Masarap na Pagkai1... Kasiyaba og Mag-aaat! "Ako'y nagagalak ng lubo1 sapagka't naiibigan ng oking mog-anok ang mga lutuln ko!" anl Gng. Tenorio, "Ang pagluluto sa Purico ay totoong maginhawa!" Opo, sa pagluluto ay makatitipid . .. al ang pagkoin ay magkakamit ng pambihirang lasa al linamnam kung ang gagamitin lagi ay . Purico. lto'y pino, masagana - tanging mantikang maaosahan sa lahat ng pagluluto! W I•• • I P• •h o: "'M•q""•· ~ - 1 •• 1 • • 11001 . . ... . . . h •!•o. llo'• ••llo• f•• •• ::::~:!',: •. ~•u't"•· º' n ~ ¡,.1,. ;~ ,, .. . , ¡•,,,.;, ... ~¡., flv,-'.!frl_ .l/q¡u•il".S" ll _M ¡iuyi-,,¡..,/.,,,/,.,,. t-,,11~ 11; f'" ,.¡ ¡,. " '' ;_.a "ti ¡.,, "''"f/. ~"' '"J:i;. "" l ·,. •· /,,• "" p,.,.¡~., 11y "'" " '' " hy~• ~ "'"~'k" r""" '"' ""/,,rh<r/,. '""'Y I•"'~·
Ang larawang-guhit na itong Jumabas kamakai lan l'il hing t on Post." isang pahayagan sa W ashington O. C .. Estados Unidos, ay n 3g\alarawan ng malalaking '"\oudspeaker .. sa ilaas ng Kremlin º" nagsasabog ng mi;:a mali a l mapanlinlang º" propaganda s.a mga taos.adaigdig. Na l.i•hala ka m.ioka i1Hl sa ~1 ha.v11¡:an~ ··Th .. T a mp;i T r il.>un" • Tamp8 . F lorid•. Es tados ll nidns GANAP NA KASIYAHAN ! Bibih1,..n1 matarno lllllf a-nY• "I m•1inh•wa al listas na pak~ kllflC Mndl N ol an1 anp..p ni ... pito.; ,.. rome. AJIC ruc WIP"IOI n• comana: JACINTO •y iainuSUOI •••w·• ....... "11" ..... tao ... ]ah.a! .... uri ne lipunan, lll•;!ing bata •t ma!Anda, na p9W'Mj[ lplaqbibpuri 1n1 Rla!nha· nan¡~aila11Cptaalr.,...bu1mc,,.,.101 M&OnM"ll" ll!AIU..tucu-n .., W Uanc kiJ\lJd t.a. Kayo matl •Y tu.k.aba liida1i 11( Pft1an.t ketiylhan: .. Pf'CdUll\U nt mel.aya ll ~ pdlruwMm zY iila ka70 .. JumalU.ld M a!Apaap.~ SA UJIA'rHGMCA rAHGVlfAHIHG nHtJAHAH NG .M'Af'OS ,u• •At.t• ~ - & PIASTICS CO., INC. ........... O-P91't. Oolooo", Rital Tel. 1-G1·11
LA 0 TONDEÑA.INC. 618 -652 ECNA6uE~MANltA TEt. . S- 2 6~ICJ 0 Pak inn:an s1na Pu20 at T o'1"0 5¡¡ "Ed ong Map3ngar~p" SJ nZFM tuwing M.Jrtes mula s~ ika-6 00 hang::;in;;¡: 8:30 r M M¡¡:a Kuwento ru !..ola 5a~ang" sJ DZr¡ t 1 ,..·inJl Hiernt· L-----~1ka ll 00 h~nt!~!. 30 .E_T__ _ malakl anc mea lubid na yari h kamorohan d a hil sa kakinisan •t katibayan. B•kod sa mi:;a itinitinda sa pamilihan, libu-lilH>nit ikid ne lubid anc inllulu•·as araw-araw sa iba't ibanc panlc ne kapu- ANG DANSALAN,· LAN AW. isan ~ bayang m;is;1gana ;1t •'l:1ya man ~a m!:a biy;i}·a n ir ka likasan, ay k<1bilang s:i iil.,n: b;1ya.1 sa k<lpuluan na walan.: ma sasabing $:l rilin~ bahay-parnilihar.. A•111, l);i J(ay 112 ito'v nak:itawa¡:: ng p:rnsin ne: K¡ilíhim Hamon Mag~'l.\'~" Y • n: Han¡: J.)in uno n g p i1m:ihalbn na na11:tungo:> k11- 11g Tan¡¡gul:i1, makailan u. Mi• .. ... upa ng t:inggapln a ne: pa's~1ko ng kilabot 1111 tu llsa ne morone s1 ua1u T aw:111taw3n. Gaya n g mak ik iU1 ~:i :im in g p a ba la t. a ng p a milihan Sil D:in~;·­ lan .. y matlllitg puim $;1 tabing ctni::a t , w i1lu mnn lamnirc sílu n¡!a 1: o anu m a n g p amiogco l sa inH n i: sika t r.g araw . Gayunma n. ani ¡.iP m iliha n g ilo"y lubhang malakns n t p hrngdan1yo ng mga m a m i'l"lili buhat sa iba"t ibiln,; d <1ko. Nangu11gun;1 .o;a mp:;i pang unilhin11: p;1- nilldilng malói l,1¡.:puan (li(o ar: g m~a g ula.v, ib;1'l ilJilng uri ·ng plll;i lim at sarisaiing isd a . ls<1 ng uri ng bung;ingPtóhoy ilO:: maipaJ!m.1- malaki ng Lan:iw: 11ug duria n. Ito'y nnpakas;ira~ al n¡i¡;tal:i glay n g mahaJ;igang su,;1<1n~iy;ing higi t pa s a ating al.>uk;ido . May isan11. h;1- gay r.a hiiodi malalil~puan sa p;imili hnn sa Lanaw: an; ka r nc n g: baboy. An.11 m g:i taga -LM1a w iiy hi ndi kumakain' ng n¡ituun: k :'ir nc p;1¡:ka'1 "'m;is;una" ;oyon s:i k;milan¡i. m;1t:ind;u1¡ paniniwala. (Tlng nan a nc .P· 6) .. Huknd sa mi:-:o 1:.111 .. k . k a m ¡1il. a l sund;tll ":. iha't ih.1ni:: ,.~ ndat;'llll: 11at;ilim oa k in:ohihihu¡.::iu n~ kri ~ :11 k;impilan a n¡;: m:th ih ili '" ' 11a milihan "" U:in..alau. ·\•u:: n11:a n;iditindanc moro nc m;oltikil:i i;.a lar:r.wan al kumi .. ib. nAn t 11uu . ¡1uu ne J)i~o ~a k:tnilan.: b;1111"1•bu ha y 11;11 i~·,rn. Is""" b" ~·'·'· ar~ ma 1"ll"• n~i11 s a Jl:Lrnilih;in: h;i.~:tm:t'I w ;i. L1n¡: n"UJ1:1n;:," iw:• ~:i p.11::-:1;\\' u• 11~ m a;o n:mind:., :" 11:: m~ ;• ,,.,,.,¡_ ui111l:1 :i.1· ku~·'"~ lm" 1l.1¡:.\ " <a rn~ :t riuu.·,.,.¡,. <> lo:1n:1 r mi ol.1p;ol 11i · l.111 1: 1 • . 11.1,::>":111. " ' •', 1n1n11 1;.: ~ ·''".> - 1\ .111 \".111:: 11.:1; ,1.•· " • '" '" ,1\ ih.1 , .. ,.,~ .· 1 · · '· o1 il , w : 1\1·: .o u:1uio:·: tU~ :.l.. .
/ ' AMAHG KANALl·HALINANG Sf ANA CRISTINA: ~lacii ..... , ,,_.,.mit "1 ea.u," "Ang mapamihag na halimuyak ng Camay ~y aking kinagig:iliwan ... al ang marangya, nakapagpapatingkad ng kagandahang bula ng Camay ay nagdudulot sa aking kulis ng anyong mapanghalina na mabuti sa malapitang pagkuha ng kamera. lyan ang dahilar:i kung bakit Camay ang aking kinagigi!iwang tagapangalaga sa kagandahan." SA JNYONG UNANG PASTILYA NG CAMA Y - ang kaibig-ibig na kutis na nag-aanyaya ng romansa ay mapapasaínyo. Kayat gumamit na ngayon 11g kinagigi liwang panlinis ng kutis n¡:: mga bi1um sa pinih1kang tabing. Sa pamamagitan ng nakaluruksong pinabangong bu 1 a ng Camay ... kayo ay malulu.1tod sa inyong sarili na higit na kaibig-ihig al higit na kah_anga-hanga. Ang Camay ay malípid pa rin. ITINATANGI NG MGA BITUIN CAMA Y c/lng Salen nf ~aru/n/u,,,,n
;\l11a kin:ilta wan: J. M. GLAISERMAN, INC. w1 ,. l'olllding , 17• ' ""• l.uR11, M11yn1lg sa pllinr ne ib.nc mab.b.a.s na pinuno, nanr dalawin nila an'r " pa millhan sa sikat 11c araw" sa Da nsalan baro nafanap anc mik:i.· s.aylli.y:án1 parsulolo ni Dat u Ta wantawan. Buhat u kaliwa, pakanan: Kalihim M acs:-yniy, (iebfo:-nador Mandanc.an Dimak uta ne Lan1tw, Alka lde All ne Lrnaw. Senador 'tomas Cablli, Mahistrade Aldo Labndor al HenÚal C1tllxto Duque. Pamilihan Sa Sikat Ng Araw . . . (karugtong) An&' d1un1:::rn n may pam ilihan sa nan<;alan. Makikila a n1:: mita kasko al malalaloli110,: ban&"kan11: plnattlulula nan n !: m11a panlml:l.111; dinadala u 11amillh an. Mahihinuha na kun&' cu.110 kara min¡c 11a ninda " " " mabi blli sa u:'ltura n i 1n,111k da hil sa lak l nc mu sa~:a k­ )';u1c da ca ~ na i.vanr; kalimita'y naPupuno ng maha ha launc ka l:ahl.
N A ANO HUKBONG PILIPI· NO. sa. llalim ng kasalu kuyang -pagbabagong-tatag ay klnaklkltaan ne mga palatan-· daang nagpapatotoo na lto'y maaarl nang paglagakan ng bu· ong pagtitlwala flr taumbayan. ay lsang kalolohanang hindi na mapasusuballnn. ISANG HUKBONG MAPAGTITIWALAAN Manuel Car Santiago An; pagba bagong-tatag na si· nimulan ng masipag at kalpa la'y pinakabatan¡; kagawad ng gabinete, Kal. Ramon Magsay say, at ltinaguyod ng karapat· dapa.t na lr:asalukuyang Puno ng Estado Mayor, Hener!l.I .~allxto Duque. ay lr:inalr:lkltaan ne lllR gagandang bunp. Sa ''St.i.ff" ng Philippine lnformation Couneil AYON SA SUMULAT NITO, ANG H UKBONG PILIPINO"Y NASA IS.~ NG KALAGAYAN NGAYON NA MAA.l\RING IPAGMALAKI NG MGA TAITM BAYAN DAHIL SA PAGKAKAROON NG MGA BAGONG PJNUNONG MA Hindi malkakatt ang katoto ha.nanli:' an¡¡: hukbong Plllplno. hanc:canc noong hindi pa tlna gawa ang kasalukuyang pag:ba bagong-tatag ay hindi ang da tlng hukbo natln noong araw, nang lto' y Isa pang organlsas yong Unlttngna.ng may pag hanp at pag~a.áláng-alang ne mga nmmamayan. TATAPAT SA PAGTUPAD NG TONGKULIN AT DI NA lll!MINSANG NAG PAMALAS NG MAGAGANDANC HALIMBAWA. nilang ko. tagalangkilik n a pulitl- a ng ginawa ni Heneral Duque a y tun::i.y na makatwlran a t ka rnp:it-dapat iu.manggap ng pag- Pa¡:kah;\\i(I ni J1e11cr :1\ D uque sa ng-:iyon at pagtata.guyod n g no. dahllo.n ang pannaya.rlng sa sinapupunan ne hukbo na rln ay naghaho.rl dl- ka.slya.Jmn. ti.t laga nap anc bagay na na(Papahlna sa m oral i\1 mga kawal nt. nagpapa hlna a hukbo na rln . Ttnuturol Mufá nans mahirang na K a lihim ng T:rngg ul::i.ng Bansa :i.ng nal;ini; l(lnatawang Ramon Magsayss~· ng Zambales. ang hukbo ay nakatiklm ng "ma ~:'.l.s3klt. na p3lo" buh:it s<1 k:1- may ns is::mr. t.oong may _ma na mala.~aklt na 1to'y r11bdob mahango sa kJ.n)'an:: dustang kinalagaka n a L mado.k\ ~a isan;; kal:l.gay::i.ng m:i~· pitn.~:\l\ a t i;iinngm:unal:1ki ll!! m ~a 10.wnbay:m tinitlngn:10G' ng pani:;yayaring ilo ay kagyaL LahaL na ipinag-ul.os 311r; pag pa pacta- na111;:1.sahil1~ 1it!11:no Ang magacandanc halimba klp l:lkit> ng págbibimtn.ii; a 11;; wang iplno.nialus nlna Kalihim m;a ilO)' \luslgi n sa Hukmu:i.nt:· Magsaysay at Hencral Duque !l.'.lk~tlin;; ipagp<1patuloy ay karnpat·clapat. t.ulungan o.t. Militar. 1ta g11yod hln¡H 1:1.mting ne: mga i:LH; kanllang dl·fX\ssunod. sa ka nilti."Y hlgit na 1>inu110113 la !Icneral Duqu<:- ay tumanggap umbayan na r in . Ang kallhim ng malul 1111og na palakpak h in - at. si -Heneral D u di lamang sa mga karaniwang que ay mga lao !amang na na mamitmáyang 1natamang sumu- sasagkaan din llG' mga kasahu lang hindi nawak ne kan!lang :ubaylJay wain. knntli pati ng mga p:ih:i. - kapangyarihan Kung sila'y lu yngang m<:1d:il;1s k a}':<.1. hit~di ri:.· m.'.lp.'.lmun;i. sa p:1.ngasiwaan. .~a J\ng lrnk lJling na glmiw:i ni nakatat:i.ns kundi llG' nisa !Vlagsaysay .!fl kany:mg mga ga- Sabi p>1 Hi llcnernl Vuq uf! : " /\ug unans daprit isíµin :a1. isa - d::~:• i~~~:~:'.,',~~::0:!!0i~ ~~= ::::.':,;::;~~,,~~'~f,:~~~2;~~dl~~'. 7 Batnlyon ay lbinnlik n g Ka- a pal na sona uk()I sa mab15ang J: indi llbim Mag:;aysay dating ran ¡;:¡;o, buh at s a kan- mg~ pinuno nc yani:- ay ~:~~:~{'.g1?11!~~agni'~~~ii~:~~s~1}~~= brihk sa kata himikan a t ka:iyu- 1::1ghlanl:id ni; dalawa ng ma- l;ikilab:m k:ibt>lulrnng halimb::i.w::i.: Un::i., i- pinakikilala nga;•on Uf: h ukbo b•lnwi¡;an ns Bulak<1n. Al k<1sa- bJoy 11g pai;lataas na ilo kay Nguni"t wan 11g n~ pamti.ma tnugot V:1lcriano. ang il:rn¡: pin_uno at kun; hang:;:ang. &"\an mn kárnra- ni Hf"ncr;1l D11qi1<:- na lto·y Vl· ;a':i;::~al~a ~~-~p~~a~~~a ~: tlng a11;· mahlht~pit ~1:1 uto.\ al \~h_:man ng:1y(m kun~ kmn ilos. nito _ at pmatntatag :i.nc king oanghi hman¡;: moral ng :;::1, pakiltllaban ay ltina as din. tagala 11. :.a kah11\l- h u- Si11abi noon n g Kalihim Mag- yli ng magtun¡::o :-:a hua11¡p.11 al. Jit1nng kawal. t kalawa"y pa rang 1u11gkol sa kan Jta pa kanan ·· :•ng a t p:ananalakay sa 1·ang µ;rn.\:::iriling: sa ka nyang p::.glaba n 11inagsalilláyá n · :\ng. p::ing:ya y¡1,; ng iyon p.i.gka-kom~ndante _la - niya ni;- ga waing magpa panum- sa msa kaaway sa :>an .\:i nu~ubok g1 i1:1lim ltatapan¡:an at it!Ung Heneral Duque. Hlncl1 pa nata- :-;1Jdm1,; :;:lnasabln:;: mgn apat· a ng napung pinunon~ ltinalaga ni- llul{I><• ha n;¡::nn...: f:'~~~0naay k~~~~m~¡;a k~kaªi= ma~ipaglaban sa mi;-a . ~apanl,i· t a hasang ~ag.sti.~abi s a m ga pu llenera! Calixto Duque a atublllnr s umawa ng mga gahB" ang ayaw mag~isunod . ,\l liliko na 11m ct1 s1la dapat mang- bos na tutulung::i.n ng mga higit ~~!~a*.$ al.s:n;:~~b~~~~:~r~; ~~dh~l;pguª:ia~~::'.l.~~h~~~d~~:= ~~:~:~~~i~l ~~it~~ukbo a t sa mga n a nakititias a t ng t_a u.'":bayan mga lnulJI at mga cli- kanais- dadahilan upang ma natili sa ka- na _rin, ngayon pa'y maaa n n a n¡; nilang mesa. lpinalala gay na l aon¡; tuma nda na ~a tiya king an~ hukbong Pilipino nals. ang di-pagt.alima flg mga pinu- hukbo at Jubos na ~ak abab::i.t1d ª.Y malbabalik sa kanyang cl~- Kamakailan lamang, pagka- nong ilo sa ulos ng kanil:ing kung paanong dah1l sa pang- t mg malaas na kalaea.yan_g t1- tapos na mahlrang na Pansa- ipln:'.l.G'mamala Ju at ::;!,1:1ª5~SHe~~~:i datxt:s~~~ ~: :nnilani: paninlwalang hin· ka ay ri.aslslr.:1 ang la long ma- ·plnagUtlw:ilaan ne- buong ba· que a1 gumawa ap.d ne mga di slla paba.bayaan ng ko. ni- ka· hahala¡:ang dl!ilplina s.o. hukbo. yan. lsang k tataas na pinuno ::i.y dahll hlhimasok ng kamay ng pulitl· nitingala, LINGGO, &NEl"l Z8, 1951 7
MGA ULATAT KURUKURO UKOL so ommRRn SR Pll.IPlnRS 'flktcfa!: ni· 9aa~ UU1~Vl kanilang katayu;in, ay ganap na tinamo. Hindi lamang nagpatibay ng mi.a utos ang p~m<ihalaan at nagpairal naman ng mga pasiya ang Dumarating naman sa pagkakataong llo si G. Gmnto at iwng nag.sisipamuno, kur:dl bilan" paglupad sa atas ng Saligang-Batas, sa ~sa mla:ig kinatawan ang kabil;ing ~:i gabinete ng Pangulo -Iyan na nga ang nakapagpapahirap sa aming loob-ang sabi llJ! Pilipinas at isang buong kagawaran ang n;ingangalaga sa r,ag niyang halos nangilid ang luha sa mata, dala ng malaking pagda- katupad ng mga uto; at pasiyang nagpapaanyo ng kanilang kapala ayaw nilang bigyan ng sandata ang ating mga pulís. riin. Ang mga huling hakban¡¡ na ginawa ng ating Malasariling ramdam - Aba, kung malalaman mo lamang ang nangyayari - ang kanyang Pamabalaan HI. kabutihan ng mga anak pawis, gaya ng pagtatakda pagtatapat n.:i tila ako lamang ang ibig kausapin - ay dadalaw!n ng isiing malaking halaga na ibibili rig mabasag-ulorig malalaking ka ng Jungkot. Hindi pa ako nakakikita ng mga taong gay¡¡ riito, lupain na lpagbibili pagkatapos sa mga mahihirap; ang paghahanda na napakam;,kahari kung kausapin. Slnusurot-surot kami sa muk- ng mga lupaing bayan sa malawak na Mindanaw at sa Kahilagaan h;i. kung anu man ang ibig iutos... ng Lusori na lbinib!gay pagkatapos sa mag-a-mag-ariak na nagna- at a~adak~~~g r-::~::~i~~~o·~ngna~~~~:nn ~:n:ª:a~~f¡~~¡~asª:!~~~ ~:1~ªa~~i=l~g~:~~::a;:n~~ ::a P::~~~i~;p;m;~a;a~~n;a~::h:; m~: nawalan na ako ng pakundang¡m sa mga kaharap na k:aginoohan ka~ayiinang mat~~ ~aya ng Mayni\a ng mga paupahang i:nura, ma- at bigla kong nasabi nang malakas, s:ibay sa pagtindig ang ganito: :;il~~:stuªr~ ~:l~~~s ~:yb~~:la~~::~~:~~~~in~:i;:!~~~~~ ~~~:~ -Kung gayon ay maliwanag ang salitaan. Tinawag nila k~~o pag-aral; ang pamumudmod na walang bayad ng sari-saring binhi uparig hingil.n r.g tulong sa ikaaayos ng bayan at karam'f'.atang 1b1- ng iba't iban~ halaman na sukat pakinabangan sa kaukulang pana gay sa i;iyo a:1g lubos na pagkakatiwa\3.. Kung sa ~amlang pag- hon; .:i:i¡:: pagpap~.tayo ng mdbubuting pagamutari sa mga lalav.:i;:;;ir.3' papasunod na ginagawa ay i_pinahahalatang gaya ri~yán na w~l!l. malayo n:i. napagdadalh:mg walang-bayad sa mga mahihirap upnng silang tiwala, ang dapat sa akmg akala ay ~¡¡~gagb1tlw kayo; hLn- magamot sa kanil¡<ng mga karamdaman; ang pagkakalat sa m.:ira di dapat twnulong sa isang pamahalaang hmd1 na nakapagku!rnp- ming pook ng mga kupkupan sa mga sanggol nii kini;tulutuhan ng mga m¡¡hihirap na lna ng tumpak na paraa:i. sa pag-aalaga ng m{fa kop ay magpapahirap pa sa bayan, ay natigilan sa narinig na ito sa akin ;it al{in namang bat;i upang malayo sila sa mga pagkakasakit nii pumupuksa sa bu- h~y ng kamusmus;in; ang taun-taong paglalagay ng iba't ibang ta- -Ang mabuti'y kausapin natin nn!: Comisionndo Aqui_no-ang nim sa kata\:<ln na P_~nlaban sa mga karaniwang sakit na nagiging sabi ni G. Guinto makaraan ;ing mahaba-haba ring sandal1-S.:ibi- salot kung di mapag-ungatan; ang pa~papatayo ng mga paaralan sa hin natin sa b:nya ang m::;a nangyayari-at ang p'Jlong ay tina.pos malalayong nayon upang ·ang mga b1yaya ng pagkatuto ay maka upang ang Iahat ng kahar<lp ª'; dalhin sa tanggapan ni G. Aquino. abot sa malayo mang dampa; ang pagpapabukas ng ~ga daan at Ako'y hindi na sumama at hindi na naman dapat. Nguni.'l n~ng ~~r:::~;¡;g;-iyba~!n ~~ªn:~';; ~:n;ª!~~:~~~i :~gd::1;~ª1~~~a;_:~~~~; kami'y !alaba~ na lamang ~a.pinto, na taglay ko an_g alalahamng- oa- ng mga n<1gd;idala ng kanilang anisa mga pamillhan· ang pa!t'l.ta ka may nagaht sa mga ka1blgang nakaharnp; ay mya~ap ako . nang yo ng m¡¡:a usungan sa pangangalakal na ikiilillgtas n~ mahihi1~0 sa mahigpit ng kaibigang si Dr. Nolasco, alk~ldc ng <latmg Maymh a~ pagsasamantala sa halaga ng mga tagapamagitan; ang paglalagaY ng sa mata'y nakal~raw~n ang .g~nap na kasiyahang-loob, na an~ <abi Jsang sadyang hukuman na t:inging makaaalam sa mga paghahabol ng mga maralita sa lcanilang mga pa~kasahol sa paggawa u. pakikl- sa akin ~a n.:ingmglrug na tmig: -Sal.:imat sa inyo! . sam~ s;1 pagsasaka at sa pagpapaupa: ang pagtat:ikda ng plnakama- Ako'y na:::alak nang di ano lamang. Naisnloob ltong 5" akm babang hal:i~a na ipasasahod sa manggagawa sa anwnang gawalng ipatungko! dilo; ang pagpapatlbay ng karapatan ng manggag11wa sa sukat niyan.!( makabahagi sa aan.ihln, kah.i't may sayad na malwan sa ginagawang pagtutuus taun-taon; ang pagpapanatili sa kany:ing Nang :l'1~ ;;anap ;a g:a~~i7!in:ri~:~ils~a!?:i~a n;" B:::u:::1.:LL~~: ;i:~.~~~.~i1~:i1::ª~1~1~a d~~m;:;;i~a:::~l!~~~~in s~a~~p~a~~a~~~ila~ ~~~:s ~::~~l~fi:rr:~: ~on'.;.eso ng Estados u'~idos, na 0nagkaka!o;b ng ~~:11.:a;::: 1;i:~ ~inawa.ng. k~butihan n~ mga pinun~; ay na.~apato­ ka.sari'11an sa tr.onl:" 1946, ang k<1panatagn11 n~ mt;a man¡::¡::agaw:i fa sa k~sarii~!¡¡~\.' ::1 ;gk~;;~·~~~~s :: :;~ib;~n;:a~=~n;/~:11~:~:~ 8 (KJ\BtJGTONO) . . . . ma~atid ang a_mi.ng ~inag-uu~apan ay bu~7g lungkot na nakap.ig- ang mga mangg.:igaw;i ay" ~aging kasang¡runi sa pamamahala sab1 na may h1m¡g hmananak1t pa, ng garuo. Bons:i. Lahat kinilala pagkatapos, sa aking sarili, na tila ako'y napabigla. palang inaak;ila ay hindi naman ako nag-iisa A..-.;'G KAPALARAN NG MGA llANGGAGA\\'A 1\'IAGA.SIN NG BAGONG BURAY
:.ng h<•mak kong pas,iy¡, .'.IY mipnri1.o ang Hapon upang tnyo'y allp1- limuLan bagkus pina,gsumaki1t1.n n.:i ang lahat n" kailaug-,m sa ipag- tutumibay ng - kenilan.i:- tayo, na maga.¡tawa na ngiiyon. ay huwag nin, kunln ang ating malalawak na lupang hindi pa nalalawag na Jtinafüan !'ll pagdaml nating mga pilipino, upang may pag\agyan sa nmg ipagpabukas-. na,l!'sisildp nn at hindi magkasi~·ang mamama~·an doon ~a kanila, bu- Paano'y nabnb:i.1id 11,-. :1Ung pamohalaan. 1.:llull.!!-lalo pn ng m:i- sugi11 ang .i:utom sa mgn likm: na k:iyamanan ng maganda ;i\ maya hal n:iling Pnn.i:ulo n:.: Ba11sa, na hindi mnpupuspo~ .'.lllg knlayaan ng mang Pilipinas, bundolin ang knyamuan sa fahat ng p;;igsa~manta­ bnyan kung iing L!ang mnlaking l)ahagi nlto'Y man::mallling abn at Jang mag.'.lgawn l'ilo,. agawan tayo ng kakanin at hanapbuhay nl sa walang knlinga, nn hubod sa mga karnpnt:m at mannring busobusln. istmg J<;ibi'y miiging Pillpinas ito ni{ nu:a pilipino: nguni't sn turing Ang mga mnhihir:i:p, dnhil sa kanil:lng lrnhlnaan,,ny madal!ng malu- laman!;'. Ganyan an¡;: sn prilngay ko'y )!tt~riwin dito ng Hapon: sa k11- plg at ring kaligtasnn nila'y nasa pagk:ikaroon ng mga utos na mag~ nilang inga gawn, hindi -sa sina~alit;i na ¡¡awang mg.i prtll_!!-akit n.i kakandili sa kanilang kapakannn ni knng sila'y pababayaan Sil da- man ;;i! m:itatnmis nn pariralu nang huwag mahalata marahil onr, ting tnyo na di pogpipilitl!ng mnitaíls upan~ makapantay ng kahl't pagbabalatk<iyo, hinahnngo ko ang mgo motwid na pinanghahnwaka11. sino sa taglay na karapat;;in¡ 1111,g 1>anluh1plg, mtltandang snkit ng ka- Mnngyayaring ako ay mngkamoli, nguni'I sa kasalukuyring mga nang tn.'!-han na nagbunga na sa mga bonsang pabaya ng libu-llbong sn- yayari, mapagtlmpi man ¡¡y mapipilitang magsabl, na hindi isang ba nal na layon nng naghatld sn knnila sa p:itak~ll na pllnggugubat kuna at hilahll, ay hindi mapagugupo dilo sa atiJJg b:iyan. Itong Pi!Jpinas, nn sa dulong Silangan ng sinukob ay m8.kapag- hanggang SEi bahn-gl~lg ito ng Sansinuk.,b. = ~~:;~~=~a~!~1:\g5~~'~:li~i~t s:;i~~:.ª a~~g~g:o~:~:~:~: ~~l~~;º!~~·oh~~;k~~~a~~~:P;~~~· ~~1 Jt~l·~~~n;¡f.,A:;:~~ marah1l 1b1g ::~ª~a;:0:;: Al nng k~s.akit~nkit pa nga'y kung sino ang mahina :iy siyang !:'n~ n:n~~~~':n~~l:~t~~d n~~~:.~~~:::::~,g k~~·~ªs:gp::;:a~:~u:; ~~:º:~~ <'lt marnlita, ny hindi nakalimutnn. Naglagny ng m:ititibay na sali gan, pinakapili ang mga batong pngsasalalayan ng muog na ilinatnyo !'n h1ingad na ang kaynJ"ia'y maging pal11gian at pnn.ghabang-pana- hon at hindi lnakala ng sinuman no hahamakin ng knhi't sino ang da- kilang gawaing ito, na sa tuwirang sabi'y paglubos na tunay, M ba- haging nagbabata at nagtitiis, ng katauhan. AKO N,UIAN ANG TJNAMAAN: Sa bahaging ilo·ng aking mga pagtatala ay isasatagal.og :ing da- lawang sulat na inihanda ko at s.1dya sanang ipadadala sa dalawang mahal na k11ibigan, ngunrt hiildi na naltarating sn mga pinagpa.- Datapwa•t ang ganitong makatwiran namang pag-as.1, ay nada-. pad:illian ko, dahil sa pagkakapamágitíln ns: isa ko ring kaibigan Ya sa pagkadating dito ng :Uapon. Sa pag-ayaw-ayaw na glnawa ng n:i nasasalaysay n.iman sn isa pn i·ini:: :oulnt na aking isasatagalo¡;: .. matoas na pamunuan ng kanyang hukbo, noong kahi't hindi ¡;a p:'- nahon ay pakialaman na ang pagpapalakad sa ating pamahala~n. bu~ kod sa ginulo at ginusot na tila rin l~ang dakot na abaka ang chaing ayos sa pamamahala n:i kanilang inabot, ay náiblgang alisin an~ la~ hnt ng sangay ng pamahalaan na may kinalaman sa mga mang¡:aga- Sárilinan: wa. Hawak palibhasa ang lakas, ilo'y pinuhunan at ginamit sa bigla at lubusang pagsugpo sa karapatan ng mga maralita at lahat ng mga Kgg, Tomas B. Morato gawain, na noong bago sila dumating ay nakapagpapaginhawa sa Alkalde, Lunsod Queion huhay at katayuan ng maliliit. ay biglang napatigil. Ang unnng sul:it ny ito: Abril 29, 1942 Kung ang ganilong !lªwi na hindi sukat madalumat, ay isang Mahal na ginoo at kaibigan: ibang pin~nghah:aw:ikan kundi ong paniniwala ~~~::. ~; ~:~:~ ang mabigat na kurus, rn panibagong Kalba1·yo. Sapagka't ang ibig lamang, na ako'y naging marapat, sa lahat ng pagkakataon, .sa in sabihin ng ,ganyan ay di lilingapin ang karainga11 n~ mga anak-pa- Yci"ng pagtatangi at mabuting pakiklsamang kaibigan, ay hindi ako wis, na sa kanilang mga p:igtutol at paghahabol, ang pang-ayos na nag-atubiling sulatan kayo upang hingan ng hlahalagang tulong, na gagamitin ay ang dulo ng bayoneta; na sa bawa't kHusang tungo sa pauna na munang inihihingi ng paumanhin ang aking pangangahns ikaluluwag ng k<milang katayuan, ang biJ,mggua'y bukas: na sa p;1g- na ilo. hingi ng tumpak at makataong pagpapalagiiy ay polo at hampas ang matatagpu:ang kandili sa mga pinuno, at sa pagpapahayag ng mal- Gipit na katnyuan ang kinasusuungan ko ngayon at ang lunas wid, Sakaling makapagpapab:iyag n~a pagka't !to ay nagagawa Ja- ay madalian, kung may magagawang kahi't ano. Ang nangyayari'y mang ~g mga malala.ya at sa m'.!a hapon ay a_Upln layo, ang isasa!lot bunga ng aking pagiging ,kawani sa ating Pama.halaan a( tiyak na may J;;inalaman ~a "People's Homesite Corp." Maá:1lala va nln..vo na sa kan1la'y ang pags1phayo at pagpapaknbangis. Malaki, napakalald.ng kapaham<.k;m ang nangyari sa mga mang- lsang nligngan~;ilnng Ga11dt>ncio Rmlli~1;i, kilalang ",~ana¡>" na na gagawa, sa pagkakadating na ito sa Pilipinas ng mga "bagong ma- katirn sa isang n.iyon ng huisod Quczon, ay nagmanibala sa mga da nunubos ng Kasilanganan." Magbabalik na naman sa pasimula, m~- ting nangakalira sa lupain ng m;::3 Tu;;ison na binibili ng- pamahala ling aakyatin ng isa-isa a~g baytang ng napakatarik .. nn hagdan ng an nt ginawang bagong Iunsod up:ong mngsi!dl,1s silo :.t nang ma :~u~= at n~a~o aka~am:~k~aki~a~ad~~i~a~t a~tus~~!~~~ g~: bawi r.:1:,:: pag-aarl sa nasnbing lupain, sa n_ia_t:·:id ua ang mga _Tu_a pang maba~i, huw!g ~a g~n: knlahati :gka't m:roi:.;ot na'y bingi ~on :iy walang . kakara-lwrnpalan sa_ pr.:,::b1b1h, ~:ipagka'~ hi11d1 s1lil pa itong hihingan ngayon, ang ikailong bahagi man la<Joang ng un- an:~ mga 111ay-nr1 al wala namang l<;;it1ba~ ang hnwuk. sa tumrang lu walang blyaya sa atin. Ang b:,gay na Ito'y mahh\a~a pa, palib\ia- P~iin. An,,g kO'hiling;in ay nuknrr.ting sa tangg~~P"n ng Pani,.'Ulo at sa'y hindi man lamang natin alam kung s:i ilalim ng kapangy;;i¡-i!\an bu>.,:.-,man bi"ldi ina;i\alayan ng karamihan, gayon mn':v isang s:ilita ng mga "manunubos" na ito ay ma¡;:kakal.iya, gaya ng d:ipat s;,n:ing an 1yon. na ctahil sa urin;.:: taglay, ;;iy dapat n:i liwanagin agad sa mangyari, ang mga manggagawa na moglayo ru: k.ini-kanilang 1ca- m:1cialing p:igltilos pagka't bntid naman natin na kung mugkamlnsan pisanan. Ang kalayaang iyan ay lbubunga ng pamahaloang kanilang ~a mga bagay na \\"lllong kakabu~nl;uhthnn 'ny nagmunmla ang ma-· i~tayo, pagka't sa uri nito map::iiabagay ang mga pagki~o~ at ~aga- lal::tting b<isag-ulo, na pa;.::k:iULpos ay napakahfrllp ayusin, lolo pa :~~~gka~~ :7i::yt:~a n~i·~::~~~;:o;~1 a~~~a:::n 15ªn:~l~il~.~~ '.(ung ::ng m'lsam:ing hangnd gaya ng masasabi sa paghahabol n¡¡ ngayon (gaya ng mia Dur:n, ng mga Ramos at iba pa~ na makt•- 110, <>Y sipi:g: na~papnldlo_s s.a nagmo~anibnla. Sa ga)'On tLY. ~tiplli­ Kahi't walang pagsasabi ng uri ng Pamahalann, lrung ano? lto ang hiwaga na na- tan o~ong mama1:1tan ut lunch lt:ikaunhng sukal ng loob ang 1b1n~gay pakahlrap yatang liwanagin at sapagka't nabihingil ~a pagkakamali sa akin ng taong !to at ng kanyang mga tagasunod, na nagpak1lala ang pagpapalagay ng anuman tungkol sa baga~· na ilong siya n~ang ng lrnmangman;:an, so. pagmam:itig:is sa kai~ilane mg,1 mal!ng miit malaking lihim na itinatago ng malalim nR J\.i9on: ay s11l;at na ting Will. manghawak ~a mga nangyayarl, upang makabuo ng isang pa~iya. Al (ITUTULOY) LINGGO, ENERO 28, 1951 9
P aglimttt. •• Luha. •• ·-1- A ni Rube11 ang <lnlaga llg n ayon. N;:umlll slyo at po.gka tapos ay ma banayad na nagpal'l 1'11a . Pi11a¡::ma.sdan
l lJa a n g l n yon g )X\gkakila l;1. "1 a ming mga laga-hmgsvd. - -Nila lagy¡:in ;i 1ia n g n i n~·o 11g hanggahan u ni; url ni; panrnmulmy .sa !il y udad at. .sa lala wigan. Su g:rnang akl'y wa Jang pagkakaiba, -pat uloy p a niya . -Kapwa Layo nlllkha ng Dlyo.s al nabuhuhay S.'\ llllm ng binala. 1iin:; n:l.n~ 11;1g lrnlmrnindig n.a liw::rnag 111; a r:'lw sa katanghnh an n g tmha~·. Sil;\ nga :in:; m1p k:.Juluwa nl! dm11aklla ~a wnhrng l;;m1:1t;1y:m ;: k:lh1\t1a 1a n ;: isa n:: p:1 ;.~11.•11~·11;mg ulit -u!i \ n:~ n:1 pa - 1(:1h•lt~ rn l::;mlJ ll1g l11 ¡i in~ m · til:lla u :; l.sa111,; (i¡o lubhat-R ::a :.i n lng n i; m u:,.ika . Sila an¡;: mc:i }.ni~on;; pina¡;la¡Jil 11~ ihallg la- l~gm. G . f'abhm~ - wlka 111 Ma- yimin: pin;\gdaop gahan at pinag-ls;\ n g mga µa- n~'1rn pln. Ang bnihrng maku- !san:;: Jlnggon¡;: pam o.ma\o.gl n g lay na pag-ill>igall n a nai;l11lunoy .~::i. ,1;~1!~\1~~~e¡~;;~.ba1~.~1c;1~~~~~~~~~: :~,~~~~:~1\1.R1~~;~d~~X~~1J11 k~!l •H•- n~ k'll:>~ llH.lukan g kun.iukan- loni; ,<;:t lm 1.mg pa ll¡;id na i"o11 · Katapatan! . . . . : . :~ullapn n n¡; ban i; k_aht:ayaha1~¡; 1_is;1n¡c lunsod ~ la n gil. Ma¡;kasu mping - p:u - ang a t,lng pana nallg sa kagan :;ila, pagkata pos ni;- nui.hlglt na lJang badya nt Matln Consuelu. dahan n g kallksan al- llsang po i\~ kalala- r~a Cuns uelo, nang m agkakllulo. n asa pusud lll¡" ;ü:o. :<a akin~ ok ang pagl_1ahahantunga11 ng ng Naslsiy;1ha11 IY patuloy blnata sn n ayong lyon d?h.11 sa p::imamalag1 rito, m ahinang m~a slmulamg nalguguhll- lsan g manggaga mo~ sngot ni Rulll•11. n¡;n nl't biglan!!: at111 g rnga labl. l::i.waug-sala- Jmtol ng ~sa pani- wala!1;:- ~;:i.pn nalagan_ a ng akmg ;i1'¡'1 n nr ª. oi~sue o ang ma .N11 k.,,rar~ md1t.m ako ng lllil- pul'•J , s;1¡1a¡;k a'l 111a:uí.rlng h in- daJ ,<;lna_pa gkaa~Jl n~ ~ny~n¡; <1~lh11; 11a:;gaH11¡; k ung m1.l:!abii- cli ako m a11n14•.\'a ;+u ne m~:o 1:1 b~;~r 3;~1~1 ng~a lto~: na~lban ka~= sa niaranil naug taga-slyudad '.~::11 nakar ¡¡J.in c ~a k a nllan¡ na- ··- Kayo pala'y hindi lamang i~a11g anak ng slnlnr sa mu51t a, ku n dl n g Jahat n g a rte- tsan g maka 1a 1 Nak~h~dllr esa N,i ~k;1 \a l\·ai1 a1 1 slla. ~sa pani- wala!1;:- ~;:i.pn nalagan_ a ng akmg ;i1'¡'1 n nr ª. oi~sue o ang ma .N11 k.,,rar~ md1t.m ako ng lllil- pul'•J , s;1¡1a¡;k a'l 111a:uí.rlng h in- daJ ,<;lna_pa gkaa~Jl n~ ~ny~n¡; <1~lh11; 11a:;gaH11¡; k ung m1.l:!abii- cli ako m a11n14•.\'a ;+u ne m~:o 1:1 b~;~r 3;~1~1 ng~a lto~: na~lban ka~= sa niaranil naug taga-slyudad '.~::11 nakar ¡¡J.in c ~a k a nllan¡ na- ··- Kayo pala'y hindi lamang i~a11g anak ng slnlnr sa mu51t a, ku n dl n g Jahat n g a rte- tsan g maka 1a 1 Nak~h~dllr esa N,i ~k;1 \a l\·ai1 a1 1 slla. tun:1 y m1 llpru; ng buhay.
-·11- ~11 pamomaalam ng uHt!-unt.ing na¡;-mamaliw na sa pagtatapos r-ina ~ ng: au ~: . n g i:.:a ng nap<tga l na magh apon ay kapwa s!la n agu\antang bu- ~llt sa i~ang mal:\Um n:i p us-ka- Jimol 11a n c: mat~ m bad sa kani Ja n r. paningln a ng nakabustay 11a ka lans•w ni; kasawiang nag !:a~_a yaw sa ibabaw ng lrnbad na karilagan n g ctaigdig. Noon nila kapwa na kilala ang katotoha n a n n g ai;o.~ ng l:!uhay sa ka luni;kut:i.n. s;1 P~lithihlnagpls at k :op!thal í:in . N(; UNl'T ANG ~UlllllllOtl p<lllg 1111a r aw n g- kaullani; mallmll. •lla. pag-uusap ay siya ng nagblgay daan upang ma wa la na sa. ka nila ang: pal{pupupuan sa amukl na rln ng bi n a.t a . - Ang un a n g . tugt.uglng ka kat.haln ko :o>a nayoni; lto ay p:::tma magat:rn kong "MAR IA CONSUELO .. at Jk:;iw an~ a klng - naka - maglg ln g inspirnsyon. ngiting pagta ta pat n i R ub l!n , nang m insang makanllg ni' 'ª ang d;1la~a 11:\ :\!!¡; nu.nira!lug 1;¡; lll!!:i :•!;d ;•h"nin ni Hnl!:-n . llimli :1111: n;1 papa n~in V<l~ la!~it n¡: 1ng:i .vabag ·'ª kan - .\·:111~ likurau. Nakatu on a n i:: k;i nyam: '! Im it a .--._1 isang ma la - .. on :: U~)-nlLl! u agbigay sa kan;,·:t l1g i.~:> nt~ liho'l i~ang kahulugan n g l in:1l a \'.';t(!" l~a pagsan1ba sa i- .~an:; da kilang pag-lbig sa kan- )'all~ buhal'· ~:i ka nyang tu(t- !H~~:~~~t:l~:! t~~~~~~l' n~ mg::i. ".:• ~3g. N~ u ní. wala .~i~·t1.n:; na ri· nmg. An¡;: napapt1.kingi;an ni- y:i)· :•ni::: tin ig ni Ma rit1. Consue- ro - ~n~~~~;~a\l.ng ~/~~:~ª s~n~1~T~ m~~ ~ln~~~~anayán - nas ambit ni Na kas ugal M1 d;,imdami n ni pi;;~lnusugatan mo ang akin~ ~=~1)~~1~a~~~~~~l~~:~la a l pag- ~~~~~j,¡~~ ~:~;~:~ª~!ttag~~~ ~1~~1;~g ~:;;~;~:wa•:;~ n~~~~~I~~~ Nakalluhol ~a m :;a bunt.un¡;· _- Ano a n g iblb ninyon:;- sal!i - - In.uasahan_ kong l~ ind i_ k ayo 1u~g lgmg ma h~aya , .d1to sa. a - h m . G . Fal>lan? Bakit ka yo nng- hlninga n i Ruben ang m ga ka- tngan~ cli mnsamblt n g ken I blg na nlyang ,·an~ mga Jabí. ipahlwatig a11 r; iblnubulon g ng kanyans· puso. Itinut.-u la k si}'n ng pa gkaka l aou. Nadarama nl ·''ú llg sinus umbllla.n slya n~ k a - :'\lAl .l\·Jo n iy;o T inatanggap kong isang n1 a - lakln3" karangala n aklu:;: s:i.1·!Ji. Ruben, -malakas ang paglahlp ng dibdlb n i Ma 1·ia Consuelo. -Suball'!. ang k:alii- ~¡~:~lu~g? l~~al:~:ut~~:~lO~ l~~~~; pangt1.la n at UllkhalnJ t.-ugt u - Jtln , Mt1.napa:y maka babawu ni! in- mnlakl sa kalanyaga n ng: yong mga tagum pay sumunr :.w :m ( lnha: sa mi:-a ma ta ni Consuelo .. lbig ni· tKagandahan.I!' hmh m:: mo. naka- ~ •UI:: ma('!oallb. n ituni't l:ir;o.w11n. T &KPtl sa ··DR. RAl\ION SELGA'' ni- Sa m pa.ruih 11a 11i11ama halu n ni Dlrekklr Ot ta\·io Silos at ginag-a m pa n;an nlna ~::.ª~.~:;r.~:·~::r.~1:!~.:li~i~~!:d:1 ~:~,~~~j :::~ill:A.M;arti- ng :,i;u¡.; l:.ii k ung ubran¡; ¡,aiitu "ª inyu an~ d alin:: tln~gk na hindi t 1 faa kit ka nugsaliUt n g gn- dah a n g Jta h arap n iya . yon. ri sa kalauh a n u g i.:ausap. lu g - mmg- nayon . \\.a la 1lto a n g ka - i\l:i¡;and:• a n g inyon g .~a l11 a llJl' gayon ? Katha ni MARIO MIJARES LOPEZ (Buktatin ~ ¡,1ahina 15) 10 MAGA S IN NC. RJ\G ONG BUHAY a
May Mga Biyenang Kusang lumalayo Sa Mga Manugang Dahil Sá Malabis Na Pagti119ing Di Nais Mabahiran Ng Pag-aalinlangan lyan Ang Pinatutunayan Ng KuwentOtlg lto sa i¡:.m a gtatapat ug m:;a k;:J:;Jala·t. a l kalblg:i.n nlya . . Nay&yt1.mo~ n a. .~u lahat S:l n1e:a b1y~nan dahd sa m..1kJ.ririnir; sa ka nya lib:m pinli{:" ll~ ka n:va n¡::: puso )"la i=tik ~ak n :: 1irasau doo n lh:11.•;1w 11g sheU . 1tat 11lncl 11:1 pa gma rna.lasaktt . .. Slya 11~ nr:u,:a ni; 1~·')11 . JT1mll man n gayo'y lwnuluha. s a \;1ma11¡; n iya 1na 1a n1a n uooni:: un:l k u ng walang· malanklt ~a1111 niy:\ ila la g<iy iyon . H im1.· blyc nan .. ;;~:;~ ~:ii:~1 ~i':a::i:~~~ biycnan na~~·~~~u~:l¿a~~nfna ~~ ':.~~ -lkaw ans bahalR. kun¡: ~a- yan g asawa. Kung 11lya•y .mag ;in g t ugon im an ak paa no pa kaya? Muol m - ~·ang ma darama ang l'.alun5k u- t a n ng pagkaulila, marahU. ka- Siya raw ani,: IY.l.h¡ila ... Siy¡¡. pa g sila'y nagkaanak ni D<m ie l, la \o niyang madarama ang b.a p i- dl ng walang ina .. . Hindi la.haL ~a a~ ma1dudulot. fl1' kanya ol Da- n a ka · ng kanya ng Da kila at w a lanl:' kup;i.~ 11a ¡lal: -ihi:: ne l>;;\11# ma ta11;1t n1' kariilas ni:- 'buh:u · ang nalalarawan s;i. ilaa~. na lsanc t;u:1111 s~ "BA 'rA¡I; O P AG-IBIG'• ne l.\·s. llln:itampak dilo sina n o- ~f'llo d e la ftctli,. at Tcssie quintaua. sa Jlilnllmall;ib ni Oir r k lor Gre ( orlo l•crna.ndn. :111 nn~ nai:1 mo. - 1<:111\•;1. ¡il inib:l na ani; us~pan . . :1111; bah::ila sa ganilo, u gano- Sa lahat. na ka nyans •fü. ::an¡;gunl. Jagln¡: ltin utugon . . . M :1~~:Y:a~~~~Y::gtÜia~ ~1~n~ª~a~~a~)l:~~1.~~:01 ª~ª~ ~:~~;.Y sl~~n~ins11::::~~~~- K~~ ~~~~P~:~ª~~~·:~: :::!: ~: tAn glng tsang tna ng naernai:na- h al laman¡; ang makauunawa. Htna m1.1-' ng 1ta n ya i:Ht Tlanl;,i At sLya.'y nag!ng ullla na ~a lna., :;lmuhi ~~. kan yll.!'!:' JWgka ba t a ... pangh ig hn l'L kawal&.rlQ:- niga Jy1.111. Slnabl long mull.'3!1S: nadara m11. ntya . ka11ya n, kanyang blyenan kunog Nak11.titlg: slya sa ma laklng da- saan nga n a&lll¡;a mlL an g mgi< J¡¡_g na rupusag-pu~ag sa Ja ba - Jyon, ugur.n b anggang douii na dor. Hil!d! l!lya mallya k k un¡; la ri'! an g . IJ!r .. :11 !t.ln uro :'-l \¡a n · '"'~' a ?>¡; <.!apiil ~- ~ !ak !p 1•c: ~·a !Jgi11g!mJ!1g hlpu- l1l ?t~ na m a n Si'. 111<1 k1.~1tklt s:i. kanya. na la bo11g pa n'!1¡;il• ,.ng !&3.nc: luk lu k a n . a l pHa•lla J<. a1ya ng um11 t11 po tlleo. Huma h agulgo! l'.!lm; ls1. n11b~ob a n g kanyang ulo sa bi a ng sig nlyan5 plna~ .. al!~.op sa Jba - ma !alaka;; u a k:i.tol< :<a pmt u1m. haw tu: mesa . Lah a! ng km uk•1 ~ P;i.!a ga j• t:o;i. nl)'a Y malaon nang <1.y 11ag!ng kasallw a n~ mga t'.1kt.oJI; .vom nlyang i;a1n<1. ng looh 'lgrl - W • !yo11 n g k¡¡:nya.n~ p<ighlltb1 :;:a win sa ls1a, Yíl m nrli !''J ~!'!!~l!lsalcl! ni-. !Tin rli ni y:i m;i,llyak !rn!!'! !ca- fl! !n pa n !ya. na rlrl!!I&_ r ua n sly;> J\r.¡; Lnha ·r tul•1ya1• nan¡: ¡;•J t111íngna11. ni 111ulm1~ :;;i ka ny;mg plsngi. 81- N:og. ;1a l:t•am: M".'n~· illllg c.ol"as a n sa lbaba11.· ng 1iar;i<i1Jg shf'lí. 1'11 hiinlll: na patuloy ang Juti~•1.g ly•Jll uant; w11lang sag- ~~i~~ •. , "~~=)' ~~1~t:~g ~:~¡~~::~ ~\~·\U~~~'111~.~llG ··~~~it~~is ~~~~~ ~.~:.¡¡~~\~y~~;.1~',!:;~1.~ ~:~1·s1-~~~ ,.Lª;r~~111ª~~¡; ~~~~~·~y.,ª~~ ;:,~~ la_;-· ~n~ m e;_a k¡¡m;iy nito, ngu· n¡i... 11." m lug naroo11. .~a l~ant; µan ig n g llll!.yb;J.hay ~!tª:..1~·;a1~~1~~at; :~1~~c1.cl11¡;1~ ~1~yk~~y~~~~n~;1¡;~u~:i~~-~u~~ ::~ l ;~1~~1dn~~~~in~a1;!~ s~~:~~¡;: Bae;o SL}·a nagl.ng ~~~~Y n!~;a~~BB~:~nª;~:i~n~~ ::~a~~1:~f;~1~1~ª~~~~t.ab:'g; ª;1! ~~~J~g~~~~0.;11~~~it!·t "!~~~~" n~~: ~111ukakalla a11ig IJa~AY k na l \o n pa lcngkc . . Maga nda ang ora- tumulo lO n a yon. ~~ín~~:~!a·~Y~~~i~~~~~g~;ªfaº-· ~=Ít. 11:u~~t;: ~~~~~ !~~~= Ba kit ba ang lah~t 11'.; ~~~ ~'\!: k1:s1~a ~~.sa~:~aª~~~~l~i~: ;~o:~;a~;n,~~os1;a~ la~~~ k~~.~a~g~;:\~~:1~~1111:~~h~~ ~!u~~~~~lg n~i.b~~~t:~a~~g 11~:= ~not!t :;~ª~ªa~~~~'\P1~ingDa1:~~;Y n~~~ ~f:~:a~~:;'':t~Y:a~: ~~ak a~; ~~ara~~~~~!~. nn~y~:a P,~;;: ~~~~~ng bitmksan n;i niya a ng s lla ay karn ngkapa n - a ng :~~~~~n ~~m~iyapaa~oti~n~ª~i¡~~ ~~ol.am~~~ ~::~Y~~gk~::~~ ~;~~·t:a =~~~~o ~t;e~,~~-· kanyang bati. -Tuloy ltayo ... ;:rn ~ )>ag~:i mi t.. •u~glandai; ang rng:111. kany:lTui: hlbiu•1ng-diia ri .von. M11.Jrum nD.llb m1g~.ls1.klp 1<n!1g!!!a !"' l ~ Jt"a p~ .v pmagb1t.an 111.:--11 lak sa kan1ang damdamln. Ba - ~r. palul1.a sa k~nya.
:> i umang ti ~~;~~:::~d1~~ynagn:~::;: : ka n - : : lkasal. Magagandang kanya ng da mdamin . Mga bagay na n ng mc:a. 1yon. La.bls pa ka ramiha'y na nababotid niya ng ma lr:a.su.su- nga_ a n¡;: na¡;1ging p:i~a mn la - Kayo pala, Nanay. na nia.hah;'.lna p la ma n¡; sana sa 1- Y"" laglng pacbl·.lmut l.l;'.lng na.gmamahal. m~a bagay is arig nia unawa lng mga mal a n:rn; m:\alaala n i pu.so't isani; ta os na pa gmama- M~ny na a ng inga ku a ngka- hal ang t:mging rnakauuna wa ... Humlhlkbl na si Meny. Mala· pan g yao·y ne ip::ikila nlyang la - ha~ sa blyena ng ba bae. ka11abo.y kas a ng k::myan g mga. hlk bl. a ng is¡ine: kiming pa~papahiwa - Bakit ba niya pipl¡>:Uln? Walan~ <Bukla tin sa pahina 15) a n;~ Nt:muo a n, luha .~a kanya ng na t a ngi ng: Katha ni GLORIA VlllARAZA GUZMAN Makahagong BÍyenan LINGGO, ENERO 28, 1951 11
Gayun Na Lamang Ang Panggigilalas Ng Dalaga ljlang Mabatid Na lsang lihim Manananggol Pala Ang Binatang Sorbeterong íniibig Niya Nang Ang Sorhetero K u ~~a~t~ ~1~,N ka:iik~!~~ Kuwento ni FELICIANO C. EVANGELISTA 1r.i~~a::id~•;1~:ª11~:~ ~:1 ~=~ lplnnllwanag na iyon ni Rena- to, subali't ang lna nga na- man ay In&. Masukal din ang loob at ma'y luha sa mata nang lumlsa.n na ang bunso. sa inga walang saysay na da- sa. parang natatagpuan mo ang n1ablbtsang gamot sá kl- ramdá.mln." Katulad din na- man ng s.o. mga angkong ma· hlhlrap at anak-pawls sumlsi pot hálti.gáng bagny na lnllslp mo'> Joy ang aktng pag-aaraJ. ang maxamlng matatallno. Iblg kong malpaglJatu- Oayon pala uy ano ang ma- akln. Pagdatl ng ni Renato sa May Plnlgll man ng lna ay hindi nlla, doon nágtungo sa babay lna·, ngunrt lnáalaá\a kong ba- nalllhlm ang panlulungkot. nic ng k;i.nyáng plnsan sa Maria ti- to, isang blnatang sa Hr:i-llm ng -Kung slnasabr mong m:i.bu- naman ang ko.nyang a.sawa ay nut.uluyan noong slya'y nag karaUtaan ay plnlllt. 1gapang' ti, ay bakJI naman ako hindi malalayo pa s:i. kanyang plllnr, o.ara! ni; un::i.ng taon sa Batas. ang kalsa-lsa nlyang cnak. O'l- Klnabukli.s;i.n ay sinlmulan nl ang kanyang pag-aara.l hang- papayag? gang sa umabOt ng t.atlong taon buong Maynlla upáng makaklta ng sa Abogasya sa Manila Law Co- -ya- llege. Subali't nang mamatay m:i.ng hindi naman natln m au- - mapapasukán. Suball't nadulu- ang UnJa.ng ama na slyang .ha- ~bos marahll ang dalawampu't. lugong may plllt na ngltl. -Lu- gan na nlyá áng lahat. ng ka Jlgl ng kanllang t.ahanan, napl- lm~an_g kaban . ang d ~ l.awa m- muwa~ ka nt lpagpatuloy m•J wanlhan, mga bahay-kalakal at lltán ltong maghlnto muna ng' pu t -hma naman ay l'rlaaarl na· kung lyan ang marubdob mong pagáwáin, ang lahat. ay para- parang wala.ng mga bakante. pag-aaral at. halinhan áng yu- tlng lpagblll up::mg mayroon tn- mlthlln. sa pinto pa lamang ay blnu- maoag ama sa mgo. gawaln &a· yong knuntlng ku9i·altang nn- bukld. Klnallangan n\yallg 1- katago. slya ng mga baba- pa.gpatuloy ang nalwang gawa- in at. tunglr:uUn para sa kanl- la.ng mq:-lna. Maganda ang. a~lng lnllslp, mukha. Paano'y wala na n¡;a Clara na Bllang kat.unayan ay si Rena- ka hindi ka pumayag. do.U nlyang ang Ang lb!g kong sablhln, !na, yunman ay hindi Jlo lumut.JI. yáng go.lugarln ualh11anag ng blnata, Jkaw ang bahala, anak, Huwag kang mag-alaala sn buligi na . Iyon lamnng pala, e tl1 lkaw akin, loa, -pa lubag-loob na.- Jang NO VACAN.CY. Iblg nang masiraan ng Joob ni Renato. lb!g na nltong mag ballk sa Bulak, sa plllnc ng lna at huwag nang lpagpat.uloy ang isans taong nalalabi upang sl ya'y makapagtapos sa Abogasl ya. Suball't nanghlhlnayans na m~n :;lya, kaya't kahl't na m.l.ngg:'lg;i.wa ay humanap na lin siy:.o. m:isuyo na- m:\llg wlka ng anak. -Pag- :rng nrn!iusunod. Para kay Renato, ang gawa ln .sa bukld ay hindi mahlrap na gawain. Dlto slya lslnlláng, dtto siya lumakl, at sa gawaln sa buk1d hinubog s!ya't plnan dáy ng yumao niyang ama. Sa.· nay siya sa buk\d. Marunong slyang mag-araro at magsuyo<I Maruncng slyang magtudllng ng mahaba at matuwld kung t&nlman ng mgá gulay sa tu manr>.. Sa no.y slyang manakag. manalapang at manlsid ng mga kablbe sa llog. Marunong din naman ~iyan{!: ma¡;-:rnluwage. Anupa't walang gawalng mag bubuk.id t~ a hindi niya nalala min, ka1·a' L kbrnha man n~ Dlyos ~a kunilan~ ma&·lna :i.ng plnakamamahal nll:i.ng dalawa ~u buhay, ay napagpal11 rin ni !iUkaL Re11ato ang k_a.plrasung ua lupani; n~ ko.nllaug kab11hayan. ng mapapasukan .. Sa kany3ng pap.lalakad ay i r.abot slya ng mJtinding uhaw. Pagkátinaw naka· hintong magsosorbctu. lun'laplt iw at s.ika bumill upw.ng maka inom l<1mang. Hal>ang kumaka ln :i.y Unntanong ang l:ilaklng nagtltlnda. l>a ang hanapbu hay na itu, mama? -uslsa nlya. - Malakas din po naman. - - sa lsang M<1l:i.kas tugon naman ng tinanong. J<:ung mtnsan ay tumutubo ng 1ablnllmang piso nt kung lnln san n:i.man ay sampu. Iyon ngn tnibahong mahlrap. nn¡!'. buon~ p1nagkuku11:1.11 tam11n¡c . . Ginagala mo h:tlos Maynila. Isang gt1bl noong katatapo3 13.mang ng gllkau. napansln ni allng Msula na waring m:iy ntalallm na lnllsip :i.ne; kan yáng anak. '"N,r:ayon a y hindi na :iko 1nahihl,-an~ mutapial sa Jyo na Juiibli: l1ita. .. . ! .. .,.,.¡)¡;o 1u: l>lnatJ. (Kai:-andahlln.t loob nir mt:t nJk;olar;owatL ., .slll lsa n¡.: t:l K!'" S.I. " \' t::Nl'S" 111'. L\'N 113. pl11a mamah1l:ian ui Direktor :\1anutl S ilos. Sapblranap dlto nir m:ihabslaianr papel slna Lill:1 Dbon At Tt'o1h· fttl:irmlno) . r.:l Reno.lo sa kAU· sap nang marlnlg na tumut.ubo ng gayong h3.laga araw-araw nng pagtl!lnda ng sorbetes. Napatltlg HlncU nn k.:iy:i nnngorngal· J:mgnn p::i. ng sorbctero sa pi- nagkukuno.n nlnyo nJyan? -no.- ng mabuUug ~1~~;1~0~~ ~~~~~frisJ~1ta~enato. ba tayi. umanl ng mabut!" nala1apo~. :.~~~~~bul~~~l~~!;~~:~~/11º;~ -;~al~a~g 90:1,~~::;~o!!~~~~~ na-:--~~\a~~l :O~t-:n::ap~:l~l~~~ plt tay n ng ~~~~~~~n:i~nt;y:::bi!~~:~~:: f~i~1~1!~r.ayp~~~a~~~~~~;m~~~~= :~~a~~i~;nk:;lr~~8ngn~a~;a :~ ~nnJ.1!l~~j ko At kallangang ku- llmampllllg kaban. ina. P.¡::.i.w ni Renato. Ano &ng JnUsip mo. Rena~ to? -la nong ~a k:i.nya. -Hlmh m:in¡; tii;on ni ;tl!u¡~ :.l:l ria . nakakita .dd1·y Hindi pa ako Dah1l ang a.king pa¡;-an r_al, kundi.ml\: ;;,'amag k:yo sa akln, ubos nn ya um:1 :1sn akong malpapanhlk luwa.~ sa Maynlla at mngh&na;>- maáál"i mo nnng lpasnka kahlt natlng mallnls ang llma.inpung l>uhay upang maipagpatuloy kabang iyan . 12
. :iy 1sa n:i. l:o ua sa Ka-Andres. Ikaw na an¡r Klnabuknsnn l"in ¡o¡1 Rt'nato sa mga sorbetnong ang t~:i.ng pagknkat:i.on pani ' .C. bahalan¡:: pumart! .~n kanya . l\.IAGJ\SIN NC BAGONG BUHAY
nag~utulak ng lr.arlton ng sor betes. Alam nlyang alangan sa kányá ang hanap-buhay na 1- rnn, le1lu't kung aalagatalng Isa ;!yang tercer a1io sa batas, su nlya lkahlhlyang bali't hindi makita slya ng kanyang mga kamag-nr:il sapagkn.'t hindi na mun masamang hanapbuhay. Is.'.t pa·y iblg nlyang sa pama ng nrngll:\u man .~a looh nr, l;anyang kikltahl ay malhanda nn tsang bmrnn niy:-. ang kanyang pa11gmatrl kuia sa Manila Law Collrge. lamang LINGGO, ENERO 28, 1951 Mahal Ka Sa Akin ... (KllY Bella Nepomuceno ng Sto. Niño, Marlquina, Riz.al) Inaasahan ko naman, Re nato ... At kumusta na laman1 sa lyong !na, bagama•t hindi ko pa naklkllala.
LINGGUHANG ULAT SA KABUHA Y AN ni D. R. IÑIGO 14 MAGASIN NG BAGONG BUHAY
Makalaagowg. . . llúru¡tonr nr nua p. 1l) !i'~~'.nan¡ bulone sa kanyang an~u~~~is~~ta sanl· ~~~1~Y~~~~ na~!~~l~im~~~ ang mga plsn¡i ta~~ k~~niP~nnaar~~iag ~1ª1:~~i.~ ~~:~0~t 5~aª1:1~~n:"ª~a' ~~~~~ ~~sl~;r!~,c~~~~~~g ':!~~l~::.Y ang bago nlyang katatapos na pay ne blnata. "t nang cabl lamang alr.o san- tugtugln nang slya 'y maanya- rlnc Jyon ay lnlhandog ni Ru- -Nagdaan vll- daU, hindi ako magtatagal. _ yahan sa Jsang P.aglltlpong gl- ben ang kanyanc. nalikha nc MULA sa nakabukas na du- sa mga unang salita pa lamang nanap sa paarilang-nayon ng tugtugin, bilanc lsang alaala rungawan ng muntlng paaralan ng kanyang blyenan ay mullng mga batang nag-aaral. Sa pa- sa babamg itlna~angi ng kan- sa nayon ay natatanaw ntla umantak ang sugat ng kanyang lagay nlya'y lyon ang plnaka- yang puso at kaluluwa. Umln- ang dlbdlb ng kabuklrang nallli damdamtn. Naramdaman nana- malr.ulay na kasayahang nada- dak ang puso ni Maria Consuelo go sa llwanag ng Buwan. Naka panungaw rln sa kanllang mga man ni Menlng namumuo ang luhan nlya sapul nang slya'y sa loob ng kanyang dlbdlb. luha sa kanyang mga mata. ang nagklslap-klslap Maria Consuelo, ang buong pa- n a p!nllakang slnag nito, na bu- --ang plgU na plgll na tugoO: Umaklt ng m alaking pacha- nalangJn ng aklng kaluluwa. ong katahlmlkang naklklpagsu- nlya. -Umlnom muna kayo ng nga ng mga euro sa muslka sa Iklnatnlg ko rlyan ang mga hl- yuan sa mallnaw ngunl't ma kahi't ano .. magbakasyon sa nayon n!na Nakapaloob sa awltl ng iyan, panlngln Hall muna kayo sa kusina Maria Consuelo. pU.rilang lyon ang awlt1n1 Jpl- nalng n¡ a~ln¡ puso, ang aking h lnhln1 agos ng dagat-dagatang Huwag na . . Tala¡ ang na¡- narinlg ni Ruben sa pamama- mga kalun¡kutan a t pangungu- nakapallgld sa. nayong lyon. ullt na na1bun tun¡-hlnlngli si Ruben. At ang Huwag na . . Tala¡ ang na¡- narinlg ni Ruben sa pamama- mga kalun¡kutan a t pangungu- nakapallgld sa. nayong lyon. ullt na na1bun tun¡-hlnlngli si Ruben. At ang mamadali alto . . . Kaya rica la- 1Jtan ng kanyang Unatawag na lila, ang nllalaman ng a klng Makallang mang ako nadaan ay dahll sa "MUIC Vlolln:· damdamln at ang lahat ng di- bahay sa Llnggo, ka!langang kallangan raw nlya si Daniel SI .. . si DanJel na laman!{ po kaya ang magpunta sa inyo. -maga ralgal na magaralgal ang kanyan g tlnlg, at hindi na ~~~a~iJ:!~~~ s~k~akt~ ang Naramdaman nlyang mahlg plt ang pagkakahawak ng kan )'ang blyenan sa kanyang blslg, -Meny . . . Meny. may dlna ramdam ka ba? -ang t!nlg ng ~:nra;:a:~,a~:~ ay nagtagJay Napahfk bi na slyang tuluyan Oh. kung hlhlglt pa a ng pagka~ :i:!:.~~g lyon sa pagtatanong Ka na y . . _ Nanay . . . -ang ta ngtng ~amulas sa kanyang mga la b1. Ngur.l't ang kanyang ..Kayo k.a!ooba·y humih!yaw. IBukJatln sa pahina 191 Paglimot. tKan&rtonr nr nasa p. 101 tl~h.imik.a n sa kányin¡ karuwa gan. Datapuwa·t nagbabangon sa kanyang damdamln ang pa ngam ba. Nalsip nlyang maaa nng magdarqdam si Maria Con ' uelo at lturtng na ls;lng ka pangahasan ang lr.anyang gaga wtn .. Ayaw nlyang lto'y maghl nanakit sa kanya. Talos nlyang talus~Un~ ang damdamin niyon. Nagt.1mp1 ~1ya-n agpa katimpl­ at 1pinaubaya na 1a t1mp1 sa maluluwag na mang nlya paghinga .--sa lbang <iraw ko na Jpa lihwana¡: sa iyo, Marla Consue lo. kung bakit na ~abi kong .!,Í nusugáti~ mo ang aking puso ~ - wika mya na may bahagy::tng p:ing;m\!ata! r.g tmig .\i L\Iarla Consuelo sa m ukha ni Rubcn. na ma. y at pag-aalinlangan pagtataka !'lapatiug ISl:\tK.-\~ AT J ... INABOTELYA NG NALIKHA ni Ruben an~ a W!ling sa " Maria Consuelo :nga ~a bi 11g kanpng pagpupu l ª '· niya ar.i; : un:i~· na damdam1n11 na- Sa1:a ·r rn atioa<:1:a:.11 .$an 1Jlliguel Brewer~ Tah:1nan n" m ~ :.o t'rocl uklon" ma.•· Mat.auas na l ' ri S:1pul Soan~ 1890 k.1palo~!J ~a t ug·!lr;ir.g l"J ---------------------------~ '.l:\GGO. F.'.\EHO 2X. 1951 15
M G A ni Ruben. -datapuwo."t t uloy n apakala plt ng aklng alaala sa na1 papatuluy ~á a gos ng b\l.· hay n a nakapa1111d sa lyo at sa akln. Nadarama kon g ang pln t!g ng mga \yon ay nariyan la mang sa tapat ng lyong puso. Ma ria Consutlo. Gayunman . la Jong kailangan ko a ng sapat na lakas n g loob upang pakihara pan ang katotohana n g nag·pa parllag sa katapatang lbig igu po ng kalungkutan. dusa at paghihinagpls. M o D A Mal ungkot na malungkot an g a n yo ni Ma ria Consut lo. Hindi m an la ng maka1anya k sa kan ya ar.g Jalo pang paganda n a n R pagandan1 kulay n¡ t a n awln ng kal!kasan. saman1a la n g ma tahlmlk n:i bWTiaball ang pang gabing_ slmoy n g hangiff sa pa. mamaalam ng marlkit n a kaga na pan n g pagtatakipsilim NanlalaOo sa luha ang kan ya11g mg~ mata. Matamang t l nl t lgan n1ya an~ mukha ng ka usap. Nakabakas ang kalungku - • tan· sa mukha ni Ruben. ng u- ~~~~·~,.~'.ndl nakalla kay Maria pa-~~o s~º¿~g~~~~ikl~~ft~~: ~:~lak!~~~-~~~lokaluLna:~~~an ~~~ ~~t ~!~ll~~~~gngl:~ ª~~g d':t~:~~~ k;nya ng m~a mau Hindi ~!ya ns: buhl\y. matlwa ~ay . Sa tuwlna'y sumisl· rabian gld ang oantnlklp n~ kan yang ria Consuelo Baklt. Ruben, m ay roon k:i x- bang dlna r a mdam? Hindi mo Na.cunita ni Rubtn ~~ ~~~"n~ga:aª~:a:o"nlg ~~~!~~Pi;; ~~~g na~~:g~tb~1l~k ar~; ~~Y~~Ía~ ~~~d~b. u~:~!~~ng a~~t k~~ya~~; b PAOKATAPOS n e dalawa n ii tlwasay at puno Na i _laa.ta . nlya a n g ma rlklt na r:~~· k~~l~~:"~!rlr~~~ k::a~~= b~:ª;albia~ª~~a~~~~!.rº~n'~1 :~= sa m ustka? - ~: ~:.:~8.ang mga pagtatanong ~f~irn!tª;ar~~s:ª~~lb~~an~!~n: ~~ltk~~~an~ªpa~:i~l~-u ~!~;.~ nu~ fi: ~~~-s~=l~u~~od~ul~~i~ag~~: ~~~agla~~1k~ª~ nª;~,~:;~;:n!Y~~~ banat:i. ng: kanya n~ Luglu¡:! n . t agumpay a t ng Jsang maluwal- KAAYAAYA an~ h apon¡;; ya- ha tlng karanasan ng k a n ya ng an1 tlnlg ni Ruben, -lpinak!- ni l natlgmak sa luha a t nalu· klusap kong •mangyarlng ip.iklt nod sa kalun~ku1 a n a n g wakas. mo lama n g ang !yang mga ma- ta! lblg kon& sa mga s,rnda - ling 1to•y malkubll ko sa l)'Ong: m1a panlngín ang mapangan.u MATA.AS na ang slkat ne a- Sa nakatambad na kula:i ng Anr tugtu¡ ln u a wiling ··MA· na la b ln g m agsasaad ng lsan:; r a w nang magban ro11 s n ka n - pacdarl.plthapong Jumillkha n g RI A CONSUELO"' a y na1lng 1- ma~q.alay at ciarubdob na ha· yan g hlhl1án al Ri.aben. M.agda- maga,ga nda ng llhm ne m1a pu· sang maJaklng karantta la n u ngarln1 nakapaloob n Munu· m a g halos n a h indi man la ng nung·kah9y ay mapayapang 11- kanyang mga tag umpay ". si- &lnr lnlhand og ko sa lyo. ·-basai¡ :a~0~8ak!:~¡~~bl'naangta;~.su~~~~ miiblg, 00· umllbig s\ya ? Ma ria Consutlo.. ix- -vil- on pag··l blg. n ang sln unda ng natanaw nl na Rube n at Ma r i¡:¡ n tng n1 m uslka c .onsue lo ang dlbdlb n g k abu- k1 ran~ nagt a lamplnw sa abu~ Naglng t a mpu la n ng p a gh a- r ga at papurl an g bago ng llk- h a ng: tugtugln ni Ruben f'a· a n~ k a nyan g blan. Nala1hala ··-. .an~ paha- la.r a_wan sa lba"t mlt'a anak ni En. Ang hgan- ni Rubtn. na tKndl lnul! ~ a nr yagan. Kahapon Jama ng sa ga- dáh.i.n at J¡:a.yumla" n lto·1 ~ji-fa paglil:akaUtlg u n a b~ ay lsa n g plglng a n g kan 5111 ~~/'no pa ang dapat kong ga- ~!~S:- a~11~a~~":raªrrincon~i;:i~ fy~~~~~ln:ki~!:~i~lbb~~sa~tlr~~ ~~"~u~~c~mahang : .. LOVERS siya gabl. naplkJt haq maJlitp n a ldslap a ng JM.Uk.\Lng nagla ro u m ga mata ul Marla C91'1ueio . N1unl"t- a n¡ Mari.a_ Con s utlo sa ~atotollanán. mulubog na Ar aw. kan7aog mga n¡Itfy na11- altn- T~naJ' 'Clá- ltiti.ng- lba ang dala· yaya.ng katapatan a t kallnlsen ga k a ysa 1J,án1ang naklla la nang ng d a mdamln. Ngay_on plya h lgl1 n a kllala si hlnfll: llwa nag ng untl-untlng h1-- Maria Consutlo . . . - simu la lumulubog Ha j a n . .. nalil:a plklt na a- sa m~a all:)at n a ka"ya- nang Araw. hindi ko man bu kh ln yang dlnaluhang handog n alalaman mo ang- ¡. Sandalln1 napipi ang man¡IJ- ying puso. n¡un l 't d i n iya m aá- aking buong dlna ramda m a t llll:h.a n1 tugtugln. Napatamba d arlng pallgayahln llo sapaeka't l'lllslp. Ngun1'1 pas.masdan mo s a kanya ang 1sang kaia n da· magka lba ang ka n llang da lgcUg ang d a h a n-daha ng p a gla lah o PARA pa ng n agu lantang mu· la sa lsan g pagkaka1uloc si Ru- ng Hwa n a¡¡: n g Araw at a n1 d i- h a ng tpi nagli hl mga bula ll:lak:. _Lalong maganda m a haha<1lánga n1 pagsu n gaw bt n nan1 tumane:eap siya ni: ~ - ~1 Ma ria Consut lo kung Jto·y - Ma f ia Consut lo. patawarln n g mukha . ng gabl. _May pa- san1 líh am ng pagbati. n a k111- ;~~k8api~~tb;~ª:i~~anat n:ali~~s;~; ~~a a~~~! ~a-;J~ahi~~;pa:~i1~;~ ~J:~~~~~~gib:~~h':::~~~t":ay1~!; ~~k~!~~n~r~~mp~:~~,~~a~~1~k~~= oh . ? a- ~~ ~aª~~11~a:ia;:iiiap. Anang is:rng ~1í;3an1~i~~i;1i~~!w ~!in~;~kak~~ ~ik k8utn~:;::,.~:~.lgl';¡~11~ap~~ ~~tp~~tak:~a<1?a ralal al sala. at ptnakallt>lc n ¡ taos sa kan- yak knn¡ sa talulot ng n a glnaga lawan. ~ygoªngmit~;:ni~;;~/~~ál!l:;1 :;~ Svmungaw a n~ mi,:a !uh a Hindi k a na kumibo riya n ay mana tili sa pai;luh a ang I·. ma ta ni Maria Consu l'lo. Pa- ~~~~i?~ap~g~ta~~~n~n~in~~~:~~a~ :~b~~1 '1c;~~~~~d d~~d:~i~i.ka ta - ~~be~g d~~=~a~ª~~~~~a~:a~i; yang kagandahan. na ako sa pagkakaplkit! Sól hina bali ki1a, ltuhen s• ~1°::a:gak0ta:~;""r!:~am~i';:~ pa n; tagumpay sa h inaha r ap ~=li=~~.:r~: ,,¡¡:~~~i'takno~; batiin din. k.a ya napllita n a · kon f s ulaCa 11 ka. Tila kakahapon lanr pi· 16 MAGASIN NG BAGONG BUHA Y
nactqpo &ayo .u. dalo ne ianr lul11:&s nr di sJn.asadyanJ ka n . a t ·tia bang lumalayo naman slnungallng ! pap.ak.i.taon. NrunJ'l nalturo sa panln1ln ni Ruben Fabla n mo sa akln a nr ni ~uhay sa atine pa lir id. ay na kada ra ma slya ng kaslya- Nadama ko s.a pilinr mo a n c ha n .sa ka nya nk puso pag ka'L I· untlng nllUl l.UlOd n1 ·kata h1m1- namang tugon ni r 1ora. - lKHi'Y na kaslnun¡a llncan. -Al su mga Jabt n g dalasa a y lc ina . -Nacslnun¡ aling m an a ko sa wad an g una n¡ hallk n~ p~¡ ­ luttotohanan anc mga ba;on¡ mapapalad, lyo. Flora. lyo·y Jsang matamls lblc. IX) ~11:~:,~u"~i: ~5::.:b:::1-ib!! ~~t~i:ªª1pin~:r;ª :i~:0:ª;~~:11~11; ,...._,,D .. 1"'"N_G_G_,.I N,,..... .. J iyonr me a bunluni:-hininga. na di maka panl nl nd iga n sa Gayunman, ang ka timpian ng magkalbang dalgdlg n a kanllan g par· l bir na iyon ay namala· ginagala.,·an . rinr na .. abadba sa kblap nf akinr nlf;l paninfinf ltinan· Iyan dlli nr p.2.flipas nr mea va~·. ang kallgayahan ko. ang ma· Pinanthlhina )'anran ko ang klta kan g umaa.,·lt ng t~gum: kalinisan a.t ka ta patanr nau· pay sa sarlll mong daigd1g na wi sa. isang pancarap lamang. na¡bukas ng pinto Sil tyon{! pu· llmalis k:t sa amini na~·on .~o : - nagaga la k n lya ng usa! sll ;:~l wa~~~li si~:m::~ n~:; b:isn.11 na llnglg. 1X 1 nacpaalam sa akln. S r unn HUWAG MAICIPAGSAPALARAN Maria Consuelo . . . ' ~:0 1;:!, h~~!n~ª d~:a"::!~·.:~ :::~~o :~:~,. ::~s':::~:~n ~; pagmama hal sa nilikha nr hi· rlt na ma pa,para ya k.a~·sa talagang inaasahan ko. An-r Mataman namong ptnag-ara lan panahon a )· di marunon~ ng binata. Pagil:ala pos ma batid m a1hinta1. Sina bi 111.o sa iyon' ang buong pangya.yarl ay wa· batiin m o rin ako, parka"t bu· rlng nakaslllp ng matlbay na ki.s ne ia bi a y haharap na sandlgan · si Renl\to sa pa_gta ako sa bagonr buhay upanc tanggol, kaya "t lsa 1\g ngtti ng JlmuHn al taUkuran anll' ma- kastyahan a nc ptn amllaylay sa 111.ukulay na sandallftf na nea- labl. at an1 v.:ika : ::~~a~alln ka pwa n Ang Sorbetero cKaruirnnr n,; nUA 11. Ui ·- Akala ko"y kung gan i)ú "ª" ~\~~-~ ~~1gusa1~¡:0~~º\oo;:ana~;~; M.\RI.\ r o NSt:ELO Tinding. Pag·aarala n ko n~a ­ maya n ~ gabl ang a sun\onr. llo 11.t buka.s ay t u1ur ua n ko n~inan r.c mea decl~ racionl!~. kayo lik~~~1~:LR1~·~~.mNgaª0J:a°:ga~: ti:!:g~:;~::1a111~¡1~a ª¿~ ~~~~~1~1~ a ti ne Paalam. . xll- .U SIUNG BINIBINGI SAANIUN UlUSIN NAlllNG HULI U' INfONG MGA PABILIN ka nya1:g may gumuh it na tinig sa kata· IC.il•'.: maghó111anak1t. Flo111. hlmik3.n pagclidili·dlli nang at a n~ b!ro sa dalaga --~uwag L;.long n apa m ah.Dl si Rena10 ka y Flora . Halos hi ndi n aka l11- po lot: ~a buon¡; magda ma ~ An¡¡;: n a til\ a1 ma la pt~ nang matapos paJa n¡ ltl na 1iini;:rng. a J'lf. ka.~al! - -a: na )lagulo.ntan: ~orbet ero ay u.a nc ma~ a m•n~ · .~·i R11ben. Nakalim u1a n niyan!', gol ' ~i ya>y na sa h an . ! imulan na Propesor . Jo: an~a looti ng slmba - t<;ane: dun1a1ing an¡¡ a ra w ng paglllitis a y cayon na la ma ng ng a ng ka¡t"a lakan nina Flora na ng pag · lisa ng dalawa ng pusong ma luwag na m aipagta nggol ni sa harap ng nag- Renato ang ka nila ni; wapln nakahth<><.I n ín ingnin g na Da mbana ay un- Noon na klla la '\l na saksihan ni li- unti nama ng pumapalaot a ng Flora an g kahusap,n g abuga do r:ia ganda n~ t ugluging alia s ~e­ CONSUELO.. b1yulin n~ d akila ne manglillkha q ¡ tson ~a ~lu sika. Ang ta t h:>y g:llak na ¡;a la k n :i si Ruben Fablan . na sinasa llwan sa alpa umuwt kina Flora .lt doo~ pa ang bm at.a. ng maramine ~ in! ¡: n¡: m~a ba- nlya)ra hae sa koro r.i: ~imbahan sa ka· Pagka pana ngha ll ay .~a sine a n11. ctnlaga bannan. n! Rena10 at mal uwag na ma n sa luob na iplnagkaüwa la n1 alin @: T¡¡)din¡i s uelo sa awlo ng, 1y1mg hl ncli !'la s ir a ma n ay ib1g m r a1: •i .-;1 R e · !:lago sa ka nyan!! pa ndl nig a y nalo na . o a ni; k at 11 l ~d 11 1 R.o:: iiagsimula a ng h i nd i ma.lmpat nato ang ka nyang. m;-. ~ i i: g m :i · na luha sa kan ya 1111; mga ma ta . n u~ an ~ . mpmi"t m e:i hi h a ng kasiyaha n iyon Sa katahí m ik an~ ··MARIA ni Renato Escobar sa nato Sorbetero. na hlnlhilis i:lnapa na ngh ali Sa pa g karl rn~ 1·.: :i1a1·i:\ Con · ~~t ~: ~~~.:;~ª~~¡~¡~~-~ :::~ t ~~ ~~ ;:~~~ ~ !ii~.~~ :;~i:~i,~i~ r:~; ti1 :::~ :~11~~,: !~1 !~~: ~ ~:~;:¡~l ~~l!:\.~:'.~~;-~11~~-1 1'.·:·i~i11pl~>~ ~~~~11~~·~1:;~· s~ª~~~~'.7ln¡; s.1 m<¡a ~~;;·;~'.~~- 1?~;, 1::~· 11 .. trn .;; J., hi ng Ji- m;h~~i~-~~~ n~~: ~;;~,'.li ,,:;:\r,, ":;:: I NllBIG KITA. foÚGllG 1AGArAMAHAGI; 61S O A SM A RJ ,f;IA!J SAl .. ES e PAUTS
l'llONt:: :l
'!~
31 s
:n\:u:...:
bi :
·
.'
17
PAHALANG 1 Ulo ng tubo ng tub1g 5 Klnasundo 13. Pangalan ng A1 llstang na- 1 PAL41SIPAN ng BAGONG BUHAY 14 Mapansln 1 ¡¡ ~Jf~:;~.:1~hº~. pamabR- glng prlnsesa 14. PaghaBk sa kamay 15 Anak ni Zeus 16 Anyaya 17 Alejandro 18 Paiwang-sabl 19. Plnlpigil para slyasatin 21 Uri ng daong noong mga lááng Koreano 30. Kutkot 31 Supol ng asin 32. Sagpang 33. Dallt 34. Sugo 35 Darang 39. Sasakyang pangmadla 4f'.Í Fangalang babae 43. Ligllg ·O. Landas sa pagitan ng mga tanim 30. Kutkot 31 Supol ng asin 32. Sagpang 33. Dallt 34. Sugo 35 Darang 39. Sasakyang pangmadla 4f'.Í Fangalang babae 43. Ligllg ·O. Landas sa pagitan ng mga tanim ika -8-1 O siglo 22 Bakas ng apoy 23 Ang sabi 25. Lortsang panlunsad ng ka- wal <panUUk sa lnglesJ 47 Dragong maraming ulo f8. Gasgas 50. Napagdaanan 52 Unnng kataga ng isang ka tutubong kanta 26 Katig 27. Pondo thuling pantii;:1 29 suman sa dahon ng niyog 55 Makinang pamanday 32. Tira ng lblnayad nlla 56 Llgld 5'1. Panagdai;: na pantig 59 Palayaw ng babae 61 PangaJang intslk 36 Naglng hene-ral ng hu.kbo 27. Pondo thuling pantii;:1 29 suman sa dahon ng niyog 55 Makinang pamanday 32. Tira ng lblnayad nlla 56 Llgld 5'1. Panagdai;: na pantig 59 Palayaw ng babae 61 PangaJang intslk 36 Naglng hene-ral ng hu.kbo 27. Pondo thuling pantii;:1 29 suman sa dahon ng niyog 55 Makinang pamanday 32. Tira ng lblnayad nlla 56 Llgld 5'1. Panagdai;: na pantig 59 Palayaw ng babae 61 PangaJang intslk 36 Naglng hene-ral ng hu.kbo 37 Ukit 38. Dahong panlinis 39. Antala 53 Pagdaan sa pagitan rhuling, 66 Tinakdaan 40 Lupain ng arabya u Sakay 1huling pantig¡ 42 Bugbugin 1 unang pantlg J 43 Pangunahing lutuing pilipi- 44 Asín pantigJ 56. Imasa " Kapltal ng Yugoslabya 60. Pulutong 61. Simarong baka 62. Likldong magaan pa sa tu- 67 Pares na kasuutan PABABA Substans!ya ng langis Daang-bakal Ihimig 3 4 Pangatnig sa magalan~ 46. Kalat 1unang tatlong Ut1k1 blg 48. Magaang kilos 1huling tat- 63 Pastang panlinis sa ngipin long t1t1kJ 64 Ang Dtyos ng paglblg. ayon 49. Paputukan 1unang pant1gJ sa metolohlya ng grlyego 51 Tahipan 65 Nakaraan Awit Bayan sa Kablte Bahagi ng mukha Me.tatas magsalita ldabog 9 10 Maklnarya ng komunista 11 Pananong ng bagay 12 Dala sa ulo •hujlng pantig1 Nagsipallllfo sa PAlAISIPAN noong Enero 14 1018 Prudcncio. Sampalok, Maynila Emilio Rivera - Fellsa Caniza.res - M¡icalt:>lon. Quezon 3 Celestino Maulanin - .¡ Gnc. Gloria s. Buen;n·entura - Carmona, Kabite Tnngo~. Navn!a<. Rilill Rosa M. Anrlres - W A Jone~. M;d;ibon. Riz~I M"<:-'i.-•tan~e..aP >'ila n~ \¡~al;iw;ine buwan_:'! w>.bn·~ i>ayiltl na ~u-kr;¡H1.vo11 ne Panl1ng:::o ne RAC<>NG BUHAY. lpadab "n;: l;ih;;\ n;: ''1 PALAISIPAN. Maga:.in no::- BA- GONC; Bl"llAY. 920 Lepanto. Sampalok. Maynila. Gowo n9 mgcr Prhp111cr perro ser mgoa Pl/1pu1a PHILIPPIHE MATCH CO., LTD. 1 Ang. nH:a 1pdd<1dalang ,,,got na w~l" ,., J"'"~"l"n n~ PAl.Al- An::: mg,, n><g,;1µ"n"lo "" s.¡ 1'1\- Sll'AN :.y hint11 u;ohdh.'.llagah<1n LAISlrAN n<1 wdh ¡Mng t¡itlong huw'•n <>n::: nJk."diliJ><" º"~l' m:ilalh,11;:, muli.) ll"º~"l"" "Y h1nd1 maaar,n~ 18 MAGASIN NG BAGONG BUHA Y
---=~---- na iio !)a~'t lnJaltala kong na sa h:inging malaJangn@.p mo, g:ln mo 11¡;-ou1a .. •:u• ,.,.. '"'""'" llgayong . . . id... ~kaº~f,~; ~~~l~a:!';P~!ª~~~a:~ :! ~;~~: ~~t:~:~. a~ªsadarl~~f~ ~~n~º~f!a~:gpa:uª~io~ªdnaYªn~~; sa halos ng llagay na malapit sa patpat na kurus. nan~ sa gayan. nng hallmuyak nitong paiilang- ' ko ang pag-lblg na ldlnaralnc mallwan3;tan mo n a ang Jahat Malapos mong tlklupin ang Jang .ay lhatid sa akln ng h:l- mo pagka't. hindi ko na maka- ay hUW'llJ mo na sana nkong kasaysayang !to ay pag-ukulan ngin doon sa llkod ng mga ulap yan~ timplln' pa a ng lahat. t Karu~t.c:mc rig nasa p. 9l klnalalagyan kong lto dlto kawalang-hanggan. Ngayong lyo hahamapin pa pagka't sayang mo sana knhl't malkling dala - na kinalalagyan ko. Mula noon ay nagmahajan ;~m~~!~g ~!~;d~~m~:~~~m~:¿ ~~'.n A~n~::~~tga:i~~¿!~iw;.' R~l:~; pu~~~~· R~l1~;dg~gi:~ng hªu~:~~ ~~~~.d1~1~;1~1:?o k:o~~ iraºb~; ~~: ~:s~kba~~b!~al~h:: ~: ::~~al~a:: ~~~i-~r~t~ s~ª~1:nd~:~:~~ala3~ ~~~at(~n~~n\lm~~i~sa3~R na~ªn~!~;¡ unm1big at ~agma;iahal 1~ª ?;º· lbig at pa<>mamahal Sa tuwina·y dalawin mo lamang san:-t an:?. sa i~·o 11!'. t::.os h;rnggang s:i wa =~gp ~;r:~~!1~ na º~~ng ~~a·~ sasapllin; mo ako Pagka"t ako"y aking lun1ang libingan. Sabu- ka~· 1X) ' naglng sullranln ko. Magkaya- kap natlng hina rap ang katoto- hanan ng buhay. , Sa pagmamahal mo ay nada- • ma ko ang walang hanggang kaligayah.rn. .'\ng banal mon¡:: pag-lbig ay slnuklian ko naman m; katapatan. Suball't sa t11wl na·y nababallsa ako. Sa gltna ng kallgayahang Jdlnudulot mo sa akln ay d!nadalaw rin 11ko ng bagabag. Tumututol ang a king budhl na magpa tuloy t11yo sa gayong pagmamahalan. Hin di ko maatim na dah!I sa akln ay mawasak ang maganda mong kinabukasan. Subali't p1nakallblg klta, Ro lando, at ang malabls mong pagpapal'i:'l.laga sa akln ay nag lpagwalang ba· anyaya c1pang :i.ala ko an¡z \ahat at plkit-ma tang sa matlmyas mong pagmamahal. Nguni't sa pagllpas ng mga araw ay nada rama kong wala rlng pagba bagong napganap sa ak!n!> )lagkatao. Ako pa rln ang da tlng ako na bulaklak nz bahay· allwan, a t sa mga p.,,¡:kulp at pagllbak ng mga tao 'J:¡ naka karamay patl na n¡r mal!i:ls at maranl?al mong pagkat•n. palukob Ang lahat ay matitlis kú, Ro lando, suOali"t hindi ko maba bata na ikaw ay maparamay sa aklng kasawlan. sa mga pag-ag lahlng ipinupukol sa akin n~ mga malablga. Kaya·t mapalt man sa loob ko"y plnag-aralan kong Jayuan kita. Nllis:i.n k!ta sa kab!la ng malabls na paghi hirap ng ak!ng puso. Lumayo ako sa iyo, hindi u - • pang lu;11imot. kundL upang da kllain :u.~ mataoat mong pa11: lblg at ang banal mong pag pupunyagi sa aklng kapakanan. Nalalaman kong sa glnawa kong paglayo ~a !yo ay namuh! ka at kinasuklaman mo ako. at marahil ay inakala mo rlng p! nagtaksllan klta sa likod nit kabutlha;ig-loob na ipinamalas mo. Ang paglayo ko, Rolando, ay hindi pa;;tataksll n1 hindi ka walang utang na loob. Hindi. Rolando. Inliblg at mlnamahal kit.a, Rolando. at hanggang sa hullng sandall'y naging mata pat ako sa pagtatangi sa Jyo. Iy:m :i.ng dahllan ng aklng ~ Tbe Pause That Refreshes on 1heAir'' Ginq-ampaoa.n nlna BIMBO DANAO ,,_ · CHARITO NAVARRO ITlNATi\.J"\IPOK S I LIEOPOLDO SILOS AT ANG KAN\'ANG ORKESTA ~ v..~''''~'~ NGAYO~ sa DZRH Tuwing lillf90 - 8:00 N. G • . paglayo. Rolando! Nauunawaan mo na kaya ako? At npyonc maba tld mo na ang lahat. Rola ndo, ay mallcaya MAY PAHINTULOT MAGSABO'l'ELYA 1 •·
~aqalagang if(ayamannn ukol - sa qtnaqarnp nn knst11nqan MAKlNIG SA "REMOTE CONTROL BROAOCAST'.:. .NG. Ne:VEN..\ SA ATING "MOTHER OF PERPETU.Kt· HELP" SA KAGA>'DAllANG LOOB NG KATUBUSAN CIGAR & CIGARE'ITE FACIJ'QR.Y, INC., SA HIMPILANG DZPI TUWING MIYERKOLES BUHAT SA IKA-6:00 HANGGANG IKA-6:JO N. G. AT BUHAT SA IKA-7:·00 .HANGGANG IKA-7:30 N. G. AT "KAPITAN BAGWIS'' SA DZFM TUWING MIYER KClT ~ -!o.'J' SABADO IKA-8:00 HANGGASG IKA-6::t0 N. G.