ANG SIMBAHAN NI JESUCRISTO NG MGA BANAL SA MGA HULING ARAW • SETYEMBRE 2015 Kabilang Din sa Isyung Ito Ang Mag- anak: Isang Pagpapahayag sa Mundo Setyembre 1995-Setyembre 2015 Pagtatanggol at Pagprotekta sa Tradisyonal na Kasal, p. 12 Pagpalain ang Inyong mga Anak sa Mas Pinatatag na Pagsasama Ninyong Mag- asawa, p. 18 Isulat ang Batas ng Kasal sa Ating mga Puso, p. 24
"Hindi baga ipinagbibili ang limang maya sa dalawang beles? at isa man sa kanila ay hindi nalilimutan sa paningin ng Dios. "Datapuwa't maging ang mga buhok ng inyong ulo ay pawang bilang na lahat. Huwag kayong mangatakot: kayo'y lalong mahalaga kay sa maraming maya." Lucas 12:6-7
Liahona, Setyembre 2015 MGA MENSAHE 4 Mensahe ng Unang Panguluhan: Mga Pamilya at Panalangin Ni Pangulong Henry B. Eyring 7 Mensahe sa Visiting Teaching: Mga Banal na Katangian ni Jesucristo - Makapangyarihan at Puspos ng Kaluwalhatian TAMPOK NA MGA ARTIKULO 12 Kailangan Kayo ng Panginoon Ngayon! Ni Elder M. Russell Ballard Tatlong paraan para maisuot "ang buong baluti ng Diyos" at sumali sa digmaan ngayon. SA PABALAT Harap: Larawang kuha ni Cody Bell. Panloob na pabalat sa harap: Paglalarawan ni David Stoker. Panloob na pabalat sa likod: Larawang kuha ni Craig Dimond. 18 Pagpapala sa Ating mga Anak sa Pamamagitan ng Pagpa- patibay ng Ating Pagsasama Bilang Mag- asawa Ni Lori Cluff Schade Ang kalidad ng pagsasama ninyong mag- asawa ay nakaka- apekto sa inyong mga anak nang higit kaysa inyong inaakala. 24 Ang Templo at ang Likas na Orden ng Kasal Ni Elder Bruce C. Hafen Sa pagsunod sa orden ng kasal na ibinigay ng Diyos kina Eva at Adan, ang mag- asawa ay maaaring maging katulad ng Tagapagligtas. 30 Mga Hanbuk ng Simbahan - ang Nakasulat na Orden ng mga Bagay- bagay Ni Elder Per G. Malm Gusto mo bang malaman ang iyong mga tungkulin? May ta- nong ka ba tungkol sa patakaran ng Simbahan? Nasa mga hanbuk ng Simbahan ang mga sagot. 36 Hindi Nag- iisa Kailanman sa Sierra Leone Ni Norman C. Hill Sa kabila ng mga pagsubok sa ka- nila, alam ng mga Banal sa mga Huling Araw na ito na naaalala sila ng kanilang Ama sa Langit. MGA BAHAGI 8 Notebook ng Kumperensya ng Abril 2015 10 Ating mga Tahanan, Ating mga Pamilya: Panalangin - Regalo ng Isang Ina Hindi ibinigay ang pangalan 40 Mga Tinig ng mga Banal sa mga Huling Araw 80 Hanggang sa Muli Nating Pagkikita: Pagdalaw ng Tagapagligtas Ni Pangulong Lorenzo Snow S e t y e m b r e 2 0 1 5 4 1
M G A Y O U N G A D U L T 48 44 Nadama Ko ang Kapangya- rihan ng Pagbabayad- sala ni Jesucristo nang . . . Ibinahagi ng mga young adult kung paano nila naiangkop ang Pagbabayad- sala ng Tagapagligtas sa kanilang buhay sa paghahanap ng kapayapaan, pag- asa, at lakas. 48 Kultura ng Pananampalataya sa Guatemala Ni Lisa López Ang pagiging aktibo sa Simbahan at pakikisalamuha sa iba pang mga Banal ay nagpapala sa buhay ng young adult na ito. Tingnan kung makikita ninyo ang nakatagong Liahona sa isyung ito. Hint: Ano ang pakiramdam ninyo kapag nag- babasa kayo ng Aklat ni Mormon? 2 L i a h o n a M G A K A B A T A A N 50 Paano Tunay na Magsisi Ni Elder D. Todd Christofferson 51 Poster: Hangarin ang Tubig na Buhay 52 Mananatili Ba o Susunod? Ni Melvin Rondilla Kinailangan niyang magpasiya: pasayahin ang kanyang pamilya o sundin ang Panginoon. 54 Maaari Kayong Magbago Ni David Dickson Sa paaralan, tulad sa buhay, ang inyong nagawa o naabot noon ay hindi kinakailangang siyang magtakda ng inyong potensyal sa hinaharap. 56 Hindi Taga Sanglibutan Paano ninyo masusunod ang utos ng Tagapagligtas na ma- nahan sa mundo ngunit hindi maging makamundo? 59 Tuwirang Sagot 60 Sulit ang Seminary! 62 "Nalaman Ko sa Aking Sarili" Ni Travis Searle Ang Seminary ngayon ay nagbibi- gay ng dalawa pang paraan para mapalakas ang inyong patotoo. 64 Ang Bahaging para sa Atin 54 M G A B A T A 73 66 Mga Bagong Scripture Figure ng Bagong Tipan: Ang Alibughang Anak 67 Ang mga Lider Nating Kababaihan 69 Magandang Ideya 70 Puzzle ng Pamilya ni Lindsay Ni Jill Hacking Ipinaliwanag ng tatay ni Lindsay kung paano naging kagaya ng pagbuo ng isang puzzle ang family history. 72 Quiz tungkol sa mga Kuwento ng Pamilya Ni Carolyn Colton 73 Natatanging Saksi: Paano ako makapagpapakita ng kabaitan sa iba? Ni Elder Dallin H. Oaks 74 Masayang Makatulong Ni Amie Jane Leavitt 76 Oras para sa Banal na Kasulatan: Ang Sakramento - Isang Paalala tungkol kay Jesus Ni Erin Sanderson 78 Para sa Maliliit na Bata: Isang Bagong Damdamin Ni Francislaine Urquidi Farfan Vasser Habang binabasa niya ang Aklat ni Mormon kasama ang kanyang pamilya, may nadama si Gabriel na hindi pa niya nadama kahit kailan!
SETYEMBRE 2015 TOMO 18 BLG. 9 LIAHONA 12569 893 Internasyonal na magasin ng Ang Simbahan ni Jesucristo ng mga Banal sa mga Huling Araw na inilimbag sa Tagalog Ang Unang Panguluhan: Thomas S. Monson, Henry B. Eyring, Dieter F. Uchtdorf Ang Korum ng Labindalawang Apostol: Russell M. Nelson, Dallin H. Oaks, M. Russell Ballard, Richard G. Scott, Robert D. Hales, Jeffrey R. Holland, David A. Bednar, Quentin L. Cook, D. Todd Christofferson, Neil L. Andersen Patnugot: Joseph W. Sitati Mga Tagapayo: Randall K. Bennett, Craig A. Cardon, Christoffel Golden, Larry R. Lawrence, James B. Martino Namamahalang Direktor: David T. Warner Direktor ng Operations: Vincent A. Vaughn Direktor ng mga Magasin ng Simbahan: Allan R. Loyborg Business Manager: Garff Cannon Namamahalang Patnugot: R. Val Johnson Assistant na Namamahalang Patnugot: Ryan Carr Publications Assistant: Lisa Carolina López Writing and Editing Team: Brittany Beattie, David Dickson, David A. Edwards, Matthew D. Flitton, Lori Fuller, Garrett H. Garff, LaRene Porter Gaunt, Jill Hacking, Charlotte Larcabal, Mindy Anne Leavitt, Michael R. Morris, Sally Johnson Odekirk, Joshua J. Perkey, Jan Pinborough, Richard M. Romney, Paul VanDenBerghe, Marissa Widdison Namamahalang Direktor sa Sining: J. Scott Knudsen Direktor sa Sining: Tadd R. Peterson Disenyo: Jeanette Andrews, Fay P. Andrus, Mandie M. Bentley, C. Kimball Bott, Tom Child, Nate Gines, Colleen Hinckley, Eric P. Johnsen, Susan Lofgren, Scott M. Mooy, Mark W. Robison, Brad Teare, K. Nicole Walkenhorst Intellectual Property Coordinator: Collette Nebeker Aune Tagapamahala sa Produksyon: Jane Ann Peters Production Team: Connie Bowthorpe Bridge, Julie Burdett, Katie Duncan, Bryan W. Gygi, Denise Kirby, Ginny J. Nilson, Gayle Tate Rafferty Bago Ilimbag: Jeff L. Martin Direktor sa Paglilimbag: Craig K. Sedgwick Direktor sa Pamamahagi: Stephen R. Christiansen Pagsasalin: Maria Paz San Juan Ipadala ang mga suskrisyon at mga katanungan sa Manila Distribution Center, at ang mga balita para sa Dateline Philippines sa Liahona sa Area News Editorial Committee, Ang Simbahan ni Jesucristo ng mga Banal sa mga Huling Araw, Temple Drive, Greenmeadows Subdivision, Quezon City 1110, Metro Manila, Pilipinas o sa PO Box 1505, Ortigas Center, Emerald Avenue, Pasig 1600, Metro Manila, Pilipinas. Numero ng telepono 635- 9183. Halaga ng suskrisyon sa Pilipinas, P86.40 bawat taon; P4.00 bawat sipi, maliban sa mga natatanging labas. Ipadala ang mga manuskrito at tanong online sa liahona.lds.org; sa pamamagitan ng koreo sa Liahona, Rm. 2420, 50 E. North Temple St., Salt Lake City, UT 84150- 0024, USA; o mag- e- mail sa: liahona@ldschurch.org Ang Liahona (salitang galing sa Aklat ni Mormon na ibig sabihin ay "kompas" o "panuro ng direksyon") ay inilalathala sa wikang Albanian, Armenian, Bislama, Bulgarian, Cambodian, Cebuano, Chinese, Chinese (pinasimple), Croatian, Czech, Danish, Dutch, Espanyol, Estonian, Fijian, Finnish, German, Griego, Hapon, Hungarian, Icelandic, Indonesian, Ingles, Italyano, Kiribati, Koreano, Latvian, Lithuanian, Malagasy, Marshallese, Mongolian, Norwegian, Polish, Portuges, Pranses, Romanian, Russian, Samoan, Slovenian, Swedish, Swahili, Tagalog, Tahitian, Thai, Tongan, Ukrainian, Urdu, at Vietnamese. (Ang dalas ng paglalathala ay nagkakaiba ayon sa wika.) © 2015 ng Intellectual Reserve, Inc. Lahat ng karapatan ay nakalaan. Inilimbag sa Estados Unidos ng Amerika. Maaaring kopyahin ang teksto at mga larawan sa Liahona para sa angkop, di pangkalakal na gamit sa simbahan o tahanan. Hindi maaaring kopyahin ang mga larawan kung may nakasaad na mga pagbabawal sa credit line sa gawang- sining. Dapat ipadala ang mga tanong sa Intellectual Property Office, 50 East North Temple Street, Salt Lake City, UT 84150, USA; e- mail: cor- For Readers in the United States and Canada: September 2015 Vol. 18 No. 9. LIAHONA (USPS 311- 480) Tagalog (ISSN 1096- 5165) is published monthly by The Church of Jesus Christ of Latter- day Saints, 50 East North Temple, Salt Lake City, UT 84150. USA subscription price is $10.00 per year; Canada, $12.00 plus applicable taxes. Periodicals Postage Paid at Salt Lake City, Utah. Sixty days' notice required for change of address. Include address label from a recent issue; old and new address must be included. Send USA and Canadian subscriptions to Salt Lake Distribution Center at address below. Subscription help line: 1- 800- 537- 5971. Credit card orders (Visa, MasterCard, American Express) may be taken by phone or at store.lds.org. (Canada Poste Information: Publication Agreement #40017431) POSTMASTER: Send all UAA to CFS (see DMM 707.4.12.5). NONPOSTAL AND MILITARY FACILITIES: Send address changes to Distribution Services, Church Magazines, P.O. Box 26368, Salt Lake City, UT 84126- 0368, USA. Mga Ideya para sa Family Home Evening Ang isyung ito ay naglalaman ng mga artikulo at aktibidad na magagamit sa family home evening. Narito ang dalawang halimbawa. "Hindi Taga Sanglibutan," pahina 56: Isiping basahin ang karanasan ni Elder Perry sa pagpapasiya na humingi ng isang baso ng gatas sa pagtitipon ng mga negosyante. (Para sa reperensya sa kanyang kuwento, tingnan sa pahina 57.) Bilang pamilya, talakayin ang naisip na mga paraan para hindi maging makamundo. Halimbawa, ano ang maaari ninyong gawin kung mag- pasiya ang isang grupo ng mga kaibigan na manood ng hindi angkop na pelikula o tumingin sa pornograpiya? Paano kayo tutugon sa taong nanghahamak sa inyong mga paniniwala tungkol kay Joseph Smith, sa kasal, o sa batas ng kalinisang- puri? Habang sinasagot ninyo ang mga tanong na ito bilang isang pamilya, isaisip ang halimbawa ni Cristo. "Isang Bagong Damdamin," pahina 78: Matapos basahin nang magkakasama ang artikulo, maaari ninyong talakayin kung paano nangungusap sa atin ang Espiritu Santo. Gamitin ang mga banal na kasula- tan tulad ng Mga Taga Galacia 5:22-23 (nagpapadama ng pag- ibig, katuwaan, kapayapaan, pagpipigil, kaamuan, pagpa- pahinuhod, pananampalataya, pag- asa); Juan 14:26 (nagtuturo ng katotohanan at nagpapaalala); Alma 19:6 (pinapalitan ng liwanag ang kadiliman); Moroni 10:5 (nag- hahayag ng katotohanan); D at T 6:14-15 (nagpapalinaw ng isipan); 8:2-3 (nagbibi- gay ng mga ideya sa isipan, ng damdamin sa puso). Isiping ibahagi ang personal na mga karanasan nang maramdaman ninyo ang Espiritu Santo. SA INYONG WIKA Ang Liahona at iba pang mga materyal ng Simbahan ay makukuha sa maraming wika sa languages. lds. org. Bisitahin ang Facebook. com/ liahona. magazine upang makahanap ng mga ideya para sa family home evening, mga tulong para sa lesson tuwing Linggo, at mga inspiradong mensahe na maibabahagi ninyo sa mga kaibigan at pamilya. [Facebook page sa English, Spanish at Portuguese lamang.] MGA PAKSA SA ISYUNG ITO Ang mga numero ay kumakatawan sa unang pahina ng artikulo. Aklat ni Mormon, 78 Anak, bata, mga, 10, 18 Araw ng Sabbath, 42 Bagong Tipan, 66 Biblia, 59 Espiritu Santo, 78 Family history, 69, 70, 72 Gawaing misyonero, 36, 41 Halimbawa, 4, 56 Jesucristo, 7, 44, 51, 56, 76, 80 Kabaitan, 73 Kadisentehan, 59 Kapatawaran, pagpapatawad, 44 Kasal, 12, 18, 24 Pagbabalik- loob, pagbabagong- loob, paniniwala, 41 Pagbabayad- sala, 44 Paglilingkod, 40, 74 Pagsisisi, 44, 50 Pagsunod, 50, 52 Pamilya, 4, 12, 18, 24, 70, 72 Pamumuno, 30 Panalangin, 4, 10, 41, 43, 54 Pananampalataya, 10, 36, 48 Pornograpiya, 12 Potensyal, 54 Sakramento, 76 Sakripisyo, 24 Seminary, 60, 62 Teknolohiya, 12 Templo, mga, 24 S e t y e m b r e 2 0 1 5 3
M E N S A H E N G U N A N G P A N G U L U H A N Ni Pangulong Henry B. Eyring Unang Tagapayo sa Unang Panguluhan Mga Pamilya AT Panalangin Minsan, habang magdamag akong nakaupo sa tabi ng kama ng aking ama, nagkuwento siya tungkol sa kanyang kabataan. Ikinuwento niya ang pagma- mahal ng kanyang mga magulang sa mahihirap na pana- hon at ang pagmamahal ng kanyang Ama sa Langit at ng Tagapagligtas. Nalaman ko na mamamatay na siya sa sakit na kanser, kaya hindi ako nabigla na paminsan- minsan ay napaghahalo niya ang kanyang damdamin para sa kan- yang Ama sa Langit sa pagmamahal at kabaitan ng kan- yang ama sa lupa. Madalas sabihin ng aking ama na kapag nanalangin siya, parang nakikita niya sa kanyang isipan na nakangiti ang Ama sa Langit. na magbibigkis sa mga pamilya - dahil ang batang si Joseph Smith ay nanalangin nang may pananampalataya. Natamo niya ang pananampalatayang iyan sa isang pamil- yang nagmamahalan at tapat. Dalawampung taon na ang nakararaan ibinigay ng Panginoon sa mga pamilya ang payong ito sa "Ang Mag- anak: Isang Pagpapahayag sa Mundo," mula sa Unang Panguluhan at Korum ng Labindalawang Apostol: "Ang mga matagumpay na buhay mag- asawa at mag- anak ay itinatatag at pinananatili sa mga alituntunin ng pananampalataya, panalangin, pagsi- sisi, pagpapatawad, paggalang, pagmamahalan, awa, gawa, at kapaki- pakinabang na mga gawaing panlibangan." 1 Itinuro ng mga magulang niya sa pamamagitan ng halimbawa na manalangin na para bang kausap niya ang Diyos at na sasagutin siya ng Diyos nang may pagmamahal. Kinailangan niya ang halimbawang iyon hanggang sa huli. Kapag matindi ang sakit, nakikita namin siya sa umaga na nakaluhod sa gilid ng kama. Napakahina na niya para ma- kabalik sa kama. Sinabi niya sa amin na nagdasal siya para itanong sa kanyang Ama sa Langit kung bakit kailangan niyang magdusa nang husto gayong sinikap niya palagi na magpakabuti. Sinabi niya na dumating ang isang magi- liw na sagot: "Kailangan ng Diyos ng matatapang na anak." At nagtiis nga siya hanggang sa huli, nagtitiwala na siya ay mahal at pinakikinggan ng Diyos, at tutulungan siya. Naging mapalad siyang malaman ito noong bata pa siya at hindi niya nalimutan kailanman na laging malalapitan ang mapagmahal na Diyos sa pamamagitan ng panalangin. Iyan ang dahilan kaya itinuro ng Panginoon sa mga magulang, "At tuturuan din nila ang kanilang mga anak na manalangin, at magsilakad nang matwid sa harapan ng Panginoon" (D at T 68:28). Ang ebanghelyo ni Jesucristo ay naipanumbalik na - kasama ang Aklat ni Mormon at lahat ng susi ng priesthood Dapat tayong magpasalamat nang lubos sa pamilya ni Joseph Smith ang Propeta sa pagpapalaki sa kanya. Hindi lamang ipinakita ng kanyang pamilya ang pananampa- lataya at panalangin kundi pati na rin ang pagsisisi, pag- papatawad, paggalang, pagmamahal, awa, paggawa, at kapaki- pakinabang na mga libangan. Ang mga henerasyong susunod sa inyo ay tatawagin ka- yong pinagpala dahil sa inyong halimbawa ng panalangin sa inyong pamilya. Maaaring hindi kayo makapagpalaki ng isang mahusay na lingkod ng Diyos, ngunit sa pamamagi- tan ng inyong mga panalangin at halimbawa ng katapatan ay matutulungan ninyo ang Panginoong Jesucristo na ma- kapagbangon ng mabubuti at kasiya- siyang mga disipulo. Sa lahat ng mapagpapasiyahan ninyong gawin upang tulungan ang Panginoon, panalangin ang magiging pi- nakamahalaga rito. May mga karaniwang tao na, kapag nanalangin sila, nabibigyang- inspirasyon nila ang iba na maunawaan kung sino ang kausap nila sa kanilang pagda- rasal. Maaari kayong maging katulad ng mga taong iyon. Isipin kung ano ang magiging kahulugan niyon sa mga kasama ninyong lumuluhod sa oras ng panalangin ng pa- milya. Kapag nadama nila na kinakausap ninyo ang Diyos 4 L i a h o n a
nang may pananampalataya, lalakas ang kanilang pananampalataya para makipag- usap din sila sa Diyos. Kapag nanalangin kayo para magpasalamat sa Diyos sa mga pagpapalang alam nilang dumating, lalakas ang kanilang pananampalataya na mahal sila ng Diyos at na sinasagot Niya ang inyong mga panalangin at sasagutin din ang kanila. Mangyayari lamang iyan sa panalangin ng pamilya kapag narana- san ninyo iyan sa personal na panala- ngin, nang paulit- ulit. Patuloy pa rin akong pinagpapala ng isang ama at isang ina na nakipag- usap sa Diyos. Ang kanilang halim- bawa sa kapangyarihan ng panalangin sa pamilya ay nagpapala pa rin sa mga henerasyong sumunod sa kanila. Ang aking mga anak at apo ay pinagpapala araw- araw ng halimbawa ng mga magulang ko. Ang pananampa- lataya na ang mapagmahal na Diyos ay nakikinig at sumasagot sa mga panala- ngin ay naipasa sa kanila. Makalilikha kayo ng ganitong pamana sa inyong pamilya. Nawa'y magawa ninyo ito. ◼ TALA 1. "Ang Mag- anak: Isang Pagpapahayag sa Mundo," Liahona, Nob. 2010, 129. IPAGDIWANG ANG IKA- 20 ANIBERSARYO NG PAGPAPAHAYAG TUNGKOL SA PAMILYA "Ang Mag-anak: Isang Pagpapa- hayag sa Mundo" ay nagtu- 1. Pagtatala ng mga tuntuning naka- paloob dito na may espesyal na ka- 3. Pagtatakda ng partikular na mga mithiin para maisagawa ang mga turo ng mga alituntunin na angkop halagahan para sa kanila. (Tingnan tuntuning iyon sa kanilang buhay sa ating panahon ngayon tulad kung paano ito ginawa ni Pangu- at maibahagi ito sa iba. noong una itong ihayag noong long Eyring nang may panalangin Setyembre 23, 1995. Isiping anyayahan sa mensahe sa itaas.) ang mga indibiduwal o pamilyang 2. Pagtalakay kung paano sila mapag- tinuturuan ninyo upang ipagdiwang papala ng bawat tuntunin ngayon ang ika- 20 anibersaryo ng pagpapaha- at sa hinaharap. yag sa pamamagitan ng: S e t y e m b r e 2 0 1 5 5
MGA KABATAAN Gawing Mas Taimtim ang Panalangin Itinuro ni Pangulong Eyring na mapagpapala ng matibay na ugnayan ninyo sa Ama sa Langit ang inyong pamilya. Mas mapapatibay ninyo ang inyong ugnayan sa Kanya kapag ginawa ninyong mas taimtim ang inyong mga panalangin! Narito ang ilang ideya para magawa ito: Bago manalangin, isipin sandali ang gusto ninyong sabihin. Isipin ang mga bagay na gusto ninyong itanong o lumiligalig sa inyo - maaari pa nga ninyo itong isulat para hindi ninyo malimutan. Gamitin din ang sandaling ito para alisin sa inyong isipan ang mga nangyari sa maghapon para makatuon kayo sa magigiliw na pahiwatig ng Espiritu Santo. Kung hindi makatuon ang isipan ninyo habang nagdarasal kayo, subukang ilarawan sa inyong isipan na nakikinig ang Ama sa Langit. Maging partikular sa mga sinasabi. Gayundin, maghintay nang ilang minuto pagkatapos manalangin para makinig sa mga pahiwatig ng Espiritu. Maaari ninyong isulat ang inyong mga impresyon sa inyong journal. Alalahanin na ang panalangin ay tinatawag na "isang uri ng gawain" (Bible Dictionary, "Prayer"), kaya huwag Ang Ama sa Langit ay Mahal Niya kayo! Alam Niya ang inyong pangalan. Pangulong Henry B. Eyring, Unang Tagapayo sa Unang Panguluhan, "Patuloy na Paghahayag," Liahona, Nob. 2014, 73. mag- alala kung kailangang praktisin ito o parang mahirap ito! Ang pagsisikap ninyong manalangin ay makakatulong sa inyo na magkaroon ng ugnayan sa Diyos na magpapala sa mga henerasyon. MGA BATA Isang Paalalang Manalangin Itinuro ni Pangulong Eyring na mahalagang manalangin na kasama ang inyong pamilya. Maaari kayong maging halimbawa sa inyong pamilya sa pamamagitan ng pagdarasal araw- araw. Maaari din ninyong ipaalala sa inyong pamilya na sama- samang manalangin araw- araw. Gupitin ang kard sa kaliwa at ilagay ito sa lugar kung saan ito makikita ng inyong buong pamilya. Sa ganitong paraan maaalala ninyo na nais ng Ama sa Langit na makarinig mula sa inyo! Y E L G A B K C W D A H C L A V I N N A W A R A L A L G A P
H C O L B H C R N E H L R A C I I I N , Y A T A P A G M A S A L U M O R A Z A L S S U S E J N Y A H U N B A S A L U M E Y L A T E D I M E N S A H E S A V I S I T I N G T E A C H I N G Mapanalanging pag- aralan ang materyal na ito at hangaring malaman kung ano ang ibabahagi. Paano pag- iibayuhin ng pag- unawa sa mga banal na katangian ng Tagapagligtas ang inyong pananampalataya sa Kanya at pagpapalain ang mga pinangangalagaan ninyo sa pamamagitan ng visiting teaching? Para sa karagdagang impormasyon, magpunta sa reliefsociety.lds.org. Mga Banal na Katangian ni Jesucristo: Makapangyarihan at Puspos ng Kaluwalhatian Ito ay bahagi ng isang serye ng Mga Mensahe sa Visiting Teaching na nagtatampok sa mga banal na katangian ng Tagapagligtas. Itinuturo sa atin ng mga banal na ka- sulatan na "tinanggap [ni Jesucristo] ang lahat ng kapangyarihan, maging sa langit at sa lupa, at ang kaluwalha- tian ng Ama ay nasa kanya" (D at T 93:17). Sinabi ni Elder M. Russell Ballard ng Korum ng Labindalawang Apostol na sa kapangyarihang ito ni- likha ng ating Tagapagligtas ang langit at lupa, isinagawa ang mga himala, at tiniis ang pasakit ng Getsemani at Calvario.1 Kapag naunawaan natin ito, madaragdagan ang ating pananampa- lataya kay Cristo, at mas lalakas tayo. Kapag gumagawa at tumutupad tayo ng mga tipan sa templo, bi- nibiyayaan tayo ng Panginoon ng Kanyang kapangyarihan. Sabi ni Linda K. Burton, Relief Society gene- ral president: "Ang pagtupad ng mga tipan ay nagpapalakas, nagbibigay- kakayahan, at nagpoprotekta. . . . Kamakailan ay nagkaroon ako ng bagong kaibigan. Pinatotohanan niya na matapos niyang matanggap ang kanyang endowment sa templo, na- dama niyang nagkaroon siya ng lakas na labanan ang mga tuksong nahira- pan siyang labanan noon." 2 Nagpatotoo si Nephi tungkol sa kapangyarihan ng tipan "Ako, si Nephi, ay namasdan ang kapangya- rihan ng Kordero ng Diyos, na ito ay napasa . . . mga pinagtipanang tao ng Panginoon, . . . at nasasandatahan sila ng kabutihan at kapangyarihan ng Diyos sa dakilang kaluwalhatian." (1 Nephi 14:14). Karagdagang mga Banal na Kasulatan Jeremias 51:15; Apocalipsis 1:6; Jacob 4:6-7; Mosias 3:17 Isipin Ito Paano tayo napapalakas ng kapangyarihan at kaluwalhatian MGA TALA 1. Tingnan sa M. Russell Ballard, "Ito ang Aking Gawain at Aking Kaluwalhatian," Liahona, Mayo 2013, 18. ng Diyos? 2. Linda K. Burton, "Ang Kapangyarihan, Galak, at Pagmamahal sa Pagtupad ng Tipan," Liahona, Nob. 2013, 111. Pananampalataya, Pamilya, Kapanatagan Mula sa mga Banal na Kasulatan Puspos ng matinding habag kina Marta at Maria, muling bi- nuhay ni Jesucristo ang kanilang kapatid na si Lazaro sa pamama- gitan ng kapangyarihan ng Diyos na taglay Niya. Dumating si Jesus sa tahanan nina Marta at Maria makaraan ang apat na araw na nakalibing na si Lazaro. Nagpunta sila sa libi- ngan ni Lazaro, at iniutos ni Jesus na alisin ang batong nakatakip sa pasukan nito. Sinabi ni Jesus kay Marta, "Di baga sinabi ko sa iyo, na, kung ikaw ay sasampalataya, ay makikita mo ang kaluwalha- tian ng Dios?" Pagkatapos ay nagdasal siya sa Diyos Ama at "sumigaw [sa] malakas na tinig, Lazaro, lumabas ka. "At siya na patay ay lumabas, na natatalian ang mga kamay at mga paa ng mga kayong pangli- bing." (Tingnan sa Juan 11:1-45.) Ginagamit ng Tagapagligtas ang Kanyang kapangyarihan upang tubusin at palakasin tayo. Mada- ragdagan ang ating pananampa- lataya sa Kanya kapag naaalala natin na Siya ay puspos ng ka- pangyarihan at kaluwalhatian. S e t y e m b r e 2 0 1 5 7
"Kung ano ang sinabi ko, ang Panginoon, ay sinabi ko; . . . maging sa pama-magitan ng sarili kong tinig o sa tinig man ng aking mga tagapaglingkod, ito ay iisa" (D at T 1:38). NOTEBOOK NG KUMPERENSYA NG ABRIL 2015 Habang nirerepaso ninyo ang pangkalahatang kumperensya ng Abril 2015, magagamit ninyo ang mga pahinang ito (at ang mga Notebook ng Kumperensya sa darating na mga isyu) upang tulungan kayong pag- aralan at ipamuhay ang mga itinuro kamakailan ng mga buhay na propeta at apostol at ng iba pang mga pinuno ng Simbahan. P A N G A K O N G P R O P E T A T A M P O K N A D O K T R I N A Ang Biyaya ng Diyos ay para sa Lahat "Ang biyaya ng Diyos ang ating dakila at walang- hanggang pag- asa. "Sa pamamagitan ng sakripisyo ni Jesucristo, ang plano ng awa ang tumutugon sa mga hinihingi ng kataru- ngan, 'at nagbibigay ng daan sa mga tao upang sila ay magkaroon ng pananam- palataya tungo sa pagsisisi' (Alma 34:15). "Ang ating mga kasalanan, bagama't Naniniwala sa Kasal "Wala pang nakakaisip ng mas ma- gandang paraan para palakihin ang susunod na henerasyon kaysa sa isang tahanan ng kasal na mga magulang na may mga anak. . . . mapula, ay maaaring maging simputi ng niebe. Dahil ang ating pinakama- mahal na Tagapagligtas ay 'ibinigay ang kaniyang sarili na pangtubos sa lahat' (I Kay Timoteo 2:6), naglaan siya ng pasukan sa atin tungo sa Kanyang walang- hanggang kaharian. . . . mga pangangailangan sa ating pana- hon kaysa rati. Bilang isang simbahan, nais nating tumulong hangga't kaya natin upang makabuo ng matibay na pagsasama ng mag- asawa at pamilya at masuportahan ito." "Kailangan nating ipaalala sa ating sarili paminsan- minsan, tulad noong maalala ko iyon sa Rome, ang naka- papayapa at nakapapanatag na ka- totohanan na kasal at pamilya pa rin ang mithiin at uliran ng karamihan at na hindi tayo nag- iisa sa mga panini- walang iyon. Mas mahirap balansehin ang trabaho, pamilya, at personal na "Ngayon at magpakailanman ang biyaya ng Diyos ay para sa lahat na bagbag ang puso at nagsisisi ang espiritu. . . . Elder L. Tom Perry (1922-2015) ng Korum ng Labindalawang Apostol, "Bakit Mahalaga ang Kasal at Pamilya - sa Lahat ng Dako ng Mundo," Liahona, Mayo 2015, 41, 42. ". . . Dalangin ko na maipakita natin ang ating pagmamahal sa Diyos at ang ating pasasalamat sa kaloob na walang- katapusang biyaya ng Diyos sa pagsu- nod sa Kanyang mga utos at masayang '[nag]lalakad sa panibagong- buhay' (Mga Taga Roma 6:4)." Para sa iba pang mga artikulo tungkol sa doktrina ng kasal mula sa kumperensya ng Abril 2015, tingnan sa Boyd K. Packer, "Ang Plano ng Kaliga- yahan," 26; Linda K. Burton, "Magkasama Tayong Aangat," 29; at D. Todd Christofferson, "Bakit Dapat Mag- asawa at Bumuo ng Pamilya," 50. Pangulong Dieter F. Uchtdorf, Pangalawang Tagapayo sa Unang Panguluhan, "Ang Kaloob na Biyaya," Liahona, Mayo 2015, 108, 110. 8 L i a h o n a
MGA SAGOT PARA SA INYO Bawat kumperensya, ang mga propeta at apostol ay nag- bibigay ng inspiradong mga sagot sa mga tanong ng mga miyembro ng Simbahan. Gamitin ang inyong isyu ng Mayo 2015 o bisitahin ang conference. lds. org para makita ang mga sagot sa mga tanong na ito: Naniniwala ako sa Pagbabayad- sala ni Jesucristo, pero paano ko magagamit ang kapangyarihan nito sa buhay ko? Tingnan sa Dale G. Renlund, "Patuloy na Nagsisikap ang mga Banal sa mga Huling Araw," 56. Paano ginagawa ang mga assignment ng mga mis- sionary? Ano ang magagawa ko para mapadali ang Para mabasa, mapanood, o mapakinggan ang mga mensahe sa pangkalahatang kumperensya, bisitahin ang conference. lds. org pagbabago ng estado ko mula sa pagiging missionary tungo sa pagiging returned missionary? Paano ako ma- pagpapala sa pagdalo sa seminary at institute? Tingnan sa M. Russell Ballard, "Ang Pinakadakilang Henerasyon ng mga Young Adult," 67. Paano ako magiging mas mabuting ama? Tingnan sa Larry M. Gibson, "Pagiging Ama - ang Ating Walang- Hanggang Tadhana," 77. Ano ang kakaibang mga pagpapala ng mortal na katawan at ng buhay sa lupa? Tingnan sa Joseph W. Sitati, "Maging Mabunga, Magpakarami, at Supilin ang Lupa," 126. MAGAGANDANG KUWENTO MULA SA KUMPERENSYA Ano ang mas umaagaw ng ating pansin kaysa sa isang magandang kuwento? Narito ang apat sa maraming kuwentong ibinahagi sa kumperensya: Bakit hindi alam ni Sister Yazzie ng Chinle Arizona Stake kung gaano karami ang mga apo niya? Ibinahagi ni Sister Yellowhair ang di- inaasahang sagot. - Tingnan sa Carole M. Stephens, "Ang Pamilya ay sa Diyos," 11. Madula at matapang ang paglalarawan sa kuwento ni Marie Madeline Cardon, isang dalaga na ipinagtanggol ang kanyang pa- nanampalataya bilang Banal sa mga Huling Araw noong 1850 laban sa mga mandu- rumog sa Alps ng hilagang Italy. Isa siyang halimbawa para sa atin ngayon. - Tingnan sa Bonnie L. Oscarson, "Mga Tagapagtanggol ng Pagpapahayag Ukol sa Mag- anak," 14. Basahin kung paano pinagpala ng mga handog- ayuno ang pamilya Turay noong digmaang sibil ng 1991 sa Sierra Leone. - Tingnan sa Henry B. Eyring, "Hindi Baga Ito ang Ayuno na Aking Pinili?" 22. Ang kuwentong ito ng katapangan, pag- asa, at pagsunod sa liwanag ay nagmumula sa mga ulo ng balita kamakailan, ngunit walang- hanggan ang kaangkupan ng mensahe nito sa atin. - Tingnan sa L. Whitney Clayton, "Piliing Maniwala," 36. S e t y e m b r e 2 0 1 5 9
A T I N G M G A T A H A N A N , A T I N G M G A P A M I L Y A PANALANGIN: REGALO NG ISANG INA Hindi ibinigay ang pangalan Sa kabila ng pagrerebelde ng aking anak, hindi ako tumigil na ipagdasal siya. Noon lamang ako nanalangin nang husto nang tumuntong sa edad na 17 ang isa sa mga anak kong lalaki. Nagsimula siyang magkaroon ng ilang pag- aalinlangan tungkol sa ebanghelyo, at kung minsan ay nagrerebelde siya at ayaw makinig. Lagi naming sinasabing mag- asawa na magsimba siya, ngunit maraming beses siyang tumanggi. Nagdaos kami ng mga family home evening, nagbasa ng mga banal na kasulatan, at nanala- ngin bilang pamilya, ngunit madalas niyang piliing huwag makibahagi. Hindi ko matandaan kung ilang beses akong lumuhod at humiling sa ating Ama sa Langit na antigin ang kanyang puso at tulungan siyang magpatuloy sa tamang landas. kong isinasagot: "Hindi. Hindi ako mawawalan ng pag- asa." Kalaunan nagpunta sa bahay ang aming anak. Humingi siya ng tawad sa akin at sinabing, "Inay, gusto ko na pong umuwi." Pinag- isipan naming mag- asawa ito, ngunit matapos pag- usapan ito, pumayag kami. Nang maka- uwi na siya, nakita namin ang kanyang matibay na determinasyong magbago. Naging aktibo siya sa Simbahan at na- kibahagi sa mga aktibidad. Kalaunan ay tinawag siyang maglingkod bilang guro sa Primary, isang karanasan na naging espesyal para sa kanya. Isang araw nagsabit ako ng isang Poster mula sa Liahona na nagsasa- bing, "Huwag hayaang humadlang PAGTULONG SA INYONG ANAK Ang mga anak na naliligaw ng landas ay may kalayaan, at maaaring hindi nila sundin ang mga espirituwal na pahiwatig, ngunit ang ebanghelyo ay nag- bibigay sa inyo ng maraming paraan para matulungan ang naligaw na anak: Mag- usap- usap kayo ng inyong Maging buhay na halimbawa Nang sumunod na dalawang taon, marami siyang tagumpay at kabiguan. Sinuportahan ako ng mga lider ng Simbahan at kinausap nila siya, pero tila walang saysay ito. Sa huli umalis siya sa bahay namin. asawa at iba pang mga anak. Palakasin ang inyong sarili sa espirituwal upang makakilos kayo nang may pananampa- lataya at pagmamahal, hindi ng isang disipulo ni Jesucristo. Ipahayag ang inyong pagma- mahal sa inyong anak sa salita at gawa. Anyayahan siyang makibahagi nang may takot. sa pag- aaral ng ebanghelyo sa Sa buong panahong iyon hindi ako tumigil kailanman na ipagda- sal siya. Kung minsan sinasabi sa akin ng asawa ko, na napagod na, "Hayaan mo na siya. May kalayaan siyang pumili." Ngunit iisa ang lagi Maging karapat- dapat sa perso- nal na paghahayag at hangarin ito para malaman kung paano tutulungan ang inyong anak. tahanan at sa mga aktibidad ng pamilya tulad ng mga bakasyon, pista- opisyal, at proyekto. Huwag sumuko kailanman. 10 L i a h o n a
E N A R R E T L A W N , N G N A L A N A P I sa inyo ang mga pag- aalala o pag- aalinlangan sa paglilingkod sa full- time na misyon." 1 Dalawang buwan nang nakasabit iyon sa kuwarto niya, nang isang araw ay bigla niyang sinabi sa akin, "Inay, gusto ko pong magmisyon sa katapusan ng taon." Kamangha- mangha iyon. Umiyak ka- ming mag- asawa, at siyempre sinupor- tahan namin siya habang naghahanda siyang magpunta sa templo at mag- misyon. Patuloy pa rin akong nanana- langin, na pinasasalamatan na ngayon ang Ama sa Langit sa pag- antig sa puso ng aking anak. Pagkaraan ng ilang buwan sa kan- yang misyon, isinulat niya sa akin sa isa sa kanyang mga sulat, "Inay, nag- karoon po ako ng malaking patotoo tungkol sa panalangin, salamat po sa inyo. Alam ko po na lagi ninyo akong ipinagdarasal, at ngayo'y nasa misyon ako dahil inantig ng Panginoon ang puso ko, hindi dahil sa napakabait ko. Salamat po, Inay. Ibahagi po ninyo sa mga miyembro ang tuntuning ito na nagpabago sa buhay ko." Ngayo'y tapat nang nakapagling- kod sa misyon at nakabahagi sa isang kagila- gilalas na gawain ang aking anak. Labis akong nagpapasalamat sa Ama sa Langit sa pagdinig sa aking mga dalangin sa buong panahong ito at sa pag- antig sa puso ng aking anak, na nagpabalik sa kanya sa tamang landas. ◼ Ang awtor ay naninirahan sa Guatemala. TALA 1. "Gawin ang Susunod na Hakbang," Liahona, Hunyo 2009, 31. ANG IMPLUWENSYA NG MGA MAGULANG "Ang mga magulang na tumutupad sa kanilang mga tipan sa templo ay higit ang espirituwal na impluwensya sa kanilang mga anak sa paglipas ng panahon. Ang matatapat na miyembro ng Simbahan ay mapapanatag sa kaalamang makakamtan nila ang mga pangakong banal na patnubay at kakayahan, sa pamamagi- tan ng inspirasyon ng Espiritu Santo at sa mga pribilehiyo ng priesthood, sa pagsisikap na tulungan ang kanilang pa- milya na matanggap ang mga pagpapala ng kaligtasan at kadakilaan. ". . . Hindi mapapawalang- halaga ng gayong impluwen- sya ang kalayaang moral ng anak ngunit ito ay makaaan- yaya at makahihikayat. Sa huli, dapat gamitin ng anak ang kanyang kalayaang moral at tumugon nang may pananam- palataya, magsisi nang buong puso, at kumilos ayon sa mga turo ni Cristo." Elder David A. Bednar ng Korum ng Labindalawang Apostol, "Matatapat na Magulang at mga Anak na Naliligaw ng Landas: Patuloy na Umaasa Habang Nilulutas ang Di- Pagkakaunawaan," Liahona, Mar. 2014, 19. S e t y e m b r e 2 0 1 5 11
KAILANGAN KAYO NG PANGINOON Ni Elder M. Russell Ballard Ng Korum ng Labindalawang Apostol Ngayon! Bilang Apostol ng Panginoong Jesucristo, inaanyayahan ko kayong "mangagbihis ng buong kagayakan ng Dios" at sumali sa digmaan ngayon. Ang mga batas at kaugalian ng mundong ginagala- wan natin ngayon ay mabilis na lumilihis sa mga turo ni Cristo. Dahil diyan, patuloy na nililigalig ni Satanas ang mga anak ng Diyos at inililihis ang mismong mga hinirang mula sa pagtupad sa kanilang tungkulin at pagtanggap sa lubos na mga pagpapala ng Panginoon. Gusto ni Satanas na itigil ninyo ang magagandang ga- wing natutuhan ninyo sa bahay, sa seminary at institute, at sa inyong misyon - gaya ng araw- araw na pagbabasa ng mga banal na kasulatan, araw- araw na pagdarasal, at karapat- dapat na pakikibahagi ng sakramento linggu- linggo, at pagbibigay ng tunay at taos- pusong paglilingkod. Gusto rin niya na huwag kayong makibahagi sa mahaha- laga at matitinding digmaan ngayon. na ninyong hintaying makapag- asawa o makapagtrabaho o tumanda pa kayo. Kailangan ng Simbahan ang mga kaba- taan natin ngayon. Kailangan kayo ng Panginoon ngayon! Maaalala ninyo na ang 2,000 kabataang mandirigma ay "nakipagtipan na makikipaglaban para sa kalayaan ng mga Nephita" (Alma 53:17). Kailangan ng Simbahan ng mga kabataang mandirigma ngayon na nakipagtipang "tumayo bilang mga saksi ng Diyos sa lahat ng panahon at sa lahat ng bagay, at sa lahat ng lugar" (Mosias 18:9). Kayong mga kabataang babae at lalaki ang makaba- gong mga anak na babae at lalaki ni Helaman. Nawa'y ma- sabi rin tungkol sa inyo ang sinabi tungkol sa kanila noon: "Sila ngayon sa panahong ito ay . . . malaking tulong" (Alma 53:19). Tandaan, na nasa digmaan tayo - ngunit hindi digmaang gumagamit ng mga baril at bala. Gayunpaman, totoong may digmaan, at napakarami nang nabibiktima. Katunayan ang digmaang ito ay karugtong ng digmaang nagsimula noon sa daigdig na ating pinagmulan. Paglaban sa Pornograpiya Kailangan namin kayong makiisa sa amin sa paglaban sa pornograpiya. Ito'y isang kahila- hilakbot na salot na lumalaganap sa buong mundo. Inanyayahan tayo ni Pablo na "mangagbihis ng buong kagayakan ng Dios." Sabi niya, "Sapagka't ang ating pakiki- baka ay hindi laban sa laman at dugo, kundi laban sa mga pamunuan, laban sa mga kapangyarihan, laban sa mga na- mamahala ng kadilimang ito sa sanglibutan, laban sa mga ukol sa espiritu ng kasamaan sa mga dakong kaitaasan" (Mga Taga Efeso 6:11-12). Bilang Apostol ng Panginoong Jesucristo, inaanyayahan ko kayong "mangagbihis ng buong kagayakan ng Dios" at sumali sa digmaan ngayon, tulad ng ginawa ng mga anak na lalaki ni Helaman maraming taon na ang nakalipas. Huwag Mahigit 180 taon na ang nakalipas, inihayag ng Panginoon ang Kanyang batas ng kalusugan, kabilang na ang babala tungkol sa paninigarilyo (tingnan sa D at T 89). Maraming tao ang nakinig sa Panginoon, ngunit mas maraming hindi nakinig. Walang may alam noon o kahit noong kaedad ninyo ako sa mga epekto ng paninigarilyo sa bandang huli. Ngayon, matapos ang maraming taon ng pagsasaliksik ng siyensya, alam na natin ang epekto ng pa- ninigarilyo sa kanser sa baga at iba pang nakamamatay na sakit. Ang Word of Wisdom ng Panginoon ay proteksyong ipinagkaloob sa atin. 12 L i a h o n a G R E B R F D L O N R A I N , N A A M G D A S O Y A M U H A N I K A L A L G N A A T A B A K G N O B L G N A W A L A D A S A L U M E Y L A T E D I
Sa gayunding mga paraan binalaan tayo ng Panginoon tungkol sa mga epekto ng pornograpiya. Milyun- milyong tao ang tapat na sumusunod sa payo ng Panginoon, pero hindi mabilang ang hindi sumusunod. Hindi na natin kailangang hintayin pa, mahal kong mga kaibigan, ang 180 o kahit 10 taon lang para matuklasan ang mapangwa- sak na mga epekto ng pornograpiya. Nakita sa pagsasalik- sik kamakailan na ang pornograpiya ay nakapipinsala sa mga young adult sa maraming paraan at nakakasira sa mga pagkakataon nilang magkaroon ng maganda at matibay na relasyon sa kanilang asawa. Nakita rin sa pagsasaliksik na ang madalas na paggamit ng pornograpiya ay maaaring humantong sa di- mapigilang pagnanasa sa seks at mababago ang takbo ng utak hang- gang sa malulong dito ang isang tao. Napatunayan din sa pagsasaliksik na ang pornograpiya ay nagbubunga ng di- makatotohanang mga ekspektasyon at maling impormas- yon tungkol sa marapat na pakikipagrelasyon ng tao. Ang mapanganib pa, kinukundisyon kayo ng porno- grapiya na ituring ang mga tao na mga bagay na maaari ninyong ipagwalang- bahala at hindi igalang kapwa ang damdamin at katawan. Ang isa pang aspeto ng pornograpiya ay karaniwan itong ginagawa nang palihim. Ang mga gumagamit nito ay kadalasang itinatago o di- gaanong ipinapakita sa lahat na ginagamit nila ito, pati na sa kanilang kasintahan o asawa. Natuklasan sa pag- aaral na kapag ginagawa ng mga tao ang ganitong uri ng paglilihim - kapag gumagawa sila ng mga bagay na hindi nila maipagmalaki at inililihim ito sa kanilang mga kapamilya at kaibigan - hindi lang nito sinisira ang kanilang mga relasyon at iniiwan silang malungkot kundi lalo silang nalulungkot, nababalisa, at bumababa ang pagtingin sa sarili. Ang paglilihim ay nakakasira ng tiwala. Sa una pa lang, dapat na nating iwasan ang porno- grapiya dahil nakamamatay ito. Sinisira nito ang tunay at magiliw na relasyon ng mga tao - ng mga mag- asawa at pamilya. Winawasak nito ang pagkatao ng sinumang gu- magamit nito na tulad ng pagpatay ng pinakamabagsik na lason sa katawan at isipan. Huwag kayong palinlang. Huwag ninyong akalain na kapag nagmisyon na kayo o nag- asawa ay maititigil ninyo ang pagkalulong na ito. Kung ginagawa na ninyo ito, kung nabitag na kayo nito, humingi ng espirituwal na tulong ngayon. Malalabanan ninyo ang pornograpiya sa tulong ng Tagapagligtas. Huwag nang maghintay! Nakikiusap ako na talikuran ninyo ito! Maraming materyal sa LDS.org na makatutulong sa inyo para madaig ang kadilimang dulot ng mga larawan ng pornograpiya. 14 L i a h o n a Puno ng pagsubok ang panahong ito - ngunit hindi ito hihigit sa mga pagsubok sa panahon ni Helaman at ng kan- yang mga kabataang mandirigma nang manindigan silang ipagtanggol ang kanilang pamilya at ang Simbahan. Ito ang panahon para matapang kayong makiisa sa pangkat ng iba pang matwid at tapat na mga kabataang lalaki at babae sa paglaban sa pornograpiya. Ang Doktrina ng Kasal Gusto kong ipaunawa sa inyo ang pananaw ng Simbahan tungkol sa kasal ayon sa ibinigay sa atin ng Ama sa Langit sa pamamagitan ng mga banal na kasulatan at ng "Ang Mag- anak: Isang Pagpapahayag sa Mundo." Sabi sa napa- kagandang pahayag na iyan: "Ang mag- anak ay inorden ng Diyos. Ang kasal sa pagitan ng lalaki at babae ay mahalaga sa Kanyang walang hanggang plano. Ang mga anak ay may karapatang isilang sa loob ng matrimonyo, at palakihin ng isang ama at isang ina na gumagalang nang buong katapa- tan sa pangakong kanilang ginawa nang sila ay ikasal." 1 Ang mga apostol ay inatasang maging mga bantay sa mga tore, upang makita "ang kaaway samantalang sila ay malayo pa" (D at T 101:54), at ituro ang mga doktrina ni Cristo. Alam ninyong lahat na ang tradisyunal na kahulugan ng kasal ay sinisira sa ngayon. May mga tao na itinutuon ang talakayan tungkol sa kasal sa konteksto ng karapatang sibil. Ipinaliwanag ng Unang Panguluhan at ng Korum ng Labindalawang Apostol ang pananaw ng Simbahan at ang doktrina ng layunin at plano ng Diyos sa pagpapadanas sa Kanyang mga espiritung anak ng buhay sa mundo, na mahalaga sa ating buhay na walang hanggan. Babanggit ako mula sa pahayag na ibinigay sa mga lider ng Simbahan noong 2014 at basahin ninyo itong mabuti: "Ang mga pagbabago sa batas ng tao ay hindi binabago, at hindi maaaring baguhin ang batas ng moralidad na itinakda ng Diyos. Inaasahan ng Diyos na ating aayunan at susundin ang Kanyang mga utos magkakaiba man ang opinyon o kalakaran sa lipunan. Ang Kanyang batas sa kadalisayan ng puri ay malinaw: ang seksuwal na relasyon ay nararapat lang mamagitan sa lalaki at babae na ikinasal bilang mag- asawa ayon sa batas. Hinihikayat namin kayong repasuhin at ituro sa mga miyembro ng Simbahan ang dok- trinang nakapaloob sa 'Ang Mag- anak: Isang Pagpapahayag sa Mundo.'" Sabi pa sa pahayag: "Kung ang mga sumasang- ayon na makasal ang magka- pareho ang kasarian ay may karapatang igalang, dapat ay igalang din ang mga sumasalungat dito. . . . "Bilang mga miyembro ng Simbahan, responsibilidad nating ituro ang ebanghelyo ni Jesucristo at ipalaganap N O S R A L H T E K I D N N A D A T A A V E A N S N A H A G M G N Y A L A A G A N I I
: A S A L U M E Y L A T E D
ang malalaking pagpapalang nagmumula sa pagsunod sa mga utos ng Diyos at ang tiyak na ibubunga ng pagsuway rito. Inaanyayahan namin kayong ipanalangin na ang mga tao saan mang dako ay palambutin ang kanilang puso sa mga katotohanan ng ebanghelyo, at mabigyan ng karunungan ang mga tina- wag na magpasiya tungkol sa mga bagay na mahalaga sa kinabukasan ng lipunan." 2 Alam kong mahal ninyo at sinusuporta- han ang Panginoon at sinasang- ayunan ang Kanyang mga propeta, ngunit alam ko rin na ang ilan sa inyo ay maaaring nalilito sa mara- ming implikasyon ng pasiya ng Simbahan na ayunan ang inihayag na plano ng Diyos para sa Kanyang mga anak. Alam ko rin na ilan sa kabataan natin ang nahihirapang unawain kung paano ipalili- wanag ang doktrina ukol sa pamilya at kasal nang nananatili pa ring mabait, mahinahon, at nagmamahal sa mga taong sumasalungat. Maaaring natatakot kayong mabansagang mapambatikos sa paniniwala ng iba. Maaaring may kilala kayo na naaakit sa kapwa niya lalaki o babae at nagpasiyang makipagrelasyon sa kapareho niya ang ka- sarian. Ang pagmamahal ninyo sa taong iyan bilang anak na lalaki o anak na babae ng Diyos ay maaaring lumikha ng pagtatalo ng kalooban habang sinisikap ninyong mahalin at suportahan siya at manindigan pa rin para sa walang- hanggang plano ng kaligayahan ng Panginoon. Linawin natin: Ang Simbahan ni Jesucristo ng mga Banal sa mga Huling Araw ay nani- niwala na "ang pagkaakit sa kapwa lalaki o kapwa babae ay mahirap na realidad para sa karamihan. Ang pagkaakit ay hindi ka- salanan, ngunit ang pagkilos ayon dito ay kasalanan. Bagama't hindi ginusto ng mga tao na magkaroon ng gayong pagkaakit, sila naman ang nagpapasiya kung paano tutugon dito. Taglay ang pagmamahal at pang- unawa, tinutulungan ng Simbahan ang lahat ng anak ng Diyos, kabilang na [ang mga naaakit sa kapareho nila ang kasarian]." 3 Ang Simbahan ay hindi nagtuturo o naghihi- kayat ng mga gawaing hindi Kristiyano. Dapat nating mahalin at sikaping tulungan ang iba na maunawaan na hindi dapat ipagwalang- bahala ninuman ang mga utos ng Diyos. Isang Saksi at Isang Babala Sa "Ang Mag- anak: Isang Pagpapahayag sa Mundo," sinabi ng Unang Panguluhan at ng Korum ng Labindalawang Apostol: "Kami Alam ng ating Ama sa Langit ang mga bunga ng pamumuhay sa mundong puno ng kasalanan at, dahil diyan, naglaan Siya ng isang Tagapagligtas, isang "Cordero na pinatay buhat nang itatag ang sanglibutan" para sa Kanyang mga anak. S e t y e m b r e 2 0 1 5 15
TULONG AT PAG- UNAWA Ang Simbahan ay nagbibigay ng tulong at pag- unawa sa mga may problema sa pornograpiya o pagkaakit sa kapa- rehong kasarian. Ito ay nagbibigay din ng resources sa mga miyembro ng Sim- bahan na nagnanais na mapalalim pa ang kanilang pag- unawa sa banal na institusyon ng kasal o pagbabahagi ng ebanghelyo online. Pag- isipang puntahan ang sumusunod na online resources: "Overcoming Porno- graphy through the Atonement of Jesus Christ," overcoming pornography.org. "God Loveth His Children," lds.org. "The Divine Institu- tion of Marriage," mormonnews room.org. "Sharing the Gospel Online," lds.org/church/share. 16 L i a h o n a ay nagbababala na ang mga taong lumala- bag sa tipan ng kalinisang- puri, nang- aabuso ng asawa o anak, o [hindi tumutupad] ng kanilang mga tungkulin sa mag- anak ay mananagot balang- araw sa harap ng Diyos. At gayon din, kami ay nagbababala na ang pagkakawatak- watak ng mag- anak ay mag- dudulot sa mga tao, mga komunidad, at mga bansa ng mga kapahamakang sinabi na noon pa ng mga sinauna at makabagong propeta." 4 Isa ako sa mga nagbabalang iyan. Bilang isa sa mga bantay sa tore, responsibilidad kong "hipan ang pakakak, at magbigay alam sa bayan" (tingnan sa Ezekiel 33:1-9). Ginagawa ko iyan dahil mahal ko kayo at nais kong maunawaan ninyo na dapat ta- yong humarap sa Panginoon at sumunod sa Kanyang mga utos. Iyan ang tungkulin ko. Ang babala ng Panginoon ay may kasa- mang paanyaya na lumapit sa Kanya. Alam ng ating Ama sa Langit ang mga bunga ng pamumuhay sa mundong puno ng kasala- nan at, dahil diyan, naglaan Siya ng isang Tagapagligtas, isang "Cordero na pinatay buhat nang itatag ang sanglibutan" para sa Kanyang mga anak (Apocalipsis 13:8). Sa ebanghelyo ni Juan, nalaman natin na, "gayon na lamang ang pagsinta ng Dios sa sanglibutan, na ibinigay niya ang kaniyang bugtong na Anak, upang ang sinomang sa kaniya'y sumampalataya ay huwag mapaha- mak, kundi magkaroon ng buhay na walang hanggan" ( Juan 3:16). Alalahanin lamang na ang ebanghelyo ang "mabuting balita." 5 Ito ay isang mensahe ng pag- asa. Kung may problema kayo ngayon, humingi ng tulong. Ang Panginoon ay maa- wain at mapagpatawad. Itinuro ni Apostol Pablo: "Sino ang maghihiwalay sa atin sa pagibig ni Cristo? ang kapighatian, o ang kahapisan, o ang paguusig, o ang kagutum, o ang kahu- baran, o ang panganib, o ang tabak? . . . "Hindi, kundi sa lahat ng mga bagay na ito tayo'y higit pa sa mga mapagtagumpay sa pamamagitan niyaong sa atin ay umiibig. "Sapagka't ako'y naniniwalang lubos, na kahit ang kamatayan man, kahit ang buhay, kahit ang mga anghel, kahit ang mga pamunuan, kahit ang mga bagay na kasalukuyan, kahit ang mga bagay na darating,napagod ang kataasan, kahit ang kababaan, kahit ang alin mang ibang ni- lalang, ay hindi makapaghihiwalay sa atin sa pagibig ng Dios, na nasa kay Cristo Jesus na Panginoon natin" (Mga Taga Roma 8:35, 37-39). Dahil kay Jesucristo, mapapalitan ng kapayapaan ang panunurot ng budhi. Manunumbalik ang masayang samahan. Mapaglalabanan ang pagkalulong. Dapat nating ipaalam sa ating pamilya at mga kaibigan ang katotohanang ito: ang Diyos ay pag- ibig, "at inaanyayahan niya [tayong] lahat na lumapit sa kanya at maki- bahagi sa kanyang kabutihan; at wala siyang tinatanggihan sa mga lumalapit sa kanya" (2 Nephi 26:33). Kailangan namin kayong makibahagi sa gawain ng kaligtasan bago kayo magmisyon at habang nasa misyon kayo at matapos ka- yong magmisyon. Paggamit ng Teknolohiya upang Magpala ng mga Buhay Inaanyayahan kayo ng Panginoon na makibahagi at gamitin ang anumang social media na gusto ninyong gamitin sa pag- babahagi ng ebanghelyo at tumayo bilang makabagong mga anak na lalaki at anak na babae ni Helaman sa malalaking digmaan sa mga huling araw. Nais niya kayong maging makabagong mga kabataang mandirigma na matatag at nagkakaisa sa katotohanan. Nais Niya kayong maging matapang at malakas sa harap ng mga impluwensya ng kaaway. Alam nating sa huli ay ang Panginoon ang mana- nalo at matatalo si Satanas. Ngayon, may pagkakataon kayong gamitin nang matalino ang social media. Tandaan na may tamang pagkakataon at lugar sa pagga- mit ninyo ng social media, at ang pagbaba- hagi ng inyong mga ideya at patotoo tungkol sa mga bagay na natututuhan at nadarama ninyo ay isa sa mga pagkakataong iyon. Gamit ang iba't ibang social media, mapag- uusapan ninyo ng inyong pamilya at mga kaibigan ang ebanghelyo, at, para sa inyong N E S L O K G E R G N , I H E L N P N G A N A P I I
Alam ko na nag- aalala ang ilan sa inyo na mapag- isipan nang mali, kutyain, at guluhin kung paninindigan ninyo ang Ama sa Langit, ang Panginoong Jesucristo, at ang Simbahan. Mahal kong mga kaibigang kabataan, huwag kayong mag- alala tungkol sa mga taong nasa malaki at maluwang na gusali. mga returned missionary, makakausap ninyo maging ang dati ninyong mga investigator at bagong miyembro. Maaaring tumayo kayo bilang mga saksi sa katotohanan at ipagtanggol ninyo ang kaharian. Pagtatanggol sa Kaharian Alam ko na nag- aalala ang ilan sa inyo na mapag- isipan nang mali, kutyain, at guluhin kung paninindigan ninyo ang Ama sa Langit, ang Panginoong Jesucristo, at ang Simbahan. Nauunawaan ko ang inyong mga alalahanin. Naglingkod ako sa British Mission matapos ang World War II bilang binatang missionary. Noong panahong iyon ang mga Mormon ay "bulung- bulungan at bukambibig," (3 Nephi 16:9), at ang mga missionary ay pinagtatawanan at kinukutya. Binabato pa kami noon ng mga tao, at ang ilan ay dinuduraan kami. Pero hindi kami pinanghinaan ng loob, kundi patuloy kaming nagpatotoo at nagbahagi ng ebanghelyo. Tulad ni Abinadi, hindi kami nanliit, tulad ni Pablo, hindi kami nanliit, at tulad ng Tagapagligtas, hindi kami nanliit. Nang panahong iyon hindi namin nakinita ang epekto ng pagpupunyagi namin. Noon ay may 14 na district kami at walang stake. Ngayon, may 46 na stake ng Zion ang British Isles. Mahal kong mga kaibigang kabataan, huwag kayong mag- alala tungkol sa mga taong nasa malaki at maluwang na gusali. Nakita ni Nephi na sila ay manlalait at magtuturo ng "kanilang daliri roon sa mga yaong nagsitungo at kuma- kain ng bunga." Huwag matulad sa mga tao na "matapos na matikman nila ang bunga sila ay nahiya, dahil sa mga yaong humahamak sa kanila; at nangagsilayo sila patungo sa mga ipinagbabawal na landas at nangawala" (1 Nephi 8:27, 28). Kayo ay isang dakila at mahalagang henerasyon, at napakagandang panahon nito para mabuhay. Maganda ang mangyayari sa hinaharap. Sabihin sa inyong sarili, "Tinutulungan ko ang Panginoon kapag nagbabahagi ako ng patotoo at nagtuturo ng mga katotohanang inihayag ng Diyos sa mga huling araw na ito." Nawa'y bigyan kayo ng Panginoon ng karunungang higit pa sa inyong edad, nang matanto ninyo nang may katalinuhan na tayo ay nasa digmaang ito at dapat tayong magkaisa, bata at matanda. Nawa'y hindi ninyo malimutan kailanman, sa paglalakbay ninyong ito, na kayo ay maha- laga sa paghahanda sa mundo sa hinaharap para sa araw na sasabihin ni Jesucristo na, "Sapat na," at magbabalik at mamumuno at maghahari bilang Tagapagligtas, Panginoon ng mga panginoon, Hari ng mga hari, Manunubos ng sanli- butan, na pinatototohanan kong buhay. ◼ Mula sa CES devotional para sa mga young adult, "Mapanatag at Malaman na Ako ang Diyos," na ibinigay sa California, USA, noong Mayo 4, 2014. MGA TALA 1. "Ang Mag- anak: Isang Pagpapahayag sa Mundo," Liahona, Nob. 2010, 129. 2. Liham mula sa Unang Panguluhan ng Ang Simbahan ni Jesucristo ng mga Banal sa mga Huling Araw, may mga petsang Ene. 10, 2014 (Estados Unidos) at Mar. 6, 2014 (sa labas ng Estados Unidos). 3. "Love One Another: A Discussion on Same- Sex Attraction," mormonsandgays.org. 4. "Ang Mag- anak: Isang Pagpapahayag sa Mundo," 129. 5. Tingnan sa Gabay sa mga Banal na Kasulatan, "Ebanghelyo, Mga." S e t y e m b r e 2 0 1 5 17
18 L i a h o n a Pagpapala sa Ating mga Anak SA PAMAMAGITAN NG PAGPAPATIBAY NG ATING PAGSASAMA BILANG MAG- ASAWA Ni Lori Cluff Schade Lisensyadong Marriage and Family Therapist Isang araw nagte- therapy session ako sa isang tinedyer na inila- gay sa panganib ang sarili niyang buhay kamakailan sa pagsali sa mapanganib na gawain. Nakausap ko na dati ang kanyang mga magulang at sinikap kong alamin ang kanyang damdamin at pag- unawa sa mga ugnayan ng kanyang pamilya. Nang magta- nong ako tungkol sa mga magulang niya, tumitig siya sa mga mata ko at walang pag- aatubiling sumagot, "Ayaw ng mga magulang ko sa isa't isa." Itinanong ko kung paano niya nalaman iyon, dahil paulit- ulit na nasabi sa akin ng kanyang mga magulang na hindi sila kailanman nag- away at natitiyak daw nila na hindi alam ng kanilang mga anak ang problema nilang mag- asawa. Ito ang lagi kong naririnig sa maraming mag- asawa bilang marriage and family therapist. "Halata naman po," sagot niya. Ipinaliwanag niya na nag- aalala siya palagi na maaaring mawasak ang kanyang pamilya. Lumuluhang ipinagtapat niya na nagpahina ito sa kanyang katawan at na hindi siya makatulog at makapasok sa eskuwela. "Naiisip ko po iyon palagi," sabi niya. Ang kalidad ng pagsasama ninyong mag- asawa ay na- kakaimpluwensya sa inyong mga anak, alam man ninyo ito o hindi. Kapag mas pinatibay ninyong mag- asawa ang inyong pagsasama, pagpapalain ang inyong mga anak. Labis akong nalungkot habang nakaupo sa tapat niya at pinag- isipan ko ang sitwas- yon na napakapamilyar na sa akin. Alam ko na mahal siya ng kanyang mga magulang at gusto nilang gawin ang lahat para tulungan siya, subalit nag- alala ako na hindi nila napansin kung gaano kasakit sa kanya at sa iba pa nilang mga anak ang kanilang di- pagkakasundo bilang mag- asawa.
S e t y e m b r e 2 0 1 5 19
Nakasaad sa pagpapahayag tungkol sa pamilya na ang "mag- asawa ay may banal na tungkuling mahalin at ka- lingain ang bawat isa at ang kanilang mga anak." 1 Kung minsan ay nag- aalala ako na ang bahaging "ang kanilang mga anak" ang napagtutuunan ng pansin at nakakaligtaan ang bahaging "ang bawat isa." Sa aking propesyon, nakita ko ang napakalaking sakri- pisyo ng mga miyembro ng Simbahan para sa kanilang mga anak upang tulungan silang magtagumpay. Ang mga magulang na ito ay nagtuturo ng mabubuting espirituwal na gawain sa kanilang mga anak, tulad ng panalangin, pag- aaral ng banal na kasulatan, at pagsisimba. Hinihikayat nila ang mga anak na makapagtapos ng pag- aaral at mag- karoon ng mga kasanayang maghahanda sa kanila para sa magandang kinabukasan. Gayunman, nangangamba ako na hindi napapahalagahan ng ilan ang napakahalagang bagay na naibibigay ng napakataas na kalidad ng pagsa- sama ng mag- asawa sa paghahanda ng mga kabataan para sa mga walang- hanggang layunin. Maraming mag- asawa ang nagtutuon ng kanilang pansin sa mga bagay na makabuluhan ngunit walang gaanong gi- nagawa para patibayin ang kanilang pagsasama. Masigasig ang ilan na baguhin ang kanilang iskedyul para dumalo sa pagtatanghal ng mga anak ngunit tila hindi nag- uukol ng oras para makipagdeyt sa asawa. Habang abala tayo 20 L i a h o n a sa pagpapalaki ng mga anak, pagpapahusay ng propesyon, at pagtupad sa mga tungkulin sa Simbahan, madaling kalig- taan ang pagsasama ng mga mag- asawa at kung minsan ay maaari pa ngang magkaroon ng pagtatalo, poot, at pagtataksil. Kapag lalo pang naunawaan ng mag- asawa ang mala- kas na impluwensya ng kanilang pagsasama sa kanilang mga anak, nagiging malinaw kung gaano kaepektibo ang mga pakinabang na dulot nito kapag masigasig na pina- ngalagaan at pinatibay ng mga mag- asawa ang kanilang pagsasama. Ang Kalidad ng Pagsasama ng Mag- asawa ay Nakakaimpluwensya sa mga Anak Naniniwala ako na hangad ng halos lahat ng mag- asawang Banal sa mga Huling Araw na maging maligaya at matagumpay ang kanilang pagsasama, at hanga ako sa antas ng katapatang ipinakikita ng karamihan sa kanila. Sa pangkalahatan, ang mga Banal sa mga Huling Araw na pumasok sa walang- hanggang tipan ng kasal (tingnan sa D at T 131:2) ay iginagalang ang tipang iyan at kadalasang nagtitiis ng maraming hirap para mapanatiling buo ang kanilang pagsasama. Gayunman, kung minsan ay may nakakausap akong mga mag- asawa na mas nagpapakita ng seguridad kaysa
kalidad. Mali ang akala ng ilang mag- asawa na kung hindi lang sila magtatalo sa harap ng kanilang mga anak, hindi malalaman ng mga anak ang di- pagkakasundo ng mga magulang. Malakas ang pakiramdam ng mga bata at kara- niwan ay nadarama nila na may hindi magandang nang- yayari, na hahantong sa kawalan ng tiwala. Ang kawalan ng pagtatalo ay hindi epektibong kapalit ng matibay na pagsasama. Sinasabi sa isang pagsasaliksik tungkol sa kalidad ng pagsasama ng mag- asawa at mga anak na ang mataas na kalidad ng pagsasama ng mag- asawa ay nagpapai- bayo ng kapanatagan ng damdamin at kapakanan ng mga anak.2 Sa aking propesyon, saksi ako sa katotoha- nan na labis na naaapektuhan ng kalidad ng pagsasama ng mga magulang ang mga anak. Ang tuntuning ito ay makikita sa mga salita ni Pangulong Spencer W. Kimball (1895-1985): "Ang pag- aasawa . . . [ay] may kinalaman hindi lamang sa panandaliang kaligayahan, kundi sa ka- galakang walang hanggan. Naaapektuhan nito hindi la- mang ang mag- asawa, kundi pati ang kanilang pamilya at lalung- lalo na ang kanilang mga anak at mga anak ng kanilang mga anak sa paglipas ng maraming hene- rasyon." 3 Madalas kong ipaliwanag sa mga tao na hindi lamang nila binubuo ang sarili nilang pagsasamang mag- asawa kundi lalo na ang magiging pamilya ng kanilang mga anak at apo. Idinagdag ni Elder Dallin H. Oaks ng Korum ng Labindalawang Apostol: "Ang paghina ng konsepto na ang kasal ay permanente at mahalaga ay napakalawak ng epekto. Dahil sa impluwensya ng pagdidiborsyo ng sarili nilang mga magulang o ng popular na mga ideya na ang kasal ay pagkaaliping hadlang sa katuparan ng mithiin ng isang tao, iniiwasan ng ilang kabataan ang pag- aasawa. Maraming nag- aasawa na ayaw magbigay ng lubos na katapatan, at tinatakbuhan ang una pa lang na mabigat na problema." 4 Bilang marriage clinician, masasabi ko na ang mga nasa hustong gulang, na ang mga magulang ay nagdi- borsyo o may mababang kalidad ng pagsasama, ay kada- lasang walang tiwala sa kanilang sariling kakayahan na palakasin at mapanatili ang maligaya at matagumpay na pagsasama ng mag- asawa. Kadalasan ay napakasensitibo nila sa anumang hindi nila pagkakasundong mag- asawa at sinisikap na iwasan ang pagtatalo, na kung minsan ay humahadlang sa lalo pang pagkakalapit nila. Karaniwan na sa akin ang pag- iyak ng mga anak kapag naaalala nila ang sakit na nadama nila sa pagkawasak ng pagsa- sama ng kanilang mga magulang. Ang tiwala sa asawa ay naglalaho sa mga pamamahay na hindi nagkakasundo ang mag- asawa. Pagpiling Pagandahin ang Kalidad ng Pagsasama ng Mag- asawa Malaki ang kinalaman ng gagawing pagpapasiya sa pag- papaganda ng kalidad ng pagsasama ng mag- asawa. Sinabi ni Elder Russell M. Nelson ng Korum ng Labindalawang Apostol na "maaaring piliin ng magkasintahan na nag- mamahalan ang pinakamataas na kalidad na kasal o ang mas mababang uri na hindi magtatagal." 5 Sumulat ang marriage clinician at researcher na si William J. Doherty tungkol sa kahalagahan ng pagka- karoon ng katapatan nang may kasigasigan, o aktibong pagsisikap na mas patibayin ang pagsasama ng mag- asawa: "Kahit lubos ang katapatan natin sa ating asawa, hindi nauunawaan ng marami sa atin na guguho ang pagsasama kung hindi natin patuloy na patitibayin ito. . . . Ang kata- patan na walang pagsusumigasig ay matatag lang ngunit hindi kasiya- siyang pagsasama." 6 Maraming mag- asawa ang nagpapahayag ng lubos na katapatan at katatagan ngunit kakaunti ang pagsisikap, kung mayroon man, na maging maligaya sa pagsasama. Nakalulungkot makita ang paghina ng ugnayan ng mag- asawa gayong may potensyal naman itong mas mapalakas pa. Pagmamahal sa Inyong Asawa Nang magbigay ng mensahe ang dating Young Women general president na si Elaine S. Dalton na nagsasabing ang pinakamahalagang bagay na magagawa ng isang ama para sa kanyang anak na babae ay "mahalin ang kanyang ina," 7 nakadama ako ng lungkot sa pagkatantong ako at hindi ang asawa ko ang dapat makarinig sa mensahe; mas masigasig siya sa pagsasabi sa aking mga anak kung gaano niya ako kamahal kaysa sa akin sa pagsasabi kung gaano ko siya kamahal. Naisip ko na maraming beses akong pumasok sa isang kuwarto at tinanong ng asawa ko ang isa sa aming mga anak, "Alam mo ba?" kung saan ang isa ay sasagot ng, "Alam ko po . . . mahal ninyo si Inay," o, "Alam ko po . . . si Inay ang pinakamatalik ninyong kaibigan," o "Alam ko po . . . si Inay ang pangarap ninyong mapanga- sawa," o iba pang pagpapahayag na katulad nito na pi- nagtibay niya sa paglipas ng mga taon. Natanto ko na ang malaking seguridad na nadama ko sa pagsasama naming mag- asawa, na binalewala ko, ang isang tuwirang bunga ng pagpapahayag palagi ng aking asawa ng kanyang pagma- mahal, paghanga, at paggalang sa akin sa aming mga anak. Ang kahalagahan ng turo ni Sister Dalton ay pinag- tibay ng propetang si Jacob sa Aklat ni Mormon. Nang pagsabihan Niya ang mga Nephita dahil sa kanilang kasa- maan, itinuro niya na, sa kabilang banda, "mahal ng [mga Lamanitang] kalalakihan ang kanilang mga asawa, at mahal ng kababaihan ang kanilang mga asawa; at mahal ng mga S e t y e m b r e 2 0 1 5 21
ANG POTENSYAL NG PAGSASAMA NG MAG- ASAWA "Malaki ang posibilidad na lumigaya ang tao sa pag- aasawa kaysa sa iba pang pakikipag- ugnayan ng tao." Ngunit bigo ang ilang mag- asawa na maabot ang kanilang [ganap na] potensyal. Hinahayaan nilang kalawangin ang kanilang pag- iibigan, binabalewala nila ang isa't isa, pinalalabo ng ibang interes o pagpa- pabaya ang talagang maaaring kahinatnan ng kanilang pagsasama. Mas liligaya ang pagsa- sama kung higit itong pangangalagaan." Elder Russell M. Nelson ng Korum ng Labindalawang Apostol, "Pangangalaga sa Kasal," Liahona, Mayo 2006, 36. 22 L i a h o n a ama at ina ang kanilang mga anak" ( Jacob 3:7), na pinagtitibay ang ideya na napakaha- laga nito sa Panginoon. Ang Homefront, isang serye ng public service announcement na isinasahimpapa- wid ng Simbahan, ay may isang popular na TV commercial na tinatawag na "By the Hour," kung saan sinisikap ng batang lalaki na mapansin siya ng nagtatrabahong ama. Minsa'y sinabi ng ama, "[Kung] hindi magta- trabaho si Itay, hindi babayaran si Itay," kung saan idinagdag ng ina, "Gustung- gusto ng mga tao ang trabaho ni Itay kaya binabayaran nila siya para doon." 8 Isa ito sa mga paborito kong advertisement, dahil iniiwasan ng ina ang karaniwan at di- epektibong pakikialam ng isang magulang at pagkampi sa anak sa pamamagitan ng pakikipag- away sa nanana- himik na magulang. Karaniwan ay nauuwi ito sa pagtatanggol ng magulang sa sarili at nagdudulot ng kalituhan sa bata. Sa positibo at maparaang pahayag, parehong sinuporta- han ng ina ang ama at anak sa advertisement. Kumbinsido ako na kung gagayahin ito ng mas maraming magulang sa kanilang mga pag- uusap, gaganda ang kalidad ng pagsa- sama ng mag- asawa at pamilya. Mga Mungkahi para Mapaganda ang Kalidad ng Pagsasama ng Mag- asawa Ang magandang balita tungkol sa pag- papaganda ng kalidad ng pagsasama ng mag- asawa ay na maaaring magkaroon ng dagliang mga pagbabago sa pamamagitan ng pagdaragdag ng maliliit na pagbabago. Narito ang ilang mungkahi: Malinaw na ilarawan at ibahagi kung ano ang gusto ninyong kahinatnan ng in- yong pagsasama sa darating na 5, 10, o 20 taon. Madalas akong magulat na hindi pinag- uusapan ng maraming mag- asawa ang klase ng pagsasamang gusto nila. Sa pag- uusap na ito napagtutuunan ng mag- asawa ang kanilang pagsasama at lalo pa itong pinatitibay at na- ngangakong mananatiling tapat sa hinaharap. Sumulat at magbahagi ng isang magan- dang alaala sa pagsasama ninyong mag- asawa. Ang mga negatibong damdamin ay kadalasang nananatili at pumapawi ng pag- asa. Kapag iniisip at ibinabahagi ng mga tao ang magagandang alaala, maaari silang makadamang muli ng pag- asa. Ikuwento ang isang pagkakataon na magkasama ninyong nakayanan ang isang hamon. Ang paggunita sa ganitong mga pangyayari ay isang paraan para magkaisa ang mag- asawa. Lumikha ng maliliit ngunit makabulu- hang mga bagay na nakasanayan ninyong gawin kapag nagkalayo kayo at nagkasa- mang muli. Tila karaniwan na ito, ngunit madalas malimutan ng mga mag- asawa ang kahalagahan ng inaasahang paghalik, pag- yakap, o pagpapahayag ng damdamin na nagpapatibay sa pagsasama ng mag- asawa sa paglipas ng panahon. Gumawa ng bago at kasiya- siyang bagay sa inyong pagdedeyt. Ayon sa isang pagsasa- liksik ang mga mag- asawa na sadyang nag- dedeyt sa pamamagitan ng paghahanap ng mga bagong karanasan ay kadalasang napa- paganda ang kalidad ng kanilang pagsasama. Nangangailangan ito ng pagkamalikhain at pagsisikap, hindi ng pera. Sabihin palagi sa inyong mga anak ang hinahangaan ninyo sa inyong asawa. Ito ang paborito ko. Kapag sinunod ng mga mag- asawang pinayuhan ko ang mga bilin ko, nagrereport sila ng agaran at positibong resulta. Aktibong maghanap ng nagpapasiglang mapagkukunan ng mga paraan para ma- patibay ang pagsasama ng mag- asawa. Kabilang dito ang mga aklat at artikulo (print o audio), laro, lektyur, fireside, work- shop, kumperensya, at marami pang iba. Itanong palagi sa isa't isa kung bumuti o lumala ang inyong pagsasama bilang mag- asawa kaysa rati at pag- usapan kung ano ang magagawa ninyo para mas ma- palapit kayo sa isa't isa. Maaari itong gawin araw- araw, linggu- linggo, o kahit buwanan pa at naglalaan ng paraan upang muling mapagtuunan ang inyong pagsasama. Sumangguni sa inyong bishop para maka- hingi kayo ng payo mula sa mga propesyonal kung kailangan. Sa iba't ibang kadahila- nan, madalas ipagpaliban ng mga tao ang paghingi ng tulong. Hindi ko na mabilang ang mga pagkakataon na hiniling ko na
sana'y humingi kaagad ng tulong ang isang mag- asawa, bago pa nalason ng labis na pagkapoot ang kanilang pagsasama. Manalangin. Ipinayo ni Pangulong Henry B. Eyring, Unang Tagapayo sa Unang Panguluhan: "Ipagdasal na mag- karoon ng pagmamahalang magtutulot sa inyo na makita ang kabutihan ng inyong asawa. Ipagdasal na magkaroon ng pagmamahalan na hindi pupuna sa mga kahinaan at pagkakamali. Ipagdasal na magkaroon ng pagmamahalan na ikagagalak ninyo ang galak ng inyong asawa. Ipagdasal na magkaroon ng pagmamahalang magpapagaan sa pa- sanin at papawi sa kalungkutan ng inyong asawa." 9 Kung tila napakahirap nito, maaaring ipagdasal ng mag- asawa na naisin nilang hangarin ang mga bagay na iyon. Nais ng Ama sa Langit na Maging Maligaya ang Pagsasama Nating mga Mag- asawa Ipinahayag ni Pangulong Howard W. Hunter (1907-95) na "anumang patungan ng mga kamay ni Jesus ay sumi- sigla. Kung ipapatong ni Jesus ang Kanyang mga kamay sa pagsasama ng isang mag- asawa, ito ay sumisigla. Kung tutulutan siyang ipatong ang kanyang mga kamay sa pa- milya, ito ay sumisigla." 10 Matibay ang paniniwala ko na nais ng Ama sa Langit na magkaroon tayo ng napakatitibay na pagsasama bilang mag- asawa na may pinakamataas na kalidad at na papatnubayan Niya tayo sa mga pagsisikap nating patibayin ang mga ugnayang iyon para sa kapa- kanan ng ating pamilya. Ang maliligayang pagsasama ng mag- asawa ay nagdudulot ng malalaking pagpapala sa atin at sa ating mga anak. ◼ Ang awtor ay naninirahan sa Utah, USA. MGA TALA 1. "Ang Mag- anak: Isang Pagpapahayag sa Mundo," Liahona, Nob. 2010, 129. 2. Tingnan sa E. Mark Cummings at Patrick T. Davies, Marital Conflict and Children: An Emotional Security Perspective (2010). 3. Mga Turo ng mga Pangulo ng Simbahan: Spencer W. Kimball (2006), 231. 4. Dallin H. Oaks, "Diborsyo," Liahona, Mayo 2007, 70. 5. Russell M. Nelson, "Selestiyal na Kasal," Liahona, Nob. 2008, 92. 6. William J. Doherty, Take Back Your Marriage: Sticking Together in a World That Pulls Us Apart, ika- 2 ed. (2013), 8, 9. 7. Elaine S. Dalton, "Mahalin ang Kanyang Ina," Liahona, Nob. 2011, 77. 8. Tingnan sa "By the Hour" (video), Homefront TV spots, lds.org/ media- library/video/homefronts. 9. Henry B. Eyring, "Ang Ating Sakdal na Halimbawa," Liahona, Nob. 2009, 71. 10. Howard W. Hunter, "Reading the Scriptures," Ensign, Nob. 1979, 65. S e t y e m b r e 2 0 1 5 23
Ni Elder Bruce C. Hafen Naglingkod bilang miyembro ng Pitumpu mula 1996 hanggang 2010 ANG Templo AT ANG LIKAS NA ORDEN NG Kasal
Y A M S S U R N A H U K A N E L P M E T N O T G N H S A W R E V R A B M U L O C G N N A W A R A L I I I N A N A K ; L E T R A H O V A T S U G N A H U K G N A W A R A L A W I L A K Ito ang pangalawa sa dalawang artikulo ni Elder Hafen na tumutulong sa paggunita ng ika- 20 anibersaryo ng "Ang Mag- anak: Isang Pagpapahayag sa Mundo." Ang unang artikulo ay inilathala sa isyu ng Agosto 2015 ng Liahona. Kapag nililito tayo ng naguguluhang kultura tungkol sa kahulugan ng kasal, maaaring kaagad nating isuko ang ating sarili at ang isa't isa. Ngunit may pag- asa pa. Matutulungan tayo ng walang- hanggang huwaran ng templo na madaig ang kalituhan sa panahong ito. Tuwing pupunta tayo sa templo, naitutuon tayong muli sa likas na kaayusan ng sansinukob, pati na ang likas na orden ng kasal. Tulad ng mga marino noong una, tinitingnan natin ang kalangitan para malaman ang ating patutunguhan - at ginagawa natin iyan sa pamamagitan ng templo. Isinulat ng scholar na si Hugh Nibley na isang Banal sa mga Huling Araw: "Ang templo ay itinayo upang maging sagisag ng mga alituntunin ng pag- oorganisa ng sansinukob. Ito ang paa- ralan kung saan natututo ang mga mortal tungkol sa mga bagay na ito. . . . ". . . Ang templo sa lupa [ay] nasa gitna ng lahat ng bagay, . . . na napapaligiran ng lahat ng bagay, ang taling nagbibigkis sa langit at lupa." 1 Sa gayon, ang templo ay may kapangyarihang iukit sa ating puso ang mga batas ng Diyos tungkol sa kasal at pamilya. Ang Kasal nina Eva at Adan Una nating nalaman ang mga turo sa templo tungkol sa kasal nina Eva at Adan - ang pangunahing kuwento sa templo. Minsa'y tinanong ako ng isang kaibigan, "Kung si Cristo ang sentro ng ebanghelyo at ng templo, bakit hindi itinuturo ng endowment sa templo ang kuwento ng buhay Ang templo ang taling nagbibigkis sa langit at lupa. ni Cristo? Ano itong tungkol kina Eva at Adan?" Nadama ko na ang buhay ni Cristo ay salaysay tungkol sa pagkakaloob ng Pagbabayad- sala. Ang kuwento tungkol kina Eva at Adan ay tungkol sa pagtanggap ng Pagbabayad- sala, sa gitna ng kung minsan ay matitinding oposisyon sa buhay. Sina Eva at Adan ang unang mga taong tumanggap sa Pagbabayad- sala ni Jesucristo. Sila rin ang mga unang magu- lang na nakadama ng pagmamahal na dulot ng pagsilang ng isang anak, nagsakripisyo sa pagpapalaki ng anak na nagpala- kas ng espirituwalidad, at nagdalamhati nang makitang hindi ginagamit nang matalino ng mga anak ang kanilang kalayaan. Binigyan tayo ni Amang Lehi ng konteksto sa doktrina para maunawaan ang kanilang karanasan - at ang sa atin. Sinabi niya sa atin na kung hindi kumain sina Eva at Adan mula sa punungkahoy ng kaalaman, sila "ay nanatili [sana] sa halamanan ng Eden. . . . "At sila'y hindi sana nagkaroon ng mga anak; anupa't sila sana ay nanatili sa kalagayan ng kawalang- malay, walang kaligayahan, sapagkat hindi sila nakakikilala ng kalungkutan; hindi gagawa ng mabuti, sapagkat hindi sila nakakikilala ng kasalanan. . . . "Si Adan ay nahulog upang ang tao ay maging gayon; at ang tao ay gayon, upang sila ay magkaroon ng kagalakan" S e t y e m b r e 2 0 1 5 25
(2 Nephi 2:22-23, 25). Kaya, sa kabalintunaan, ang kasalanan, kalungkutan, at mga anak ang tumutulong sa paglikha ng konteksto para matutuhan kung ano ang kahulugan ng kagalakan - na ginawang posible ng Pagbabayad- sala ni Jesucristo. Dahil sa Pagbabayad- sala, maaari tayong matuto sa ating mga karanasan nang hindi kinapopootan dahil sa mga ito. At ang pagtanggap ng Pagbabayad- sala, tulad ng ginawa nina Eva at Adan, ay hindi lamang isang doktrinang nag- bubura ng mga itim na marka; ito ang pinakamahalagang doktrina na nagtutulot sa mga tao na umunlad. Kaya nga, ang sakripisyo ni Cristo ay hindi lamang nagbalik sa kanila sa Eden ng kawalang- muwang. Disin sana'y iyon ay naging salaysay na walang balangkas at pag- unlad ng pagkatao. Sa halip, nilisan nila ang halamanan na magkahawak- kamay at sumulong, nang magkasama, patungo sa mundo na tinitirhan natin ngayon. Ang pangunahing kuwento sa templo ay sadyang tung- kol sa ikinasal na mag- asawa na nagtulungan para makaya- nan ang patuloy na oposisyon sa buhay na ito. Sapagkat sa pagharap lamang sa matitinding oposisyon nila matututu- hang maunawaan ang tunay na kagalakan. Pag- isipan natin ang dalawang implikasyon mula sa kuwento nina Eva at Adan tungkol sa pagkaunawa na- tin sa pag- aasawa. Una ay ang positibong pananaw ng 26 L i a h o n a Panunumbalik tungkol sa Pagkahulog. Alam natin na ma- talinong nagpasiya sina Eva at Adan sa halamanan dahil ang mortalidad lamang ang makapaglalaan ng karanasang kailangan upang maisakatuparan ang plano ng Diyos para sa kanila - at para sa atin. Sa kabilang banda, itinuturo ng tradisyonal na Kristiyanismo na ang desisyon ni Eva ay ma- laking pagkakamali, na nagdala ng poot ng Diyos sa buong sangkatauhan. Itinuturo pa rin ng ilang simbahang Kristiyano na dahil ang kababaihan ay mga anak ng hangal na si Eva, ang mga babae ay dapat umasa sa kanilang mga asawa. Sa matinding pagtugon laban sa ideyang ito, halos lahat ng mga tao ngayon ay nagsasabing ang babae ay hindi dapat umasa sa kanyang asawa. At, para patas, idaragdag nila, ang lalaki rin ay hindi dapat umasa sa kanyang asawa. Ngunit kapag ang mag- asawa ay hindi umaasa sa isa't isa, tinatanggap lamang nila ang sinasabi sa ngayon na "walang kasunduan at pakialaman sa isa't isa," at iniiwan ng tao ang asawa kapag nahirapan na - o kapag nagsimula nang magkaroon ng problema. Alin ang tama: umasa o hindi umasa? Wala sa mga ito. Ang ipinanumbalik na ebanghelyo - hindi tulad ng turo ng iba pang Kristiyano - ay nagtuturo na ang pasiya nina Eva at Adan sa halamanan ay hindi pagkakamali o aksi- dente; sa halip, ito ay kusa, at maluwalhati ang ibinunga, na bahagi ng plano ng kaligtasan. Sa gayon itinuturing ng Panunumbalik si Eva - at lahat ng kababaihan - na mga dakilang nilalang na may pantay na pananagutan sa kalalakihan. Kaya nga, si Eva ay hindi umaasa kay Adan; at hindi rin naman siya nagsasarili. Sa halip, sina Eva at Adan ay mag- kaugnay sa isa't isa. Sila ay "magkasama na may pantay na pananagutan" na "tinutulungan ang isa't isa" sa lahat ng ginagawa nila.2 Pag- aalay ng Bagbag na Puso sa Altar Pangalawa, nang lisanin nina Eva at Adan ang halama- nan, iniutos ng Panginoon na magtayo sila ng altar at mag- alay ng mga hain na hayop. Pagkaraan ng maraming araw itinanong ng anghel kay Adan kung bakit siya nag- alay ng Sina Eva at Adan ay magkaugnay, magkasama na may pantay na pa- nanagutan na nagtutulungan sa lahat ng ginagawa nila. S N R A G . L Y R R E J N N A W A R A L A L G A P N O S R A P L E D N , R A T L A A S N A D A T A A V E A N S D O H U L A K A N I
mga hain. Sagot niya, "Hindi ko batid, maliban sa iniutos sa akin ng Panginoon." Pagkatapos ay sinabi ng anghel sa kanya, "Ang bagay na ito ay kahalintulad ng sakripisyo ng Bugtong na Anak" (Moises 5:6-7). ng endowment. Mula noong maisakatuparan ni Cristo ang Kanyang misyon na magbayad- sala, hindi na tayo nag- aalay ng mga hayop, ngunit nakipagtipan tayo na mag- aalay ng hain. Sa paanong paraan? Itinuro ni Cristo sa mga Nephita, "Mag- aalay kayo bilang pinaka- hain sa akin ng isang bag- bag na puso at nagsisising espiritu" (3 Nephi 9:20; tingnan din sa 2 Nephi 2:7). Sa gayon, ang mga hayop na inialay nina Eva at Adan ay mga simbolo na nagtuturo sa kanila ng gagawing pagsasa- kripisyo ng Ama sa Kanyang Anak sa hinaharap. At itinuro ng anghel sa kanila na ang sakripisyo ni Cristo at ang plano ng pagtubos ay magbibigay ng kahulugan at layunin sa lahat ng pagsalungat sa kanila - sa katunayan, sa lahat ng kanilang karanasan sa mortalidad. Ang pag- aalay ng mga hayop ay sagisag ng pagsa- sakripisyo ng Ama sa Anak, ngunit ang paghahain ng bagbag na puso at nagsisising espiritu ay sumasagisag sa pagsasakripisyo ng Anak ng Kanyang sarili. Isinulat ni Elder James E. Talmage (1862-1933) ng Korum ng Labindalawang Apostol na "namatay si Jesus sa bagbag na puso." 3 Kahalintulad nito, iniaalay natin ngayon ang ating sarili - ang ating bagbag na puso - bilang isang personal na hain.4 Sinabi ni Elder Neal A. Maxwell (1926-2004) ng Korum ng Labindalawang Apostol, "Ang tunay at personal na hain ay hindi paglalagay ng hayop sa altar. Sa halip, ito ay kahandaang ilagay ang kasamaang nasa atin sa ibabaw ng altar at hayaan itong matupok!" 5 Pumupunta ang ilan sa atin sa templo ngayon na pa- rang gaya noong unang mag- alay ng mga hain sina Eva at Adan - dahil iniutos ito sa atin, nang hindi nalalaman ang dahilan. Ang simpleng pagsunod ay talagang mas mabuti kaysa hindi pagsasagawa ng mga ordenansa. Ngunit ang Panginoon, na nagsugo ng anghel, ay gustong ipaalam sa kanila ang dahilan - at naniniwala ako na gusto Niyang malaman natin ang dahilan. Ang mga ordenansa ba sa templo ngayon ay "kaha- lintulad [rin] . . . ng Bugtong na Anak"? Isipin kung pa- anong ang mga altar ng templo, gaya ng altar nina Eva at Adan, ay mga altar ng panalangin, sakripisyo, at mga tipan. Isipin ang lawak ng sakripisyo sa lahat ng tipan Habang naglilingkod kamakailan bilang pangulo ng St. George Utah Temple, may ibubuklod ako noon na magkasintahan. Nang anyayahan ko sila na lumapit sa altar S N R A G . L Y R R E J I N N A W A R A L A L G A P ; N O S R A P L E D I N , R A T L A A S N A D A T A A V E A N I S D O H U L A K A N
at hinawakan ng kasintahang lalaki sa kamay ang kanyang mapapangasawa, natanto ko na sila ay maglalagay sa iba- baw ng dambanang iyon ng hain nila na sariling mga bag- bag na puso at nagsisising espiritu - isang di- makasariling pag- aalay ng kanilang sarili sa isa't isa at sa Diyos sa pagtu- lad sa sakripisyo ni Cristo para sa kanila. At para sa anong layunin? Upang sa pamamagitan ng habambuhay na pagsa- sakripisyo para sa isa't isa - ibig sabihin, pagsisikap na ma- muhay nang tulad Niya - sila ay maging mas katulad Niya. Sa gayong pamumuhay araw- araw, bawat isa sa kanila ay mapapalapit sa Diyos, na lalong maglalapit sa kanila sa isa't isa. Kaya, ang pagtupad sa mga tipan ng ordenansa ng pagbubuklod ay magpapabanal hindi lamang sa kanilang pagsasama kundi sa kanila ring puso at buhay. Ang pagkaunawang ito sa pag- aasawa ay ibang- iba sa umiiral na pananaw tungkol sa pag- aasawa sa panahong ito. Sa Kanyang talinghaga tungkol sa mabuting pastol, inilarawan ni Jesus ang isang upahan - isang taong bina- bayaran para pangalagaan ang mga tupa. Kapag dumating ang lobo, sabi Niya, ang upahan ay "pinababayaan ang mga tupa, at tumatakas." Bakit tumatakas ang upahan? Dahil hindi siya ang may- ari ng mga tupa. Sa kabilang banda, sinabi ni Jesus tungkol sa kanyang Sarili, "Ako ang mabuting pastor. . . . Ibinibigay ko ang aking buhay dahil sa mga tupa." (Tingnan sa Juan 10:11-15.) Ngayon iniisip ng maraming tao ang pag- aasawa bilang di- pormal na kasunduan sa pagitan ng dalawang upahan. Kapag ang upahan ay nakadama ng panganib sa ilang lobo ng kaguluhan, tumatakas lamang ito. Bakit nga naman magpapakahirap ang isang upahan lamang, at isasapanga- nib ang kanyang buhay? Ngunit kapag inialay natin ang bagbag na puso at nagsi- sising espiritu sa pagsasama nating mag- asawa na kahalin- tulad ng Mabuting Pastol, nangangako tayong ibibigay ang ating buhay para sa mga tupa ng ating mga tipan, isang araw o kahit isang oras sa bawat pagkakataon. Inaanyayahan tayo ng prosesong ito na di- makasariling pasanin sa ating sarili ang mga paghihirap at kagalakan ng ating kabiyak at mga anak, na tinutularan sa ating limitadong kakayahan ang pag- pasan ng Tagapagligtas sa ating mga paghihirap. "Ikaw man ay maghirap sa lahat ng kanyang paghihi- rap" (D at T 30:6), sinabi ng Panginoon kay Peter Whitmer tungkol sa kanyang missionary companion na si Oliver Cowdery. Inulit ni Isaias ang katagang iyan sa paglalarawan kay Cristo at sa mga taong tinutubos Niya: "Sa lahat nilang kadalamhatian ay nagdadalamhati siya, . . . at kaniyang . . . kinalong silang lahat noong araw" (Isaias 63:9; tingnan din 28 L i a h o n a sa D at T 133:53). Isang temple worker, na ang asawa ay pumanaw pagka- tapos dumanas ng malubhang sakit sa loob ng ilang taon, ang nagsabi sa akin, "Akala ko alam ko na kung ano ang pagmamahal - mahigit 50 taon kaming nagkasama. Pero nito lang nakaraang ilang taon ko natuklasan sa pagsisikap na alagaan siya kung ano ang tunay na pagmamahal." Sa pakikibahagi sa mga paghihirap ng kanyang asawa, natuklasan ng lalaking ito ang malalim na bukal ng pag- kahabag sa kanyang puso na hinding- hindi madarama ng isang upahan. Ang natuklasang iyon ay nagdulot ng nag- papabanal na proseso ng pagiging katulad ng Mabuting Pastol - sa pamumuhay at pagmamalasakit na gaya ng gi- nawa Niya. Hindi ito nagkataon lamang, ang uring iyan ng pamumuhay ay naglalaan ng hindi matutumbasang lakas para sa kapakanan ng ating lipunan. Pag- aasawa at Tunay na Kagalakan Itinanong ng isang kaibigan kamakailan, "Gaano kaper- pekto ang pamumuhay natin para matanggap ang mga da- kilang pangako ng pagbubuklod sa templo?" Kilalang- kilala ng mag- asawa ang isa't isa, lalo na ng mga naghahangad sa walang- hanggang pagpapala, na balang- araw ay tapat nilang maiisip kung namumuhay sila nang halos perpekto na - o kung gayon ang pamumuhay ng kanilang asawa. Gusto ko ang sagot na ibinigay sa pamamaalam ni Moroni: "Kung inyong pagkakaitan ang sarili ng lahat ng kasamaan, at iibigin ang Diyos nang buo ninyong kaka- yahan, pag- iisip at lakas, kung magkagayon ang kanyang biyaya ay sapat sa inyo, upang . . . kayo ay maging ganap
kay Cristo" (Moroni 10:32; idinagdag ang pagbibigay- diin). Ang isang paraan para alisin sa ating sarili ang kasamaan ay manatiling malapit sa templo, dahil sa mga ordenansa nito "ang kapangyarihan ng kabanalan ay nakikita" (D at T 84:20; idinagdag ang pagbibigay- diin). Dagdag pa rito, ang ibigin ang "Diyos nang buo [nating] kakayahan" ay nanga- ngahulugang pagmamahal sa abot ng ating makakaya, at hindi sa ilang mahihirap at hindi makamtan na antas ng pagiging perpekto. Kapag ipinagkait natin sa ating sarili ang kasamaan at tapat na iibigin ang Diyos nang lubos hangga't makakaya natin, ang nagpapasakdal na biyaya ni Cristo ang magku- kumpleto sa pagiging sakdal natin. Sinabi sa isang liham ng Unang Panguluhan na isinulat noong 1902 kung ano ang kahihinatnan ng sakripisyo ni Cristo lakip ang sarili nating sakripisyo: "Matapos makamit ang perpektong kalagayan ng buhay wala nang hahangarin ang tao kundi ang mamu- hay ayon sa [kabutihan], kabilang dito ang nagbuklod sa kanila bilang mag- asawa. . . . Ang mga magtatamo ng una o selestiyal na pagkabuhay na muli ay kailangang dalisay at banal, at magkakaroon din sila ng perpektong katawan. . . . Bawat lalaki at babae na umabot sa hindi masambit na kalagayang ito ng buhay ay magiging kasingganda ng mga anghel na nakapaligid sa trono ng Diyos; . . . sapagkat ang mga kahinaan ng laman ay nadaig at naiwaksi; at sila kapwa ay nakaayon sa batas na nagbuklod sa kanila." 6 May kilala akong isang babae na mga 50 taon nang kasal sa templo. Matapos magkaroon ng mga anak silang mag- asawa, ang magulong buhay ng lalaki ay humantong sa kanilang pagdidiborsyo at pagkatiwalag nito sa Simbahan. Pagkatapos ay tinalikuran naman ng babae ang Simbahan at pinili ang maling landas. Kalaunan pumanaw ang kan- yang dating asawa. Nakilala ko siya nang dalhin siya ng kanyang anak na babae sa aking opisina para malaman kung muling makakapasok ang kanyang ina sa templo. Matapos ang payapang pag- uusap tungkol sa kung ano Matutulungan tayo ng walang- hanggang huwaran ng templo na madaig ang kalituhan sa panahong ito. ang matututuhan mula sa karanasan nang hindi kinapo- pootan dahil dito, pinag- usapan namin ang proseso ng pagsisisi, muling pagpapabinyag, at ang pagpapanumbalik ng mga pagpapala ng templo. Pagkatapos ay sinabi ko sa kanya na ang pagpapanumbalik ng ordenansa ay mag- papanumbalik din sa kanyang pagbubuklod sa templo. Handa na ba siya para dito? Ang unang nagsalita ay ang anak. "May bipolar disor- der ako," sabi niya. "Ang anak kong lalaki ay may bipolar disorder din. Mas alam na namin ngayon ang tungkol sa kapansanang iyon, at umiinom kami ng mga gamot na makatutulong. Kung gugunitain ko ang nakaraan, nani- niwala ako na may bipolar disorder din ang aking ama, at malamang na nakaapekto iyon sa maraming mahi- hirap na pinagdaanan ng aming pamilya. Hindi ko siya huhusgahan." Marahang sumagot ang ina, "Kung talagang makakabalik ako sa templo balang- araw, handa akong maibalik ang mga pagbubuklod sa akin." Habang pinagmamasdan ko sila na naglalakad sa pa- silyo, natanto ko na ang templo at ang kapangyarihan na magbuklod ni Elijah ay pinagmumulan ng pagkakasundo, hindi lamang ibinabaling ang puso ng mga anak at ma- gulang sa isa't isa kundi ibinabaling din ang puso ng mga mag- asawa sa isa't isa. Kalaunan tumanggap ako ng men- sahe na muling nabinyagan ang ina. Pinatototohanan ko na ang orden ng kasal na ibinigay ng Diyos kina Eva at Adan ay sulit anuman ang kapalit nito - upang mahanap ito, maitatag ito, at mapanatili ito sa ating buhay. Pinatototohanan ko na ang mga mag- asawa na nagsisikap na mamuhay na tulad ng Mabuting Pastol ay matutuklasan, at maibibigay sa isa't isa, ang mas saganang buhay na puno ng tunay na kagalakan. ◼ Mula sa mensaheng, "Marriage, Family Law, and the Temple," na ibinigay sa J. Reuben Clark Law Society Annual Fireside sa Salt Lake City noong Ene. 31, 2014. MGA TALA 1. Hugh Nibley, Eloquent Witness: Nibley on Himself, Others, and the Temple, sa The Collected Works of Hugh Nibley, 19 vols. (2008), 17:312, 313; tingnan din sa Encyclopedia of Mormonism, 5 vols. (1992), "Meanings and Functions of Temples," 4:1458-59. 2. "Ang Mag- anak: Isang Pagpapahayag sa Mundo," Liahona, Nob. 2010, 129. 3. James E. Talmage, Jesus the Christ, 3rd ed. (1916), 669. 4. "At doon ay natipong sama- sama sa isang lugar ang hindi mabilang na pangkat ng mga espiritu ng mga matwid, na naging matatapat sa patotoo ni Jesus samantalang sila ay nabubuhay sa lupa; At naghan- dog ng sakripisyo na kahalintulad ng dakilang sakripisyo ng Anak ng Diyos, at nagdanas ng pagdurusa sa pangalan ng kanilang Manunubos" (Doktrina at mga Tipan 138:12-13). 5. Neal A. Maxwell, "Deny Yourselves of All Ungodliness," Ensign, Mayo 1995, 68; idinagdag ang pagbibigay- diin. 6. Joseph F. Smith, John R. Winder, at Anthon H. Lund liham kay Christine Eggleston, Ene. 28, 1902, LDS Church History Library. S e t y e m b r e 2 0 1 5 29
K C O T S K N H T / K C O T S I / I Ü L Z Ö S R Ü G T A U S N N A W A R A L A L G A P Mga Hanbuk ng Simbahan Ni Elder Per G. Malm Ng Pitumpu - ANG NAKASULAT NA ORDEN NG MGA BAGAY- BAGAY Habang sinusunod natin ang mga hanbuk at ginagamit ang pinagsama- samang karunungang inaalok nito, tutulungan tayo ng Panginoon at ng mga pinaglilingkuran natin na "mapuspos sa kanya." Bilang returned missionary, abala sa pagsisimula ng isang pamilya at sa sarili kong kumpanya, tinawag akong maging pangulo ng isang malaki- laking branch na may maraming matatapat at matatandang miyembro. Nadama ko ba na ako ay handa, sanay, at edukado para magsimu- lang maglingkod? Hindi! Mayroon akong mababait na tagapayo na nakakau- sap ko tungkol sa mga isyu. Ngunit sapat ba ang tulong nila? Hindi! Inaasahan ng Panginoon "ang bawat tao [na] matuto ng kanyang tungku- lin" (D at T 107:99), at inaasahan Niya tayong "papagyamanin sa [ating] isipan . . . ang mga salita ng [Diyos]" (D at T 84:85). Pagkatapos ay inaasahan Niya tayong magtiwala sa inspirasyon ng Espiritu Santo - ang espesyal na kaloob na iyon na ibinibigay sa lahat ng miyembro na may pangako ng patuloy na patnubay at paghahayag. Nang gunitain ko ang tungkuling iyon at ang iba pang mga tungkulin, natanto ko na bukod sa Espiritu Santo at sa mga banal na kasulatan, ang na- katulong talaga sa akin ay ang mga hanbuk ng Simbahan! Ang mga ito ay ma- gandang pagkunan ng impormasyon - bilang gabay sa aking unang pag- aaral at mahalagang sanggunian sa pagganap ko sa tungkulin. Bakit Natin Kailangan ang mga Hanbuk ng Simbahan? Itinuro ni Elder Dallin H. Oaks ng Korum ng Sa paggunita ko sa aking tungkulin bilang branch president, natanto ko na bukod sa Espiritu Santo at sa mga banal na kasulatan, ang nakatulong talaga sa akin ay ang mga hanbuk ng Simbahan! Labindalawang Apostol na, "Bagama't ang mga hanbuk ay hindi katulad ng mga banal na kasulatan, kinaka- tawan ng mga ito ang pinakabagong pakahulugan at tagubilin ng pinakamataas na mga awtoridad ng Simbahan." 1 Idinagdag ni Elder Russell M. Nelson ng Korum ng Labindalawang Apostol na ang mga awtoridad na iyon - ang Unang Panguluhan at ang S e t y e m b r e 2 0 1 5 31
KALIGTASAN SA MGA HANBUK "Kayo man ay matagal nang miyembro ng sim- bahan o bago pa lang, sumangguni sa Hanbuk kapag hindi kayo sigurado sa isang patakaran o pamamaraan. Maaaring iniisip ninyong alam na ninyo ang gagawin sa sitwasyon, sa- mantalang sa katu- nayan ay mali ang ginagawa ninyo. Hindi kayo mag- kakamali kapag ginamit ninyo ang mga hanbuk." Pangulong Thomas S. Monson, "Pambungad na Pananalita," 2010 Panda- igdigang Pulong sa Pag- sasanay sa Pamumuno. 32 L i a h o n a Kaligtasan Korum ng Labindalawang Apostol - ay ka- lalakihang may "kahusayan, karanasan, at mahabang paghahanda." 2 Sa gayon, mababanaag sa mga hanbuk ng Simbahan ang pinagsama- samang karunu- ngan - na nagmula sa subok at napatunayan nang mga karanasan - ng mga propeta at apostol. Itinuturo sa atin ng karunungang iyan ang pinakamainam na paraan para makamit ang magagandang resulta sa pag- sasakatuparan ng misyon ng Simbahan sa paglipas ng panahon. Ipinayo ng Panginoon, "Masigasig na maghanap at turuan ang bawat isa ng mga salita ng karunungan; oo, mag- hanap kayo sa mga pinakamabubuting aklat ng mga salita ng karunungan" (D at T 88:118; 109:7). Tiyak na ang karunungan sa mga hanbuk ay nagpapagindapat sa kanila bilang "pinakamabubuting aklat." Ang mga Hanbuk ay Tumutulong sa Atin na Maipatupad ang mga Patakaran, Pamamaraan, at Programa Ipinahayag ni Pangulong Thomas S. Monson na kung wala ang mga hanbuk, "halos imposibleng mapanatili ang integridad ng mga patakaran, pamamaraan, at programa ng Simbahan." Dagdag pa niya, "Sa nakalipas na mga taon, kinailangan naming iwasto ang maraming pagtatangka ng mga lider, na may mabubuting intensyon, na baguhin ang ilang programa ng Simbahan. Sinabi ni Pangulong Monson na kapag hindi sinunod nang wasto ng mga lider ang mga pamamaraan, "dapat pagtibayin [ng] Unang Panguluhan ang nagawa o kaya'y ipaulit ito." Sa madaling salita, kung bina- balewala natin ang mga hanbuk, maaaring makaragdag pa tayo sa gawain ng Unang Panguluhan. "Sa halos lahat ng [pagkakataon]," sabi niya, "kung babasahin, uunawain, at susun- din lamang ng mga lider ang hanbuk, hindi mangyayari ang ganitong mga problema. . . . Hindi kayo magkakamali kapag ginamit ninyo ang mga hanbuk." 3 Idinagdag pa ni Pangulong Monson na anuman ang tungkulin natin sa pamumuno, ang mga hanbuk ay puno ng impormasyon at patnubay na tumutulong sa atin na magling- kod nang epektibo, maunawaan ang wastong pamamalakad sa Simbahan, matutuhan at magampanan ang ating mga tungkulin (ting- nan sa D at T 107:99), at maghanda para sa darating na mga katungkulan sa pamumuno. Itinuturo sa mga Hanbuk Kung Ano ang Mahalaga Itinuturo sa mga hanbuk na bagama't "nasa mga magulang ang mahalagang responsibi- lidad na tulungan ang kanilang mga anak na maghandang makabalik sa Ama sa Langit," ang "Simbahan [ng Tagapagligtas] ay naglalaan ng mga organisasyon at paraan para maituro ang ebanghelyo ni Jesucristo sa lahat ng anak ng Diyos." Itinuturo din sa mga hanbuk na ang Simbahan "ay naglalaan ng awtoridad ng priesthood na mangasiwa sa mga ordenansa ng kaligtasan at kadakilaan sa lahat ng karapat- dapat at handang tanggapin ang mga ito." 4 Ang buod ng doktrina sa pangangasiwa ng Simbahan ay matatagpuan sa unang tatlong kabanata ng Handbook 2: Administering the Church: 1. Mga Pamilya at ang Simbahan sa Plano ng Diyos 2. Mga Alituntunin ng Priesthood 3. Pamumuno sa Simbahan ni Jesucristo K C O T S K N H T / K C O T S I / I R O T C E V O R C A M G N T A K C O T S K N H T / K C O T S I / I M S D N A G N N A W A R A L A L G A P A G M I
Dapat nating pag- aralang mabuti ang tatlong kabanatang sa aming sarili ang mga wastong tuntunin at tukuyin ang mga puntong nauugnay sa kaso," sabi ng bishop. "Nadama namin nang matindi ang Espiritu ng Panginoon na tumutulong sa amin habang kinakausap namin ang miyembro." ito. Ipinapaalala nito sa atin na ang Simbahan "ay inor- ganisa ng Diyos upang tumulong sa Kanyang gawain na isakatuparan ang kaligtasan at kadakilaan ng Kanyang mga anak." 5 Ginagawa ito sa pamamagitan ng mga aktibidad, oportunidad, at programa sa paglilingkod, pagpapala, at personal na pag- unlad na nakatuon sa mga banal na res- ponsibilidad na suportahan at palakasin ang mga indibidu- wal at pamilya. Kalaunan, matapos manalangin ang bishopric para sa tulong ng Panginoon, nadama ng isa sa mga tagapayo na dapat nilang basahin ulit nang malakas ang nauugnay na mga bahagi ng Handbook 1. Nang matapos sila, tinanong ng bishop ang bawat tagapayo kung ano ang rekomendas- yon niya. Ang mga responsibilidad na ito ay "kinabibilangan ng pagtulong sa mga miyembro na ipamuhay ang ebanghelyo ni Jesucristo, pagtitipon sa Israel sa pamamagitan ng ga- waing misyonero, pangangalaga sa mga maralita at nanga- ngailangan, at pagtulong sa kaligtasan ng mga yumao sa pamamagitan ng pagtatayo ng mga templo at pagsasagawa ng nakapagliligtas na mga ordenansa." 6 "Bishop, baka magulat kayo, pero ito ang nadarama ko," sabi ng unang tagapayo sa paggawa ng kanyang rekomen- dasyon. Gayon din ang nadama ng pangalawang tagapayo, maging ng bishop. "Ang pagbabasa ng hanbuk sa bawat isa ay nagtulot Kapag naunawaan natin ang buod na ito ng dok- sa Espiritu na liwanagin ang aming isipan," paggunita ng bishop. "Ang mga alituntunin ay naging mas mali- naw tungkol sa kung paano sila nauugnay sa sitwasyong ito, at bawat isa sa amin ay ginabayan sa sagot na iyon. Handang- handa na kaming maglaan ng angkop na payo para matulungan ang aming mahal na kapatid na bumalik kay Cristo." trina, ang layunin at papel na ginagampanan ng lahat ng tungkulin sa Simbahan ay nagiging malinaw: "Ang mga priesthood at auxiliary leader at teacher ay nagsisikap na tulungan ang iba na maging tunay na mga alagad ni Jesucristo." Bukod pa rito, "ang mga organisasyon at pro- grama ng Simbahan ay umiiral upang pagpalain ang mga indibiduwal at pamilya at hindi iyon mismo ang layunin ng mga ito." 7 Ang mga hanbuk ay batay sa doktrinang nasa mga banal na kasulatan, kabilang na ang payo ng Tagapagligtas kay Pedro: "Kung ma- kapagbalik ka nang muli, ay papagtibayin mo ang iyong mga kapatid" (Lucas 22:32). Ang mga Hanbuk ay Nag- aanyaya ng Paghahayag K C O T S K N Habang tinutulungan ang isang di- I H T / K gaanong aktibong miyembro na makabalik sa Simbahan, nirepaso ng bishop ng miyem- bro ang kabanata tungkol sa pagdisiplina sa Simbahan sa Handbook 1: Stake Presidents and Bishops. Matapos makipag- usap sa kan- yang stake presidency, ipinasiya ng bishop na magdaos ng disciplinary council. C O T S I / R O T C E V O R C A M G N T A K C O T S K N "Nagpulong muna kami bilang bishopric at nirepaso namin ang hanbuk para ipaalala I H T / K C O T S I / M I S D N A G Ang mga hanbuk ay batay sa doktrinang nasa mga banal na kasulatan, kabilang na ang payo ng Tagapagligtas kay Pedro: "Kung makapagba- lik ka nang muli, ay papagtibayin mo ang iyong mga kapatid" (Lucas 22:32). N N A W A R A L A L G A P A G M S e t y e m b r e 2 0 1 5 33
Kapag sinunod natin ang mga han- buk at ginamit ang magkakasamang ka- runungang alok ng mga ito, tutulungan tayo ng Panginoon at ang mga pinag- lilingkuran natin na "mapuspos sa kanya" (Mga Taga Colosas 2:10). Tulad ng natuklasan ng bishopric na ito, ang mga tagubiling matatagpuan sa mga han- buk ng Simbahan "ay maaaring mag- anyaya ng paghahayag kung ginagamit ang mga ito para unawain ang mga alituntunin, pata- karan, at pamamaraang gagamitin habang hinihingi ang patnubay ng Espiritu." 8 Ang mga Hanbuk ay Tumutulong sa Atin na Pagpalain ang mga Pinaglilingkuran Natin Kapag binasa, inunawa, at sinunod natin ang mga hanbuk, nagiging pagpapala ang mga ito sa mga pinaglilingkuran natin.9 Isang pagbabago sa patakaran na nakabalangkas sa Handbook 2, halimbawa, ang nakatulong sa isang bishop na pagpalain at palakasin ang isang ama na nag- akala na hindi niya mao- orden ang kanyang 12- taong- gulang na anak sa Aaronic Priesthood. Nakasaad sa kabanata 20, "Ang mga bi- shop at stake president ay may kalayaang tu- lutan ang mga mayhawak ng priesthood na hindi lubos na karapat- dapat sa templo na magsagawa ng o makibahagi sa ilang orde- nansa at basbas," kabilang na ang mga bin- yag at ordenasyon sa Aaronic Priesthood.10 Dahil wala siyang temple recommend, ina- kala ng amang ito na hindi niya maoorden ang kanyang anak. Ngunit ang kanyang bishop, "sa patnubay ng espiritu," 11 ay nagbi- gay ng pahintulot pagkatapos ng interbyu. "Ang karanasang iyan ay nagpabago sa kanyang buhay," sabi ng kanyang kasa- lukuyang bishop. "Bahagi ito ng proseso ng kanyang pagiging marapat sa tem- plo, ng pagkabuklod sa kanyang asawa sa templo, at pagkabuklod sa kanila ng kanilang mga anak." Kaluwagan at Pag- aangkop - sa Loob ng mga Wastong Hangganan Ang pagpapanatiling magka- kapareho ng mga alituntunin, patakaran, at pamamaraan sa Simbahan "ay maghahatid ng impluwensya ng Espiritu Santo sa buhay ng mga lider at miyem- bro," sabi ni Elder Quentin L. Cook ng Korum ng Labindalawang Apostol.12 Ngunit sa isang pandaig- digang Simbahan kung saan nahaha- rap ang mga miyembro sa iba't ibang kalagayan sa pulitika, lipunan, at ekonomiya, ang ilang branch at ward ay maaaring walang sapat na mga miyembro, pamunuan, at kabuhayan para isagawa ang buong programa ng Simbahan. Ang iba pang mga yunit ay maaaring nahaharap sa mga isyu na may kinalaman sa mga sitwas- yon ng seguridad, transportasyon, ko- munikasyon, at kabuhayan ng pamilya. Nililinaw ng kabanata 17 sa Handbook 2 "kung saan kailangan ang pagkakapare- pareho" gayundin ang "mga sitwasyon na maaaring umangkop sa lokal na kalagayan" sa paglalagay ng mga tauhan at mga programa sa auxiliary at sa format at K C O T S K N H T / K C O T S I / I R O T C E V O R C A M G N N A W A R A L A L G A P
dalas ng mga pulong at aktibidad ng pamunuan. Ang pag- aangkop ay dapat lamang gawin, mangyari pa, matapos hangarin ng mga lider ang patnubay ng Espiritu Santo.13 kung paano nainis ang isa sa kanyang mga anak habang binubuo ang isang jigsaw puzzle. "Sa wakas ay natuto siyang bumuo ng puzzle," paggunita ni Elder Pino, "nang maunawaan niya na bawat maliit na piraso ay may lugar sa buong larawan." 18 Kapag ginawa nila ito, "lahat ng ward at branch, anuman ang kanilang laki o kalagayan, ay maaari ding maranasan ang Espiritu ng Panginoon nang gayon katindi." 14 Saanmang katungkulan tayo maglingkod sa Simbahan, ang mga hanbuk, gaya ng larawan sa kahon ng isang jigsaw puzzle, ay binibigyan tayo ng isang pananaw - ang huling larawan. Gagabayan tayo ng larawang iyon at mas mauunawaan natin kung ano ang nais ipagawa sa atin ng Panginoon sa ating paglilingkod sa Kanya. Kapag sinunod natin ang mga hanbuk at ginamit ang magkakasamang ka- runungang alok ng mga ito, tutulungan tayo ng Panginoon at ang mga pinaglilingkuran natin na "mapuspos sa kanya" (Mga Taga Colosas 2:10). Nakasulat na Orden ng mga Bagay- bagay Ang mga hanbuk ay naglalaan sa atin ng matatawag na "nakasulat na orden ng mga bagay- bagay." Ang Handbook 1, na para sa mga bishop at stake presi- dent, ay ibinabalangkas "ang mga pangkalahatang respon- sibilidad ng mga stake president at bishop" at naglalaan ng "detalyadong impormasyon tungkol sa mga patakaran at pamamaraan," 15 mula sa mga templo, kasal, at paglilingkod ng missionary sa gawaing pangkapakanan, pagdisiplina ng Simbahan, at pananalapi. Ang mga hanbuk ay mananatiling mahalagang bahagi ng pangangasiwa sa Simbahan at pagpapala sa mga mi- yembro at lider anuman ang dumating na mga pagbabago sa format at nilalaman nito. Tulad ng sabi ni Pangulong Henry B. Eyring, Unang Tagapayo sa Unang Panguluhan, ang mga hanbuk "ay magiging yaman sa inyo kapag gina- mit ninyo [ang mga ito] para akayin ang iba na piliin ang landas tungo sa buhay na walang hanggan. Iyan ang layu- nin [ng mga ito]." 19 ◼ Ang Handbook 2, na makukuha (kahit sa LDS.org) ng lahat ng lider ng Simbahan, ay binabawasan ang pag- kakumplikado ng mga programa ng Simbahan habang tinutulutan, tulad ng nakasaad sa itaas, ang kaluwagan at kaunting pag- aangkop sa lokal na kalagayan. Ito "ay isang gabay para sa mga miyembro ng ward at stake council" 16 at sa kanilang mga auxiliary sa pangangasiwa sa Simbahan at sa gawain ng kaligtasan. MGA TALA 1. Dallin H. Oaks, "Buod ng mga Bagong Hanbuk," 2010 Pandaigdigang Pulong sa Pagsasanay sa Pamumuno, 2010, archive/worldwide- leadership- training/2010/11?lang=eng. 2. Russell M. Nelson, "Pagsang- ayon sa mga Propeta," Liahona, Ang magkakasamang karunungang matatagpuan sa mga hanbuk ay inorganisa sa paraan na madali itong ma- access at ginagamit para lumikha ng isang kultura ng tunay na paglilingkod na dapat umiral sa lahat ng ward at stake ng Simbahan ng Tagapagligtas. Ngunit para makamtan ang karunungang iyan, kailangan nating pag- aralan ang mga hanbuk, matuto mula sa mga ito, sikaping ipamuhay ang mga alituntunin nito, at isagawa ang mga alituntuning iyon! Ang magiging resulta ay liwanag, pag- unawa, at pangmatagalang pagpapalang matuklasan ang pinakamagandang paraan para mapaglingkuran ang ating mga kapatid. Nob. 2014, 75. 3. Thomas S. Monson, "Pambungad na Pananalita," 2010 Pandaigdigang Pulong sa Pagsasanay sa Pamumuno. 4. Handbook 2: Administering the Church (2010), 1.1.5. 5. Handbook 2, 2.2. 6. Handbook 2, 2.2. 7. Handbook 2, 1.2.2, 1.4. 8. Handbook 1: Stake Presidents and Bishops, v; Handbook 2, v; idinagdag ang pagbibigay- diin. 9. Tingnan sa Thomas S. Monson, "Pambungad na Pananalita," 2010 Pandaigdigang Pulong sa Pagsasanay sa Pamumuno. 10. Handbook 2, 20.1.2. 11. Handbook 2, 20.1.2. 12. Quentin L. Cook, "Mga Piling Alituntunin mula sa Bagong mga Hanbuk," 2010 Pandaigdigang Pulong sa Pagsasanay sa Pamumuno. Tungkol sa ating paglilingkod sa Simbahan, napansin ni Pangulong Dieter F. Uchtdorf, Pangalawang Tagapayo sa Unang Panguluhan: "Kapag pinaglingkuran natin ang iba at minahal sila na katulad ni Cristo, may magandang nangyayari sa atin. Ang ating sariling espiritu ay gagaling, mas dadalisay, at mas lalakas. Tayo ay nagiging mas ma- saya, mas payapa, at mas madaling makaramdam sa mga bulong ng Banal na Espiritu." 17 K C O 13. Tingnan sa Handbook 2, 17.1, 17.2. 14. Handbook 2, 17. 15. Handbook 1, v. 16. Handbook 2, v. 17. Tingnan sa Dieter F. Uchtdorf, "Kayo ang Aking mga Kamay," Liahona, Mayo 2010, 75. T S K N I H T / K C O T S I / R O T C E 18. Tingnan sa Rafael E. Pino, "Ang Walang- Hanggang Pananaw ng Ebanghelyo," Liahona, Mayo 2015, 117-18. V O R C A M 19. Henry E. Eyring, "Mensahe ng Unang Panguluhan: Mga Hanbuk, Paghahayag, at Yaman," 2011 Pandaigdigang Pulong sa Pagsasanay sa Pamumuno (2011), article/print/worldwide- leadership- training/2011/02/first- presidency- message- handbooks- revelations- and- treasures?lang=eng. G Ang mga Hanbuk ay Tumutulong sa Atin na Makita ang Buong Larawan N N A W A R A Sa pangkalahatang kumperensya noong Abril 2015, L A L G isinalaysay ni Elder Rafael E. Pino ng Pitumpu ang kuwento A P S e t y e m b r e 2 0 1 5 35
HINDI NAG- IISA KAILANMAN Ni Norman C. Hill Pangulo, Ghana Accra West Mission (hanggang sa kasalukuyan) at Sierra Leone Freetown Mission (2014 hanggang 2015) aano magiging matatag ang Simbahan kung ang in- yong bansa, na nagbabangon pa rin mula sa digmaang sibil, ay nahawahan ng isang nakamamatay na virus at pagkatapos ay ibinukod sa iba pang mga bansa dahil sa sakit na iyan? Ano ang gagawin ninyo kung ang mga missionary, maliban sa lokal na mga missionary, ay inalis, hindi lang minsan kundi paulit- ulit? Paglaban sa Ebola P Pagkatapos ay dumating ang Ebola. Ang paglaganap ng hemorrhagic fever na sanhi ng virus ay nagmula sa Guinea noong Marso 2014. Pumasok ito sa Sierra Leone noong Mayo at mabilis itong kumalat. Inilipat ang mga full- time missionary sa ibang lugar, at ang mission president sa Ghana ay hinilingan ding maglingkod bilang mission president ng Sierra Leone - habang nananatili sa Accra. ; Kung naninirahan kayo sa Sierra Leone sa bansang West Africa, aasa kayo sa Panginoon at mamamasdan ninyo ang patuloy na paglago ng Simbahan. Makikita ninyo ang mga lokal na lider na ginagampanan ang kanilang tungkulin. Makikita ninyo na pinalalakas ng mga miyembro ang isa't isa, patuloy ang gawaing misyonero, at dinaraig ng pana- nampalataya ang takot. D A A S A K A N G N A A B "Nang makaalis na ang mga missionary, nag- alala kami na baka wala nang tumulong sa amin," sabi ng Kenema District president na si Jonathan Cobinah. "Gayunman, nang linggo ring iyon nakatanggap kami ng liham mula sa Africa West Area Presidency na tinitiyak sa amin na hindi iyon mangyayari." Magmula noon, ang 13,000 miyembro sa Sierra Leone ay tumanggap ng suporta sa area, at nang maghandang tumulong ang mga international organization, nakipagtulungan ang Church Welfare Services at emer- gency response sa iba't ibang pandaigdigang organisasyon para matugunan ang mga pangangailangan ng komunidad. (Tingnan sa sidebar.) I G N U K N A B I L A M N E S R E D N A , E N W O R B U T A R A M . C N E D L E W Patuloy na Pag- unlad Sa kabila ng digmaang sibil mula 1991 hanggang 2002, patuloy ang pagdami ng mga miyembro ng Simbahan sa Sierra Leone. Ang mga full- time missionary ay unang du- mating sa bansang ito sa timog ng Sahara Desert noong Mayo 1988. Pagkaraan ng dalawang taon nabuo ang isang district. Sa iba't ibang pagkakataon noong 1990s, inalis ang mga missionary dahil sa digmaan, ngunit patuloy na pinangasiwaan at pinalago ng mga miyembro sa lugar ang Simbahan. Noong 2007 nabuo ang Sierra Leone Freetown Mission, na kinabilangan ng Liberia. Pagkatapos noong Disyembre 2012, nag- organisa ng isang stake si Elder Jeffrey R. Holland ng Korum ng Labindalawang Apostol sa kabisera ng Sierra Leone, ang Freetown. Ito ang ika- 3,000 stake ng Simbahan. I I N A L I D N A B A N W A L I D I N T A L L I H . C N A M R O N "Sa loob ng ilang araw, nagkaroon kami ng videoconfe- rence sa katatalagang mission president," sabi ni President Cobinah. "Sinabi niya sa amin na kailangan ng pag- iingat sa mga miting at aktibidad ng Simbahan para hindi ma- hawahan ng sakit, at kung hindi naman ay itutuloy namin ang dati naming ginagawa." ; K C O T S K N H T / K C O T S I / I N B O O L - G N A H A D N A G A K A S N A W A R A L A G M I A U H C E N N O R I Para hindi na kumalat pa ang sakit, noong Setyembre 2014 ibinalita ng presidente ng Sierra Leone ang pagpa- patupad ng lockdown sa buong bansa na magsisimula sa loob lang ng ilang araw. Sa panahon ng lockdown, lahat I N T A W A T A W 36 L i a h o n a
HINDI NAG- IISA KAILANMAN SA SIERRA LEONE Sa kabila ng sakit, pagkabukod, at matagal na epekto ng digmaan, alam ng mga Banal sa mga Huling Araw sa bansang ito ng Africa na naaalala sila ng Ama sa Langit. ; D A A S A K A N G N A A B I G N U K N A B N I L E A S M R E D , E N N A W . O C R N B E U D T L A E W I R A I N M A I N L I D T A N A L L B I H A N . C W N A A L M I D R O ; K Nanatiling tapat ang mga Banal sa mga Huling Araw sa pag- aaral at pagbabahagi ng ebanghelyo, na nangangasiwa ng mga pulong sa bahay kapag kailangan upang maiwasan ang pagkalat ng Ebola. Kanan: Ang mga suplay na panlinis, na na- kalagay sa mga timbang plastik, ay nakatulong para mapigilan ang pagkalat ng nakamamatay na virus. N C O I N T B S K O N O I L H
T G
/
K N
C A
O H
T A
S D
I
/
N A
A U
G H
A C
K E
I N
A N
S O
N R
A W
I N
A T
R A
A W
L A
A T
G A
W M
PAGTUTULUNGAN sa pagbibigay ng tulong sa pamamagitan ng pitong Bukod pa sa tamang- tama ang dating ng tulong sa mga miyembro nito, tumulong ang Simbahan proyekto sa komunidad. Dahil sa mga pagtutulu- ngang ito, ang mga komunidad na lubhang tinamaan sa paglaban sa Ebola sa maraming komunidad kung ng Ebola sa Liberia, Sierra Leone, at Mali ay tumang- saan walang mga Banal sa mga Huling Araw. Sa gap ng mga pagkain, gamit sa pagtulog, suplay at pamamagitan ng humanitarian organization nito, tagubilin sa kalinisan, medical at sanitation supply, nakipagtulungan ang Simbahan sa iba't ibang grupo at protective clothing para sa mga Ebola worker. ng mamamayan ay inutusang manatili sa loob ng bahay nila. Kailangang pagkasyahin ng halos lahat ng tao ang anumang pagkain nila sa bahay. Tamang- tama ang Dating Mabuti na lang, ilang linggo bago ibinalita ang lock- down, nagsimula nang makipagtulungan ang Africa West Area sa headquarters ng Simbahan para pahintulutan ang paghahatid ng mga suplay na panlinis para sa lahat ng 7,800 pamilyang Banal sa mga Huling Araw sa Sierra Leone at maglaan ng isang 110- libra (50 kg) na sako ng bigas at ilang litro ng mantika sa mahigit 2,500 pamilyang LDS kung kailan kailangan. Hindi batid ang napipintong lockdown, agad pa ring inihatid ng mga lokal na lider ng Simbahan ang mga suplay na ito. "Mahirap ipaliwanag ang pagpupumilit na nadama namin sa panahong iyon," paggunita ni Sahr Doe, special assistant sa mission president. "Sa katapusan ng linggo nang maaprubahan ang pamamahagi ng mga suplay, na- laman namin na baka ma- quarantine ang isang partikular na lugar. Magiging napakahirap nang maghatid doon ng mga suplay, kaya maghapon at magdamag kaming nag- karga ng mga suplay sa mga trak at pinapunta na namin ang mga ito sa mga branch sa iba't ibang dako ng bansa. Sa isang lungsod, dumating ang mga suplay ilang oras na lang bago ipagbawal ang pagpasok doon. Sa iba't ibang dako ng bansa, nakapaghatid kami ng mga suplay bago nag- lockdown. Ito ay isang pagpapala sa aming lahat at isang himala sa makabagong panahong ito." Ang paglaganap ng Ebola ay nagdulot din ng malawa- kang pagkawala ng trabaho. "Halos mawalan na ako ng pag- asa," sabi ni Sister Sai Kamaia ng Allentown Branch, na may tatlong anak na ang hanapbuhay ay pagbebenta ng kung anu- anong maliliit na bagay. "Naubos ang lahat ng pera ko pagsapit ng Setyembre, bago pa ipinatupad ang lockdown. Takot magnegosyo ang mga tao. Hindi ko alam ang gagawin ko." Tulad ng iba, napaluha siya sa tuwa nang makatanggap siya ng mga suplay mula sa Simbahan. "Bilang isang balo at pinuno ng aming pamilya, napaka- ganda ng pakiramdam na natulungan kami ng Simbahan," sabi ni Sister Mary Margay ng Kissy Second Branch. "Inisip namin kung saan kami mamamalagi habang may lock- down. Labis kaming natuwa na maaari kaming manatili sa bahay nang may makakain." Tulad ng mga miyembro ng Simbahan sa lahat ng dako, sinisikap ng mga Banal sa Sierra Leone na umasa sa sarili. Ngunit sa di- inaasahang panahong ito ng pangangailangan, tamang- tama ang dating ng mga suplay para sa marami na wala nang masulingan. "Ang tamang- tamang dating ng tulong na ito ay nagpabatid sa mga Banal dito na hindi sila nag- iisa kailanman," sabi ni Mariatu Browne, public affairs director ng bansa. Habang naka- quarantine, ibinahagi rin ng mga Banal sa mga Huling Araw ang kanilang mga suplay sa kanilang mga kapitbahay, na nagpala sa marami na may kakaunti o walang- walang pagkain. Sa mga Kamay ng Panginoon Sa kasamaang- palad, hindi lamang pag- iwas sa gutom ang problema. Nahawa sa sakit ang ilang Banal sa mga Huling Araw. Nakita ni Simon Kamara ng Teko Road Branch, na isang taon pa lang miyembro ng Simbahan, ang pagpanaw ng kanyang asawa at anak na lalaki sa sakit na Ebola. Pagkatapos ay nahawa rin siya. "Nasa mga kamay ng Panginoon ang buhay ko," sabi niya habang nasa isang pagamutan. "Tulad ng sinumang ama, gusto ko ang pinakamainam para sa aking mga anak. Pero ngayong natagpuan ko na ang ebanghelyo at nauuna- waan ko na ang plano ng kaligtasan, malaki ang pag- asa ko para sa sarili ko at sa pamilya ko anuman ang mang- yari." Sa kabila ng mga paunang palatandaan ng paggaling, pumanaw si Brother Kamara. Nangulila nang husto ang naiwang mga anak sa kanilang mga magulang, bagama't inaalagaan sila ngayon ng mga miyembro at kaibigan at maayos naman sila. 38 L i a h o n a
Isang Personal na Himala Si Sister Haju Julloh ng Waterloo Branch ay isang nars. Dahil sa pag- aalaga sa mga maysakit, lantad siya sa virus araw- araw. Habang dumarami ang mga pasyente, ang mga protective gown sa ospital na pinagtatrabahuhan niya ay hindi gaanong nalalabhan at nalilinisan kung minsan. Hindi nagtagal matapos siyang sumapi sa Simbahan noong Agosto 2014, nasuring positibo sa Ebola si Sister Julloh at na- quarantine sa bahay niya. "Hindi ako makapagsimba, kaya tinawagan at pinala- kas ng mga miyembro ng branch ang loob ko," sabi niya. "Habang nakakulong sa kuwarto ko, nagpasiya akong magtuon sa pag- aaral ng Aklat ni Mormon. Binasa ko ang tungkol sa maraming espirituwal na karanasan, kabilang na ang mga himalang nangyari sa mga pangkaraniwang taong katulad ko. Gusto kong magkaroon ng himala ngunit hindi ko alam kung dapat nga akong humingi. Patuloy akong nagbasa at nakipag- usap sa mga kaibigan sa telepono tung- kol sa mga bagay na nabasa ko. Pagkaraan ng ilang linggo sa bahay, muli akong sinuri kung may virus pa ako at negatibo ang naging resulta. Kinailangan akong manatiling naka- quarantine nang isa pang linggo at saka ako muling sinuri. Muli, negatibo ang naging resulta. Kaya pinayagan na akong lumabas ng bahay at magsimba at magbalik din sa trabaho. Isang himala iyan para sa akin." Pagpapabilis ng Gawain Sa mahihirap na panahon, dapat bang magpatuloy ang gawaing misyonero? Ang mga Banal sa Sierra Leone ay may isang tradisyon. Patuloy nilang ibinabahagi ang ebanghelyo anuman ang mangyari. "Sa halip na magreklamo sa sitwasyon namin o hindi kumilos, hinikayat namin ang mga Banal na tumulong sa pamamagitan ng pagtawag sa mga branch missionary na humalili sa mga full- time missionary," paliwanag ni Pangulong Bai Seasy ng Kossoh Town District. "Wala ka- ming panahong maawa sa sarili; may gawain ng kaligtasan Kaliwa: Tamang- tama ang dating ng bigas, mantika, at mga suplay na panlinis para sa marami na walang nang masulingan. Habang naka- quarantine, ibinahagi ng mga Banal sa mga Huling Araw ang kanilang mga suplay sa mga kapitbahay, na nagpala sa marami na may kakaunti o walang- walang pagkain. Itaas: Mga pagbibinyag sa Naije Town Branch. kaming dapat asikasuhin. Ipinares namin ang mga returned missionary sa mga magiging missionary at inorganisa sila sa mga zone." "Bawat branch mission leader ay pinayagang magka- roon ng phone card para makapagturo. Pananagutan nila ang paggamit nito, ngunit nakatulong ito sa mga branch missionary para patuloy na makaugnayan ang mga ba- gong investigator at bagong binyag, at malaking kaibhan ang nagawa ng pakikipag- ugnayang iyon," sabi ni Brian Robbin- Taylor, isa pang special assistant sa mission president. "Nagkaroon kami ng 'mga phone lesson' sa mga inves- tigator at bagong binyag," pagpapatuloy niya. "Karagdagan iyon sa lingguhang mga missionary lesson na ginaganap sa simbahan. Nakatugon kami sa mga pangangailangan ng mga miyembro at investigator na hindi namin makokontak kung wala iyon, dahil sa mga paghihigpit sa quarantine o mga pangamba na baka mahawa sa sakit." Ngayon ang mga nabinyagan sa Sierra Leone ay ma- baba lamang nang kaunti kaysa noong naroon ang mga full- time missionary, maraming di- gaanong aktibong mi- yembro na muling naging aktibo, at patuloy ang pag- unlad ng Simbahan. Malaking Dahilan para Umasa Sa paglaganap ng sakit, mahigit 60 porsiyento ang wa- lang trabaho. Hindi madala ang mga pananim sa palengke dahil sa mga paghihigpit sa quarantine. Maraming mga mahal sa buhay ang nasawi. Walang dudang marami pang darating na mga pagsubok sa Sierra Leone. Gayunman, sa kabila ng mga hamong iyon, tapat ang mga Banal at lumalago ang Simbahan. Tulad ng sabi ni Mariatu Browne, "Alam namin na inaalala kami ng Ama sa Langit. At kapag sumasainyo ang Panginoon, inaalalayan kayo ng Simbahan, at nagtutulungan kayo, may malaking dahilan para umasa. Bilang mga Banal sa Sierra Leone, hindi kami nag- iisa kailanman." ◼ S e t y e m b r e 2 0 1 5 39
M G A T I N I G N G M G A B A N A L S A M G A H U L I N G A R A W NABALAHO SA LIMON Sa biyahe para bisitahin ang aming Dawson, at sa loob ng kalahating oras dalawang tawag ang natanggap na- min mula sa mga miyembro ng Relief Society ng maliit na branch. Natuwa kaming malaman na may isang pa- milyang nakatira isang bloke mula sa campground; nagpunta sila para makipagkilala sa amin ilang oras lang pagkatapos naming tumawag. mga kamag- anak isang tag- init, na- matay ang makina ng aming 12- taong- gulang na minivan na napakahaba na ng nalakbay at huminto ito. Nabalaho kami. Mabuti na lang, limang milya (8 km) na lang ang layo namin mula sa maliit na bayan ng Limon, Colorado, USA. Masamang balita ang inihatid sa amin ng mekaniko roon. Kailangan nang palitan ang transmission namin, at kailangan naming maghintay ng mga limang araw. Kakaunti lang ang pera namin pero dala namin ang aming tolda at ilang gamit sa pag- kakamping, kaya nagpasiya kaming manatili sa campground doon. Daan- daang milya ang layo sa pamilya at mga kaibigan, pinag- isipan namin kung paano kami makaka- punta sa grosering kailangan namin para makaraos. Nagpasiya kaming tawagan ang branch president sa lugar sa pag- asang makahanap ng masa- sakyan. Tinawagan namin si President Nang sumunod na linggo, huma- nga kami sa pagmamahal at pagma- malasakit sa amin ng maliit na branch na iyon sa mahanging kapatagan ng Colorado. Inanyayahan kami ng pamilyang nakatira malapit doon para maghapunan sa bahay nila noong unang araw na iyon, at nasiyahan ka- ming makipag- usap sa mga magulang habang nakikipaglaro ang aming mga anak sa kanilang anak. Kinaumagahan nakisakay kami sa isa pang miyembro para bumili ng pagkain at suplay para sa pagtigil namin doon. Ang kabutihang- loob ng mga miyembro ng branch ay nagpatuloy nang higit pa sa hiniling namin noong Nabalaho kami. Mabuti na lang, limang milya (8 km) na lang ang layo namin mula sa maliit na bayan ng Limon, Colorado. una. Sinundo nila kami para mag- simba sa araw ng Linggo. Tinulungan nila kaming magkaroon ng mga alaala sa makasaysayang train museum sa bayan. Pinatulog nila ang aming mga anak sa bahay nila nang umulan ng yelo. Inupahan pa ng isa sa mga mi- yembro ang asawa ko nang ilang araw para matulungan kaming bayaran ang pagkumpuni sa sasakyan. Gabi- gabi, pinakain kami ng mga miyembro ng maliit na branch at nilibang ang mga anak namin sa bahay nila. Nang malapit na ka- ming umalis doon, dinala kami ng isa pang pamilya sa kanilang rantso, kung saan natutong mangabayo ang mga anak namin. Nang lisanin namin ang Limon pagkaraan ng isang linggo, nag- iwan kami ng mga panalangin ng pasa- salamat para sa bagong grupo ng mababait na kaibigan na kumandili at nagpatuloy sa amin sa bahay nila sa Limon. ◼ Christina Wadley, Missouri, USA L L E M R O W S R H C I N N A W A R A L A L G A P
ANG KAILANGAN KONG MATUTUHAN Pagkatapos ng unang taon ng pag- bilang missionary ng Ang Simbahan ni Jesucristo ng mga Banal sa mga Huling Araw." aaral ko sa unibersidad, sinimulan ko ang proyekto na mas maunawaan ang Biblia. Nagpasiya akong pag- aralan ang mga turo ng ilang grupo ng relihiyon na ayon sa narinig ko ay hindi Kristiyano at ihambing ang mga ito sa mga turo ng Biblia. Sinabi ko kay Lincoln na nasimu- lan ko nang pag- aralan ang kanyang simbahan at may ilang tanong ako. Masaya siyang pumayag na sagutin ang mga ito. Nang magsimula ang sumunod na semestre, sinimulan kong pag- aralan Ang Simbahan ni Jesucristo ng mga Banal sa mga Huling Araw. Kailangan sa isa sa mga klase ko na may kapart- ner ako sa laboratory work, at ipinag- dasal ko na makahanap ako ng isang taong makakapagturo sa akin ng ka- ilangan kong matutuhan. Pinili ko ang isang lab bench, at hindi nagtagal ay isang estudyante ang lumapit at nagtanong kung may kapartner na ako. Siya raw si Lincoln. Hindi ko maalalang nakita ko siya sa paaralan noong nakaraang taon at itinanong ko kung bagong lipat siya. "Ang totoo," sabi niya, "kauuwi Nang sumunod na tatlong buwan, nagtanong ako tungkol sa Aklat ni Mormon, mga templo, mga propeta sa mga huling araw, at makabagong paghahayag. Bagama't marami akong nalaman sa panahong iyon, inakala ko pa rin na ang mga Mormon ay hindi Kristiyano. Isang araw natalo sa isang mala- king laro ang paaralan namin. Galit na galit na pinag- usapan ng ilang guro sa lab ang pagkatalo, na paulit- ulit na sinasambit ang pangalan ng Panginoon sa walang kabuluhan. Nilapitan ni Lincoln ang mga guro at nakiusap na kung puwede nilang tigilan ang pagbanggit kay Jesucristo sa gayong paraan. ko pa lang mula sa paglilingkod "Apektado ka ba talaga?" nagdudu- dang tanong nila. "Opo," sagot ni Lincoln. "Si Jesucristo ang pinakamatalik kong kaibigan." Sa sandaling iyon, ang pagsisiya- sat ko sa Simbahan na dati'y pang- intelektuwal lamang ay napalitan ng tanong na pang- espirituwal. Kung ang relihiyong ito ay nakahubog ng kalalakihang katulad nito, Kristiyano ito sa lahat ng bagay na mahalaga. Pag- alis namin ni Lincoln nang ga- bing iyon, itinanong ko kung maaari akong sumama sa kanyang magsimba. Pagkatapos magsimba, tinanong ko siya kung maaari akong humingi ng kopya ng Aklat ni Mormon at maki- pagkita sa mga missionary. Sa loob ng dalawang taon siniyasat ko ang Simbahan at nakihalubilo sa mga miyembro nito. Nakita ko ang patuloy na pagsisikap ng matatapat na lalaki at babae na maging mga disipulo ng Panginoon. Sa maraming pagkakataon pinagtibay sa akin ng Espiritu Santo na totoong ipinanumba- lik ni Jesucristo, na lagi kong sinisikap paglingkuran, ang Kanyang Simbahan sa ating panahon. Ito ay pinanganga- siwaan ng mga propeta at apostol at direkta Niyang pinamumunuan. Nabinyagan ako at maraming taon ko nang tinatamasa ang mga pagpapala mula sa ipinanumbalik na ebanghelyo at mga turo nito. Nagpapasalamat ako na sinagot ng Ama sa Langit ang panalangin ko na makahanap ng lab partner na tutulu- ngan akong matutuhan ang kailangan kong matutuhan. ◼ Michael Hendricks, Wyoming, USA 41
Hindi ko napanatiling banal ang araw ng Sabbath nang Linggong iyon ng Pasko ng Pagkabuhay, at natisod ako sa isang kumpol ng damo para ipaalala sa akin iyon. PAGPUPUNLA NG BINHI SA ARAW NG LINGGO Ilang taon na ang nakalipas, bago Pagdating namin, napansin na- min na maganda ang lupa at basa ng ulan. Naisip ko, "Linggo ngayon, at alas- 10:00 pa naman kami magsi- simba. Magtanim kaya kami ng ilang beans bago magsimba?" nga pala kami ng beans dito noong Linggo ng Pagkabuhay!" sumapit ang Pasko ng Pagkabuhay, umulan nang buong linggo. Nagpunta ako sa Benin, West Africa, pero pa- uwi na ako noon para palipasin ang Pasko ng Pagkabuhay sa Togo. Hindi umulan sa araw ng Sabado, na araw ng dating ko, pero nang gabing iyon nagsimula na namang umulan. Sa lahat ng binhing ipinunla namin, ang tumubo lang ay isang kumpol ng damo. Gayunman, ang beans at mais na itinanim namin sa ibang lupa noong Lunes pagkaraan ng Pasko ng Pagkabuhay ay lumago nang maayos. Simula noon lahat ng itinanim namin sa kapirasong lupang iyon sa tabi ng bahay ko ay nagsilago na nang normal. Hindi ko napanatiling banal ang araw ng Sabbath nang Linggong iyon ng Pasko ng Pagkabuhay, at natisod ako sa isang kumpol ng damo para ipaalala sa akin iyon. Mula noon, natandaan ko nang hindi ko puwe- deng gawin ang anumang gusto kong gawin sa araw ng Panginoon. Sa halip, lagi kong inaalala na panatilihing banal ang araw ng Sabbath. ◼ Kaya nagtanim kami ng kapatid ko sa kapirasong lupang iyon na mga 65 square feet (6 m 2) ang sukat. Pagkatapos ay nagsimba na kami, na huli nang isang oras. Kinabukasan nagpunta kami sa kalapit na bayan kung saan may isa pa akong kapira- song lupa. Nagtanim kami roon ng mais at mas marami pang beans. Alam ko na alas- 9:00 n.u. ang simula ng simba sa araw ng Linggo, pero dahil magdamag na umulan nang malakas at kadarating ko lang, inisip ko na napakaaga niyon para sa akin. Naisip ko, "Magpapahuli na lang ako nang kaunti sa simbahan at darating ako nang alas- 10:00 n.u." Pagkatapos ay pinuntahan ko ang kapatid ko. "Sa halip na magsimba tayo nang alas- 9:00," sabi ko sa kanya, "puntahan na lang natin ang kapira- song lupa sa tabi ng bahay ko." Makalipas ang dalawang buwan nang umuwi ako ulit, tiningnan ko ang kapirasong lupang iyon sa tabi ng bahay ko. Walang tumubo roon maliban sa isang maliit na kumpol ng damo na natisuran ko habang nagla- lakad ako papunta sa bukid. "Oo nga pala," sabi ko sa sarili ko, "nagtanim Desire Koami Gbedjangni, Togo, West Africa 42 L i a h o n a
S N R A G N E L L A N N A W A R A L A L G A P : N A N A K ; A M D R A H C R I I I N N A W A R A L A L G A P A W I L A K SINIMULAN KONG IPAGDASAL SI RUTH Matapos maranasan ang ilang di- trabaho makalipas ang ilang araw. Nagsimula ako sa pagtitipon ng ma- ruruming damit ni Ruth at pag- aakyat nito sa labahan. Halos kasisimula ko pa lang, biglang pumasok si Ruth at sinigawan ako. Sinabi niya sa akin na hindi ko dapat labhan ang mga damit niya nang hindi muna nagpapaalam. Ginawa ko lang naman ang sinabi inaasahang obligasyong pinansyal bilang dalaga, alam ko na kailangan kong makahanap ng isa pang tra- baho. Hindi nagtagal, lumapit sa akin si Marty, isang babae sa aking ward, at humingi ng tulong. Papunta sila ng kanyang asawa sa misyon, kaya kina- ilangan niyang magbitiw sa trabaho. Ipinaliwanag niya na tinulungan niya kada Sabado ang isang matandang babae, si Ruth, na nakatira sa isang pabahay. Inialok sa akin ni Marty ang trabaho niya at sinabi sa akin na baba- yaran ni Ruth ang pagtatrabaho ko. nila ni Marty na gawin ko. Yamot at nasaktan, pinilit kong huwag maiyak. Sinabi ko sa sarili ko na hindi ko kailangan ng dagdag na alalahanin o problema sa buhay ko. Aalis na sana ako sa sandaling iyon mismo kung hindi lang ako nakapangako kay Marty na aalagaan ko si Ruth habang wala siya. Nang sumunod na Lunes, ipinali- wanag nina Marty at Ruth ang mga gagawin ko, at nagsimula ako sa Nagsimula ako sa pagtitipon ng maruruming damit ni Ruth at pag- aakyat nito sa labahan. Halos kasisimula ko pa lang, biglang pumasok si Ruth at sinigawan ako. Linggu- linggo pagalit akong sinigawan ni Ruth sa lahat ng gina- gawa ko. Parang hindi ko siya kayang bigyan ng kasiyahan kahit ano pa ang gawin ko. Sinimulan kong ipagdasal na mag- karoon ako ng lakas na matiis si Ruth at ang masasakit niyang pananalita, pero walang nagbago. Pinagsisihan ko pa rin kung bakit ko pa siya tinulungan. Pagkatapos isang araw ay binago ko ang mga panalangin ko. Tumigil ako sa pagdarasal para sa sarili ko at sinimulan kong ipagdasal si Ruth. Hiniling ko sa Ama sa Langit na tulu- ngan akong maunawaan ang kanyang mga pangangailangan at kung paano ko siya matutulungan. Mula nang araw na iyon nagbago ang lahat. Lumambot ang puso ko, at mas minahal ko si Ruth. Nagbago rin si Ruth. Nagkuwento na siya tungkol sa kanyang buhay, mga kagalakan, at mga kalungkutan. Sinabi niya sa akin na nangungulila siya sa kan- yang pamilya. Sinabi niya sa akin ang magagandang bagay na nagawa niya noong araw pero hindi na niya ma- gawa ngayon. Sinabi niya sa akin na nag- iisa siya at nalulungkot. Nagsimula akong umasam na makita si Ruth bawat linggo, at ina- sam din niyang makita ako. Ang karanasan ko kay Ruth ay nagturo sa akin ng isang mahalagang aral. Nang tunay akong maglingkod nang buong puso, naunawaan ko ang turo ni Pangulong Spencer W. Kimball (1895-1985) na "sa gitna ng himala ng paglilingkod, nangako si Jesus na kapag nilimot natin ang ating sarili, masusumpungan natin ito" ("Small Acts of Service," Ensign, Dis. 1974, 2.) ◼ June Foss, Utah, USA S e t y e m b r e 2 0 1 5 43
Nadama Ko ang Kapangyarihan ng Pagbabayad- sala ni Jesucristo Nang . . . Ibinahagi ng mga young adult ang kanilang mga kara- nasan sa paggamit ng Pagbabayad- sala ng Tagapagligtas. TINULUNGAN AKO NG TAGAPAGLIGTAS SA MASASAYA AT MALULUNGKOT NA SANDALI Ang araw ng aking binyag ay parang pa- naginip - masayang- masaya at sabik na sabik akong magsimula sa buhay nang malinis. Gayunman, hindi nagtagal ay na- kipagtalo na ako sa mga kapatid ko. Na- aalala ko na nalungkot ako na nagkamali ako kaagad gayong katatapos ko lang mabinyagan at makumpirma; naaalala ko rin na nang magsisi ako, nakadama ako ng panibagong sigla. Kaya natutuhan ko sa murang edad na ang Pagbabayad- sala ni Jesucristo ay nagpapalaya sa akin mula sa kasalanan. Habang patuloy kong nauunawaan ang ebanghelyo, nalaman ko na ang Pagbabayad- sala ay hindi lamang isang bagay na gagamitin tuwing magkakasala ako. Ang Pagbabayad- sala ay maaaring maging bahagi ng buhay ko sa mga oras ng pagsubok, kagalakan, pighati, o tagumpay. Kapag hindi ko madama na tanggap ako ng mga kabarkada ko, nagdarasal ako sa Ama sa Langit at pina- sisigla Niya ako, ipinapaalala sa akin na nadama rin ng Kanyang Anak ang mga bagay na ito. Kapag may nagawa akong maganda, mas nagagalak ako kapag na- iisip kong nagagalak ang Tagapagligtas, dahil nadama rin Niya iyon. Abby McKeon, Utah, USA
S E G R O B E R D N A X E L A N N A W A R A L A L G A P A B A B G N A N A K ; M A H G N B I E A N A N N A W A R A L A L G A P : S A A T NATUTO AKONG UMASA SA PANGINOON Maraming taon kong nadama na nag- iisa ako at pinabayaan. Nahirapan akong pigilin ang masasamang hangarin na nag- akay sa akin na magkasala, at paulit- ulit akong nakagawa ng mali at kahihiyan. Salamat na lang at tinuruan ako ng isang mapagma- hal na bishop tungkol sa papel na ginagampanan ng Pagbabayad- sala ng Tagapagligtas para akuin ang mga kahinaan, pasakit, at kalungkutan at maging ang kasalanan. Natuwa ang bishop ko nang umunlad ako at pinanatag ako nang magkamali ako. Nalaman ko na ang intelektuwal na kaalaman tungkol sa Tagapagligtas ay hindi sapat - kailangan kong magdasal sa Ama sa Langit at laging magsisi sa pamamagitan ng Pagbabayad- sala ni Jesucristo. Nang gawin ko ito, mas nasunod ko ang mga utos ng Diyos at mas napalapit ako sa Tagapagligtas. Bagama't nahihirapan pa rin akong umiwas sa tukso, batid kong makakaasa ako nang lubos sa aking Tagapagligtas at sa Kanyang Pagbabayad- sala. Habang nakatayo ako sa bato na aking Manunubos, ang aking kahinaan ay maaaring maging kalakasan. Tulad ni Pablo masasabi ko, "Kaya't bagkus akong magmamapuri na may malaking galak sa aking kahinaan upang manahan nawa sa akin ang kapangya- rihan ni Cristo. . . . sapagka't pagka ako'y mahina, ako nga'y malakas (II Mga Taga Corinto 12:9-10). Jacob H. Taylor, Idaho, USA NAKARANAS AKO NG PAGBABAGO NG PUSO Noong hayskul ako hindi ako talaga intere- sado sa ebanghelyo. Sa misyon, unti- unti kong nalaman kung ano talaga ang pagmimisyon at hinangad ko ang kapangyarihan at pag- unlad na maidudulot nito sa buhay ko kung tunay akong karapat- dapat. Sa huli, ang kasalanan at kalung- kutan sa nagawa kong mga pagkakamali ay nagpahirap sa akin, at gusto kong makalaya - maging malinis at mas mabuting kasangkapan sa kamay ng Panginoon. Matapos makipag- usap sa mission president ko, umuwi ako para pag- ukulan ng panahon ang pagsisisi. Pag- uwi ang isa sa mga pinakamahirap na panahon ng buhay ko. Sinimulan kong ibahin ang paraan ko ng pagbabasa ng mga banal na kasulatan, na talagang inuunawa at ipinamu- muhay ito. Kahit ginagawa ko ang lahat nang "tama," pasan ko pa rin ang bigat ng kasalanan. Pagkatapos ay sinimulan kong ituon ang aking pansin kay Cristo at sa Kanyang Pagbabayad- sala, kung paano Siya magiging aking Tagapagligtas at kung paano matutubos ng Kanyang walang- hanggang Pagbabayad- sala ang aking kaluluwa. Isang gabi habang pinag- iisipan ang lahat ng natutuhan ko mula sa mapa- nalanging pag- aaral na iyon, nadama ko na inantig ng Espiritu ang puso ko, pinagaling ang aking kaluluwa, at binigyan ako ng kapanatagan. Nakadama ako ng seguridad at pag- mamahal, at hindi na nabagabag pa. Noong kauuwi ko lang, inakala ko na pagbabago lamang ng puso ang kailangan para makapagsisi. Ngayon alam ko nang kailangan ko ng panahon para magsisi - ang pagbabago ay dumarating nang dahan- dahan at unti- unti. Kailangan dito ang mahabang pagsisikap na baguhin ang ating mga puso, hanga- rin, at gawi upang maging higit na katulad ni Cristo. Hindi natin kayang bigla na lang magbago, ngunit dahil sa Pagbabayad- sala, mangyayari ito nang lubusan. Hindi ibinigay ang pangalan, Georgia, USA S e t y e m b r e 2 0 1 5 45
NATUTO AKONG MAGPATAWAD May isang sandali sa buhay ko na nasaktan ang damdamin ko na nakaa- pekto sa lahat ng aspeto ng buhay ko. Hindi ako makatuon sa mga klase o homework ko, naapektuhan ang relasyon ko sa mga roommate ko, at palagi akong naiiyak. Higit sa lahat, nahirapan akong patawarin ang taong nakasakit ng damdamin ko - at lalo akong nagalit dahil nahirapan akong magpatawad. Sa huli, nagpasiya akong wakasan na ang lungkot at galit ko. Ayoko nang dalhin pa ang pasaning iyon. Nagsumamo ako sa Ama sa Langit na tulungan akong magpatawad. Bago ko namalayan, nakayanan ko na ang sakit. Hindi ito naglaho, pero nakayanan ko ito. Dahil sa karanasang ito nalaman ko na ang Pagbabayad- sala ng Tagapagligtas ay hindi lamang tayo tinutulutang magsisi; tinutulungan din tayo nitong gumaling. Nang ilapit ko sa Ama sa Langit ang aking mga pasanin, nang may pagpapakumbaba at tapat na puso, tinulungan Niya akong dalhin ang sakit, dusa, at pighating pasan ko. Dani Lauricella, California, USA NAKADAMA AKO NG PAG- ASA SA HINAHARAP Nang magdiborsyo ang mga magulang ko, nadama ko na nawalang lahat ang pag- asa kong maging walang hanggan ang aking pamilya. Napakahi- rap na sandali iyon sa buhay ko. Gayunman, kahit hindi madali sa akin na matanto ito, ang pagsubok na iyon ay nagdulot ng di- inaasahang pagpa- pala sa aking pamilya. Ang isa, nabinyagan ang nanay ko! Lalo ko ring nakilala ang aking Tagapagligtas. Para makayanan ko ang lungkot, nagpasiya akong bisitahin ang tiyahin ko sa Peru, kung saan naki- lala ko ang isang bagong kaibigang nagpalakas sa akin nang husto. Kami ng kaibigan kong iyon ay madalas mag- aral ng mga banal na kasulatan nang magkasama at sa isang espesyal na okasyon habang pinag- uusapan namin ang ilang paksa ng ebanghelyo, labis kong nadama ang pagmama- hal sa akin ng Tagapagligtas. Ang damdaming iyon ay katulad ng tinig ng aking Tagapagligtas na nagsasabi sa akin, "Noon pa man ay kasama mo na ako; hindi mo lang napapansin." Ngayon alam ko nang nais ng ating Tagapagligtas na tulungan tayo at na Siya ay palagi nating kasama. Kung minsan hinahayaan nating daigin ng ating lungkot ang ating pananampalataya at iniisip natin na nalimutan na Niya tayo, ngunit ang totoo, laging makakatulong sa atin ang Kanyang Pagbabayad- sala. Liliane Soares Moreira, Bahia, Brazil 46 L i a h o n a
ANG KANYANG PERPEKTONG PAGBABAYAD- SALA Akala ko noon Mayroong kulang Sa Pagbabayad- sala ni Cristo - Na maililigtas Niya ang lahat ng tao - Maliban sa akin. Pero nagkamali ako. Hindi lang pala iisa ang butas, Pito pala. Dalawang butas sa Kanyang mga Kamay Kung saan nila Siya ipinako Sa isang krus Hiniling ng mga tao Na Siya'y mamatay Upang magligtas, Dalawang butas sa Kanyang mga pulso Kung saan nila tiniyak Na ang bigat ng Kanyang katawan Ay hindi maging dahilan Para mapilas Ang Kanyang mga kamay Bago matapos Ang Kanyang pagdurusa Dalawang butas sa Kanyang mga paa Kung saan Siya nakatayo Bilang saksi sa lahat Ng matibay na pag- ibig ng Diyos Para sa bawat isa Sa Kanyang mga anak, At isang butas sa Kanyang tagiliran Kung saan nila Siya tinusok Upang matiyak na tapos na Ang Kanyang gawain. Pito. Perpekto. Pitong perpektong butas Sa tanging perpektong Tao sa mundo. Ang perpektong Pagbabayad- sala Upang punan ang mga kulang sa ating buhay. Ang mga butas sa Kanyang katawan Ay binubuo tayo. Nagkamali ako. Mayroong Mabubuo Sa Pagbabayad- sala ni Cristo Para sa akin Sa kabila ng lahat. Kasey Hammer, Utah, USA NAPANATAG AKO SA KANYANG PAGKABUHAY NA MAG- ULI Noong 23 anyos ako, namatay ang lola ko. Kahit naging maganda ang buhay niya, medyo bata pa rin siya, at namatay siya nang mas maaga kaysa inaasahan. Kahit alam ko na mas marami pang nawala sa iba kaysa sa akin at payapa na ang lola ko, masakit pa rin sa akin na hindi ko na siya ma- kikitang muli sa buhay na ito. Gayunman, sa kalungkutang ito, nadama ko ang pagtulong ng Ama sa Langit at ng Tagapagligtas sa akin. Dinalhan ako ng mababait na visiting teacher at kaibigan ng maiikling liham at masasarap na pagkain, at dumaan sa bahay namin ang isang mabait na kapitbahay para magbigay ng isang aklat na nagkaroon siya ng inspirasyong bilhin para sa amin. Ang aklat ay naglalaman ng mga mensahe ng mga apostol at propeta tungkol sa plano ng kaligtasan at ka- totohanan ng buhay pagkatapos ng kamatayan. Habang binabasa ko nang malakas ang mga salita ng mga propeta sa kapatid kong babae nang gabing iyon, nakadama ako ng napakagiliw na kapayapaan sa puso ko. Nalaman ko na dahil sa Pagbabayad- sala ni Jesucristo, lahat tayo ay gagawing malinis at makakapiling natin Siya sa kabilang- buhay. Alam ko na "kanyang pinapang- yari ang pagkabuhay na mag- uli ng mga patay" at ang lahat ng bagay - at mga tao - ay manu- numbalik sa kanilang wastong kaayusan (Alma 40:3; tingnan din sa Alma 41:2). Alam ko na dahil sa Pagbabayad- sala, lahat ng miyembro ng pamilya ko, pati na ang mga sumakabilang- buhay na, ay maaaring magkasama- sama magpakailan- man, at pasasalamatan ko iyan magpakailanman. Amanda Seeley, Utah, USA S e t y e m b r e 2 0 1 5 47
M G A Y O U N G A D U L T P R O F I L E Kultura ng Pananampalataya sa Guatemala Para kay Merci Arens ang manindigan sa kanyang mga paman- tayan ay mas madali kapag sinusuportahan siya ng mga kaibigan na may gayunding mga pamantayan. Ni Lisa López Mga Magasin ng Simbahan Sa loob ng 68 taon mula nang alam tungkol sa Mormonismo," sabi niya. Hindi ito nagpapahina ng loob ni Merci, na binibigyang- diin ang kahalagahan ng pagiging aktibo sa mga tungkulin sa Simbahan at mga aktibidad. "Kapag pumupunta ako sa mga aktibidad na ito, nakakahalubilo ko ang mga taong katulad ko ang mga mithiin at prinsipyo." Natanto niya na ang pagkakaroon ng mga kaibigang mapagsasabihan ng mga espirituwal na karanasan ay nakatulong sa pag- lago ng kanyang patotoo. Dahil sa pagkakaibigang ito, nagkaroon din ng di- inaasahang pagpapala si Merci. "Mas naging madali sa akin ang ma- kipagdeyt dahil mga kaibigan ang kadeyt ko. Nakita ko na sila sa iba't ibang sitwasyon, kaya nakilala ko na sila sa mas natural na paraan." unang ipakilala ang Simbahan sa Guatemala, mabilis na du- mami ang mga miyembro. Ang Guatemala ay isang bansang maya- man sa kagubatan at puno ng iba't ibang kulturang Mayan. Sa kabila ng kagandahan nito, ang Guatemala ay karaniwang kakikitaan ng kahirapan at sigalutan sa pulitika. Gayunman, hindi ibig sabihin ay isang bansa ito na salat sa espirituwalidad. Si Merci Arens, isang 25- taong- gulang na mula sa Guatemala City, ay personal na na- daramang pinagpala siyang mabuhay sa isang bansa kung saan pinahihin- tulutan at tinatanggap ng nakararami ang iba't ibang relihiyon. "Ang isa sa mga pangunahing katangian ng kultura ng Guatemala ay ang likas na pagkarelihiyoso namin," sabi niya. "Ang kultura at ang kapaligiran ay magiliw sa mga panauhin at puno ng sigla." Gayunpaman, ang paghahanap ng mga kaibigan na kapareho niya ng paniniwala ay hindi madali. Sa lahat ng pagpapalang natanggap ni Merci, may isang namumukod- tangi sa kanya: "Namatay ang nanay ko no- ong 15 anyos ako. Marami akong ta- nong nang pumanaw siya. Gayunman, ang mga tanong na ito at ang mga sagot kalaunan ay lubusang naka- impluwensya sa buhay ko." Sa tapat na panalangin, nakatanggap siya ng kapanatagan na balang- araw ay maya- yakap din niya ang kanyang ina tulad ng pagyakap nito sa kanya noong siya ay musmos pa. "Ang katotohanan ng ebanghelyo ang nagbibigay ng liwa- nag sa buhay ko at sa mga ginagawa ko araw- araw," sabi niya. "Alam kong malapit ako sa banal na pag- ibig ng Diyos, at nakapagpapasaya iyan sa akin sa lahat ng bagay." ◼ Inaamin ni Merci na kung minsan ay parang hirap siyang magdesisyon tung- kol sa pag- aasawa, pero, panatag ang kalooban niya na magiging maayos ang lahat at magbubunga ng mabuti. "Umaasa ako na makakita ng mapapa- ngasawa na matutulungan akong mas mapalapit sa Diyos at kasama kong bubuo ng walang hanggang pamilya." "Ang mga pamantayan ko ay tila kakatwa para sa mga kasama ko sa trabaho at sa paaralan na wala pang 48 L i a h o n a K C O T S K N H T / K C O T S I / I R E G R U B E V E T S N A H U K A N A L E T G N N A W A R A L ; S N E R A C R E M N N A A L I N G N A W A R A L K C O T S K N H T / K C O T S I / I R E U A H N N A D N O M S N A H U K A N N Á L T T A E K A L G N N A W A R A L I
TUNGKOL PA RIN KAY MERCI Ano ang paborito mong pagkaing- Guatemalan? Ang tawag dito ay "Hilachas" - nilagang karne ng baka na hiniwa nang pahaba at hina- luan ng mga pulang patatas. Ang iba ay nagda- ragdag ng beans o carrots, pero mas gusto ko na puro patatas lang. Ano ang ilan sa mga paborito mong lugar? Likas na maganda ang Guatemala. Isa sa mga paborito kong bisitahing lugar ang Lake Atitlan at ang kalapit na bayan, ang Panajachel, na kakikitaan ng kulturang Mayan. Pinagsikapan ng mga katutubo na pangalagaan ang kani- lang tradisyonal na mga wika, at gustung- gusto ko ang mga kulay at madetalyeng pagtahi ng mga kasuotan. Kumusta naman ang mataas na edukasyon sa Guatemala? Malaking problema sa bansa ko ang edu- kasyon. Karamihan dito ay hindi nakatapos ng pag- aaral. Pagkatapos ng high school, ma- raming young adult ang kailangang tumulong sa kabuhayan kaya napipilitan silang pumili kung mag- aaral sila sa kolehiyo o magtatrabaho nang full- time. Ngunit ang Simbahan ay naging magandang kasangkapan sa pagtulong sa mga miyembro na makapag- aral sa kolehiyo. MGA IMPORMASYON TUNGKOL SA GUATEMALA Kabisera: Guatemala City Wika: Espanyol AYON SA BILANG 14,647,083 tao (tinatayang hanggang Hulyo 2014) 21 pambansang parke 3 aktibong bulkan ANG SIMBAHAN SA GUATEMALA 247,708 Banal sa mga Huling Araw 417 ward at branch 2 templo 6 na mission S e t y e m b r e 2 0 1 5 49
Ni Elder D. Todd Christofferson Ng Korum ng Labindalawang Apostol PAANO TUNAY NA MAGSISI Ang pagsisisi ay isang malawak Kanyang biyaya upang matugunan at magantimpalaan ang ating pagsu- sumigasig (tingnan sa 2 Nephi 25:23). Ang tunay na pagsisisi, ang tunay na pagbabago ay maaaring mangailangan ng paulit- ulit na pagsisikap, ngunit may isang bagay na nagpapadalisay at nagpapa- banal sa gayong pagsisikap. na paksa, ngunit gusto kong bumanggit lamang ng limang bahagi ng pangunahing alituntuning ito ng ebanghelyo na sana ay makatu- long sa atin. Una, ang paanyayang magsisi ay nagpapakita ng pagma- mahal. Nang ang Tagapagligtas ay "nagpasimulang mangaral . . . at mag- sabi, Mangagsisi kayo; sapagka't mala- pit na ang kaharian ng langit" (Mateo 4:17), ito ay mensahe ng pagmamahal, na inaanyayahan ang lahat ng gustong maging karapat- dapat na sumama sa Kanya "at magtamasa ng mga salita ng buhay na walang hanggan sa daigdig na ito, at buhay na walang hanggan mismo sa daigdig na darating" (Moises 6:59). Kung hindi natin aanyayahang magbago ang iba o tayo mismo ay hindi magsisisi, hindi natin nagagawa ang pangunahing obligasyon natin sa sarili at sa isa't isa. Ikatlo, ang ibig sabihin ng pagsisisi ay hindi lamang pagtalikod sa kasalanan kundi determinas- yong sumunod. Nakasaad sa Bible Dictionary, "Ang ibig sabihin ng pag- sisisi ay pagbaling ng puso at kaloo- ban sa Diyos, [at] pagtalikod [din] sa kasalanang nagawa dahil sa pagiging likas na tao natin" ("Repentance"). Upang lubos tayong makabaling sa Panginoon, dapat itong kapalooban ng isang tipan na susundin natin Siya. Ikaapat, kinakailangan sa pagsisisi ang tapat na layu- nin at kahandaang patuloy na magsikap na madaig ang kasalanan, kahit mahirap. Ang pagtatala ng mga hakbang sa pagsi- sisi ay maaaring makatulong sa iba, ngunit maaari ding humantong sa pagsisising walang tunay na hangarin o pagbabago. Ang tunay na pagsi- sisi ay hindi paimbabaw. Dalawang Ikalawa, ang ibig sabihin ng pag- sisisi ay pagsisikap na mag- bago. Isang pagkutya sa pagdurusa ng Tagapagligtas sa Halamanan ng Getsemani at sa krus ang asamin nating gawin Niya tayong mabubuting nilalang nang wala tayong kapagud- pagod. Bagkus, hinahangad natin ang 50 L i a h o n a mahalagang bagay ang hinihingi ng Panginoon: "Sa pamamagitan nito inyong malalaman kung ang isang tao ay nagsisi ng kanyang mga ka- salanan - masdan, kanyang aaminin ang mga yaon at tatalikdan ang mga yaon" (D at T 58:43). Ikalima, gaano man kahirap magsisi, napapawi ito ng kaga- lakan na ikaw ay napatawad. Kinikilala ko nang may pasasala- mat at pinatototohanan na ang hindi maarok na pagdurusa, kamatayan at Pagkabuhay na mag- uli ng ating Panginoon ay "isasakatuparan ang hinihingi ng pagsisisi" (Helaman 14:18). Ang banal na kaloob na pag- sisisi ay susi sa kaligayahan sa buhay na ito at sa kabilang- buhay. Sa mga salita ng Tagapagligtas at may lubos na pagpapakumbaba at pagma- mahal, inaanyayahan ko ang lahat na "mangagsisi kayo; sapagka't malapit na ang kaharian ng langit" (Mateo 4:17). Alam ko na sa pagtanggap sa paanyayang ito, makakamtan ninyo ang kagalakan ngayon at magpakailanman. ◼ Mula sa isang mensaheng ibinigay sa pangkala- hatang kumperensya noong Oktubre 2011. S R E T N W D V A D I I N N A W A R A L A L G A P
Y A H U B A N G B U T G N A N R A G N A H g n a t a g b b a g n a n t a i i I l a g a p a p a g n a n a n t a h a l g n o y a k , n k a a s o t i r a p i s I g a M i " " . n h a g n h a p a p g a p a p g n k a y o y a k t a i i i ' , a h b u l ) 8 2 1 1 o e t a M : ( PAGLALARAWAN NI MATTHEW TURLEY
Nang sabihin ko sa aking mga magu- lang na gusto kong magmisyon, hindi ko inasahan ang sagot nila. Pina- pili nila ako kung pamilya ko ba o ang misyon ko.
MANANATILI BA o SUSUNOD? Ni Melvin Rondilla D R A R R A J T T O C S N N A W A R A L A L G A P Naaalala ko pa ang mga salita ng mga missionary na nag- turo sa akin: "Anumang iutos ng Diyos, gawin ito, at darating ang mga pagpapala." Tumimo sa puso ko ang mga salitang ito. Nabinyagan ako sa edad na 16, ang tanging mi- yembro ng Simbahan sa pamilya ko. Makalipas ang walong buwan, napag- pala akong makitang nabinyagan ang aking bunsong kapatid sa Simbahan. Nang mag- 18 anyos ako, ginusto kong maglingkod sa full- time mission at tumulong sa gawain ng Panginoon. Sabik kong sinabi ang planong ito sa mga magulang ko at kung gaano ko kagustong anyayahan ang mga tao na lumapit kay Jesucristo sa pagtulong sa kanila na tanggapin at ipamuhay ang mga alituntunin at ordenansa ng ebanghelyo. Nagulat ako sa kanilang sagot. Sinabi nila na masakit sa loob nila na isiping magmimisyon ako, at kinailangan kong pumili: pamilya ko o misyon ko. Nabigla akong marinig ang mga salitang iyon. Agad akong nagpunta sa gusali ng Simbahan malapit sa bahay namin at pumasok sa isa sa mga silid doon para lumuhod at magtanong sa Ama sa Langit, "Ano po ang gagawin ko? Ano ang pipiliin ko: pamilya ko o misyon ko? Pareho po itong mahalaga sa akin." Habang nakaluhod, pumasok sa isipan ko ang sinabi ng mga missionary: "Anumang iutos ng Diyos, gawin ito." Mahal ko ang pamilya ko at gusto ko silang makasama magpakailanman. Iginagalang ko ang kanilang damda- min. Subalit sabi sa banal na kasulatan, "Ang pagsunod ay maigi kay sa [sa- kripisyo]" (I Samuel 15:22). Napuspos ako ng Espiritu ng Panginoon, at napalakas ako. Nagpasiya akong mag- lingkod dahil alam kong tutulungan ng Ama sa Langit ang pamilya ko na makaunawa. Umuwi ako para lamang itaboy ng galit na mga salita ng tatay ko at sinabi- han niya ako na huwag nang bumalik kailanman. Hindi alam kung saan susu- ling, nag- impake ako. Wala ako ni ka- unting takot, dahil alam kong kasama ko ang Panginoon, na may plano Siya para sa bawat pamilya, at na balang- araw ay mauunawaan ng pamilya ko ang magandang planong ito. Hindi pa ako gaanong nakaka- layo sa bahay nang abutan ako ng aking ina. Niyakap niya ako at sinabi kung gaano niya ako kamahal. Pag- alis ko, nakita ko siyang umiiyak na lakip ang pagmamahal at dalamhati ng isang inang nakikita ang paglisan ng kanyang anak. Sa loob ng mahigit isang taon, nakitira ako sa bahay ng isang re- turned missionary na nakilala ko noong investigator ako. Ang Panginoon ay tapat sa Kanyang pangako sa 1 Nephi 3:7 - naglaan Siya ng paraan para masunod ko ang Kanyang mga utos. Ipinadala niya ang di- makasarili at mapagbigay na lalaking ito para supor- tahan ako at lumikha ng espirituwal na kapaligiran kung saan ako makapagha- handa para sa misyon ko. Nadama ko ang kamay ng Diyos na nagpapalakas sa akin sa gitna ng aking mga hamon. Nadama ko ang pagmamahal ng ating Tagapagligtas na si Jesucristo sa pa- mamagitan ng Kanyang nagbabayad- salang sakripisyo. Ang pagmamahal na ito ang nagpatatag sa akin sa mga oras ng pagsubok hanggang sa i- set apart ako bilang full- time missionary sa Philippines Cauayan Mission. Ilang buwan pagkaraan, naka- tanggap ako ng liham mula sa aking pamilya na nagsasabi sa akin na hi- nihintay nila ang pagbalik ko. Hindi ako kailanman nawalan ng pananalig at pag- asa na ang buong pamilya ko ay magiging miyembro ng Simbahan, mabubuklod sa templo para sa buong kawalang- hanggan, at makakapiling ko ang ating Ama sa Langit at Kanyang Anak na si Jesucristo balang- araw. Nang makauwi na ako mula sa mis- yon, nakita kong matupad ang panga- rap na iyon. Nabinyagan ko ang aking ina, na naghahanda na ngayong pu- masok sa templo. Madalas kong bisita- hin ang aking pamilya, at mas malapit na kami sa isa't isa kaysa rati. ◼ Ang awtor ay naninirahan sa Pilipinas. S e t y e m b r e 2 0 1 5 53
MAAARI KAYONG MAGBAGO Anuman ang inyong kasalukuyang mga pagkukulang, maaari kayong magpasiya kung paano gamitin ang inyong potensyal sa hinaharap. Ni David Dickson Mga Magasin ng Simbahan Sa seremonya ng pagtatapos sa hayskul, iba't ibang bagay ang naiisip mo. Ano ang susunod na mangyayari? Handa ka na ba? Patuloy pa rin ba kayong magkukumustahan ng mga kaibigan mo? Pero ako, hindi ko naitanong ang mga ito. Isa lang ang tanong ko noong oras na para humarap ako sa mga tao habang tinatawag nila ang pangalan ko: ako ba ay talagang magtatapos na? Hindi ako iyong klase ng taong ma- tatawag ninyo na iskolar. Kahit kailan hindi naging prayoridad sa akin ang pag- aaral. At noong senior year ko na- pakababa ng marka ko sa isang klase kaya hindi ko alam kung papasa ako. Ang huling pagsusulit isang linggo bago iyon ang magtatakda ng kapala- ran ko, pero makukuha pa lang ang grado matapos ang isang linggo. Kapag bumagsak ako sa klaseng ito, hindi ako makakapagtapos ng hayskul. Sa huli, muntik na akong bumag- sak at himalang nakapagtapos. (Hay!) Nang panahong iyon 14 na buwan pa bago ako mag- 19, ang edad na pwede nang magmisyon noon. Balak kong magtrabaho sa panahong iyon para mapag- ipunan ang misyon ko. Alam ko na hindi ako mahusay na estudyante, kaya wala akong balak magkolehiyo. ANG PANGANIB NG PAGBIBIGAY NG LIMITASYON SA SARILI Nadama na ba ninyo ito? Na para bang nahusgahan na sa mga nagawa ninyo noon ang lahat ng makakaya pa ninyong gawin? Huwag kayong maniwala sa gan- yang kaisipan. Ito ay isa sa mga pinaka- malaking kasinungalingan ni Satanas! "Sa sandaling isipin ng sinuman sa atin na - 'Ganito na ako talaga,' isinu- suko na natin ang kakayahan nating magbago," ang turo ni Elder Donald L. Hallstrom ng Panguluhan ng Pitumpu. "Mabuti pa kung gayon na itaas na lang natin ang puting bandila, ibaba 54 L i a h o n a N O S P E J H T E B . J I N N A W A R A L A L G A P A G M
ang ating mga sandata, at isuko na ang laban - hindi na umasang manalo pa." 1 Ang pag- aaral ay talagang mas nakakatakot kapag mababa ang mga marka ninyo. Kahit kaunti lang ang mababang marka ninyo, ang dali nang husgahan na talagang iyon lang ang kaya ninyo. Pero hindi iyan totoo. "Kung may kakulangan tayo nga- yon ay hindi palaging gayon" sabi ni Elder Hallstrom.2 MALINIS NA SIMULA Anumang nakakabagabag na pag- dududa o kabiguan ang marinig natin, mapipili nating tingnan ang hinaharap at tigilan ang pagkutya sa ating sarili dahil sa nakaraan. "May isang bagay na hindi kapani- paniwalang maaasam tungkol sa pag- sisimula," ang itinuro ni Pangulong Dieter F. Uchtdorf, Pangalawang Tagapayo sa Unang Panguluhan.3 Kailangan dito ng pagbabago ng prayoridad. "Ang ating araw- araw na pag- uugali at mga pasiya ay dapat umayon sa ating mga mithiin," sabi ni Elder Quentin L. Cook ng Korum ng Labindalawang Apostol. "Maraming desisyon ang hindi naman masama, ngunit kapag ang mga ito ay umubos ng lahat ng ating oras at humadlang sa pinakamaganda nating mga desisyon, kung gayon ang mga ito ay nakasa- sama na sa atin." 4 PAGHAHANAP NG BAGONG IKAW Umabante na tayo ng tatlo't kala- hating taon mula sa seremonya ng pagtatapos ko sa hayskul. Nagtrabaho ako nang isang taon at kalahati, nag- misyon nang dalawang taon, at sa huli nagpasiya pa ring subukang mag- aral sa kolehiyo. Sana'y masabi ko nang nasa edad na nagdasal na matuto ako ng bago at mas magandang ugali sa pag- aaral. Laking gulat ko nang mabigyan pa ako ng academic scholarship dahil ma- husay kong natapos ang semestreng iyon. Wala nang iba pang mas nagulat kaysa sa akin! Gayon pa man, madali na sa aking balikan ang nakalipas na ilang buwan at makita ang paggabay ng Diyos sa akin habang natututuhan kong maging mahusay na estudyante. Ang pagkakilala ko sa sarili ko noong hayskul ay hindi totoo. Mula noon at sa tulong ng Diyos, nagawa kong tumahak sa bagong landas na humantong sa pagtatapos ko sa kole- hiyo at lampas pa roon. Kapag hiningi natin ang tulong ng Panginoon sa mga ginagawa natin at nagpasiyang simulan ang anumang aspeto ng buhay, matatamo natin ang tagumpay na hindi natin sukat akalain. ◼ Kapag nagpasiyang magsimulang muli, huwag kalimutang manalangin sa Diyos para humingi ng tulong. Sabihin sa Kanya na nais ninyong magtagumpay at pagkatapos ay ituon ang pansin sa mga pahiwatig at pat- nubay mula sa Espiritu Santo at sa inyong mga lider. ako at handa nang mag- aral, pero hindi totoo iyan. Mas takot ako ngayon kaysa rati. Kung muntiik na akong hindi makapasa noong hayskul, paano ko pa kaya kakayanin sa kolehiyo? Sa pagkakataong ito ipinasiya kong gawin ang lahat ng makakaya ko at hingin ang tulong ng Diyos. Taimtim akong MGA TALA 1. Donald L. Hallstrom, "Anong Uri ng mga Tao?" Liahona, Mayo 2014, 53. 2. Donald L. Hallstrom, "Anong Uri ng mga Tao?" 53. 3. Dieter F. Uchtdorf, "Ang Pinakamagan- dang Panahon para Magtanim ng Puno," Liahona, Ene. 2014, 4. 4. Quentin L. Cook, "Pumili nang May Katalinuhan," Liahona, Nob. 2014, 49, 48. S e t y e m b r e 2 0 1 5 55
M G A A R A L I N G L I N G G O P A N G - s a B u w a n g M g a K a u t u s a n P a k s a t o : I HINDI Taga Sanglibutan Ang manindigan bilang miyembro ng Simbahan ni Cristo ay maaaring mahirap sa panahon ngayon, ngunit maaari tayong maging kabilang sa mundong ito nang hindi naiimpluwensyahan nito. Naiisip ba ninyo kung saan nanggaling ang ekspresyon na "nasa sang- libutan ngunit hindi taga sanglibutan"? Ito ay hindi lamang sawikain o matalinong paggamit ng mga salita - kundi talagang ito ay mula kay Jesucristo. Isipin ninyo ang gabi bago ang Kanyang Pagpapako sa Krus. Siya ay nakipagpulong sa Kanyang mga Apostol, hinugasan ang kanilang mga paa, tinuruan sila, at pinangasiwaan ang sakramento. Nang gabing iyon, nanala- ngin Siya nang malakasn sa Kanyang Ama para sa mga Apostol: "Hindi ko idinadalangin na alisin mo sila sa sanglibutan, kundi ingatan mo sila mula sa masama. "Hindi sila taga sanglibutan, na gaya ko naman na hindi taga sanglibutan. . . . "Kung paanong ako'y iyong sinugo sa sanglibutan, sila'y gayon ding sinu- sugo ko sa sanglibutan" ( Juan 17:15-16, 18). Ang Tagapagligtas mismo ay buong buhay na namuhay sa sanglibutan ngunit hindi bilang taga sanglibutan. Siya ay tinukso, ngunit Siya ay hindi nagpatangay sa tukso. Iniwasan Niya ang masama. Nakihalubilo Siya sa mga disipulo at sa mga nananalig gayundin sa mga makasalanan at mapagkunwari. Siya ay isang halimbawa sa lahat. Ngunit hindi lamang Niya basta iniwanan ang Kanyang mga disipulo ng mahigpit na bilin na, "Kung nagawa ko, magagawa ninyo ito." Sa halip, Siya ay naging mahabagin. Nanalangin Siya sa Ama para tulungan sila. Hindi Niya ipinagdasal na alisin ang mga hamon sa kanilang buhay. Sa Kanyang buhay sa lupa at sa pamamagitan ng Kanyang mga propeta at apostol ngayon, itinuro ng Tagapagligtas na mahalaga para sa atin na impluwensyahan sa kabutihan ang mundo. Ang mga kabataan mula sa iba't ibang panig ng mundo ay palaging nahaharap sa mga hamon habang sila ay naglilibot sa mga bulwagan ng paaralan, nakikiha- lubilo sa mga kaibigan, at nakikibahagi sa iba pang mga aktibidad. Ngunit dahil tinutulungan sila ng Tagapagligtas at nasa puso nila ang ebanghelyo, nakahanap sila ng mga paraan na huwag mapabilang sa kasamaan ng mundo. Basahin kung paano pinipili ng ilan sa kanila na sundin ang halimbawa ng Tagapagligtas.
MAGING SABIK SA PAGGAWA Kapag nahaharap ako sa tukso, itinatanong ko sa sarili ko, "Ano ang gagawin ni Jesus sa ganitong sitwasyon?" o "Mas ilalapit ba ako nito sa selestiyal na kaharian?" Pumupunta ako sa seminary tuwing umaga kahit talagang pagod ako dahil tinutulungan ako nito na espirituwal na umunlad. Ang pagbabasa ko ng mga banal na kasulatan, na may layuning matuto ng bagong kaalaman o bagay na tutulong sa akin na maging mas mabu- ting tao, ay pinagmumulan ng patnubay na tumutulong sa akin. Kapag pinanatili nating banal ang araw ng Sabbath at nagpunta tayo sa ating mga aktibidad, mas madaraig natin si Satanas. Kapag sabik tayong nag- abala sa gawain ng Panginoon, matutulungan Niya tayo sa lahat ng mahihirap na sitwasyong nararanasan natin. Brenda H., 17, Minnesota, USA HUMUGOT NG LAKAS MULA SA IBA MAGING MALIKHAIN SA PAGPILI NG TAMA Kapag ang mga tao sa paligid natin ay iba ang mga pamantayan sa atin, dapat tayong humanap ng malikhaing mga paraan para makasalamuha sila Patuloy kong sinusunod ang aking mga pamantayan sa pakikiba- hagi sa mga aktibidad kasama ang mga kaibigan ko sa simba- han. Siyempre iniimbita ko sa mga aktibidad ang mga kaibigan ko na hindi miyembro para makita nila at maunawaan kung bakit gusto kong sundin ang mga pamantayang ito. Ang mga magulang ko at ang kuya ko ay mabubuting halimbawa sa akin. Marami rin akong mabubuting kaibigan na hindi kabilang sa Simbahan na mabubuting halimbawa sa akin. Marami silang magagandang katangian na gusto ko ring taglayin. habang sinusunod natin ang ating Celina W., 15, Germany mga pamantayan. Ginawa ito mismo ni Elder L. Tom Perry (1922-2015) ng Korum ng Labindalawang Apostol nang malagay siya sa isang sitwasyon na hindi siya komportable noong isa siyang negosyante maraming taon na ang nakararaan. Lahat ng negosyante sa mga pagtitipong kailangan niyang daluhan ay umiinom ng alak. Upang malaman kung ano ang ginawa niya, maaari kayong magpunta sa LDS. org at basahin ang kanyang artikulo na "Ang Tradisyon ng Isang Balanse at Matwid na Pamumuhay" (Liahona, Ago. 2011, 30-37). S e t y e m b r e 2 0 1 5 57
MAGSALITA KAYO Sa Denmark itinuturing na kakaiba kapag ikaw ay nagsimba, hindi uminom ng alak, at may matataas na pamantayan. Ngunit naranasan ko na kung hindi ka nahihiyang magsalita tungkol sa mga bagay na pinahahalagahan mo, mabilis mong makukuha ang respeto ng mga kaibigan mo. Nakita ko na iniisip ng mga tao na kahanga- hanga kapag inaalagaan ng mga tao ang kanilang sarili sa ganoong paraan. Emma K., 18, Denmark 58 L i a h o n a MGA BAGAY NA PAG- IISIPAN SA ARAW NG LINGGO • Sa susunod na maharap kayo sa tukso, paano makakatulong sa inyo ang malaman na si Jesucristo ay nanalangin at hini- ling sa Ama sa Langit na "ingatan [kayo] mula sa masama"? Isipin ang huling linggo ng buhay ng Tagapagligtas. Ano ang ginawa niya noong narito Siya sa mundo? Paano Niya ininga- tan ang Kanyang sarili para hindi maging makamundo? Ano ang matututuhan natin mula sa Kanyang halimbawa? Isipin ang isang hamon "sa mundo" na nararanasan ninyo. Ano ang ilang malikhaing bagay na magagawa ninyo para makapanindigan sa katotohanan? Maaari ninyong hingan ng karagdagang mga ideya ang inyong mga kaibigan at pamilya. IBAHAGI ANG INYONG LIWANAG Ilang taon na ang nakararaan sumali sa isang linggong tourna- ment ang aming rugby team. Ibig sabihin nito ay pitong araw kaming malalayo sa tahanan, mga magulang, at mga lider ng Simbahan. Dahil sa paaralan ng Simbahan kami nag- aaral, lahat ng nasa team namin ay mga miyembro ng Simbahan. Halos bawat gabi sa linggong iyon, ang iba pang mga team sa hotel namin ay nagpa- party sa kanilang mga silid at nagpapatugtog nang mala- kas, nagsasayawan, nag- iinuman, naninigarilyo, at nagsisigawan gamit ang masasamang salita. Ang team namin ay nakatipon sa isang silid at ginagawa ang nakagawiang pag- aaral ng mga banal na kasulatan at mga debosyonal sa gabi. Masarap sa pakiramdam na gawin ang tama kahit hindi kami sinasabihan ng aming mga magulang. Matapos kaming mapansin nang may pagtataka ng ibang pang mga team, nakuha namin ang respeto nila. Tahimik sila kapag alam nilang nagdaraos kami ng mga debosyonal sa gabi. Tila naging interesado sila sa ginagawa namin, at may ilan pang sumama sa amin sa pagbabasa ng mga banal na kasulatan at pagdarasal. Hindi namin naipanalo ang tournament nang linggong iyon, pero nanalo kami sa ibang paraan. Nagawa naming paningningin ang aming liwanag, at dahil sa aming halimbawa, nakapagpabago kami ng mga puso at isipan. Elisara E., 20, Samoa L L E B Y D O C N N A W A R A L A L G A P
TUWIRANG SAGOT Ano ang ibig sabihin ng ikawalong saligan ng pananampalataya nang sabihin nitong, "Kami ay naniniwala na ang Biblia ay salita ng Diyos hangga't ito ay nasasalin nang wasto"? Ang Biblia ay hindi mas mababa kaysa iba pang mga banal na kasulatan. Sinabi na ni Elder M. Russell Ballard ng Korum ng Labindalawang Apostol, "Pinaniniwalaan, pinagpipitaganan, at minamahal namin ang Banal na Biblia. Totoong mayroon kaming karagdagang banal na kasulatan, . . . ngunit sinusuportahan nito ang Biblia, at hindi ito pinapalitan kailanman" ("Ang Himala ng Banal na Biblia," Liahona, Mayo 2007, 81). Sabi sa ikawalong saligan ng pananam- palataya, "Naniniwala kami na ang Biblia ay salita ng Diyos hangga't ito ay nasasalin nang wasto." Noong panahon ni Joseph Smith, ang salitang magsalin ay hindi lamang nanga- ngahulugang isalin ang isang wika sa ibang wika; maaari din itong mangahulugan na ilipat, iparating, bigyang- kahulugan, o ipa- liwanag. At bagama't may lumilitaw na mga pagkakamali sa iba't ibang pagsasalin mula sa orihinal na Hebreo at Griyego, ang mas malaking isyu ay na sa paglalahad ng mga sinaunang teksto sa kasalukuyang panahon, "maraming malinaw at mahahalagang bagay [ang] inalis" (1 Nephi 13:28). Kaya, nang ang mga teksto ng Biblia ay ibinigay sa atin, may ilang katuruan na nawala. Isang dahilan iyan kaya napakaraming iba't ibang interpretasyon ng mga tao sa Biblia, tulad ng naranasan ni Joseph Smith (tingnan sa Joseph Smith - Kasaysayan 1:12). Kaya ang isang paraan na nakakatulong ang makabagong paghahayag na linawin at pagtibayin ang mga katotoha- nan sa Biblia ay sa pamamagitan ng pagpa- panumbalik ng iba pang mga katotohanang nawala (tingnan sa 1 Nephi 13:39-40). ◼ Ako ay isang batang lalaki, at gusto kong hikayatin ang mga batang babae na manamit nang mas disente. Pero paano ko gagawin iyan nang hindi nagmumukhang walang- galang? Tama ngang mag- ingat ka sa aspetong ito. Bagama't may ilang kabataang babae na mahalay manamit dahil gusto nilang maging mahalay, maraming mapapahiya kapag naisip nila na may isang taong naniniwala na mahalay ang suot nila. Kaya maging sensitibo at di nagbabago. Kapag napag- uusapan ang paksang disenteng pananamit, masigasig na suportahan ang pamantayan ng Panginoon sa pagiging disente, ngunit huwag husgahan ang mga tao. Gayundin, tiyakin na ang sarili mong mga pamantayan sa pananamit at pagkilos ay naaayon sa iyong mga paniniwala. Napapansin ng mga kabataang babae kung paano ka manamit, at talagang napapansin nila kung mas pinapansin mo ang mga kabataang babaeng hindi disente o disenteng manamit. ◼ S e t y e m b r e 2 0 1 5 59
SULIT ANG SEMINARY! Maaaring kailangan dito ang kaunting sakripisyo, ngunit alam ng mga kabataang ito na maaaring maging malaking pagpapala ang seminary. Ano ang isang bagay na ka- raniwan sa mga kabataang Banal sa mga Huling Araw sa iba't ibang panig ng mundo? Sila ay mga estudyante sa semi- nary! Ang mga kabataan ay du- madalo sa seminary sa iba't ibang paraan. Ang ilan ay gumigising nang alas- 5:00 n.u. para dumalo bago pumasok sa eskuwela, sa- mantalang ang iba ay dumadalo sa pagitan ng kanilang regular na mga klase sa eskuwela. Bihirang dumadalo ang ilang estudyante tuwing Sabado o gumagamit ng Skype para makisali. "Hindi ko iniisip na binabawasan nito ng isang oras ang pagtulog ko; iniisip ko na isang oras ito para espiri- tuwal kong maihanda ang sarili ko." Megan C., 17, California, USA "Dahil sa seminary, lumakas nang husto ang aking patotoo, at mas tiyak ang kaalaman ko tungkol sa mga banal na kasulatan. Ang patotoo ko tungkol sa sakripisyo ng Tagapagligtas sa Getsemani ay mas malakas dahil sa seminary." Vina C., 17, Hong Kong, China "Seminary ang lugar kung saan lagi kong nadarama ang Espiritu. Sa bahay namin ako lang ang aktibong miyembro, pero lubos ang suporta ng mga magulang ko. Dahil sa seminary, lumalago ang kaalaman ko." Amanda L., 17, Utah, USA "Talagang mahalagang dumalo sa seminary dahil mas marami ta- yong matututuhan tungkol sa ating Simbahan at mapapatatag natin ang ating kaugnayan sa Ama sa Langit. Gusto ko ang seminary dahil mas marami akong malalaman tungkol sa kasaysayan ng Simbahan at talagang malalaman ko na totoo ang ebang- helyo at na talagang mahal ako ng Ama sa Langit at ni Jesucristo!" Breck M., 17, Kentucky, USA "Gustung- gusto ko ang seminary dahil tinutulungan ako nitong magde- sisyon. Sa mga klase nadarama ko ang Espiritu ng Panginoon at may kati- bayan ako na ito ang ebanghelyo ni Jesucristo. Walang dahilan para hindi mo ito mahalin. Alam ko na ang pag- aaral ko sa loob ng apat na taong ito ay makakatulong sa pagmimisyon ko." Karolina O., 16, João Pessoa, Brazil "Seminary ang nagpapatibay sa iyo Isinasakripisyo man nila ang pagtulog o mga football game tuwing Sabado, mahigit 390,000 kabataan sa buong daigdig ang masayang nakikibahagi sa se- minary. Narito ang sinasabi nila tungkol sa mga pagpapala ng seminary: sa nangyayari sa buong maghapon. Kung sa palagay ko may darating na masasamang ideya, maaari kong isipin ang lesson sa seminary. Ang implu- wensya nito ay hindi lang sa oras ng seminary." Eric G., 15, Ipswich, England "Kahit maaaring ayaw ninyong gumising nang gayon kaaga, mas napupuspos kayo ng espesyal na di- wang ito araw- araw. Napapansin iyon sa inyo ng inyong mga kabarkada, at kung minsan dahil dito ay gusto nilang malaman kung bakit kayo ganoon." ◼ Karen K., 18, Maine, USA K C O T S K N H T / K C O T S I / S C K O H S T R A T A K C O T S K N H T / K C O T S I / I I I V O L U K R E M _ K N G N D N U O R G K C A B A G M I
ANG MGA BANAL NA KASULATAN AY NAKAGAWA NG KAIBHAN SA AKIN Ni Maria Mahonri- Yggrazil Andaca Sa Pilipinas, may mga science high school para sa matatalinong es- tudyante. Ang mga estudyante sa mga paaralang ito ay mas maraming su- bject, mas matagal ang oras sa klase, at maraming homework. Ang ganitong uri ng kapaligiran ay mahirap para sa akin. Isinuko ko ang maraming bagay nang pumasok ako sa paaralang ito. Tumigil akong mag- aral na tumugtog ng mga instrumento. Halos wala akong dinaluhang mga aktibidad sa Simbahan, at paminsan- minsan ay hindi ako nakakasimba kapag Linggo para sa mga inter- school competition. Nahirapan akong dumalo sa seminary, kahit mayroon nito tuwing Sabado at Linggo. Isang araw ng Sabado, sinabi sa amin ng seminary teacher ko na mas- yado siyang abala noong high school siya, pero nagawa pa rin niya ang kanyang mga assignment sa semi- nary at napag- aralan ang mga talata sa scripture mastery. Hinamon niya kaming gawin din iyon. Sumisigla ako sa mga hamon, kaya tinanggap ko ang isang ito. Dinala ko ang mga scripture mastery card ko ka- hit saan. Nagdasal ako para humingi ng tulong na magawa ito sa kabila ng mga kailangan kong gawin sa paa- ralan. Ginamit ko ang bawat libreng oras ko. Nagsaulo ako ng mga banal na kasulatan habang nasa sasakyan papunta sa paaralan. Hindi ako ga- anong nakikipagdaldalan at inilala- bas ko ang mga card mula sa aking bulsa. Napansin ito ng mga kaibigan ko; naging bagong aktibidad namin ang pagbalasa ng mga scripture card sa oras ng meryenda at tanghalian. Tuwang- tuwa silang bigyan ako ng quiz. Ang ilan ay nagsimulang mag- dala ng mga banal na kasulatan - pati ang mga miyembro ng ibang relihi- yon. Nagkuwento sila tungkol sa mga aktibidad nila sa kanilang simbahan. Nadama kong nagbago ang aking ka- paligiran, at mas gumaan ang gawain at pakiramdam ko sa paaralan. Sinundan ng tatlong nakababata kong kapatid na babae ang halim- bawang iyon, at ngayo'y inaani ng pamilya ko ang mga pagpapala ng mga banal na kasulatan sa pagsa- samahan namin sa bahay. Hindi lang iyon pagsasaulo ng mga salita; itinuro ng seminary teacher ko ang kaibhang magagawa ng mga banal na kasulatan sa akin at sa mga tao sa paligid ko. Alam ko na kahit ano pang hamon o pagsubok ang duma- ting sa aking pamilya at mga kaibi- gan, lagi kaming makakahanap ng lakas, patnubay, at kapahingahan sa mga salita ng ating mapagmahal na Tagapagligtas. ◼ Ang awtor ay naninirahan sa Metro Manila, Philippines. SAMANTALAHIN ANG SEMINARY "Kapag may pagkakataon kayong sumali sa seminary, . . . samantalahin ninyo ang pagkakataong iyon. . . . Karamihan sa natututuhan ninyo sa seminary ay batay sa inyong pag- uugali at kahandaan ninyong maturuan. Nawa'y maging mapagpa- kumbaba kayo at hangaring matuto. . . . Mahalaga ang naging papel [ng semi- nary] sa aking pag- unlad at sa paglago ng aking patotoo. Ang seminary ay nakapagpapabago ng buhay." Thomas S. Monson, "Maniwala, Sumunod, at Magtiis," Liahona, Mayo 2012, 127-128. S e t y e m b r e 2 0 1 5 61
"NALAMAN Ko sa AKING SARILI" Ni Travis Searle Seminaries and Institutes Gusto ba ninyong mala- man sa inyong sarili ang katotohanan ng ebang- helyo? Pag- ibayuhin sa seminary ang inyong kaalaman sa ebanghelyo. Para sa iba pang impormasyon tungkol sa mga ba- gong hinihiling sa pagtatapos, bisitahin ang seminary. lds. org. [seminary site sa wikang Ingles lamang] Para sa halimbawa ng isang young adult na nagkaroon ng patotoo sa pamamagitan ng taos- pusong pag- aaral ng mga banal na kasulatan at pagdarasal, mababasa ninyo ang karanasan ni Clayton M. Christensen sa "Ang Pinaka Kapaki- Pakinabang na Kaalaman," Lia- hona, Ene. 2009, makukuha sa liahona. lds. org. Ang "nalaman ko sa aking sarili" ay limang simpleng salitang si- nambit ni Propetang Joseph Smith sa kanyang ina matapos niyang maranasan ang Unang Pangitain ( Joseph Smith - Kasaysayan 1:20). Ang mga salitang ito ay naglalaman ng malaking aral para sa atin nga- yon. Itinuro ni Pangulong Thomas S. Monson: "Kayo man ay 12 o 112 taong gulang - o anumang edad - malalaman ninyo sa inyong sarili na totoo ang ebanghelyo ni Jesucristo." 1 Para matulungan kayong "malaman sa inyong sarili," ang mga estudyante sa seminary sa buong mundo ay kinukumpleto na nga- yon ang dalawang karagdagang kailangang gawin para makata- pos sa seminary: (1) basahin ang nakaatas na mga talata sa banal na kasulatan para sa kurso at (2) ipasa ang dalawang pagsusuri sa pag- aaral sa bawat kurso. Narito ang paraan kung paano mapapalakas ng mga bagong hinihiling sa pagtatapos ang inyong patotoo: 62 L i a h o n a
MGA KABATAAN "NALAMAN Ko sa AKING SARILI" Basahin at pag- aralan ang mga talata sa banal na kasulatan para sa kurso. Habang pinag- aaralan ninyo ang mga talata, madarama ninyo ang impluwensya ng Espiritu na hihikayat sa inyong palalimin ang inyong paniniwala. Matapos kumpletuhin ang mga talatang kailangang basahin sa huling taon niya sa seminary, ibinahagi ng isang estudyante na mas marami siyang natutuhan dahil "talagang binasa niya ang mga talata - hindi lang niya basta binasa ang mga ito kundi pinag- aralan pa ito." ANO ANG NAGUGUSTUHAN NG MGA ESTUDYANTE SA MGA PAGSUSURI SA PAG- AARAL? Mga komentaryo ng mga estudyante: "Pakiramdam ko ay makakapagmisyon ako at alam ko ang sinasabi ko." "Tinutulungan ka nitong tandaan ang natutuhan Itinuro ni Elder D. Todd Christofferson ng Korum ng Labindalawang Apostol ang kahulugan ng pag- aaral: "Kapag sinabi kong 'pag- aralan,' ang ibig kong sabihin ay . . . nagbabasa kayo ng ilang talata, tumitigil sandali para pag- isipan ito, muling binabasa ang mga talata, at habang pinag- iisipan ang kahulugan nito, ay nagdarasal kayong maunawaan ito, nag- iisip ng mga tanong, naghi- hintay ng espirituwal na mga paramdam, at isinusulat ang damdamin at kabatirang dumarating para mas matandaan ito at matuto pa kayo." 2 mo sa seminary." "Mas madali nating nauunawaan ang mga konsepto." "Lumalakas ang tiwala mo sa sarili mo." "Talagang malalaman natin ang mga bagay na ito sa halip na basta gumanda ang pakiramdam at kalimutan na ang mga doktrina." Magagamit ninyo ang mga pagsusuri sa pag- aaral para suriin kung ano ang natutuhan ninyo. Maaari kayong matuto na gustuhing malaman sa inyong sarili. Ang isang pagsusuri sa pag- aaral ay parang tanong ng anghel ng Panginoon kay Nephi: "Ano ang nama- masdan mo?" (1 Nephi 11:14). Ang tanong ay naghi- kayat kay Nephi na suriin at ipahayag kung ano ang natutuhan niya. Ang malaman sa ating sarili na totoo ang ipinanumba- lik na ebanghelyo ni Jesucristo ay maaaring maging isa sa pinakamagaganda at lubhang kasiya- siyang karanasan sa buhay.3 Sabi ng isang estudyante, "Nasiyahan ako na mas nakatuon ako at natanto na kailangan kong maging mas responsable bawat araw sa halip na basta magpunta at maupo at makinig pero hindi naman nakikibahagi." Itinuro ni Elder David A. Bednar ng Korum ng Ang mga pagsusuri sa pag- aaral ay may tatlong bahagi: mga tanong na multiple- choice at isang essay question, na minamarkahan, at isang personal na pagsusuri sa inyong mga paniniwala, na hindi minamarkahan. Matapos kumuha ng isang pagsusuri sa pag- aaral, sinabi ng isang estudyante, "inaasam ko ito dahil gusto kong malaman ang natutuhan ko sa seminary." Isa pang estudyante ang nagsabi na ang pagsusuri sa pag- aaral ay "tutulong sa inyo na maunawaan kung ano na ang natutuhan ninyo sa ebanghelyo at kung ano pa ang kailangan ninyong matutuhan." Labindalawang Apostol ang kahalagahan ng pag- aaral: "Ang matutong maging mahilig sa pag- aaral ang pinaka- mahalaga sa ebanghelyo ni Jesucristo, mahalaga sa ating kasalukuyang espirituwal at personal na paglago, at lubos na kailangan sa mundo na ating tinitirhan, pinaglilingkuran, at pinagtatrabahuhan ngayon at sa hinaharap." 4 Habang lalo kayong nagsisikap, lalo kayong masisiyahan Magiging mas epektibo pa ang mga pagsusuri kapag nagtuon kayo sa mga doktrina at alituntunin ng ebang- helyo na siyang batayan ng mga tanong sa pagsusuri sa pag- aaral. Matapos talakayin ng isang klase sa seminary ang mga doktrina sa likod ng mga tanong, sinabi ng isang estudyante na, "Nag- iba ang pananaw ukol sa test o pag- susulit at naging talakayan ito at nagpapatatag ng patotoo. Nakatulong ito para tumibay ang natutuhan ninyo." at matututo. ◼ MGA TALA 1. Thomas S. Monson, "Tapang na Manindigang Mag- isa," Liahona, Nob. 2011, 62. 2. D. Todd Christofferson, "Kapag Ikaw ay Nagbalik- loob," Liahona, Mayo 2004, 11-12. 3. Tingnan sa Craig C. Christensen, "Alam Ko ang mga Bagay na Ito sa Aking Sarili," Liahona, Nob. 2014, 50. 4. David A. Bednar, "Learning to Love Learning," Ensign, Peb. 2010, 26 S e t y e m b r e 2 0 1 5 63
ANG BAHAGING PARA SA ATIN ANG ATING LAYUNIN SA LUPA Sa values- education month sa aming paaralan, inutusan kami ng aming guro na sumulat ng isang sanaysay na pinamagatang "Bakit ako narito?" Kailangan ay 10- talatang sa- naysay ito tungkol sa ating layunin sa buhay. Habang binabasa ko ang paksa sa pisara, napuspos ng kapanatagan at kaligayahan ang puso ko. Bilang miyembro ng Simbahan, matagal ko nang alam ang layunin ko bilang anak na babae ng Diyos. Pero nang tingnan ko ang mukha ng ibang mga kaklase ko, napuspos ng kalungkutan ang puso ko. Bakit? Dahil nagsimula silang bumulung- bulong tungkol sa hirap ng paksa. Hindi nila alam ang alam ko. Nang ipasa ko ang aking sanaysay, natanto ko kung gaano ako kapalad na maging miyembro ng nag- iisang tunay na Simbahan. Mula sa araw na iyon, lumakas ang hangarin kong PAANO AKO TINUTULUNGAN NG AKLAT NI MORMON Ang Aklat ni Mormon ay nagbibi- gay ng inspirasyon sa atin tuwing kailangan natin ng mga sagot sa mga tanong o kapag kailangan nating mapalapit sa Espiritu ng Panginoon. Naglalaman ito ng mga propesiyang natanggap ng mga taong pinili ng Ama dahil sila ay tapat at matwid. Mula sa aklat na ito nagtatamo tayo ng higit na karunungan tungkol sa ebanghelyo, at nakikita natin na ang Panginoon ay hindi magbabago. Tinutulungan tayo ng Aklat ni Mormon ngayon dahil ang mga tao noong araw ay dumanas ng mga hirap na maaaring kahalintulad ng mga hirap na dinaranas natin ngayon, mula sa mga problema sa pamilya hanggang sa mga impluwensya ng ibang tao. Ang kanilang mga halim- bawa ay nagbibigay sa atin ng lakas at hangaring sumulong nang may pana- nampalataya at kabutihan nang hindi pinanghihinaan ng loob. Tulad natin, ang mga sinaunang taong iyon ay du- manas ng iba't ibang pagsubok ngunit nagtagumpay dahil hindi sila nadaig ng kaaway. Nagbibigay ito sa atin ng mas matinding hangarin na manatiling malakas at di- natitinag sa ebanghelyo ni Jesucristo. ◼ Caroline M., São Paulo, Brazil 64 L i a h o n a magmisyon at ibahagi ang aking patotoo tungkol sa ebanghelyo ni Jesucristo. Alam ko na mahal ako ng Ama sa Langit at nais Niyang makapiling ko Siya balang- araw. Alam ko rin na layunin kong maglingkod sa iba. ◼ Jaymee A., Philippines N A L A M D V A D I N N A W A R A L A L G A P A G M
MGA KABATAAN NAGLILINGKOD KUNG SAAN TAYO PINAGLILINGKOD Bago inilaan ang San Salvador na isang malaking grupo. Pinabalik ako sa greeting room para salubungin ang isa pang grupong iniatas sa akin. Pagdating ko sa silid, muli akong inutusang baguhin ang aking tungku- lin at magpalabas ng isang video na panonoorin ng mga taong papasok pa lang sa templo. Nalungkot ako na hindi ako nakapagsalita sa mga tao at nakapagkuwento sa kanila tungkol sa templo. maging guide ng grupong ito. Noon ko naunawaan na isinusugo tayo ng Panginoon kung saan Niya tayo kaila- ngan, hindi kung saan natin gustong mapunta. Ako lang ang marunong gumamit ng video at bumati gamit ang wikang Ingles. Natuwa ang mga Amerikano at nang paalis na sila, pinasalamatan nila ako sa mainit na pagtanggap ko sa kanila. El Salvador Temple, nagdesisyon kami ng aking pamilya na magling- kod sa open house at tulungan ang mga hindi miyembro na malaman ang ebanghelyo ni Jesucristo sa pagbisita nila sa templo. Inatasan akong maging guide at magsalita sa mga tao tungkol sa bawat silid sa templo, sa mga sagra- dong tipan na ginagawa natin doon, at kung paano nagbabago ang ating buhay kapag tinupad natin ang mga tipang iyon. N A L Sa pagtatapos ng araw, nagpasala- mat ako sa Panginoon sa pagpapakita sa akin na kapag ginawa natin ang mga bagay sa paraang ipinahiwatig Niya sa atin, masisiyahan tayo sa ating gawain. ◼ Erick A., El Salvador A M D Pagkaraan ng mga kalahating oras, I V A D dumating ang isang grupo mula sa Estados Unidos na hindi marunong magsalita ng Espanyol. Ilang bolun- taryo ang naghagilap ng isang taong nagsasalita ng Ingles at maaaring I N N A Dumating ang oras ko, at sinimulan ko ang aking tour. Halos kalalabas ko lang ng silid nang may humiling ng isa pang guide dahil may bagong dating W A R A L A L G A P A G M S e t y e m b r e 2 0 1 5 65
M G A B A G O N G S C R I P T U R E F I G U R E N G B A G O N G T I P A N Ang Alibughang Anak Lucas 15:11-32 Idikit ang pahinang ito sa makapal na papel o cardboard. Pagkata- pos ay gupitin ang mga figure at ikabit ang mga ito sa mga craft stick o paper bag. Ilagay sa isang sobre at ilagay ang reperensyang talata sa harapan. ◼ Ama Bunsong Anak 66 L i a h o n a Panganay na Anak Maaari kang mag-print ng mas marami pang kopya sa liahona. lds. org. R E K A T T H W M H T E B I . I N N A W A R A L A L G A P A G M
a g m g n a w u t u t a k a n g n a p a b i g n a o t i r a N . a o l l t a , a n i . g r o s d . l . a n o h a i l a s d r a c g n m a r a m s a m g n t n i r p - g a m g n a k i Sister Carole M. Stephens Unang Tagapayo sa Relief Society General Presidency Sister Linda K. Burton General President ng Relief Society Sister Linda S. Reeves Pangalawang Tagapayo sa Relief Society General Presidency , a w a s a a g m y a o t i g n a h a b a b a k g n A i i r a a a M ! a l i n a k a s l o k g n u t y a g a b n a h a b a b a K g n i Sister Carol F. McConkie Unang Tagapayo sa Young Women General Presidency Sister Bonnie L. Oscarson General President ng Young Women Sister Neill F. Marriott Pangalawang Tagapayo sa Young Women General Presidency K C O T S K N H T / K C O T S I / E S U A R K O T T O I N A H U K G N W A N A T I i t a N r e d L a g M i Sister Cheryl A. Esplin Unang Tagapayo sa Primary General Presidency Sister Rosemary M. Wixom General President ng Primary Sister Mary R. Durham Pangalawang Tagapayo sa Primary General Presidency
Lumaking naglalaro sa mga puno ng saging sa likuran ng bahay nila kasama ang kanyang apat na nakababatang mga kapatid na lalaki. Mahilig mag- swimming at magbasa ng mga aklat sa kanyang mga apo. Mahilig magbasa ng Aklat ni Mormon at mga kuwento tungkol kay Jesus. Mahilig mangabayo noong bata pa siya, at sumakay sa lokal na parada ng rodeo. Nabinyagan noong siya • Ang una niyang trabaho ay sa isang library. Kala- unan, nakahiligan niyang magbasa ng mga bedtime story sa kanyang 11 anak. ay 22 taong gulang. Natutong huwag ma- kipagsapalaran nang dumikit ang kanyang dila sa malamig na bakal. Nag- aral ng pagsasayaw • Bilang isang ina, para siyang narses, guro, baker, at hardinera, at may sarili siyang tool bag sa pagkukumpuni! sa kolehiyo. Mahilig sa roller- skating, hopscotch, kickball, at paki- kipaglaro sa mga kapitba- hay noong bata pa siya. Tinawag na Primary music director habang nakatira sa New Zealand noong tined- yer pa siya. Nag- aral sa kolehiyo para maging guro sa elementarya. Noong bata pa siya, ma- hilig magbasa sa ilalim ng mga puno ng apricot at umakyat ng puno kasama ang dalawang kuya niya. Naging art editor ng high school magazine at nag- aral ng literature at gra- phic design sa kolehiyo. Nanirahan sa walong iba't ibang estado ng U.S. at dalawang beses sa Sweden! Kung minsan ay naki- kipagpalit sa kanyang kakambal para biruin ang mga tao! Nagturo sa ikatlong baitang nang makatapos ng kolehiyo. Mahilig mag- aral tungkol sa geography at ngayo'y bumibisita sa ilang ban- sang pinangarap niyang bisitahin. Ibinuklod sa kanyang mga magulang noong siya ay limang taong gulang, ma- tapos mabinyagan ang kanyang ina at magsimbang muli ang kanyang ama. Kumanta sa mga koro at naging captain ng isang drill team na tinatawag na Bonnie Lassies. Nagturo sa seminary at gustung- gusto ang mga klase sa relihiyon. Nakilala ang kan- yang asawa sa institute. Mahilig magbasa noon sa attic ng kamalig kapag wala siyang ginagawa o maglaro sa halamanan at bukirin. Nagbakasyon sa France isang tag- init noong tinedyer siya. Sa kolehiyo, naging student teacher sa isang high school English class. Pinatay niya noon ang isang sunog at iniligtas ang kanyang kapatid na lalaki sa pagkatupok sa kanilang sakahan sa Wyoming, USA. Mahilig magbasa at maglaro ng sports, lalo na ng basketball. Nagturo sa eskuwela sa loob ng dalawang taon nang makatapos ng kolehiyo.
M A G A N D A N G I D E Y A "Ito ang inyong panahon. Kayo ay isinilang sa panahon ng mga templo at teknolohiya." Elder Neil L. Andersen Ng Korum ng Labindalawang Apostol Mula sa " 'Ang Panahon Ko' sa mga Templo at Teknolohiya," Liahona, Peb. 2015, 26-33. T T O T S L Y R P A N N A W A R A L A L G A P S e t y e m b r e 2 0 1 5 69
"May sorpresa ako sa inyo," sabi ni Itay na nakangiti. Puzzle ng Pamilya ni Lindsay Ni Jill Hacking Mga Magasin ng Simbahan Batay sa tunay na buhay "Mga ninuno'y ating hahanapin, Ngalan nila'y aalalahanin" (Aklat ng mga Awit Pambata, 146-47). Tumakbo si Lindsay pababa ng hagdan nang tawagin ni Itay ang pangalan niya. Nitong mga huling araw marami na silang pinagtulungang gawin na family history. Tutulungan siya ni itay na mag- log on sa FamilySearch website, at magkasama silang mag- hahanap ng mga retrato at kuwento ng pamilya. Noong makalawa lang ay may natagpuan siyang isang lumang- lumang dokumento tungkol kay Lolo sa kanyang misyon! Nakarating si Lindsay sa ibaba ng hagdan kung saan naghihintay si Itay. "Gagawa po ba tayo ng family history ngayong gabi?" tanong niya. "Oo, at may sorpresa ako sa iyo," sabi ni Itay na nakangiti. Iniabot nito sa kanya ang isang mahaba at nakarolyong papel na hawak niya sa kanyang likuran. Maingat itong binuklat ni Lindsay. Tinitigan niya ang malaking hugis- pamaypay na nasa pahina. Naroon ang pa- ngalan niya sa ibaba! Napakarami pang ibang pangalang nakaha- nay nang maayos sa paligid ng pangalan niya.
"Kayo po iyan ni Inay," sabi ni Lindsay, habang nakaturo sa mga pangalang pinakamalapit sa pa- ngalan niya. "At hayun sina Lola at Lolo!" "Tama," sabi ni Itay. "Ipinapakita sa fan chart na ito ang mga pangalan ng mga ninuno mo mula sa siyam na henerasyon." Napakaraming pangalan. Pero may ilang lugar na walang laman. Nagtaka si Lindsay tungkol sa nawa- walang mga pangalan. "Kamukha ito ng mga puzzle na madalas na- ming gawin ni Lolo," sabi niya. Ilang taon nang patay si Lolo, at talagang hinanap- hanap ito ni Lindsay. Tumango si Itay. "Ito ay parang puzzle. Isang napakahalagang puz- zle. At bawat miyembro ng pamilya ay parang isang piraso ng puzzle." Muntik nang matawa si Lindsay nang maisip niya si Lola na kahugis ng isang piraso ng puzzle. niya noon pa na mahalaga ang family history, pero mas sabik pa siyang tumulong ngayon. Lahat ng kapamilya niya ay maaaring pag- ugnay- ugnayin magpakailanman! Idinikit ni Lindsay ang kanyang bagong chart sa kisame sa ibabaw mismo ng higaan niya. Gustung- gusto niyang titigan ang chart at pag- aralan ang lahat ng pangalan. Naisip niya ang lahat na magkakahawak- kamay, magkakaugnay na parang mga piraso ng puzzle. Masaya siya. Ito ang pinakamalaking puzzle sa lahat ng nakita na niya! Isang gabi hindi makatulog si Lindsay. Talagang madilim sa ku- warto niya. Ang mga munting li- wanag ng gabi ay lumikha sa mga dingding ng maliliit na aninong na- kakatakot. Tinakpan niya ng kumot ang ulo niya at mariing pumikit. Makalipas ang ilang sandali sumilip siya at nakita niya ang chart. Binasa niya ang pangalan niya. Pagkatapos ay binasa niya ang mga pangalan nina Inay at Itay. Pagdating niya sa pangalan ni Lolo, nakadama siya ng sigla at kapayapaan. Naalala niya kung paano ngumiti si Lolo sa kanya nang magkasama silang gumawa ng mga puzzle. "Kapag tinutulungan ko si Itay na gumawa ng family history," naisip niya, "pinag- uugnay- ugnay ko ang aming pamilya!" Naisip niya na lalong nakangiti si Lolo tungkol dito. Hindi na siya natakot. Ngumiti siya at namaluktot sa ilalim ng kumot at nakatulog na napapanaginipan ang mga tao at mga puzzle at pinag- uugnay- ugnay ang kanyang buong pamilya. ◼ "Kapag nakita natin ang panga- lan ng isang tao at ginawa natin ang mga ordenansa sa templo para sa kanila, inuugnay natin sila sa iba pang mga kapamilya - gaya ng pagdidikit- dikit ng mga piraso ng puzzle. Ikaw ay tumutulong sa pagbuo ng puzzle na ito." LISTAHAN NI LINDSAY Maraming paraan si Lindsay sa paggawa ng family history! Gumawa siya ng sarili niyang family tree "Wow!" Hinaplos- haplos ni Lindsay ang mga pangalan. Alam sa FamilySearch. org. Naghahanap siya ng mga kuwento at retrato ng kanyang pamilya. Nilulutas niya ang mga hiwaga ng family history! Minsa'y may isang talaan na nawawala. Nagpunta sila ng tatay niya sa isang family history library. Naghanap S A V R R O T C V I I I N N A W A R A L A L G A P A G M sila sa mga file at nakakita ng isang kopya. Natagpuan din nila ang mga pangalan ng iba pang mga miyembro ng pamilya! Paborito niyang bahagi sa paggawa ng family history ang paghahanap ng mga pangalan para sa gawain sa templo. Nasasabik siyang magpunta sa templo at magpabinyag para sa iba kapag 12 anyos na siya. S e t y e m b r e 2 0 1 5 71
Quiz tungkol sa mga Kuwento ng Pamilya Ni Carolyn Colton Narito ang isang laro upang tulu- ngan kayong mas marami pang malaman tungkol sa inyong pamilya at kanilang mga kuwento! PAGHAHANDA sa bawat kuwento at isu- lat sa mga piraso ng papel. 4. Isulat ang 100, 200, 300, o 400 points sa kabilang panig ng papel. Idikit ang mga clue sa ilalim ng mga kategorya. 1. Isipin ang apat na uri ng mga kuwento, tulad ng Nakaka- tawa, Kabataan, Espirituwal, o mga Bakasyon. Isulat ang bawat kategorya sa isang papel at idikit ito sa dingding. PAANO LARUIN 1. Hatiin ang mga manlalaro sa dalawang team. Ang sinumang sumulat ng mga clue ang si- yang lider. 2. Maghanap ng apat na kuwento ng pamilya para sa bawat ka- tegorya. Hingin ang tulong ng inyong pamilya. 3. Mag- isip ng maiikling clue para 2. Ang unang team ay pipili ng isang kategorya at numero, tulad ng "Nakakatawa, para sa 200." 3. Ang lider ang mag- aalis ng numero at magbabasa ng clue. 72 L i a h o n a Kung masasabi ng team ang kuwento na tugma sa clue, sa kanila mapupunta ang puntos! 4. Kung hindi nila alam ang ku- wento, isasalaysay ng lider ang kuwento pero hindi niya ikukuwento ang isang detalye, tulad ng kung saan ito nangyari o tungkol ito kanino. Kung mahuhulaan ng team ang na- wawalang detalye, kalahati ng puntos ang makukuha nila. 5. Ang kasunod na team ang pi- pili ng isang clue at maglalaro. Pagkatapos mapili ang lahat ng clue, ang team na may mas maraming puntos ang panalo! T N E L A V O N O T N A I N N A W A R A L A L G A P
N A T A T A N G I N G S A K S I Ni Elder Dallin H. Oaks Ng Korum ng Labindalawang Apostol Paano ako makapagpapakita ng kabaitan sa iba? Ang mga miyembro ng Korum ng Labindalawang Apostol ay mga natatanging saksi ni Jesucristo. Dapat sundin nating lahat ang mga turo ng ebanghelyo na mahalin ang ating kapwa at iwasan ang pagtatalo. Dapat nating mahalin ang lahat ng tao, pakinggan silang mabuti, at igalang ang pinaniniwalaan ng iba. Dapat lalo tayong maging mabait sa ating pamilya. S E T A B Y M A N N A W A R A L A L G A P Dapat nating iwasan ang pananakot, pang- iinsulto, o pagsasabi ng mga bagay na maaaring makasakit sa iba. Mula sa "Pagmamahal at Pakiki- salamuha sa mga Taong Naiiba," Liahona, Nob. 2014, 25-28. S e t y e m b r e 2 0 1 5 73
Masaya sa Pagtulong Ni Amie Jane Leavitt Batay sa tunay na buhay "Kung tayo'y tumutulong, masaya" (Aklat ng mga Awit Pambata, 108). Isinandal ni William ang kanyang kalaykay sa gilid ng bahay at naupo siya sa damo. Ang pagkalaykay ng mga dahon ay mahirap na trabaho, ngunit siya at ang kanyang mga kapatid na sina Chloé at Amelia, ay natapos na rin sa wakas. Doon sa tuktok ng kabundukan ng Alps ay nakikita niya ang pagdaan ng isang eroplano. Inisip niya kung saan ito papunta. Mahal ni William ang kanyang maliit na bayan na malapit sa hang- ganan ng French- Swiss. Bumibisita doon ang mga tao mula sa iba't ibang panig ng mundo. Naisip niya ang mga lugar na gusto niyang puntahan, ang mga taong maaari niyang makilala, at ang gagawin niyang mga paglalakbay balang- araw. Nahinto siya sa pangangarap dahil sa pagsipol at sa krak, krak, krak na yabag ng mga paa sa bakuran ng kapitbahay. "Siguro naghahanda na si Pat sa pagkalaykay ng kanyang mga dahon," naisip ni William. "Buti na lang natapos na kaming magkalaykay." "Pero kung ang pagkalaykay ng mga dahon ay ma- hirap para sa tatlong tao, tiyak na mahirap ito para sa isa!" naisip ni William. Ang asawa ni Pat na si Pam ay N O S L E N Y E S A C N N A W A R A L A L G A P
katatapos lang operahan, kaya si Pat lang ang magkakalaykay ng kan- yang mga dahon. Palaging sinasabi ni Inay na, "Kung tayo'y tumutulong, masaya!" at naisip ni William na malamang ang ibig sabihin nito ay tulungan si Pat, kahit pagod na sila sa pagkalay- kay ng kanilang mga dahon. Tumingin si William kina Chloé at Amelia, na nagtatayo ng munting ba- hay na yari sa mga siit sa damuhan. "Dapat ba nating tulungan si Pat?" tanong niya. "Matutulungan natin siyang makatapos agad." Pumayag sina Chloé at Amelia at sumunod kay William. "Kailangan n'yo po ng tulong?" tanong ni Amelia habang naglalakad sila sa paligid ng damuhan papunta sa bakuran ni Pat. "Sige patulong naman! Pero kayong mga bata ay maghapon nang nagka- kalaykay. Tiyak na pagod na kayo." "OK lang po," sabi ni William. "Gusto po naming tumulong. Tutal, kapag tumutulong kami, masaya po kami!" Habang nagtatrabaho sila, nag- kuwento si Pat sa mga bata ng masasayang kuwento mula sa kanyang buhay. Si Pat ay mula sa India, pero nakapanirahan na siya sa buong Asia at Africa. Nang mailagay na sa sako ang mga dahon, tumingin sa dako pa roon si William at napansin ang nagkalat na mga mansanas mula sa dalawang matataas na puno sa bakuran ni Pat. Hindi pa tapos ang kanilang trabaho. Yumukod si William at sinimulang damputin ang mga mansanas. Inihiwalay niya ang mga bulok at ang matitino pang mansanas habang dinadampot niya ang mga ito. Tumakbo palapit sina Chloé at Amelia para isalansan ang mga mansanas. Inilabas ni Pat ang kanyang lumang berdeng baguleta mula sa kamalig. "Dito natin ilagay ang mga bulok na mansanas. At pu- wede ninyong iuwi ang matitinong mansanas." "OK lang po, Pat. Kahit hindi na po kami mag- uwi ng mga mansa- nas," sabi ni William. "Gusto kong ibigay ang mga ito sa inyo," sabi ni Pat. "Tutal, kapag ako ay nagbibigay, masaya ako!" Nang gabing iyon sa hapunan, ikinuwento ng mga bata kina Inay at Itay kung gaano sila kasaya sa pag- tulong kay Pat at sa pakikinig nila sa mga kuwento niya. Biglang may naisip si William. "Alam ko na kung ano ang gagawin natin sa mga mansanas na ibinigay niya sa atin!" Bigla siyang tumayo at kinuha ang isang kopya ng Liahona sa istante. "Palagay ko magugus- tuhan ito nina Pat at Pam," sabi ni William, habang binubuklat ang isang resipe ng apple cake. "At gaya ng sabi ni Pat kanina, kapag tayo ay nagbibigay, tayo ay masaya!" "Gumawa tayo ng cake para sa iba pa nating mga kapitbahay!" sabi ni Chloé. Ngumiti si William. Naisip niya ang lahat ng tao na maaari niyang makilala at ang kapana- panabik na mga kuwentong maririnig niya. At la- hat ng iyon ay dahil lamang sa mun- ting kabaitan. At kaunting cake. ◼ Ang awtor ay naninirahan sa Utah, USA. S e t y e m b r e 2 0 1 5 75
O R A S P A R A S A B A N A L N A K A S U L A T A N Sabay- sabay na pag- aralan ang Bagong Tipan sa taong ito! Ang Sakramento: Isang Paalala Tungkol kay Jesus Ni Erin Sanderson Noong gabi bago ipinako sa krus si Jesus, hiniling Niya sa dalawa sa Kanyang mga disipulo na maghanda ng hapunan. Pagkatapos ay inanyayahan Niya ang Kanyang mga Apostol na magpunta. Sa ha- punang iyon, na tinawag na Huling Hapunan, binigyan ni Jesus ang Kanyang mga disipulo ng espesyal na paraan upang lagi Siyang alala- hanin. Mababasa natin ang tungkol dito sa Bagong Tipan: "At [si Jesus] ay dumapot ng tina- pay, at nang siya'y makapagpasala- mat, kaniyang pinagputulputol [ito], at ibinigay sa kanila, na sinasabi, Ito'y aking katawan, na ibinibigay dahil sa inyo: gawin ninyo ito sa pagaalaala sa akin. "Gayon din naman ang saro, pag- katapos na makahapon, na sinasabi, Ang sarong ito'y ang bagong tipan sa aking dugo, na nabubuhos nang dahil sa inyo" (Lucas 22:19-20). Kapag kumakain at umiinom tayo ng sakramento, ginagawa natin ang ginawa noon ng mga Apostol sa Huling Hapunan. Ang tinapay ay nagpapaalala sa atin ng katawan ni Cristo at kung paano Siya pisikal na nagdusa para sa atin. Ang tubig ay nagpapaalala sa atin ng Kanyang dugo na ibinuhos para sa atin. Ang mga panalangin ng sakra- mento ay nagpapaalala din sa atin sa mga pangakong ginawa natin nang nabinyagan tayo - na laging aalalahanin si Jesucristo. Kapag nakikinig kayo sa mga panalangin ng sakramento, isipin kung ano ang ginawa ninyo sa linggong iyon para maalala si Jesus. Paano ninyo Siya maaalaala sa darating na linggo? ◼ Ang awtor ay naninirahan sa Utah, USA. ALAMIN PA Sa Huling Hapunan, itinuro ni Jesus sa Kanyang mga Apostol ang ilang mahahalagang bagay: Hinugasan Niya ang kanilang mga paa upang turuan sila tungkol sa pagmamahal at paglilingkod sa iba. Sabi niya, "Kayo'y mangagibigan sa isa't isa; na kung paanong iniibig ko kayo" (Juan 13:34). Nanalangin Siya na ituro nila sa iba ang ebanghelyo. Siya ay kasama nilang kumanta ng himno. Ipinangako Niya na ang Espiritu Santo ay maaaring mapasakanila (tingnan sa Juan 14:26-27). 76 L i a h o n a , O T S R C U S E J I A S A L U M E Y L A T E D : N A N A K N O S R A P L E D I N , L O T S O P A A G M A S O T N E M A R K A S G N A O T S R C I N N A L U M S A N P I A W L A K . C N , . O C Y O R N O C N O S R R A H I . C G N B O O L - G N A H A D N A G A K A S , N N A M F O H H C R N E H I I N O T S R C I N E H A M N O S R E D N A Y R R A H N
PAALALA NG BOOKMARK Gupitin ang bookmark na ito at idikit sa makapal na papel. Iipit ito sa inyong mga banal na kasulatan para matingnan ninyo ito sa oras ng sakramento. Magagamit ninyo itong pananda sa mga panalangin sa sakramento na nasa Doktrina at mga Tipan 20:77, 79. PAG- UUSAP NG PAMILYA Tingnan ang ilan sa mga himno ng sakra- mento sa himnaryo. Pag- usapan ang mga mensahe sa mga himno. Paano tayo iniha- handa ng pagkanta ng himno sa pakikiba- hagi natin ng sakramento? Bilang pamilya, mithiing pag- isipan ang mga mensahe ng mga himno sa sakramento kapag kinakanta Ano ang ilan sa mga himalang isinagawa ni Jesucristo? ninyo ang mga ito sa simbahan. Awitin: "To Think about Jesus" (Children's Songbook, 71) Paano pinakitunguhan ni Jesus ang iba? Banal na Kasulatan: Lucas 22:19 Video: Magpunta sa Biblevideos. org para mapanood ang "Ang Huling Hapunan" May tao ba na kailangan kong patawarin? Mayroon ba akong kailangang TIP SA BANAL NA KASULATAN Karamihan sa mga himno ay may mga pagsisihan? reperensya ng banal na kasulatan na Ano ang magagawa ko para nakalista sa ibaba ng pahina. Marami sa mga awitin sa Aklat ng mga Awit Pambata ay mayroon ding mga talata ng banal na kasulatan. Basahin ang maalala si Jesus sa linggong ito? Paano ko Siya susundin? mga talatang kasama ng mga awitin para lalo pang magkaroon ng kahulu- gan ang mga titik sa mga awitin. S e t y e m b r e 2 0 1 5 77
P A R A S A M G A M A L I L I I T N A B A T A Isang Bagong Damdamin Ni Francislaine Urquidi Farfan Vasser Batay sa tunay na buhay "Espiritu'y bumubulong: 'Ito ay totoo, ito ay totoo" (Aklat ng mga Awit Pambata, 8.) Gustung- gustong malaman ni Gabriel ang tungkol kay Jesus. Gustung- gusto ni- yang makinig sa mga kuwento mula sa mga banal na kasula- tan. Sama- sama ang kanyang pamilya sa pagbabasa ng mga banal na kasulatan gabi- gabi. Isang maulang gabi, magka- katabi silang namaluktot sa ka- nilang mainit na tahanan. Si Itay ang nanalangin. At si Inay ang nagbasa ng mga kuwento mula sa Aklat ni Mormon. Sinikap ni Gabriel na makinig na mabuti. Binasa ni Inay ang tungkol kay Jesus na nakikipag- usap sa mga bata. "Inay, kasama po ni Jesus ang mga bata?" tanong ni Gabriel. "Tama," sabi ni Inay. "At binasbasan Niya ang bawat isa sa kanila at nagdasal para sa kanila." 78 L i a h o n a K C A L B E S Y L E N N A W A R A L A L G A P A G M
May kakaibang nadama si Gabriel. Hindi niya alam kung ano iyon. Nakadama siya ng init kahit napakaginaw sa labas. Ngumiti siya nang todo. Gusto ni Gabriel na ibahagi ang espesyal na damdaming ito. "Ako ay nakaramdan ng sobrang kasiyahan at pagmamahal!" sabi niya. Napakasaya niya na halos parang gusto niyang umiyak! "Ang espesyal na damdaming iyan ay ang Espiritu Santo," sabi sa kanya ni Itay. "Binibigyan ka niya ng masayang pakiramdam para tulungan kang malaman na ang mga banal na kasulatan ay totoo." Ngumiti si Inay at niyakap si Gabriel. "Sinasabi sa iyo ng pakiramdam na iyan na mahal ka ni Jesus." "Binabasbasan ako ni Jesus," sabi ni Gabriel. "Tulad ng mga bata sa Aklat ni Mormon! Ipinadala niya sa akin ang Espiritu Santo!" Hindi niya mapigil ang pagngiti. "Alam ko na ang mga banal na kasulatan ay totoo," naisip niya. "Sinabi ito sa akin ng Espiritu Santo!" ◼ Ang awtor ay naninirahan sa São Paulo, Brazil. S e t y e m b r e 2 0 1 5 79
H A N G G A N G S A M U L I N A T I N G P A G K I K I T A Ni Pangulong Lorenzo Snow (1814-1901) Ikalimang Pangulo ng Simbahan PAGDALAW NG TAGAPAGLIGTAS Dito mismo nagpakita sa akin ang Panginoong Jesucristo. Paunawa ng patnugot: Ang sumusunod na salaysay ay ibinahagi ni LeRoi C. Snow, ang anak ni Pangulong Lorenzo Snow. Ikinuwento ni Brother Snow kung paanong sa edad na 85, ang kanyang ama ay nag- alala na baka hilingan siyang humalili kay Pangulong Wilford Woodruff, na may- sakit noon, bilang Pangulo ng Simbahan. Pagkamatay ni Pangulong Woodruff noong Setyembre 2, 1898, si Pangulong Snow ay lumuhod sa altar sa Salt Lake Temple at sumamo sa Panginoon para sa patnubay. Pagkatapos niyang manalangin, inasahan ng [aking ama] ang sagot, na espesyal na pagpapamalas mula sa Panginoon. Kaya naghintay siya - at naghintay - at naghintay. Walang dumating na sagot, walang tinig, wa- lang pagdalaw, walang pagpapamalas. Iniwan niya ang altar at ang silid sa malaking kabiguan. Sa pagdaan sa silid- selestiyal at palabas sa malaking pasilyo isang maluwalhating pagpa- pamalas ang ibinigay kay Pangulong Snow na isasalaysay ko batay sa mga salita ng kanyang apo, si Allie Young Pond. . . . iyon ay hindi pa dumarating, kaya sinabi ni lolo na ihahatid niya ako sa pangunahing pasukan sa harapan at doon na ako lalabas. . . . Pagkaalis namin sa kanyang silid at habang nasa maluwang na pasilyo kami patungo sa silid- selestiyal, nau- una ako ng ilang hakbang kay lolo nang patigilin niya ako at sinabing: 'Sandali, Allie, may sasabihin ako sa iyo. Dito mismo nagpakita sa akin ang Panginoong Jesucristo noong mamatay si Pangulong Woodruff. Pinagbilinan Niya ako na iorganisa kaagad ang Unang Panguluhan ng Simbahan at huwag nang maghintay pa tulad ng ginagawa noon pagka- matay ng dating mga pangulo, at na ako ang papalit kay Pangulong Woodruff.' "Isang gabi habang binibisita ko si Lolo Snow sa kanyang silid sa Salt Lake Temple, nanatili ako hanggang sa makaalis na ang mga bantay sa pinto at ang mga bantay sa gabing "Pagkatapos ay lumapit nang isang hakbang ang lolo ko at iniu- nat ang kanyang kaliwang kamay 80 L i a h o n a at sinabi: 'Dito Siya mismo nakatayo, mga tatlong talampakan ang taas mula sa sahig. Mukhang nakatayo Siya sa isang tuntungang yari sa solidong ginto.' "Sinabi sa akin ni Lolo kung ga- ano kaluwalhating personahe ang Tagapagligtas at inilarawan ang Kanyang mga kamay, paa, mukha at maganda at puting kasuotan, na lahat ay napakaputi at napakakinang ng kaluwalhatian na hindi niya Siya halos matingnan. "Pagkatapos ay lumapit ng isa pang hakbang si Lolo at inilagay ang kanyang kanang kamay sa ulo ko at sinabi: 'Ngayon, Apo, gusto kong ala- lahanin mo na ito ang patotoo ng lolo mo, na sinabi niya sa iyo mula mismo sa sarili niyang mga labi na talagang nakita niya ang Tagapagligtas, dito sa templo, at nakipag- usap sa Kanya nang harapan.'" . . . Ikinuwento ko ang karanasang ito sa Eighteenth Ward sacramental service. Pagkatapos ng pulong ay sinabi sa akin ni Elder Arthur Winter na narinig niyang ikinuwento ng tatay ko ang tungkol sa pagpapakita ng Tagapagligtas sa kanya sa loob ng tem- plo na nagbibilin sa kanya na hindi la- mang kaagad na muling iorganisa ang Unang Panguluhan kundi piliin din ang mga tagapayo ni Pangulong Woodruff, na sina Pangulong George Q. Cannon at Joseph F. Smith, bilang kanyang mga tagapayo. ◼ Mula sa "An Experience of My Father's," Improvement Era, tomo 33, blg. 11 (Set. 1933), 677, 679; ginawang makabago ang pagbabantas at paggamit ng malaking titik. N O S R E D N A Y R R A H N O T R A P G A P G N A W A L A K I G N A A S A L U M E Y L A T E D ; S E V H C R A D N A Y R A R B I L Y R O T S H H C R U H C G N B O O L - G N A H A D N A G A K A S W O N S O Z N E R O L I I N N A W A R A L
MGA KABATIRAN Paano natin masasabi na ang mga pilosopiya ng mundo tungkol sa pamilya ay totoo? "Ang pahayag tungkol sa pamilya ang naging sukatan ng paghatol sa mga pilosopiya ng mundo, at pinatototohanan ko na ang mga alituntuning itinakda sa pahayag na ito ay totoo ngayon katulad noong ibigay ito sa atin ng propeta ng Diyos halos 20 taon na ang nakalipas." Bonnie L. Oscarson, Young Women general president, "Mga Tagapagtanggol ng Pagpapahayag ukol sa Mag-anak," Liahona, Mayo 2015, 14-15.
Kabilang Din sa Isyung Ito PARA SA MGA YOUNG ADULT Nadama Ko ang Kapangyarihan ng Pagbabayad- sala ni Jesucristo Nang . . . Natutuhan ng mga young adult na ito na hindi lamang hanggang sa pagsisisi ang saklaw ng Pagbabayad- sala ng Tagapagligtas. Basahin ang kanilang mga karanasan sa paggamit ng Pagbabayad- sala sa kanilang buhay. PARA SA MGA KABATAAN PINAGPALA NG SEMINARY p. 60 May isang bagay na karaniwan sa mga kabataang Banal sa mga Huling Araw mula Belgium hanggang Bolivia - seminary! Basahin ang tungkol sa mga kabataan na sang- ayon na sulit ang ginagawang sakripisyo para makadalo sa seminary (p. 60), at alamin kung paano mapalalakas ng mga bagong seminary graduation requirement ang inyong patotoo (p. 62). PARA SA MGA BATA Puzzle ng Pamilya ni Lindsay Naisip mo na ba na ang family history ay madalas katulad ng pagbuo ng isang puzzle? Basahin ang tungkol sa puzzle ng pamilya ni Lindsay (p. 70) at gawin ang isang nakatutuwang laro sa inyong pamilya para malaman pa ang mga kuwento ng kasaysayan ng inyong pamilya (p. 72)! p. 44 p. 70