at Mao, tatlong dakilang guro, na may ginintuang prinsipyo. Marxismo, Leninismo at Maoismo, gabay sa paglaban sa buong mundo ng uring proletaryado. Halina't pag-aralan ninyo teorya at praktikang wasto, ilapat sa lipunan at rebolusyong Pilipino. inang larangan 97
pulang paaralan ni Ka Pedrik sa matalinhagang salita napapasimple ang mga bagay ito'y kailangan sa pagmumulat para mapadulas ang pagtatalakay dahil sa eryang ating kinikilusan madalang lang ang nakakapasok sa mga paaralan dapat simplehan ang pagmumulat sa panimula'y maaaring sining ang sangkap tulad ng tula, biswal o awitin para madaling intindihin ngunit dapat ang pagkatuto'y dalawahan ang tinuturuan ay natututo sa nagtuturo ang nagtuturo ay natututo sa tinuturuan dapat ganyan ang talakayan dahil tayo'y nasa demokratikong paaralan 98 inang larangan bumuo ng rebolusyonaryong pag-ibig at pamilya
rebolusyonaryong pag-ibig ni Ka Raya Sa isang rally, tutok ang init ng araw pero patuloy pa rin ang pagmamartsa. Itinaas na ang matrikula namin, kinaltasan pa ng gobyerno ang badyet ng mga pampublikong unibersidad. Kapag nangyari ito ay hindi na ako makakapag- enrol, katulad ng karamihan sa mga kabataan sa bansa. Tumigil na ang pagmamartsa para sa isang programa. Dito ko nakita si Andrei. Pagkatapos ng rally na iyon ay nagkita pa kami sa ibang mga aktibidad sa lunsod. Siya raw ay hindi na nakapag-aral kung kaya't nagboluntaryo na lang siya sa organisasyon ng mga kabataan sa mga komunidad ng maralita. Layunin nito ilayo ang mga kabataan sa 100 inang larangan droga at masasamang bisyo, at ang mga kabahayang nanganganib na maidemolis. ipagtanggol Paglipas ng mga buwan ay nagkasama pa kami sa mga piket ng mga manggagawa, pagtulong sa bukid kasama ang mga magsasaka at sa pagtatanggol ng mga kabahayan ng mga maralitang tagalunsod mula sa banta ng demolisyon. Sa tuwing napupunta ako sa mga lugar na iyon ang ikinalulungkot ko ay katotohanan na ilang milyong Pilipino ang nasasadlak sa ganitong buhay. Pero, bago kami umalis ay puno pa rin kami ng pag-asa dahil mayroong kilusang handang ipaglaban ang tumulong at kanilang karapatan. Sa ganitong sitwasyon kami nagkakilala ni Andrei. Madali siyang makapalagayan ng loob, at mapagkumbaba. tahimik Kahit sa bakanteng oras niya, ang tinutugtog pa din niya sa gitara ay mga awit ng pag-asa at pakikibaka. Sa paglalim ng aming pagkakilanlan ay nagpasya kaming maging magkasintahan. Simple lang ang aming kaisahan noon, magiging tapat kami sa isa't-isa at sasapi kami sa New People's Army dahil ito lang ang may kongkretong solusyon sa krisis ng lipunan. Dahil mas matagal na siya kumikilos, mas maaga siyang nagpasyang umalis. Tanggap na ito ng kanyang pamilya dahil sa pagpapaliwanag niya rito. Bagamat mahigit isang taon namin itong pinaghandaan magkahalong lungkot at saya pa rin ang paghatid ko sa kanya sa sakayan ng bus. Ilang buwan mahigit bago siya nakapagtext. Sa gulat ko, dalawang beses ko binasa ang mensahe ako makapagreply. Kakapagpadala ko pa lang ng reply nang magtext siya agad na paalis na siya sa lugar na may signal, okay naman siya, at sa susunod na lang ulit. Ganito ang itsura ng aming mga pag-uusap. Kadalasan ilang buwan ang pagitan. Minsan ay nakakapagpadala rin ng sulat. Mula naman sa mga kwento niya ay mabuti naman siya. Nanibago bago lang ang kanyang balat sa klima at mga insekto. Nakakapagsalita na siya ng kaunti ng salita sa lugar. Nakaikot na din siya sa ilang mga baryo at natuto ng kanilang kabuhayan. Sa panahon na nangungulila ako ay tinutuunan ko na lang ng pansin ang aking gawain. Kumakausap din ako ng ibang mga kasama. Ang pinaka-epektibo para sa akin ay ang pagsusulat. Dito ko naibabahagi sa kanya ang aking mga karanasan, iniisip at nararamdaman. Ginawan nga niya kami ng ibang pangalan para sa sulat. Raya ang ibinagay niya sa akin, ibig sabihin sa Ilokano ay sinag, tulad ng sa araw. Pagkalipas ng halos isang taon ay sinundo niya ako. Iba ang lugar na napuntahan namin. Kadalasan hindi magkasama ang magkakarelasyon para matuto silang masanay sa lugar nang hindi pala-asa sa isa't-isa. Mabuti naman ito dahil natuto akong magtiwala sa mga kasama. Marami kasing mga pagbabago kapag sumampa sa hukbo, tulad ng pagkalayo sa pamilya, kawalan ng luho at kahit ang pangaraw- araw na gawain. Nakatulong ang unang mga sulat ni Andrei: huwag nang hanapin ang wala dito at sa bawat sakripisyo ay isipin kung para saan at para kanino. Ilang beses pa kami nagkita taon. bago matapos aming Kapanapanabik tuwing nagkikita kwentuhan inang larangan 101 ang ang
kami. Noong panahon na iyon, naranasan ko na rin magtanim ng palay at humarap sa mga kaso. Nakaranas din ako ng mga komento ng masa na nakapagpaisip sa akin. Tulad na lang ng isang tanong ng isang tatay noong nalaman niya ang edad ko, "Bakit hindi ka na lang umuwi at mag-asawa?" Kung tutuusin pwede ko naman gawin yun. Pero sa nakita naming hirap ng mamamayan, hindi kami magiging tunay na masaya kung ganun dahil alam naming may magagawa kami para tumulong. Nagkahiwalay kami pagkatapos nito. Sila ay mag- aayos ng kampuhan para sa isang pagsasanay militar at kami ay durugtong na lang kapag magsisimula na ang pagsasanay. Matapos ang halos isang buwan ay nireyd ang lugar na kanilang hinahanda at sinunog ng mga sundalo ang mga istruktura para sa pagsasanay. Maaga namang nakaalis ang mga kasama kaya hindi nagkaroon ng enkwentro. na Isang hapon, bumaba ako sa kusina ng kampuhan para magluto. Tahimik ang mga kasama at seryoso ang mga mukha. "Umatake ulit ang mga sundalo," sabi ng aming pampulitikang instruktor. " Napalaban ang kabilang yunit. May mga sugatan pero hindi pa alam kung sinu- sino at ilan." Ito ang yunit nila Andrei. Niyakap ako ng isang 102 inang larangan kasama at sinabihang huwag akong masyadong mag-alala at maghintay na lang ng balita. Kung sakali naman daw ay handa naman tayo sa mga ganung sitwasyon dahil alam nating maaring mangyari ito. Raya, kurbadang pumapaikot sa loob ng barel ng baril na nagpapalayo ng distansya at nagpapatulin sa bala. Kung kaming dalawa lang ang ikokonsidera ko, magiging mas madali nga naman ang buhay namin bilang sibilyan sa lunsod. Magkakaroon ng trabaho, isang kayod isang tuka tulad ng karamihan sa mga Pilipino. Pero ang kahirapan ng buhay ang nagtutulak sa kagustuhan ng taong baguhin ang sistema. Ang pagwawalang bahala at pambubusabos ng gobyerno kapalit sa nakukuha nito sa dayuhang amo ang rebeldeng ng gumagawa magpapabagsak sa kanya. mga Ang raya ng araw ang simbolo liwanag ng ng gabay na rebolusyonaryong kilusan para isulong ang kalayaan at kapakanan ng nakararami. Ang raya ng baril ang simbolo ng mapanlabang diwa para mapabagsak ang gobyerno ng naghaharing uri at itayo ang gobyerno ng mamamayan. Ito pala ay pagpapaalala sa kaisahan ng aming relasyon at kung para saan at para kanino ang bawat sakripisyo at habang ito ang aming tunguhin, kahit anong hirap ay kaya naming lampasan. Mahal kong anak, Kumusta? Sana ay nasa mabuting kalagayan ka. Ilang buwan na rin ang nakalilipas nang ika'y mabuo sa'king sinapupunan. Tila siguro'y lumalaki ka na. Nasasabik na rin kami ng 'yong ama sa iyong paglabas. Ngunit iyong ipagpaumanhin kung ang iyong masisilayang lipunan ay puno ng kaguluhan at kahirapan. Laganap ang pagmamalupit sa mga magsasaka na kalakhan ay wala paring sariling lupa baga- man sila ang nagpapakain sa buong sambayanan. Nandyan din ang kawalan ng trabaho sa mga manggagawa at sa mga may trabaho naman ay ang patuloy na pagkakapako sa napakababang sahod. Kaya naman, marami ring nagnanais na umalis ng bansa para doon makipagsapalaran at maghanap ng trabaho. Laganap din ang mga kabataang hindi nakakapagtapos ng pag-aaral dahil sa kahirapan ng buhay. Maraming mga bata ang natutulak na tumigil at pasukin ang mabibigat na trabaho para maipang dagdag gastusin sa pamilya. Kaliwa't kanan din ang kalamidad na nararanasan ng mamamayan. Ang lahat ng ito ay dulot ng pagsasamantala at pakikinabang ng iilan. Kaya mapagpasya ang naging desisyon ng iyong nanay at tatay - ang tanganan ang armas at ipaglaban ang ating karapatan. Kasalukuyang kumikilos si nanay bilang isang hukbo para pagsilbihan ang mama- mayan. Para sa pagatatayo ng isang bagong lipunan na magsisilbi sa interes ng nakararami. Kaya sa bahagi ko, bilang iyong inay, maraming pagkakataon na ako'y hindi mo makakapiling. Kalakhan ng panahon ay nasa ma- sang-api at ginagampanan ang mga rebolusyunaryong tungkulin. Darating din ang panahon na iyong maiintindihan ang mga bagay na 'to at ikaw mismo, ang s'yang pipili kung anong landas ang iyong tatahakin. Ang iyong Ina, Ka Oryang liham ng isang ina inang larangan 103
Dalawang taong paghihintay. Siyam na buwang nasa sinapupunan. Pagluwal kagalaka'y taglay sa gitna ng karahasan ika'y isinilang. Malayo man sa piling natin ang iyong ama, di tayo nawawala sa kanyang puso't-isipan. Laging pinananabikan na ikaw kanyang masilayan. Una mong hakbang at unang salita na iyong nabigkas tanging mga mata at taenga ko lamang ang naging saksi. Kahit na may katagalan bago makarating aking sulat sa kanya, laging ngiti ang sa kanya'y namumutawi sa tuwing makakatanggap ng balita. Ang kakukulangan niya ng oras at pagsubaybay sa iyong paglaki ay ibinaling na lamang nya sa ibang mga bata, iniisip na ikaw ang kanyang inaaruga. Unang pasko at bagong taon, hindi natin sya nakapiling. May kirot mang nadarama, sinisikap pa ding unawain. Pilit din ipinauunawa sa iyong mga lolo't-lola na gumagampan siya ng gawain. Unang taon mula ng ikaw ay isinilang, masaya kami ng iyong ama at sa mahalagang araw na ito ay magkakasama tayong tatlo. Sa mga panahon na sasabitan ka ng medalya madalas isa lang sa amin ang nakakasama mo. Maraming salamat anak dahil bagaman maraming panahon na hindi mo kami kasama ng iyong ama ay hindi ka nagagalit sa amin. Sa mga panahon na maysakit ka. Hindi ko maibigay ang panahon bilang isang ina sayo. Hindi mo kami ipinagdamot sa ibang mga bata na nakakasama namin. Tanda ko pa noong pinaghahanap ako ng mga militar sa murang edad mo, nagsikap kang makatulong. Nais mong palitan ang aking pangalan. Sa sarili mong pamamaraan kininukubli mo ako. Malaki ka na ngayon, nakakatuwang marinig mula sa iyo "Ma, ok lang ba sayo na hindi tayo magkasama ngayon pasko at sa bagong taon na lang tayo magkita. Pupunta ako sa opisina mo, sa mga magsasaka." Hintayin ka namin ng iyong ama, mga kasama at ma-ging ng masa. Sa pagsapit sa hustong gulang, makasama ka sana namin na maghahawan sa landas ng kinabukasan ng susunod na salinlahi. 104 inang larangan sa aking anak ni Ka Inyang tatlong ibong iyong inaruga dugo at pawis na iyong pinuhunan taas noong hinarap sakripisyo't kahirapan sinuong ang mga bagyo, matiyak lang pagkain sa mga inakay pugad na iyong ipinundar para sa iyong inakay matiyak lamang di madadagit ng sinu mang estranghero sa aking ina ni Ka Inyang ang mga inakay ay lumaki natutong lumipad ng sarili tinahak magkaibang landas labag man sa kalooban walang magawa ang isa ay pinaghahanap ng mga uwak hinalughog ang pugad na kinalakhan winasiwas mga ibong naabutan dinagit ang bunsong inakay, hanggang sa di na nasilayan sa kalawakan sa takot pinalipad ng malayo ang inakay mong pinaghahanap ikaw nama'y ikinampay ang mga pakpak sa paghahanap sa inakay na dinagit ng mga uwak sa layo na iyong pagkampay sa iyong pagdapo sa pugad ng iba naabutan mga inahing naghahanap din sabay-sabay kayo lumipad at naghanap sa dilim ng pinagdalhan ng mga uwak hindi na halos makita ang mga inakay na sapilitang pinutulan ng pakpak para di makalipad mga huni ng paghahanap sa bawat pagkampay, nag-aasam muling masilayan ngayon hindi na lamang ikaw naghahanap maglalabasan ang ibong magkakampay ng kanilang pakpak anumang dilim na pinagdalhan sa kanila tiyak na ito ay magliliwanag inang larangan 105
sumapi sa bagong hukbong bayan ausan daka, kaluguranni Ka Madu Kaluguran mekakeni turuan da kang talang baril, Ban kanita tin kang laban karing taung mapanyupil, Ban kanita ing bili mong bisabus ding taung sutil, Adina mong kasaplalan mayango ka keng pagbitkil. Ipasyas mong kamao mo iyatna meng kekang buntuk Imulat mong kekang mata mabisa kang makipamuk, Ing takot mo keng malabas alilan mong sikanan lub, Ban ing kekang kailangan malalaguang mipagkalub. Bakit abe tumilmil ka, nanung kekang alinlangan, Ing isipang mong mabaya't ting ka waring e yalakwan, Managyu na wari keka ing kasakmal a pamangan, Samantalang king palasyo magbutaktak la ding aryan. E makanya ing mabibie keti babo ing masala, e matulid ing kabud na makarukut manupaya, Ania sana mipakda ka, gisingin mong kekang daya, Igulisak mo keng yatu makasadia kang mamingwa. Ania balen kimut na ka, nanung kekang panenayan? Misa metong tang mibuklud keting metong aparasan Uling iti yamu kabud ing maliari tang asahan A mamatlud tanikala misa metong a panamdam. inang larangan 107
Ding anak mo lawan mula, dadasnan dang daya ra, Lubutad ning kaparangan alang takot mamarap la, Ban king aldo na ning bukas akit da sang milaya ka, Indung balen a meyapi malabat nang mibabata. Biba Bayong Hukbong Balen, biba indung Pilipinas, Ing tagumpe da ring masa patumayla da ring belas, Ibagsak lang asindero kapitalistang marawak, Ing problema ra ding masa miyangganan at malutas. Lumabas sa ULOS, Tomo IV, Blg. 1, 1978. Ang ULOS ang Pangkultural Dyor- nal ng Pambansa Demokratikong Kilusan na pinapangisawaan ng Artista at Manunulat para sa Sambayanan (ARMAS) 108 inang larangan waring 'sang pamilyang matikas yaong mga nakahanay ah! mga bagong rekluta pala nitong ating hukbong bayan! at, bagamat sa simula'y nangangalay ano pa't makalipas lang ang ilang araw, sila na'y masasanay di lang sa paghanay, kundi pati narin sa arawang pag-iral, may pag-alam at paggamay kaya naman, sa susunod pang mga paghanay turingan nila'y higit na sa magkakapatid, bunso man yan o panganay may makauring pagtuturingan, pagtuwang at pagdamay. hanay ni Ka Soral Malaya inang larangan 109
para kay ama ni Ka Winn Dinukot ang tatay ni ama nang bumalik sa Pilipinas ang mga Amerikano Kaya sa murang edad, pagsasaka at trabahong bukid ang sinabak nito Hanggang sa magkapamilya at isinilang tayo. Naglalako si ama ng tinapay sa umaga At pagsapit ng hapon, isda ang itinitinda Doble-doble ang kayod para sa kinabukasan ng pamilya. 110 inang larangan Naipundar ang katamtamang lawak ng lupaing sakahan Sa pamamagitan ng ilang bukiring minana at naiwan sa kanya Walang sawang binungkal at pinahalagahan. May ilang mga gabi na ginagawa niyang araw Gumagawa ng walis at banig hanggang madaling araw Upang pag-aaral natin ay matapos balang araw. Dumadayo si ama ng malayong baryo, naglalako ng petrolyo Kapalit ay kaunting barya, banig at tambo Magbibiyahe sa tiangge mula huwebes hanggang linggo. Tinamaan si ama ng sakit, sa ospital dinala Ngunit tinanggihan pagkat pera ang unang inusisa Walang nagawa sa ganitong sistema, sa albularyo na lang umasa. Nang gumaling si ama, katuwang sa hanapbuhay si ina Hanggang lumabo ang paningin, mga mata ay hindi na makakita Bumagsak ang kabuhayan, hanggang naubos ang paninda. Batid ko ang hirap at sakripisyo noong malakas pa kayo Hindi man nakatapos ng kolehiyo, kailangan kong magsuri at matuto Magtuklas, makialam, magpanday at magwasto. Kagaya mo rin masipag ang mga magsasaka dito Dumadaing sa hirap, umuusal ng pagkagalit ng gobyerno. Malayo man ako sa inyo, walang pinagkaiba ang kasagutan nito. Ang armadong pakikibaka tungo sa lipunang pagbabago. Ang sumapi sa Bagong Hukbong Bayan, sa kanayunan ay tumungo. inang larangan 111
hindi ko inakala ni Ka Gregora "Mabuhay si Cory! Mabu- hay si Ninoy!" Nasaksihan ko ang isang miting de abanse ni Cory sa Pampan- ga. Pinilit naming makarating kasama ng mga kalaro, umak- yat sa isang puno makita la- mang ang mukha ng isinisigaw na pangalan. Sa TV ay ayon din ang mapapanood. Sa radyo ganun din ang maririnig. Mag- ing sa dyaryo ay ganun din ang mababasa. Minsan nagtanong ako sa aking Nanay, kung ano ang nangyayari at isa lang ang isinagot nya sa akin at tumimo hanggang sa paglaki ko "Mag- ingat sa mga NPA, at kumikid- nap ng mga bata. Huwag sana tayo matulad sa China. Dahil ang mga matatanda doon ay gi- nagawang betsin at pare-pare- ho lang ang mga damit nila". 112 inang larangan Unang araw sa unang taon ng highschool, bago pumasok may matalinghagang paalala ulit si Nanay "Huwag kang sa- sali sa mga estudyanteng na- ka-boykot. Mag-aral ka lang mabuti." Nagulat ako pagdating sa paaralan namin, may mga es- tudyanteng nakaharang sa gate at kinukumbinsing suportahan sila sa pamamagitan ng 'hindi pagpasok'. Kinakausap ng mga guro ang mga estudyanteng nakaboykot na huwag idamay ang mga high school."Bahagi sila ng aming ipinaglalaban, kaya marapat lang na imulat na- min sila sa di makatwirang pag- taas ng matrikula ng paaralang ito," banggit naman ng mga es- tudyanteng nakaboycot. Lumipas ang mga araw hang- gang sa buksan ang lahat ng gate ng school para makapa- sok ang mga gustong pumasok na mag-aaral ngunit naglagay din ng mga harang ang mga nakaboycot. Mahabang tela na may langis ang gamit nila upang mapigilan ang pagpasok. May mga ilang nakakapasok, may- roon din umuuwi na lamang para di madumihan, ang iba'y sinamantala ang pagkakataon para magbulakbol at habang ang iba nama'y nakinig sa mga taga-kolehiyo kung bakit sila nakaboykot. Dumaan ako sa kanilang bari- kada, may mga nakita akong larawang nakapaikot rito. Sa loob nito may nagaganap na talakayan hinggil sa ano ang kalagayan ng mga kabataang estudyante sa loob ng aming paaralan at kung bakit makata- rungan at matwid lamang na maglunsad ng boykot. Nakinig lamang ako. May nagaganap din na pag-eengganyo para lumahok sa boycot at sa pag- sali sa isang progresibong or- ganisasyon ng mga estudyante. Nalaman ko na yun pala ang samahan ng mga kabataang estudyante na nagsusulong ng karapatan ng mga kabataan. Kaya lumahok ako dahil ang alam ko bilang mag-aaral, susu- portahan ko ang laban ng aking kapwa mag-aaral. Tumagal ang boykot, dumami ang mga su- muporta hindi lamang sa loob ng campus maging sa mga taga komunidad, tsuper, manggaga- wa sa pabrika, magsasaka at marami pang iba. Matapos ang buwan ay natapos ang boykot at nawala na ang barikada sa main gate. Hindi ko na nalaman kung ano ang ibununga ng boykot. Unang araw sa kolehiyo, ang sabi ko sa sarili, "Hahanapin ko ang organisasyong sinalihan ko dati ". Sumali ako sa isang pangkul- turang organisasyon ng aming unibersidad na ang ultimong layunin ay 'mapanatili ang kul- tura ng mga katutubong pili- pino'. Eleksyon ng konseho ng mag-aaral, kinausap ang am- ing bise presidente upang tu- makbo sa konseho sa ilalim ng pulang partido. Kinausap ko ang isang miyembro ng natur- ang organisasyon, "Maaari ba akong sumapi sa inyo?" Mabilis ang kanyang naging pagtugon at sinabing "Abay, oo naman! Halika't ipapakilala kita sa mga kasamahan natin." Nakilala ko sila at binigyan nila ako ng oryentasyon. Tuwing sabado nakikisalamuha kami sa mga manggagawa ng pabrika, at sa mga nasalanta ng pagputok ng Mt. Pinatubo. Sa pagsama-sa- ma ko sa kanila ay lalong napu- kaw ang aking interes. Tuwing sabado nagpupunta ako sa ko- munidad ng mga biktima ng pagputok ng Mt. Pinatubo. Su- munod na pakikipamuhay ko ay sa hanay ng mga manggawa, na lalu pang nakapagpamulat sa aking kamalayan. Habang papalapit ang sem- break madalas ko marinig ang inang larangan 113
salitang 'PAKSYON'. Hindi ko pa noon alam ang buong da- hilan kung bakit may paksyon. Basta ang alam ko lang ay may mga humiwalay sa organ- isasyon na ayaw magwasto sa pagkakamali. Ikalawang semestre. Marami akong natutunan sa panahon na ito. Kadalasan may one-on- one ED ako. Hindi ko pa alam noon ang benepisyo ng gawa- ing edukasyon. Sumasama na ako sa rali noon at gumagam- pan na ng gawain sa loob ng paaralan, ang magmulat, mag- organisa at magpakilos sa mga kapwa estudyante ko sa loob ng unibersidad. Nakasama sa mga rali sa Maynila, at sa iba't-ibang isyung panlipunan. Nalalapit na ang baksyon, ma- dalas ko marinig ang "Sinu-sino ang mga gustong mag-integ?" Kahit hindi pa alam ang layunin ng integrasyon ay nagpalista ako sa hanay ng mga mang- gagawa. Habang tumutulong sa mga manggagawa, nakita ko na hindi sapat ang oras na nilalaan ko sa pagtulong. Pinag-isipan kong mabuti ang magiging de- sisyon ko. Dahil sa alam ko na hindi ako papayagan ng magu- lang ko na mag full time sa or- ganisasyon kaya't tumakas na lang ako sa aming bahay. Pag- katapos ng pagkilos ng Mayo Uno, kasama ako sa lumahok sa integrasyon sa Hacienda Luisita. Hindi ko maunawaan ng lubos ang hinaing ng mga manggagawang bukid sa loob 114 inang larangan ng Hacienda. Hindi nagtagal inasam ko na alamin ang buhay ng mga magsasaka. Nagmung- kahi ako na mag-integ sa hanay ng mga magsasaka. Hindi ko inakala na sa lugar ng mga magsasaka ko makikita at makakasalamuha ang mga ta- ong pinapaiwas ni Nanay, ang mga NPA. Nakita ko ang mga baril nila. Dahil sa murang edad na disi-syete anyos at ang bu- hay ay bahay-eskwela -kapilya lamang, wala ako masyadong alam sa mga NPA kundi nang- ingidnap ng bata na sa bundok nanggagaling, mahaba ang bal- bas at matatapang. Kapag sila ay nagtagumpay gagawing vetsin ang mga matatanda kagaya sa China. Naglakas loob ako na mag- tanong sa mga taong nasa paligid ko, "Mga NPA po ba kayo, kaya may mga baril kayo?" Ibinalik ni Ka Jojo sa akin ang tanong "Ikaw ba ano sa tingin mo? Nasaan ka ba ngayon?". Naglakad na sa may bukid ang mga NPA, sumama ako sa kanila. May dalawang katao ang sumalubong sa amin sina Ka Norie at at Ka Norman. Nag- tanong si Ka Norie "Nasaan ang bagong dating?" sabay turo sa akin, "Hukbong-hukbo ka na ba?". Hindi ako nakasagot. Inii- sip ko kung ano ang pinagkaiba ng hukbo at NPA. Ano na ba itong pinasok ko? Sinikap ko na unawain ang mundong kinapa- palooban ko. walang labang ligal ang naipapanalo sa korte ni Ka Winn Ka Winn Itinulak ng hirap na kalagayan Sa pag-aakalang nasa Luzon ang kasagutan Pabrika at imprastruktura, wala nang regularisasyon Sapagkat umiiral na ang batas kontraktwalisasyon Nagsecurity guard, kakampi ng may kapital Nag-alam at nagsuri, namulat at nagpanday Nagwasto at nakibaka, kasama ng manggagawa Laban sa mga ganid na kapitalista Hinarap ang panggigipit, di makataong kondisyon at diskriminasyon Naghangad ng katarungan, termination ang kagyat naging tugon Pambubuwag ng welga, pagdurog ng existing unions NLRC, NCMB at DOLE sa mga manggagawang Pilipino walang silbi Mga gawa-gawang kaso sa korte isinasampa Ipinahuhuli at ikinukulong, lider unyon at aktibista Ang labanang ligal ay arena ng mga may impluwensya Sadyang walang maasahan, sa bulok na sistema Walang magaling na abugado sa bulok na estado Paglaban sa hustisya at karapatan pantao, dudukutin at papatayin pa rin tayo Propesyunal, manggagawa, kabataan, kababaihan, tumungo sa kanayunan Armas ng paglaban ay hawakan Punglo ng hustisya pakawalan Sumapi sa Bagong Hukbong Bayan Magsulong ng digmang bayan! inang larangan 115
hanggang sa muli, kaibigang mahal ni Ka Winn Mayo bente singko, nagpaalam ako Patak ng iyong luha, mabigat sa loob ko Hindi ka man kumikibo, may sumbat ang titig mo Masakit din naman sa akin ang mapalayo sa iyo Pagkasara ng pinto, umaasa ako na mauunawaan mo Hindi sagka sa atin, saan man madestino Malawak ang aping masa, paglilingkuran natin Makauring gawain, naghihintay sa akin Mula Syria, namulat ka, tumugon sa mga pagkilos at nakiisa Nagsimula sa karapatan ng bata, babae, OFW at maestra Batid kong kaya mo na mag-isa, magpalawak at mag-organisa Prinsipyo'y panghawakan at mahigpit na disiplina Sa aking pag-alis nais kong may mga magbago Una sa bulok na sistema, at espesyal nadarama sa sekundarya Mag-ambag ng tanging natitirang lakas sa kanayunan at masang magsasaka Saan man dako ng bansa, sasanib sa armadong pakikibaka Mahal na kasama, alam kong nalulungkot ka Pagharap sa mga kontradiksyon, mag-iisa ka Kailangan mong matutong humarap sa kolektiba Reserbasyon at personal na usapin ilahad at ipresenta Ang pananatili mo sa gawain sa akin ay inspirasyon Malayo man sa isa'i-isa, layunin natin ay pag-asa Hindi man tayo nagkikita nariyan ang malawak na masa Magtutulay ng damdaming nakakubli, ididilig sa mithiing paglaya 116 inang larangan oda sa kaarawan ni Ka Soral Malaya nobyembre nang ako'y iyong iniluwal ngayo'y dalawampu't limang taon na't patuloy pa ring pinupunan ng 'yong pagmamahal at bagaman tayo ngayo'y magkahiwalay patuloy ko pa ring tangan iyong pagmamahal at, araw-araw itong isinasanib sa makauring pagmamahal na syang hatid samin ng mga masang ating pinaglilingkuran kaya naman huwag nang malungkot at malumbay, mahal kong ina pagkat kami'y inaalo't 'di pinababayaan bagkus ay mas lalo pa ngang kinakanlong at inaalagaan dito sa'ting Inang Larangan. inang larangan 117
sa muling pagkikita ni Ka Oryang Parehas nating nilisan Ang buhay na ating kinagisnan Ngunit magkaiba Ang daan na ating tinahak Nilisan natin ang parehong pamilya Ngunit magkaiba Ang layuning ating ginampanan Umalis ka ng bansa Para magtrabaho para sa kinabukasan ng iyong pamilya Habang ako ay lumisan para paglingkuran ang sambayanan Ama, gaano man kahirap Ang malayo sa iyong pamilya Naitulak ka man ng bulok na sistema Di man ako makatulong ng direkta sa ating pamilya Ang aking paglisan ay hindi pagtalikod sa aking tungkulin Sa aking paglisan ay ang pagpapanday sa bagong kinabukasan Kasama ng masang pinagsasamantalahan Para di na muling lumisan at magkawalay pa 118 inang larangan Sapagkat sa'yong pag-alis Ay di ka naman talaga mawawala Dahil sa panahon ng mapagpasyang digma Ang lahat ng bagay ay dapat magtugma Makikita pa rin namin yaong mga kamay Nakakuyom na nakataas sa sikat ng araw Makikita pa rin namin yaong mga yapak Sa mga makasaysayang lansangang ating tinatahak Maririnig pa rin namin yaong mga halakhak Malakas , palasak , wasak na wasak Mararamdaman pa rin namin yaong diwang mapangahas Na lansagin lahat ng nandarahas Mapagpasyang tapatan ito ng armas Hanggang sa lahat sila'y malimas Sapagkay sa'yong pag-alis Ay di ka naman talaga mawawala Dahil sa panahon ng mapagpasyang digma Ang lahat ng bagay ay dapat magtugma Sumusulong , papasikhay Kasabay ng sigwa! paglisan ni Ka Iskra Diklap inang larangan 119
dungaw Ka Neil Nilisan ko ang bayan kung saan ako isinilang ng aking magulang. Tinahak ko ang landas kung saan ko nadama Ang naghihirap na mga magsasaka. kung saan tinggalan sila karapatan. Tinungo ko ang kanayunan Kung saan nakita ko ang pangangailangan nila Nakita ko kung paano sila naghirap sa kanilang sariling lupa Naramdaman ko at nakita ko Kung paano sila dahasin ng mga naghaharing-uri At kung paano nakawin ang lupa ng mga magsasaka Kaya naman ngayon ako'y napaisip At iniwan ang pamilya para lamang makipag sapalaran Kahit ako'y nangungulila sa aking pamilya Tinungo ko ang buhay bilang isang babaeng rebolusyonaryo sa kanayunan. 120 inang larangan Kamusta? Kamusta? Batid kong kasama Sa maghapong lakaran Sa lansangan Tinig na syang puhunan Para sa masang batid Mong palayain sa mga Kamay ng imperyalismong gahaman Tinig na syang maririnig Sa lansangan para sa Karapatan ng bawat Isang mamamayan Sikmurang syang kumakalam sa Araw-araw na lakaran sa lansangan Masang siyang Papawi sa sikmurang kumakalam Kamusta? Kamusta kasama kong batid? Daan-daang taon ang lumipas Ngunit patuloy pa din ang pang-aalipusta Ng mga kapitalista't imperyalista Hanggang kailan nga ba tayo magtitiis sa ganitong kalagayan? Kasama kong batid. humayo ka At magpakahusay pa Para sa tagumpay nating batid. pagtalikod sa nakagisnan Ka Tinz inang larangan 121
isang tugon tungong Mindanao, at isang liham tungong Maynila Nobyembre 2013 Ka Joseph, Kamusta! Nasa Maynila ako ngayon kaya ako nakasulat sa'yo. Siguro GP (giyang pampulitika) ka na dyan sa inyo. Galingan ninyo diyan. Kayo na lang ang inaantay. Patas-patas na dito sa amin. Ang RGU (regional guerilla unit) namin, isang batalyon na. Ang milisyang bayan naman, isang kumpanya na. At ang mga striking force, armado sila ng mga bagong AK-47. Naitayo na namin yung mga KRB (komiteng rebolusyonaryo sa baryo), iyon yung sinasabi nating mga pinalayang purok. Sa first quarter sa susunod na taon, maitatayo na namin ang KRM (komiteng rebolusyonaryo sa munisipalidad). Kailan lang kinubkob ng kaaway ang 5th Pulang Bagani Company kung saan namartir si Ka Bag. Pero siyam na Scout Ranger naman ang namatay sa kaaway. Tapos kalian lang din, bumawi tayo sa 10th ID kung saan parang natuping lata ng sardinas ang APC nila at labindalawang kaaway ang namatay. Kaya galingan ninyo diyan. Magrebolusyon ng masaya, masikhay at masigasig. Ka Lou (mula sa isang larangan sa Timog Mindanao) P.S. Huwag kang tatanga-tanga diyan. Laging sumunod sa command. Sumabay ka sa putukan ng kaaway para di nila matantya kung nasaan ka. 122 inang larangan Disyembre 2013 Para kay Kasamang Lou, Kamusta! Nagpapasalamat ako sa iyong liham na iyong pinadala, ito'y nakatulong nang lubusan sa akin. Nakakatuwang mabasa ang liham mo. Talaga palang napakataas na ng inabot ng kilusan diyan. Hindi biro ang isang batalyong RGU at isang kumpanyang milisya. Nakakatuwa rin dahil naitatayo niyo na ang inyong KRB, sana maitayo niyo na rin ang KRM. Ang laki na nang naimbag mo diyan. Siguro kahit nakapikit, kabisado mo na ang kabundukan. Sanay ka na rin siguro maglakad nang magdamag sa madilim at masukal. Nga pala, kamusta ang mga masa natin diyan? Lagi bang nakakatuwang? Siguro, hindi lagi kundi sa lahat ng oras. Kasamang Lou, alam mo bang ang makapal na kabundukan sa inyo ay siyang salat naman kami. Ngunit biniyayaan kami ng mataba at malawak na kapatagan kung saan nakakalangoy kami sa malapad na hanay ng mamamayan. Pero dahil malawak na kapatagan ang lugar, pagsubok sa'min ang pag-iral nang lihim. Ngunit sa tulong at kahandaan ng masa na saluhin ang mga kasama, nagagawa naming makapagkubli sa mata ng kaaway. Marami mang hirap ang aming dadaanan, tiyak na makakaalpas kami. Dahil sa sobrang pursigido ng mga masa at mga kasama, nakatitiyak tayo na maaabot ang estratehikong pagkapatas. Hindi masasayang ang buhay na inilaan ni Ka Bag diyan, at ng anim na kasamahan naming namartir nung nakaraan dahil titiyakin natin at ng ating Partido na makakamit ang ganap na paglaya. Alam mo ba, natutuwa ako pag nagbabalik-tanaw ako sa nakaraan noong panahon na magkakasama tayo nina M___, A___, Ka Bag, Ka Soy, Ka Matis, Ka Penggu, J___, at T___, sa mga aksyong masa na ating dinadaluhan kasama ang mamamayan. Pero ngayon kahit na magkakalayo tayo, iisa pa rin ang ating tunguhin na mag-ambag nang talino at lakas, at ialay ang buhay para sa ganap na paglaya ng inang bayan. Tulad ng lagi nating isinisigaw, "Kabataan, maglingkod sa sambayanan. Tumungo sa kanayunan, sumapi sa New People's Army!", sa wakas lahat na nga tayo ay mga Pulang Mandirigma na. Sana lahat ng kabataan ay sumapi sa NPA. inang larangan 123
Nga pala, kasalukuyang nakatapak ako sa bukid na siyang ipinamahagi ng mga kasama dito kung saan din itinatag ang Bagong Hukbong Bayan. Ito ang tinatawag na inang larangan. Alam mo ba dito sa amin, kahit salat kami sa naglalakasang mga armas, malakas naman ang loob ng napakaraming mamamayan dito para ipagpatuloy ang demokratikong rebolusyon. Lubos na nagsusumikap ang probinsya, para maibalik ang dating lakas nito at tiyak kami na makakamit natin iyon dahil sa mahigpit na pagkakaisa ng hukbo at ng masa. Sa inang larangan, magpapatuloy ang kasaysayan at kasama tayo sa daan libong mga kabataan na magpapanday ng kinabukasan. Banggit nga ni Ka Bag noon kay Thomas, "Hindi madaling magrebolusyon. Totoong mabigat at malungkot pero kung patuloy nating pag-aaralan ang lipunan, makakaya nating igpawan ang mga kontradiksyon na sumulpot mismo sa atin." Dito na muna. Hanggang sa muling pagdadaupang-palad nating lahat kasama. Pagpupugay kay Ka Bag at sa lahat ng kasamang nagbuwis ng buhay. Mabuhay ang inyong mga alaala. Mabuhay ang rebolusyong Pilipino! Kasama ninyo sa ganap na paglaya, Ka Joseph (mula sa Inang Larangan) 124 inang larangan Disyembre 2013 Rebolusyonaryong Pagbati para sa mga kasama/kaibigan! Kamusta ang tila Christmas light sa sobrang liwanag na mga matatayog na gusali diyan sa Kamaynilaan? Isang taon na rin pala ang nagdaan. Tila kay bilis talaga ng panahon. Parang kailan lamang nang tayo'y huling magkakasama bago ako magpunta dito. Kailan lamang ay napaabot sa akin ang balita tungkol sa pagkilos niyo laban sa pork barrel. Nakakagalit at nakakatuwa ang aming nabalitaan. Nakakagalit dahil sa walang kwentang bagay napupunta ang buwis na ipinuhunan ng dugo't pawis ng mga manggagawa at magsasaka. Nakakatuwa dahil napakalawak ng hanay ng tulad nating mga kabataan ang lumahok sa isang protestang masa na naganap kamakailan lang. Sukdulan na talaga ang tindi ng pagsasamantala ng estado sa mga mamamayan. Galit na ang mamamayan. Kailangan na lamang organisahin para mapakilos at para lumahok sa pinakamataas na antas ng paglaban . Walang iba kundi ang armadong paglaban dito sa kanayunan. Naalala ko noon nung magkakasama tayo. Sa gitna ng tirik ng araw, nakahanay, hawak ang pirasong papel na may nakasulat na panawagan. Lalakad sa kalsada patungo sa pinakamata ng gobyerno na siyang nagbubulag-bulagan. Mga kasama't kaibigan, dito sa kanayunan, hindi na pirasong papel ang ating hahawakan kundi armas na siyang gagamitin para pahinain ang galamay ng kaaway. Oorganisahin natin ang malawak na hanay ng mamamayan upang tumangan ng rebolusyonaryong gawain sa ating hanay. Muli tayong magsama-sama. Ngunit ngayon, magsama-sama tayo sa piling nang malawak na hanay ng masang hawak ang dakilang prinsipyo at armas para ipagtagumpay ang minimithing ganap na paglaya. Kabataan, maglingkod sa sambayanan. Lumahok sa armadong pakikibaka. Sumapi sa New People's Army! Kaibigan, hanggang dito na muna at inaasahan ko na makatutugon kayo sa panawagan ng ating kilusan. Tunay na nagliligkod sa sambayanan, Ka Joseph inang larangan 125
STR* Sa tagumpay ng rebolusyon.* Ito ay hindi isang pamamaalam, Kundi isang muling pagtatagpo, sa kanayunan. Ito ay hindi isang paghihiwalay, Kundi isang muling pagsasama, sa larangan. Ito ay hindi isang paglalayo, Kundi isang muling pagsasanib. sa paninindigan. Ito ay hindi isang paghahanap, Kundi isang muling pagbabalik sa kasaysayan. Ito ay hindi isang pagwawakas, Kundi isang muling pagpapatuloy sa pagsulong. Ito ay hindi isang pangarap, Kundi isang pangako at panata, Sa tagumpay ng rebolusyon. 126 inang larangan kanta ning larangan mga rebolusyonaryong awit na isinalin sa wikang Kapampangan
aklasan Metuknang deng obra keng lawtan Mipaynawa ing makina keng pabrika Metiwangwang ing daungan ampong palengki Keng madla megbante deng Kalulu Menlupepe ing puhunan ampong kalakal Mengasara ing ganagana Obat e mamangan ing tinanam Ing megkitson a malutung iyang danupan Ing memiblas keng masanting iyang alang malan Ing ginawa king pera manyad ya Ing ginawa keng dambana iyang kalulu Ing memungkal keng bandi mangutang Balang sipag, balang sikan ay meg-aklas Diwang dugo't buntok makaduku telakad Ing malating makalunus, yang tinindig Kabang deng tau mistulang hayup King sweldung inatsa ing limus Lalung susuung makamate Ing pamaglingkud, ning pangabusabus Ing megpaupang pagal mananghud keng buluk a pamangan Sakim ampong maymut pakibalwan me sobrang gusut Ali mipawas ampong alang takut keng yatu ampong ginu ating batas a baluktut keng aliwa mangupkup Ing aklasan manyabug yang puut Balang sipag, balang sikan ay meg-aklas Diwang dungo't buntuk makaduku telakad Ing malating ginahis, yang megtindig Aklasa'y alang pakibat, pulis gagawang gulu Pamag-usig ning amu, mistulang makatali ing buntuk Balang sipag, balang sikan ay meg-aklas..... 128 inang larangan aklasan Natigil ang mga gawain sa bukirin Napahinga ang makina sa pabrika Tiwangwang ang daunga't pamilihan At sa madla'y nagbanta ang dalita Nanlupaypay ang puhunan at kalakal Nangasara ang lahat na Pagkat bakit di kakain ang nagtanim Ang litson ng malutong patay gutom Ang nagbihis sa makisig walang damit Ang yumari ng salapi nanghihingi Ang gumawa ng dambana'y hampaslupa Ang nagbungkal ng yaman umuutang Bawat sipag , bawat lakas ay umaklas Diwang dungo't ulong yuko'y itinayo Ang maliit na ginahis ay nagtindig At habang ang tao'y parang hayop Sa pasahod na hinagis ang limos Lalong sumusuong nakamamatay Sa pagliko ng pagkakabusabos Ang magpaupa ng pagod nanananghod sa pagkaing bulok Mga sakim at maramot alamin ito , sa labis na pagkagusot Ang di nagpawis at walang takot sa lipunan at sa Diyos May batas na baluktot na sa iba'y tagakupkop Ang aklasa'y magsasabot ng poot Bawat sipag , bawat lakas ay umaklas Diwang dungo't ulong yuko'y itinayo Ang maliit na ginahis ay nagtindig Aklasa'y walang sagot , pulis lumilikha ng gulo Pang-uusig, mga amo na parang tali ng ulo Bawat sipag , bawat lakas ay umaklas... inang larangan 129
armalayt, masinggan Armalayt, Masinggan Tatalnan ne ning memalen Lusuban ya ing malakanyang Keng bunduk ampong gubat Karin ke manibat Lusuban ya ing Malakanyang Ing chairman tamu I Armando Liwanag Ilaban miya ing partidu Ing gulisak mi Tumba ya ing Pasismu, Pyudalismu, Imperyalismu Lumaban tamu ngan Para king memalen Demokrasya ampo kalayaan Ing daya, ing pagal Ampong silab keng gulut ku Pamagsubok keng tibe ning lub ku Ali ke tuknang kareng kasakitan Tanganan taya ing prinsipyu Ing digma tamu atin yang dahilan Ing kalaban supilan taya 130 inang larangan armalayt, masinggan Armalayt , masinggan Hawak ng mamamayan Lulusubin ang Malacanang Sa bundok at gubat Doon kami magbubuhat Lulusubin ang Malacanang Ang Chairman namin Si Armando Liwanag Partido aming ilalaban Ang sigaw namin Ibagsak ang Pasismo, Pyudalismo , Imperyalismo Tayo ay lalaban Para sa ating bayan Demokrasya at kalayaan Ang gutom , ang pagod At ang sunog sa likod Ay pagsubok sa tibay ng loob Hindi susuko sa mga kahirapan Prinsipyo'y panghahawakan Digmaan natin ay may adhikain Ang kalaban ay susugpuin inang larangan 131
bie na ing asikan Ing bie na ing asikan Kayabe balang oras Malati nang pangarap Keni ne mekutkut REFRAIN Kapilan ne kaya akit Ing gabun a minana Malyari na neng awsang kaya Balang butil a peragul Pakla ning kawalan Keng libutad ning kasakitan Aliwa ing mekinabang (ULITIN ANG REFRAIN) KORO Milaya rin ing gabun Ampong ortilanu Sumaup la deng obreru Mabawi la deng gabun Penako da reng mapilan Ing bunga na ning gabun Balen na ing mamapul 132 inang larangan buhay ay bukid Buhay niya ay bukid Kaulayaw bawat saglit Munti niyang pangarap Dito na nailibing REFRAIN Kailan kaya makikita Ang lupang minana Maari na ring tawaging kanya Bawat butil na pinagyaman Ay pait ng kawalan Sa gitna ng kahirapan May uring nakinabang ( ULITIN ANG REFRAIN ) KORO Lalaya rin ang lupa At mga magsasaka Tutulungan sila ng mga manggagawa Babawiin ang lupang Ninakaw ng iilan At ang bunga ng lupa'y Bayan na ang aani inang larangan 133
gintung aslag Maglakad tamu keng uran Banta misulong ing digmang balen Nanu mang burak ampong talusad ning dalan Deng sagabal lampasan tala Sigla ning balas eme pansinan Kanta ning larangan pakiramdaman Nanu man ing sakit pamaglaban iyatna taya Deng kalaban gisanan tala Gintung aslag keng abak Ing kanta among ayli dareng masa Nanu naman ing sakit pane la milalako Ing masa ampong abe misan metung 134 inang larangan gintong silahis Tayo'y lalakad sa ulan Upang isulong ang digmang bayan Ano man putik at dulas ng daan Mga balakid ating lalampasan Angil ng punlo'y di pansin Awit ng larangan ay dinggin Ano mang hirap pakikibaka'y pataasin Mga kaaway ating lulupigin Gintong silahis sa umaga Mga ngiti at awit ng masa Anumang hirap mapapawi sa twina Ang masa at hukbo ay nagkaisa inang larangan 135
kandila Kandila keng libutad ning kadalumduman Ing tatalnan mu kareng gamat Mamasa ka pang manakit Pauli da reng sala mung tagle Eka dapat tatakot keng dalumdum Atin kang kandila, ining gamitan mu Ing kekang puntalan akit me Salang manibat aliwang kandila Mamawus pansin , makibat Deng tala atsu la keng gabun Malawut laman , buri mo pang abutan Tara maglakbe tana, bang tala akayabe Bang ta mitipun langan deng kandila Ing ke kang puntalan akit me 136 inang larangan kandila Kandila sa gitna ng kadiliman Ang hawak mo sa iyong mga kamay Umaasang ika'y makakakita Sa pamamagitan ng liwanag mong taglay Hindi ka dapat matakot sa pagdilim Mayroon kang kandila , ito ay gamitin At ang iyong paroroonan ay iyong makikita Ilaw na dulot ng ibang kandila Tumatawag pansin tumutugon Pawang mga bituin na nasa lupa Malayo man nais mo pang abutin Halina't lakbayin hanggang sila'y makasama Hanggang sa magtipon , lahat ng kandila At ang iyong paroroonan ay iyong makikita inang larangan 137
kanta ning ima Daya't pawas ing puhunan Anyang linwal ing bingut Anya't ali tutuknang Anggang ene abiye Ing bukas a ligtas keng gulu Istu na, anak ku istu na Kakaskup ing salu ning inda mu Lawen mula deng gamat Menga sugat para keka Pamaglinis king dinat ning pilan Pakiramdaman me ing saing ning balen Sisiklan ning sakim a mapilan Kalayaa'y gepus memalen magpuyus Ing gulisak, pamagbayung lubus Daya't pawas ing puhunan Bang a pagtanggol ing bingut Deng gamat makalaan, berug king duyan Mebyasang lumaban para keng balen Deng gamat makalaan, berug king duyan Mebyasang lumaban para keng balen. 138 inang larangan awit ng ina Dugo at pawis ang puhunan Nang iluwal ang sanggol Kaya't di tutugot Hanggang maidudulot Ang bukas naligtas sa salot Tahan na , anak ko tahan na Nagsisikip ang dibdib ng iyong ina Mga kamay ko'y masdan Para sayo ay sugatan Paglilinis ng marumi ng ilan Pakinggan mo ang daing ng bayan Sinisiil ng sakim na iialan Kalayaa'y ginapos mamamaya'y nagpupuyos Ang sigaw, pagbabagong lubos Dugo at pawis ang puhunan Upang ipagtanggol ang sanggol Mga kamay na laan , pumaloy sa duyan Matutung lumaban para sa bayan Mga kamay na laan, pumaloy sa duyan Matutung lumaban para sa bayan. inang larangan 139
kanta kang Bambi Eka migaganaka, kaluguran kung kayabe King kekang pangwala, makayasa ka Ali ya masayang ale ming bulaklak Ali ya masayang luwa ming tinulu Ali ya masayang deng kanta ampong tula Ning pamaghanga ampong pamagdakila KORO Oning bakas mung likwan Ita ing tukian Buung tatag kaming mibangun Keng kekang kebagsakan Oning bakas mung likwan Ita ing tukia Libu-libu kaming sumulong Papunta king kanayunan Eka migaganaka, kaluguran ming kayabe King kekang pangwala, makayasa ka Ali ya masayang ing kekang inumpisan Ali ya masayang ing biyeng pemuwunan Ali ya masayang ing armas mung atabili Talnan miyang pasibayu ULITIN ANG KORO Pauli dareng masa panamdaman pasibayu Ing lambing mu't lugud, kayabe. 140 inang larangan awit kay Bambi Huwag mag-alala, mahal na kasama, Sa iyong pagkawala, makakaasa ka Hindi masasayang alay naming bulaklak Hindi masasayang mga luhang pumatak Hindi masasayang aming awit at tula ng paghanga at pagdakila KORO Pagkat bakas na iyong naiwan ay aming susundan Buong tatag kaming babangon sa iyong kinabuwalan Pagkat bakas na iyong naiwan ay aming susundan Libu-libo kaming susulong tungo sa kanayunan Huwag mag-alala, mahal na kasama, Sa iyong pagkawala, makakaasa ka Hindi masasayang ang iyong nasimulan Hindi masasayang buhay mong ipinuhunan Hindi masasayang ang sandatang nabitawan Muli namin itong tatanganan ULITIN ANG KORO Sa piling ng masa muli naming madarama Ang lambing mo't pagmamahal, kasama. inang larangan 141
kanta ning pag-asa Adyang maglakbe katang makaba Dinalang mang kalyedo ing dumalan Adyang pilang libong kauran ing dingtang Aling ali tamu tutuknang Uling ing mithi tamu mipalaya Balang metung keng pang-aalipin Keng libutad ning danup ampong kasakitan Aling ali tamu mamatras KORO Adiang ating bagyu Adiang ating unus Adiang ating libu-libung kalaban Adiang masambut ampung metung matagan Kekatamung masampat a pila Ikatang obrero ampong ortilano Ing memalen talakad yan pasibayu Ipanyambut ya ing balang laban Keng mabilug a yatu Adiang sabatan deng libong armas Kekatamung abe ali la mamatras Sikan naning masa kekatamung sandigan Nukarin mang dake ning digmaan ULITIN KORO 2X Ipanyambut ya ing balang laban Keng mabilug a yatu 142 inang larangan awit ng pag-asa Kahit kay haba ng lalakbayin Daang tag-araw man ang humagupit Kahit ilang libong tag-ulan ang sumapit Hinding - hindi tayo titigil Dahil mithi nati'y palayain Bawat isa sa pagkaalipin Sa gitna man ng gutom . kahirapa't pasakit Hinding - hindi tayo susuko KORO Kahit na may bagyo kahit na may unos Kahit may libu - libong kaaway Kahit na magapi at isa ang matira Sa ating dakilang hanay Tayong manggagawa at magsasaka Sambayanan ay muling babangon Ipagtatagumpay ang bawat labanan Sa buong daigdig Kahit hadlangan ng libong armas Ang ating hukbo ay hindi aatras Lakas ng masa ang ating sandigan Saan mang laranga't digmaan ULITIN KORO 2X Ipagtatagumpay ang bawat labanan Sa buong daigdig inang larangan 143
144 inang larangan linyang masa Ing masa Ing masa lamu Ing tune a bayani Ing masa deng masa lamu Ing tagapaglikha Ing masa deng masa lamu Ing tagapaglikha Ing masa o ing masa Taga-gawa ning kasaysayan Tukyan meng buong tatag Ing linyang pangmasa Ibat keng masa para keng masa Ini patnube tamu Tukyan meng buong tatag Ing linyang pangmasa Ibat keng masa para keng masa Ini patnube tamu Makibaka eka tatakut Suungan ing kasakitan Misan metung ampong lumaban Bang akwa taya ing tagumpe Magpakatatag e ka tatakut Bang milaya ing balen Linya tamu pakatibe Ampong durugan deng kalaban Magpakatibe eka tatakut Kareng pasakit Kasakitan pangibabawan Bang akwa ing tagumpe MAKIBAKA, EKA TATAKUT! linyang masa Ang masa Ang masa lamang Ang syang tunay na bayani Ang masa ang masa lamang Ang tagapaglikha Ang masa ang masa lamang Ang tagapaglikha Ang masa o ang masa Tagapaglikha ng kasaysayan Sundin nang buong tatag Ang linyang pangmasa Mula sa masa tungo sa masa Ito ang ating patnubay Sundin nang buong tatag Ang linyang pangmasa Mula sa masa tungo sa masa Ito ang ating patnubay Makibaka wag matakot Harapin ang kahirapan Magkaisa at lumaban Nang makamtan ang tagumpay Magpakatatag wag matakot Nang makalaya ang bayan Hanay natin ay tibayan At durugin ang kalaban Magpakatatag wag matakot Sa mga pagpapakasakit Kahirapa'y pangibabawan Nang makamtan ang tagumpay MAKIBAKA, 'WAG MATAKOT! inang larangan 145
ortilano: ika ing bayani Ika ing takde ing magbungkal Ika na pawas ampong daya kabud mung puhunan Ika na bihag ampong pakakalulu Ika ing bayani, dangal ning lipunan Ining tanikala keng pangalipin mu Ditak-ditak deng lalasawan anggang maging abo Ining makalukub a agilang dayu Pilitan deng ibatbat bang laya akwa mu Pane me tagle, ibayung pag - asa Buu ing pagnasan mayari ing pamagsamantala Keng daluyung naning dalan libung a mag - alsa Gawan da kayung bayani, ikayung ortilanu ( UULITIN ANG HULING SAKNONG ) 146 inang larangan magsasaka: ikaw ay bayani Ikaw na bisig ang siyang nagbubungkal Ikaw na pawis at dugo ang tanging puhunan Ikaw na bihag, dukha at hinahamak Ikaw ay bayani , dangal ng lipunan Itong tanikala ng pagkaalipin mo Unti-unting dinudurog hanggang maging abo Itong nakalukdo na agilang dayo Pilit iginugupo nang laya'y masasayo Sa tuwina'y taglay ibayong pag - asa Buo ang hangaring wakasan ang pagsasamantala Sa daluyong ng daanlibong nag - aalsa Itatanghal kayong bayani, kayong magsasaka ( ULITIN ANG HULING SAKNONG ) inang larangan 147
papuri keng sosyalismo Ali tamu tutaknang kabang e manyambut Ing mithi tamung mipante-pante Alang pamagsamantala Alang pamang-api Yan ing sandigan ning pamibiebie Ilaban taya ing bayung kaisipan Ing pekasulung na ning uri ning lipunan Manyambut ya ing diwa ning proletaryu Balang takbang tamu papuntang sosyalismu Mibayu ing pamanggamit ning makina Ali ne gamitan keng pamagsamantala Para keng lipunan balang agawa Alang pamagtubuan, kareng pegobran tamu Aguman da reng obreru ampong ortilanu Sikan da't upaya alang anggan Baywan ne ning proletaryu ing buung yatu Balang takbang tamu papuntang sosyalismu 148 inang larangan papuri sa sosyalismo Hindi tayo titigil hangga't di nagwawagi Ang ating mithiin magkapantay - pantay Walang magsasamantala Walang mang - aapi Yan ang sandigan ng ating pamumuhay Ilalaban natin ang bagong kaisipan Ng pinakasulong na uri ng lipunan Mananaig ang diwa ng proletaryo Bawat hakbang natin patungong Sosyalismo Magbabago ang gamit ng ating makina Hindi na gagamitin sa pagsasamantala Para sa lipunan ang ating yayariin Walang pagtutubuan sa ating lilikhain Alyansa ng manggagawa at magsasaka Lakas at kapagyarihang , walang hanggan Babaguhin ng proletaryo ang buong mundo Bawat hakbang natin patungong sosyalismo inang larangan 149
para keka anak Mangutang ka ba, nanu ing obra ku Malilitu naka keng pangatawu ku Pane kung ala, pane kung malawut E ku man dinalo keng kaarawan ku KORO Anak, metung kung mandirigma Metung malutung mandirigma Makibaka para keka Ampo keng balen tamu Pake ku labanan, dayung halimaw Dayung manyikil keng kalayaan tamu Pake ku mu rin, totong demokrasya Reporma keng gabun ning manilog ortilanu (ULITIN ANG KORO) Masakit man kaku, mikawani kata Eke alakwan ing himagsikan Himagsikan da ren kalulu ampo api Himagsikang magdala keng malayang bukas Anak, para murin keka ini Anak, panayan da ka Sana aytindyan mu ku Oneng, metung kung mandirigma 150 inang larangan para sa'yo anak Ikaw ba'y nagtatanong , anong trabaho ko Ikaw ba'y nalilito sa aking pagkatao Lagi na lang wala , laging malayo Di man lang dumalaw nitong kaarawan ko KORO Anak , ako'y isang mandirigma Isang pulang mandirigma Nakikibaka para sa iyo At para sa ating bayan Pakay ko'y labanan , halimaw na dayuhan Dayuhang sumisikil sa ating kalayaan Pakay ko rin , totoong demokrasya Reporma sa lupa ng buong magsasaka (ULITIN ANG KORO) Masakit man sa akin na tayo'y mawalay Di ko pwedeng iwanan. ating himagsikan Himagsikang magbubunsod ng malayang bukas Anak , ito'y alay din sa iyo Anak , maghihintay ako sa iyo Sana'y maunawaan mo ako Pagkat ako'y isang mandirigma Pulang Mandirigma inang larangan 151
sulong, mga kayabe Ing mamugnus ning daya para keng balen Ay kagitingang ali akalingwan Ing biyeng inale para keng baleng lugud Makwalta keng aral ampong kadakilaan Sumulung o kayabe, eka tatakut Ing digmang baleng taguyud taya King pamaglaban dakal ing unus Oneng ing bukas ating layang nasan Ika tamung api ating tagleng sikan Kabundukang Sierra Madre ing katumbas Tigring papil ing imperyalistang gahaman Siguradung migapi keng himagsikan (ULITIN) 152 inang larangan sulong, mga kasama Ang magbuhos ng dugo para sa bayan Ay kagitingang hindi malilimutan Ang buhay na inialay sa bayang mahal Mayaman sa aral at kadakilaan Sulong mga kasama,huwag matakot Ang digmaang baya'y ating itaguyod Sa pakikibaka ay marami ang unos Subalit ang bukas ay may layang dulot Tayong mga api ay may angking lakas Kabundukang Sierra Madre ang katumbas Tigreng papel ang imperyalistang gahaman Tiyak na magagapi sa himagsikan (ULITIN ) inang larangan 153
sumampa ka nung bisa ka sumampa ka keng armadong pamaglaban laban keng imperyalista bang ing balen lumaya ne paalam kababata paalam ke kayu ngan papunta ku keng larangan ning digmaan ekayu maglumbe king pamikawani tamu ali ya ini kabang bie kekatamu ya ing tagumpe ekayu kakarug keng panganib a akakit ale ke kanakung biye keng tagumpe ning keka tamung balen pamaglub king hukbong balen panigaralan yang masalese ekayu mag-alangan pamagsampa pamagdyan ya 154 inang larangan sumampa ka kung nais mo'y sumampa ka sa armadong pakikibaka laban sa imperyalista nang ang bayan ay lumaya paalam kababata paalam sa inyong lahat ako ay patutungo sa larangan ng digmaan huwag kayong malulumbay sa ating paghihiwalay ito ay hindi habambuhay sa atin ang tagumpay huwag kayong mangangamba sa panganib na nakikita alay ko ang aking buhay sa tagumpay ng inang bayan pagpasok sa hukbong bayan pag-aralan ng lubusan huwag kayo mag-alangan pagsampa'y pinaghahandaan inang larangan 155
tatsulok Totoy lagwa mu, lagwa mung pulayi Milag ka kareng bombang makatutuk keng buntuk mu Totoy lundag ka , sakab ka nung kailangan Pota mituran ka kareng balas malili Totoy makiramdaman ka, eka paybengi Pota pagkamalyan daka mituwag ka keng lele Totoy , balu mo nung nanung puno't dulu Ing e miyari - yari a gulung ini REFRAIN Ali maluto ampung yelu tune a milalaban Ing kule ampung tatak ali ing sagkan Kabang mas dakal ing lugmuk keng kasakitan Kabang ing hustisya karen yamung makwalta KORO Kabang ting tatsuluk At ila ing keng tuktuk Ali mayari ining gulu Eya ligtas ing pangisnawa da reng tawu Deng dating asikan ngeni sementeryu Totoy kimut ka, baligtaran meng tatsuluk Kalupa mung kalulu, kabit me keng tuktuk ULITIN ANG REFRAIN AT KORO 156 inang larangan tatsulok Totoy , bilisan mo , bilisan mo ang takbo Ilagan mo ang mga bombang nakatutok sa ulo mo Totoy, tumalon ka , dumapa kung kailangan At baka tamaan ka ng mga balang ligaw Totoy makinig ka , huwag kang magpagabi Baka pagkamalan ka , humandusay ka sa tabi Totoy alam mo ba kung ano ang puno't dulo Ng di matapos -tapos na kaguluhang ito REFRAIN Hindi pula't dilaw ang tunay na magkalaban Ang kulay at tatak ay di syang dahilan Hangga't marami ang lugmok sa kahirapan At ang hustisya ay para lang sa mayaman KORO Habang may tatsulok At sila ang nasa tuktok Hindi matatapos itong gulo Di ligtas ang hininga ng kayraming mga tao At ang dating munting bukid ngayo'y sementeryo Totoy kumilos ka , baligtarin ang tatsulok Katulad mong dukha ang ilagay mo sa tuktok. ULITIN ANG REFRAIN AT KORO inang larangan 157
158 inang larangan umpisan ing pamag-aral Umpisang ing pamag-aral Ikayung maging lider E pa talwi ing panahun Panigaralan ing abakada Ali ya sapat Pero panigaralan Eka kasiran lub mag - impisa , mag - umpisa Dapat a balu langan Dapat magsadya ngeni Dapat magsadya ngeni Manigaral ka o obreru Manigaral ortilanu Manigaral ka matuwa o anak Manigaral mandirigma Dapat magsadya ngeni Buuan ing karanasan Ikayung alang a ulyan Usisan ing kabyesnan Ikayung aapiyan Ikayung paranupan Ing teorya sapulan Apin ing armas tamu Dapat magsadya ngeni magsimula ng pag-aaral Magsimula ng pag - aaral Kayong magiging lider Hindi pa huli ang lahat Pag-aralan ang abakada Hindi ito sapat Ngunit ito'y pag -aralan Huwag masiraan ng loob Magsimula , Magsimula Kailangang malaman lahat Dapat maghanda ngayon Dapat maghanda ngayon Mag - aral ka o manggagawa Mag - aral magsasaka Mag - aral ka matanda o bata Mag - aral mandirigma Kailangang maghanda ngayon Magbuo ng karanasan Kayong walang uwian Usigin ang karunungan Kayong inaapi Kayong ginugutom Teorya ay sapulin Ito'y sandata natin Kailangang maghanda ngayon inang larangan 159
ing bie nang Pedro Ortilano serye ng komiks ukol sa buhay at pakikibaka ng uring magsasaka Unang inilathala ng organisasyon ng mga magbubukid ang komiks na Ing Bie nang Pedro Ortilano noong Setyembre 2012 bilang bahagi ng pagpapasigla ng mga pyudal at antipyudal na pakikibakang masa at kampanya sa larangan. Ito ay pinangangasiwaan ng organisasyon ng mga magbubukid na Pambansang Katipunan ng mga Magbubukid ng Pilipinas (PKM). Tampok sa mga nakaraang isyu ng komiks na ito ang tungkol sa mga maiinit na isyu tulad ng mataas na gastusin sa pagsasaka lalo na sa abono, pestisidyo at patubig; barat na presyo ng palay, pagtatanggol sa lupang sakahang saklaw ng military reservation; pagpapalawak at pagpapalakas ng PKM, at iba pa. Sa pamamagitan ng serye ng mga komiks na ito, naipaparating sa hanay ng mga magsasaka at sa iba pang sektor ng lipunan kung ano nga ba ang buhay at pakikibaka ng uring magsasaka tulad ni Pedro Ortilano at kung bakit tinutungo ni Pedro ang landas ng rebolusyon. Katulad ni Pedro, dapat lumahok ang milyon-milyong magsasaka sa pagsusulong ng rebolusyong agraryo upang makamtan ang demokratikong karapatan sa lupa, tunay na kalayaan, at kasaganahan. inang larangan 161
162 inang larangan inang larangan 163
164 inang larangan inang larangan 165
166 inang larangan inang larangan 167
168 inang larangan inang larangan 169
170 inang larangan inang larangan 171
172 inang larangan inang larangan 173
174 inang larangan inang larangan 175
176 inang larangan inang larangan 177
178 inang larangan inang larangan 179
180 inang larangan inang larangan 181
182 inang larangan inang larangan 183
mga rebolusyonaryong pagbati mga mensahe para sa ika-45 taon ng partido komunista ng pilipinas Mahal ko ang kilusan. May mga ipinuhunan na ako diyan. Kung may maitutulong ako, kahit kung may kilos ng kalaban, aalagaan ko kayo. Ka Al kasapi ng Partido at dating kasapi ng sangay noong 70's Para sa akin, sa ipinaglalaban natin, umangat pa ng umangat. Hindi pa man ganap na nagtatagumpay ay nakikita natin ang mga napagtatagumpayan sa paglutas ng krisis. Ibayong pag-iingat para sa pagtatagumpay! Ka Arma runner at susing pwersa sa baryo na kapatid ng mga nagmartir na Pulang Mandirigma Pinapaabot ko ang pagabati sa ika-45 na taong muling pagkakatatag ng Partido. Sana patuloy pa na lumakas ito hanggang sa makamit ang tagumpay. Maraming taon na ang lumipas, maraming taon pa rin ang masasalubong natin. Magpakakatag at huwag panghinaan. Ka Bato kasapi ng Partido at dating namumunong kumander ng Bagong Hukbong Bayan inang larangan 185
Noong nag-asawa ako at lumipat na ng baryo, alam ko wala ng NPA kasi bumaba na rin si Marcos noon at si Cory na ang presidente. Marami nang sumuko.Nanlamig na rin ang baryo ko na malakas noon. Nakita ko na lang muli sa bukid ang mga kasama noong 2012 at doon nila ako natagpuan. Lahat ng tiyaga, sakripisyo at pakikipaglaban ay gawin na natin para tayo ay magtagumpay. Paunlarin ang pagkilos. Baguhin natin ang isip ng mga taong nawalan na ng tiwala at pag-asa para sa tuluy-tuloy na pag-unlad lalo na ng kilusan. Ka Bek dating lider masa at susing pwersa sa baryo Nagpapasalamat ako at buhay tayo at malayo na ang ating narating dahil maganda ang ating hangarin. Kung wala ang Partido ay wala ang masa. At kaya tayo nagsasakripisyo para ipagtanggol ang ating bansa at supilin ang dambuhalang uri. Kahit gaano man kasakit ang sakripisyo na dumating ay huwag panghinaan ng loob dahil ito ang pangunahing papel. Sa kamay natin mag-uumpisa ang pagbabago. Ka Benjie kasapi ng Partido at dating susing pwersa sa baryo 186 inang larangan Pag-igihin pa ang pag oorganisa. Sana magtagumpay tayo. Ka Bino susing pwersa sa baryo at dating Pulang Mandirigma Nakatutulong sa bayan ang kilusan. Para rin sa katahimikin at upang mabawasan ang masasamang loob. Mula nang bumalik ang mga kasama dito. Unti-unting nasusugpo ang krimen at nakawan. Tumahimik ang barangay at gumanda. Marami pang matutulungan ang kilusan at kami ay di magsasawang sumuporta . Ang tiwala namin sa kilusan ay kagaya ng tiwala ng kilusan sa amin. Buhay namin ay itataya, para sa kilusan. Ka Boy, Ka Jay, at Ka Roger mga malamanggagawa mula sa isang pamilya ng mga sumusuporta sa hukbo at nangangasiwa noon pang dekada 70s Palawakin natin ang Partido at ang kilusan. Lalo pang palawakin ang kamulatan ng mamamayan. Pataasin ang kamulatan ng kabataan kung paano sila pinagsasamantalahan ng mga naghaharing- uri. Katulad na lang ng mga ipinapakita sa TV na hindi pinapakita ang katotohanan at nililibang sila. Dapat ay imulat natin sila para makita nila ang katotohanan. Ka Daryo dating Pulang Mandirigma at kasapi ng Grupong Pang-Organisa ng mga Manggagawa / Katipunan ng mga Samahanag Manggagawa (KASAMA) inang larangan 187
Kinse anyos ako noon nang naghahatid kami ng sulat. Inutusan kami ng mga kasama. Di ko makakalimutan nang maghatid ng sulat sa isang lugar. Kasama ko ang pinsan ko noon, binibigyan lang kami ng pangalan ng pagbibigyan at kung ano ang sasakyan. Kahit hindi namin alam ang lugar, pumunta pa rin kami dahil naunawaan namin ang kahalagahan ng atas na iyon. Kung ano ang kaya naming itulong, itutulong namin. Kahit kapos tayo, sama-sama tayo para sa mga pangangailangan ng mga kasama at ng kilusan. Sana maipagtagumpay ang laban. Kung ano ang kailangan, tutulong kami, basta magsabi lang. Ka Susie at Ka Dora mga kasapi ng Grupong Pang-organisa ng Kababaihan / Makabayang Kilusan ng Bagong Kababaihan (MAKIBAKA) Tutulong kami kung ano ang aming kakayanin. rebolusyonaryong Nagpapasalamat kami kilusan sa pagbibigay sa aming pamilya ng lupang masasaka. Yung lupang ito ay aming pagyayamanin dahil galing ito sa mga kasama. sa Hindi namin pababayaan ang lupa. Ka Edwin kasapi ng Grupong-Pangorganisa ng Magsasaka / Pambansang Katipunan ng Magbubukid (PKM) at salinlahi ng orihinal na benepisyaryo ng lupang ipinamahagi mula sa rebolusyong agraryo 188 inang larangan Lumawak ang kaalaman natin at lumawak ang hanay. Makamtan ang ating pinaglalaban para sa masa. Ka Est dating nangangasiwa sa baryo Mula pa nung simula, ang ipinaglalaban na talaga ng kilusan ay ang para sa mamamayan. Kaya naman sinusuportahan namin ang ipinaglalaban ng mga kasama. Kung hindi dahil sa kasama ay di mapapasakamay ng mga tao ang lupang kanilang sinasaka. Kaya malaki ang tulong na nagagawa ng kilusan para sa mga maliliit na mga tao. Nung panahong marami pa ang mga asyendero dito, pinarusahan ng mga kasama ang mga palsonero na malupit sa mga magsasaka. Mula sa dating 50/50 na hatian ay napasakamay na namin ang mga lupang aming sinasaka. Yung iba ay binigay sa mga walang trabaho. Hinggil naman sa ibang binigyan at ibinenta ang lupa, dapat ay sinauli nalang yun sa mga kasama. Maganda ang nagagawa ng kilusan para sa mamamayan. Ka Ferdinand susing pwersa sa baryo at dating naging centerpost ng mga namumunong kadre ng Partido inang larangan 189
Palalakasin natin yung samahan para yung taong gagawa ng hindi mabuti sa kapwa, susupilin. Para rin kilalanin ang kilusan bilang tagapagtaguyod ng disiplina. Bilang kami, habang nabubuhay ay susuporta sa kilusan sa pinakamagandang paraan. Tsaka kung kaya pang mas lalong mahigpit na magtulungan ang masa at hukbo. Basta ako willing ako na tumulong sa abot ng makakaya. Ka Manilyn at Ka George magkapatid na malamanggagawang runner at combat support Sa pagtigil ko sa pagkilos bilang hukbo, pinograma ko pa din sa sarili ko na patuloy pa rin ako sa pagkilos sa baryo at patuloy akong mag-aaruga ng mga kasama. Naniniwala akong nagwasto na ang Partido dahil nakaabot tayo ng 45 taon at patuloy na lumalawak ang ating saklaw. Maulad na rin ang pag-angkop ng mga kasama sa kalagayan kaya wala tayong naging mayor na mga problema sa seguridad. Sa mga kumikilos, panghawakan ang disiplina, ito ang aral sa naging karanasan ko. Mas mahusay na ngayon kaysa noon. Ka Greg dating namumunong kumander ng Bagong Hukbong Bayan 190 inang larangan Sana mas maging maunlad pa ang palakad ng Partido. Sana sa paglaki ko at mayroon na akong sariling pamilya ay nariyan pa rin siya. At sana walang makalimot sa kilusan. Ka Jamez kasapi ng Grupong Pang-organisa ng Kabataan / Kabataang Makabayan (KM) Sana ay lumakas at lumapad pa ang Partido. Dagdagan ang kasipagan. Tulong-tulong tayo hanggang sa tagumpay. Ka Jessie malamanggagawa na susing pwersa at dati nang nangangasiwa sa baryo Dati akong naghahatid ng mga sulat noong panahon na wala pang cellphone. Sumasama rin ako sa mga kasama para makatulong. Isa rin ako sa mga nagtatago sa baril nila dito sa amin noon. Lagi kayong mag-iingat para hindi maulit ang nangyari sa Camiling. Kailangan pa natin magpatuloy para sa mga inaasam ng mga inaapi. Kung may kailangan pa gawin, pwede pa ako. Ka Joe Boy dating milisyang bayan sa baryo inang larangan 191
Kung ano ang maiaambag ko. Kung ano ang maibibigay ko. Sisikapin ko. Ka JR susing pwersa sa baryo at dating runner noong 70s Sana lalo pang magpatuloy at lumakas para makamit natin ang tagumpay. Sa pagdating ng ika-45 taon, magsilbi na rin itong inspirasyon at instrumento sa lahat para mamulat sila sa problema. At makita nila na walang ibang solusyon kung hindi ang kumilos. Hindi naman sagot dito ang pera. Dahil sa tindi ng krisis, mabilis lang mawala yan. Lalo kapag ramdam natin ang tindi ng krisis ng bansa. Kaya para sa akin kahit ganito lang na simple ang pamumuhay, alam ko na hindi na lang pera ang makakasolusyon sa problemang kinakaharap kundi ang pagkilos. Lumahok at makipagtulungan sa paraang alam para makatulong. Dati kasi yung mga nauna noon na kumilos, iba yung kinagisnan ko. Nung di ko na sila nakikita, akala ko ay tapos na ang laban. Nung muli kong nakita ang mga kasama, parang noong una ay di ko pinapansin at sineseryoso. Pero nung simulang mamulat sa ibat-ibang isyu tulad ng sa Military Reservation, nakita ko na apektado ang lahat ng mamamayan. Ka Judy isang lider organisador 192 inang larangan Maganda talaga kapag may kilusan at mga kasama para sa tulad naming mahihirap. Ang lupang ibinigay sa amin ng mga kasama ay lagi naming tatamnan at pagyayamanin. Kung kailangan ng mga kasama ng tulong, tutulong kami dahil malaki ang pasasalamat namin sa kilusan. Ka Jumulong at Ka Maria kasapi ng Grupong Pang-organisa ng Magsasaka / Pambansang Katipunan ng Magbubukid (PKM) at orihinal na benepisyaryo ng lupang ipinamahagi mula sa rebolusyong agraryo Lahat ng naging mulat sa tunay na kalagayan ng ating adhikain ay dapat po sanang gawing makabuluhan ang oras sa pagtahak sa mahaba at liko-likong landas ng ating gawain. Maraming buhay na nag-alay alang-alang sa pagtibag sa tatlong malalaking bundok ng Imperyalismo, Burukrata Kapitalismo at Pyudalismo! Lahat ng oras, bawat pagtiktak ng segundo sa relo ay may pagbabago sa pagsusulong ng ating adhikain. Maraming gawaing nakalatag. Ang kalagayan ay hinog na hinog na sa pagbabago. At tayo ay dapat na magtulung- tulong po sa ating nais kamting tunay na pagbabago! Mabuhay ang Partido Komunista ng Pilipinas! Ka Leo isang lider organisador at kasapi ng Partido na dating pulang mandirigma inang larangan 193
Yung mga problema ay maresolba para mas lalong makapaghikayat. Maliit man o malaki. Kung may naglalapit ng problema, kung nabibigyan ng solusyon ay lalong dadami ang tatangkilik sa atin. Ka Ludy susing pwersa sa baryo at dating runner Maraming mga martir ang nagbuwis ng buhay sa pakikibaka para sa kapakanan ng mamamayang Pilipino. Hanggang ngayon, marami pa ring patuloy na nakikibaka, bagamat alam nating mas mahirap ang kalagayan ngayon. Pero ganun pa man ay nakikipaglaban pa rin at hindi alintana ito, para lamang sa mamamayan. Kaya masaya nating salubungin ang ika-45 anibersaryo ng ating Partido. Marami rin tayong natamong tagumpay sa loob ng panahong ito. Tulad ng reporma sa lupa (Hacienda Luisita at dating Hacienda Chupaco) na bagamat di pa rin sapat ay mayroon namang mga pagbabago. Nariyan rin ang ating naging tulungan sa kabila ng mga nagdaang kalamidad. Ka Luz kasapi ng Partido at dating kasapi ng sangay ng Partido sa lokalidad 194 inang larangan Madalas kong marinig noon sa nakatatanda na ang hukbong bayan ay magsisilbi sa interes ng mahihirap. Naitanim ito sa aking isip. Naging interesado akong palalimin ang pag-alam dito. Ang tatay ko noon ay kalihim ng Komiteng Pang-organisa sa Baryo. Malimit na nakikita ko siyang nagbabasa ng libro at maingat niya itong itinatago. Palihim kong kinukuha ang mga librong ito para basahin din. Hanggang sa panahong iniugnay ako ng isang pwersa sa baryo. Naging tagapag-ugnay sa kabataan at napaloob sa Grupong Pang-organisa. Dahil wala pang kaalaman sa organisasyon, pawang mga teknikal ang mga gawain. Tagahatid ng pagkain ng mga kasama at kuryer. Sa paulit-ulit na pakikipagtalakayan, pagbabasa at pagdalo sa pag-aaral unti-unting namulat ang kamalayan sa pulitika. 1978 nang napaloob sa White Area Party Committee. Kumilos bilang part-time. Maagang bahagi ng 1979, ibinigay ang buong panahon sa kilusan. Nasama sa semi-ligal. Ilang buwan lang ang lumipas, kinuha ng isang kasapi noon ng Komite Sentral at ginawang kuryer. 1980 ibinalik sa semi-ligal sa isang bayan sa Pampanga. Nagpalipat-lipat ng destino. Dumating ang 1992 at tinamaan na ang moral at nagpahinga. Hanggang sa magsurrender ng 1993. Bagamat walang gaanong makabuluhang naiambag sa pag-unlad ng kilusan, ang nakita kong matingkad dito ay ang pagbasag sa paniniwala ng mga kababaryo na hindi tatagal ang ibang mga kasama dahil sa mahinang pangangatawan. Sa akin naman, wala sa lakas ng katawan kundi nasa lubos na pag-unawa sa prinsipyong ipinaglalaban ang itatagal ng isang tao. Dagdag pa na tumagal na tayo, nagbigay daan ito para magsunuran ang iba pa. Sa kabila ng mga nasawi, nagkamali at pinanghinaan ng loob, naririto pa rin tayo, nagwasto, mas dumarami at patuloy na nagsusulong at nagtataguyod sa simulain ng Partido. Ka Mayo kasapi ng Partido at dating namumunong kadre inang larangan 195
Rebolusyonaryong Pagbati! Sa mahabang landas ng kasaysayan na dinaanan, mga problema at krisis na nakasalubong, ang Patido at ang Hukbo ay kailangan maging matibay at matatag. Huwag tayong mainip at higit sa lahat huwag tayong makaramdam ng pagod. Mabuhay ang ika-45 na taong anibersaryo ng pagkakatatag ng ating Partido. Ka Montero dating partisano at kumander ng Bagong Hukbong Bayan Nagkaroon ng problema ang lupa na tinitirikan ng mga magulang ko, at sinabi sa akin na hihingi daw sila ng tulong sa NPA. Kaya sinabi ko sa nanay ko kung totoo bang may mga NPA pa. Sinabihan kami na huwag maingay. Nag-iimbistiga sila sa lupa, nakatingin lang ako at nakikinig. Yun ang first time kong nakita sila at nakausap. Inimbitahan ko sila sa bahay, pinatuloy at pinakain. Dahil sa layunin nila, panatag ang loob ko lalo na noong nakilala sila. Naturuan kami ng karapatan ng mga manggagawa. Sa ika-45 taon ng Partido, sana tumagal pa ng mahabang panahon ang ating kilusan. Congrats sa 45 years! Ka Nardo at Ka Daday mag-asawang kasapi ng Grupong Pang-organisa ng mga Manggagawa / Pulang Brigada ng Manggagawa (PBM) 196 inang larangan Mga 1972, yamang nasa murang edad pa lamang ako noon. Nasaksihan ko kung papaano pagmalupitan ng mga sundalo ni Marcos ang mga tao sa aming lugar, partikular na ang kalalakihan. Halos araw-araw ginigipit kami ng mga sundalo na magtapat kasi NPA daw ang tatay ko at laging pinaparusahan. Itinatali sa lubid at kinakaladkad sa kanilang sasakyan, duguan at walang malay bago siya tantanan. Pero isang gabi, may kumatok sa aming bahay, nag- usap sila ng masinsinan at tuluyan nang sinama ng mga lalaki ang tatay ko at nalaman namin na mga hukbo sila. Magmula noon halos lahat ng mga kalalakihan ay nagsisama na rin gaya ni Kumander Sandoval at marami pang iba. Kamakailan lang, muli sumariwa ito sa dahilang may nakausap akong mga tao na nakaanib pa rin sa kilusan at nalaman ko na lalong lumakas ang kilusan sa tulong na rin ng mamamayan. Nakagagalak malaman na pati ang mga may posisyon sa barangay ay nakikiisa na rin. Ang tatay ko po ngayon ay 92 na at buhay pa siya. Pinalad po siyang mabuhay bagamat maraming engkwentro ang napag-daanan, pero si Kumander Sandoval ay namatay at marami pang iba. Yamang sa Bibliya po ay may panahon na wawakasan ng Diyos ang masasama. Parang magkasabay na darating iyon at ang ating inaasam-asam. Sana magtagumpay tayo. Ka Meng kasapi ng Grupong Pang-organisa ng Kababaihan/ Makabayang Kilusan ng Bagong Kababaihan (MAKIBAKA) inang larangan 197
Mabuti at tuloy sa pagtatanggol sa tao. Ka Neneng dating organisador sa baryo at kabilang sa Iskwadron 4 Sana Mapalawak mapagtagumpayan natin ang pakikibaka. Sana bawat napupuntahan nating baryo ay makapagpalawak tayo. Katulad naming manggagawa, mabigyan sana ng sapat na sahod. Simula ng makasama namin kayo, minsan kinakabahan pero natatanggal din naman ang kaba kapag naiisip ang ating pinaglalaban. yung organisasyon. Ka Ner kasapi ng Grupong Pang-organisa ng mga Malamanggagawa/ Katipunan ng mga Samahang Manggagawa (KASAMA) Pinasasalamatan ko ang Partido sa dakilang paggabay sa mamamayan. At pagpapasalamat din sa mamamayan sa pagtataguyod sa Partido. Wasto ang paggabay ng Partido kaya tayo umabot sa ika-45 taon. Nakikita kong isang tagumpay na naabutan natin ang ika-45 taon nito. Isang bagsak para sa Partido! Ka Nor dating partisano ng Bagong Hukbong Bayan 198 inang larangan Maligayang anib sa kilusan. Sana ay maging matagumpay ang kilusan sa lahat ng misyon na ating gagawin at sana ang kilusan ay hindi magbago kahit sa susunod na henerasyon. Nagpapasalamat ako sa lahat ng mga kumikilos dahil kung wala ang mga kumikilos noon at ngayon ay wala ang Partido Komunista ng Pilipinas. Maligayang anibersaryo sa Partido Komunista ng Pilinas! Ka Norman isang katorse anyos na batang lumaki sa lolong naging kumander Kinamulatan ko nang nandyan ang mga hukbo. Sumusuporta na kami simula pa noong mga dalaga't binata hanggang magka-asawa na. Nagdadala kami ng pagkain kapag kritikal ang lugar. Akala ko noon, wala ng patutuluyin at pakakainin na hukbo magbuhat noong madami ang namatay kamukha nila Ka Mundo at Ka Takti. Ngayon alam ko na, magunaw man ang mundo hindi mawawala ang mga kasama. Ka Nuno at Ka Takti mag-asawang sumusuporta at nagpapatuloy ng mga kasama mula pa noong panahon ng HMB hanggang sa kasalukyan inang larangan 199
Minsan ang mga kalaban, kinakawawa ang maliliit, kaya gusto kong nariyan ang mga kasama. Malaki ang tulong ng kilusan sa amin. Kahit namatay na ang tatay ko, walang naging problema sa kilusan at malaki ang pasasalamat ko dito. Kung ano man ang obligasyon namin, gagampanan namin. Habang nabubuhay ako, nakagabay ako sa mga kasama. Kahit gusto magpahinga, hindi ko maiiwan ang prinsipyo. Ang prinsipyo ko ay hindi makukuha ng salapi kahit ako man ay magutom. Dadalhin ko na ito hanggang kamatayan. Ka Paring kasapi ng sangay ng Partido sa lokalidad Maganda ang kasalukuyang katangian ng kilusan. Nakakausap sa muling pagpapakilos sa mga dating kasama at sa masa. Sa mga panahon na mawawala ang presensya ng kilusan ay nakakalusot ang ilang gumagawa ng krimen. Pero ngayon ay nakokontrol na ulit. Ka Pastor dating milisyang bayan 200 inang larangan kong Talagang dating kumander ang kanyang sarili para sa nakakararami. sinakripisyo ng kapatid Ang sinasabi ko lang, mag-iingat tayo. Iba na ang panahon ngayon dahil sa kabulukan ng sistema. Mapapanood sa TV kung paano tayo pinapahirapan. Matanda na ako, di ko na kayang tumakbo. Kaya dapat lagi tayong nasa likod ng hukbo. Ka Pong at Mon mga kapatid ng namartir na kumander na sumusuporta pa rin sa kilusan Noong ako'y ginawaran ng aksyong pandisiplina, masakit sa loob at mahirap, wala kang baril na pumupunta sa pwesto. Para akong hindi tinatanggap sa sarili kong baryo. Pero buo ang prinsipyo kong tanggapin ang aksyong pandisiplina. Sana magtagumpay at huwag na maligaw ng landas ang Partido. Mahirap malihis katulad namin noon na nalihis ang Partido. Palagay ko di na ako makakapagfull-time. Masakitin na ako, pero tutulong pa din ako sa mga white area. Pero tulad ng dati, sana patuloy pa rin sa mga gawain para lumaki at lumago ang armadong pakikibaka hanggang sa tagumpay. Ka Rolex dating partisano ng Bagong Hukbong Bayan inang larangan 201
Noon, ang kadalasang unang tanong ng mga masa ay, "Bakit ganoon? Bakit ganoon ang sistema?" Bakit mababa ang parte sa ani? Bakit mababa ang sahod ng mga manggagawa?" Matagal nang may hukbo, katulad noong panahon ng HMB, pero walang nakikitang pag-unlad ang masa. Hindi masyadong malinaw sa kanila kung ano ang pamamaraan. Sinong tao ang gustong mabuhay sa dilim? Sino ang ayaw umunlad ang kabuhayan? Ang mga api, kahit maghapong magpagod at magtrabaho ay wala pa rin siyang matatawag na kanya. Ang hinahanap ng mga tao ngayon ay ang pag-unlad ng materyal na kalagayan ng mga mamamayan. Kaya mahalagang pumunta tayo sa iba't-ibang baryo para malaman ang kalagayan ng mga mamamayan. Baka kasi kapag tumagal ay maging alipin na sila. Halimbawa yung mga naapektuhan ng kalamidad, wala na silang bahay at pagkain. Yung mga katutubo naman pinaalis sa bundok dahil sa military reservation. Hindi na kaya ng gobyerno na tugunan ang mga ganung problema, di tulad ng mga kasama. Tingin ko ay may pagbabago na sa estratehiya at pamamaraan siguro dahil sa iba na ang sitwasyon. Noon parang wala pa silang muwang sa layunin. Madaling kausapin. Ngayon, para bang marami na rin ang nadala. Iyan palagay ko, ay panibagong pag-aaral para muling mapalakas ang kilusan. Ka Rex dating kalihim ng Komiteng Rebolusyonaryo sa Baryo na sumampa sa Bagong Hukbong Bayan at nakapagbukas ng bagong larangan sa isang probinsya 202 inang larangan Wala akong masasabi. Basta kailangan ninyo ay tutulong ako. Yun na ang ambag ko sa kilusan. lahat. Pinagkakatiwalaan namin kayong Magpatuloy lang. Yan ang masasabi ko. Ka Ron runner at kuryer Makatarungan ang NPA. Kung hindi dahil sa kanila ay di matitigil ang nakawan sa baryo. Hindi kami takot sa NPA dahil kung walang kasalanan ay 'di naman aanuhin. Nandyan sila para maayos ang bulok na sistema. Ka Sali at Ka BigBoy mag-asawang naging biktima ng pagnanakaw na natugunan ng rebolusyunaryong hustisya Ituloy ang laban. Basta huwag panghinaan ng loob at mag-ingat palagi. Ang kilusan ay matagalang tema at pinapabilis ng taktika. Pakatandaan ang mga kasabihang 'magduda muna bago magtiwala' at 'ang baril ay ang ating asawa'. Ka Sarro kasapi ng Grupong Pang-organisa ng Magsasaka / Pambansang Katipunan ng Magbubukid (PKM) inang larangan 203
Maganda ang patakaran ng Partido. Sana hindi ito magbago. Tulung-tulong tayo para lumawak ang rebolusyonaryong kilusan. Kapag nasa baryo ang mga kasama, handa akong kupkupin sila. Ka Sampaguita kasapi ng sangay ng Partido sa lokalidad Wala pa ring ginhawa sa buhay hanggang ngayon, kung ako ang tatanungin. Dahil dito, hindi titigil ang rebolusyon hanggang hindi nagtatagumpay. Mamahalin ko ang lupang naipamahagi ng mga kasama dahil dito ako kumukuha ng panustos ng aking pamilya. Handa akong tumulong sa mga kasama. Ka Dong kasapi ng partido at benepisyaryo ng lupang ipinamahagi mula sa rebolusyong agraryo Ang mensahe namin sa kilusan ay ito sana'y lumaganap pa. Masaya kaming kasama ang mga hukbo. Natatanggal ang aming kaba. Dahil sa kilusan, may namagitan sa problema ng munting lupain ng pamilya. Ka Sherina at Ka Maria mga kasapi ng Grupong Pang-Organisa ng Kababaihan/ Makabayang Kilusan ng Bagong Kababaihan (MAKIBAKA) 204 inang larangan Patibayin at pag-ingatan natin ang ating samahan. Lalaban tayo sa hustong paraan. Magsasama- sama at magbubuklod tayo. Ka W runner at anak ng isang pulang mandirigmang nagmartir Sa ika-45 taon ng Partido Komunista ng Pilipinas ay nakikita natin dyan na masalimuot ang magrebolusyon pero tayo ay tumatahak sa tamang landas. Bagamat paliko-liko at masalimuot ay nariyan pa rin tayo at nagsusulong ng rebolusyon laban sa naghaharing uri. Tuloy-tuloy na kumilos at huwag manlumo para sa ganap na tagumpay ng digmang bayan. Sa pagsusulong lang ng digmang bayan natin masusolusyunan ang krisis. Mabuhay ang Partido Komunista ng PIlipinas. Ka Waldo dating namumunong kadre ng Partido at ng Bagong Hukbong Bayan na ipinadala noon sa Tsina inang larangan 205
simpleng paghahanda Isang hukbo ang nagsasagawa ng huling pag-aayos ng paggaganapan ng munting pagdiriwang ng anibersaryo sa isang baryo sa kapatagan. kasama Suot ang kanilang mga camisa, hinihintay ng dala- wang hukbong ito ang pag-uumpisa ng programa. Makikita sa kanilang likod ang mga tatak ng pinanggalingan nilang kumand ng Bagong Hukbong Bayan.
awit ng hanay Inawit ng mga kasama at ng mga masa ang Internasyunal at Ang Bagong Hukbong Bayan habang nakahanay sa harap ng tatlong bandila bilang pagsisimula ng programa. hukbong pangkultura Nagtanghal ang isang iskwad ng mga kasama ng isang tula-dula upang ikuwento ang pagkakatatag at kasaysayan ng Bagong Hukbong Bayan.
parangal Nagalak ang mga masang dumalo sa simple ngunit makasaysayang pagdiriwang ng anibersaryo ng Partido Komunista ng Pilipinas. Tampok sa programa ang paggagawad ng parangal at mga sertipiko ng pagkilala sa mga kasamang nagbuwis ng buhay at para sa mga nagpapatuloy sa pagsusulong ng rebolusyon. pasasalamat Lubos na pasasalamat ang ipinaabot ng mga kasama mula sa Bagong Hukbong Bayan ng Probinsya ng Tarlac sa lahat ng indibidwal at mga grupong nag-ambag sa koleksyong ito. Mula sa pagbubuo ng konsepto, pagbabahagi ng mga paksa at mga karanasan, pagsasalin, pagguhit, pagkikritiko at paglalathala. Ito rin ay nagsisilbing panimulang proyekto ng mga kasama upang pasiglahin ang gawaing pangkultura sa loob ng hukbo at maging sa hanay ng masa. Ang mga akda sa koleksyong ito ay bukas sa mga puna at mungkahi upang lubos pang mapaunlad, lalo na ang mga isinalin na mga awit. Ang mga orihinal na panitikan at likhang sining sa aklat na ito ay maaaring sipiin at ipalaganap sa anumang paraan. Maaari ring isalin ang mga ito sa iba pang wika. Lubos na hinihikayat na gamitin ang mga ito sa mga pagtatanghal, pulong-masa, pag-aaral sa ilalim ng pambansa demokratikong paaralan, at ano pa mang maaari nitong pagsilbihan. Pasasalamat kay Ka Benjie at Ka Ferdinand sa pagkupkop sa mga kasama habang tinatapos ang produksyon ng proyektong ito. Higit sa lahat, pinakamataas na pagpupugay sa maningning na kasaysayan at pakikibaka ng na patuloy na nag- papaalab ng rebolusyonaryong diwa ng mga kasama at ng Partido. inang larangan Tanawin natin ang papalapit na ginintuang taon ng Partido Komunista ng Pilipinas at sama-sama tayong dadaluyong tungo sa estratehikong pagkakapatas. Hanggang sa ganap na tagumpay ng rebolusyon!