ANG Pahayagan ng Partido Komunista ng Pilipinas Pinapatnubayan ng Marxismo-Leninismo-Maoismo Tomo LV Blg. 14 Hulyo 21, 2024 EDITORYAL Ya ni gin ang pag ha ha ri ng pa hi rap, pa pet at pa sis tang re hi meng US-Marcos Sa da ra ting na mga bu wan at taon, tung ku lin ng ki lu sang pam ban sa-de ‐ ng mga mang ga ga wa at swel do ng mga ka ra ni wang ka wa ni, na nga yon ay ka la ha ti na la mang ng ha la ga ng ara wang pa nga ngai la ngan ni la at ng ka ni lang mga pa mil ya. mok ra ti ko na ubos-ka yang isu long ang ki lu sang pro pa gan da at pag- oor ga ni sa sa ma sa. Da pat ga mi tin ang buong la kas upang abu tin ang mil yun-mil yong ma ma ma yan sa mga pa ga wa an, ko mu ni dad, kam pus, tang ga ‐ pan at iba pa. Da pat iba yong isu long ang ka ni lang mga pa ki ki ba ka pa ngu na ‐ hin la ban sa pag ta as ng pre syo, pa ra sa dag dag na sa hod at swel do, tra ba ho at ka bu ha yan, at la ban sa pa pa tin ding pang hi hi ma sok mi li tar ng US at pag ha ‐ han da at pang-uu pat ni to ng ge ra. Bi go si Marcos na lu ta sin ang ma sid hing prob le ma ng ka wa lang tra ba ho, la lu na ng mga ka ba ta an. Ma la la pa, bi nig yang da an ni Marcos ang ma la la king da yu hang ka pi ta lis ta at mga ka sab wat na ma ‐ la la king bur ge sya na aga win ang lu pa, pa ngis da an, ka ba ha yan at ka ‐ bu ha yan ng ma sang anak pa wis at ma ging ng pe ti bur ge sya sa ka na yu ‐ nan at ka lun su ran. Puo-pu ong mil ‐ yong Pi li pi no ang wa lang ha nap bu ‐ hay, di sen teng tra ba ho o sa pat na ki ta. La long si na ‐ gad ni Marcos ang li be ‐ ra li sa syon sa im por ta ‐ syon na la long pu ma ‐ pa tay sa lo kal na pro ‐ duk syon at pu mi pi lay at bu ma bang ka ro te sa eko nom ya. La long bu mi ‐ gat ang pa sang-u tang ng mga Pi li pi no da hil sa wa ‐ ka sim bi lis na lang ni pa ngu ngu tang at Marcos. Hu wad hung kag ang ipi nag ma ‐ ma la ki ni Marcos na "pag la go" na pan ta bing la mang sa tu luy-tu loy na pag ‐ lub ha ng ka la ga yan ng ma la wak Sa man ta la hin ang na pa kai nam na sit wa syon upang pag-i ba yu hin ang pag pu kaw, pag-oor ga ni sa at pag pa pa ki los sa la hat ng de mok ra ‐ ti kong sek tor ng sam ba ya nang Pi li ‐ pi no, la lu na ang mga mang ga ga wa, mag sa sa ka at ma la wak na ma sang anak pa wis. hang mga pa ta ka ran ni Fer di nand Marcos Jr, lalo pang sumadsad ang iniwan noon ni Duterte na lugmok na ekonomya at ka bu ha yan ng ma ‐ yor ya ng ma ma ma yan. Sa pul mag ‐ ha ri si Marcos, wa lang awat ang pag ta as ng pre syo ng bi gas at iba pang at serbisyo. Sa pa kay na aki tin ang da ‐ yu hang pa mu mu hu nan, pi na ko ni Marcos ang mi ni mum na sa hod pa ngu na hing bi li hin Ti pu nin ang nag-uu ma paw na poot ng sam ba ya nang Pi li pi ‐ no sa pa hi rap, pa sis ta at pa pet na re hi meng US- Marcos na nag da la sa ka ‐ ni la sa hi git na pang- aa pi, ka hi ra pan at pag du ru sa. Sa nag ‐ da la wang da ang taon sa ila lim ni Marcos, su mad sad ang eko nom ya at ka ‐ bu ha yan ng ma ma ma ‐ yan, umig ting ang te ro ‐ ris mo ng es ta do at pa ‐ nu nu pil sa mga de mok ra ‐ ti kong ka ra pa tan, lu mub ha ang ko rap syon at pag ka ga ‐ ha man, at lu ma la ang pagpayag ng papet na rehimen sa pang hi hi ma sok ng im per ya lis mong US sa pu li ti ka at mi li tar. la long na ma sa ng sam ba ya nan. Inal pa san ni Marcos ang mga asong-u lol ni yang pa sis tang ahen te ng mi li tar at pu lis pa ra wa lang awat na ga hi sin ang ma ma ma yang gu tom at ga lit. Sa daan-da ang ba ‐ San hi ng an ti-ma ma ma ‐ yan, an ti-ma hi rap at ma ka-da yu ‐
ra ngay sa ka na yu nan, nag ha ha ri- ha ri an ang mi li tar sa ta bing ng ope ‐ ra syong "com mu nity service" at "ba ra ngay deve lop ment." Sa ka lun ‐ su ran, mi na man ma nan ang mga un ‐ yon sa mga pa ga wa an at tang ga ‐ pan, mga sa ma han sa ma ra li tang ko mu ni dad, mga or ga ni sa syong pang kam pus, mga aso sa syon ng ka ‐ ba bai han, taong-sim ba han, ta ga ‐ pag tang gol ng ka ra pa tang-tao, ka li ‐ ka san at iba pa. Si ni sin dak ang taum ba yan na "su mu ren der" o "mag ba lik-lo ob" sa tang kang si la'y pa ta hi mi kin, ba sa gin ang ka ni lang pag ka kai sa, at su pi lin ang ka ni lang pag la ban. lan tad ang sa gad-sa-bu tong ka bu lu ‐ kan ng nag ha ha ring sis te ma. Mu la nang mu ling mau po sa Ma lacañang, su nud-su nod na ipi na ba su ra ni Marcos ang mga ka so la ban sa ka ni ‐ lang pa mil ya kaug nay ng daan-da ‐ ang bil yong pi song ya man na ki nam ‐ kam sa pa na hon ng amang dik ta dor. Tan da ng kri sis ng nag ha ha ring sis ‐ te ma, wa lang ka bu su gan ang pag ka ‐ ga ha man ni Marcos sa bu ruk ra ti ‐ kong pa ki na bang at pri bi le hi yo. Ang daan-daang bilyong pisong Mahar ‐ lika Investment Fund ay hawak ni Marcos para pa bu ran ang kan yang mga kro ni at pa bo ri tong upi syal. Ga mit ni Marcos ang kam bal na ba tas na An ti-Ter ror Law at An ti- Ter ro rism Fi nancing Law, pa ra isa ‐ ga wa ang ka li wa't ka nang pag-aa ‐ res to, pag sa sam pa ng ga wa-ga wang ka so, at pag ku ku long. La lu na sa ka ‐ na yu nan, walang-lubay ang mga ka ‐ so ng pag-a bu so sa ka ra pa tang-tao, mga pag pa tay at pag ma sa ker sa mga si bil yan, at iba pang mga pag ‐ la bag sa in ter na syu nal na ma ka ta ‐ ong ba tas. Wa lang-ha bas rin ang te ro ris tang pam bo bom ba mu la sa ere, pag-iistra ping at pa nga ngan ‐ yon pa ra ita rak ang ta kot sa dib dib ng taum ba yan. Sa ila lim ni Marcos, la long na la ‐ Kontrolado ngayon ni Marcos ang is mag ling ng bi gas, asu kal at iba pang mga kontra ban dong pang- agri kul tu ra. Hi nab lot ni Marcos sa ka may ng mga Du ter te ang ilang ma la la king kontra ta sa gub yer no tu lad ng pro yek tong ri les sa Min da ‐ nao, at iba pang ma la la king pro yek ‐ tong pang-imprastruk tu ra. Isa ito sa mga san hi ng tu lu yang pag ka bi ‐ yak ng ka ni lang pa ki tang-ta ong "pag ka kai sa" at ng tu mi tin ding gi ri ‐ an ng mga nag ri ri ba lang pang ka tin ng nag ha ha ring uri. Kung noo'y lumuhod si Duterte sa China at nagpakubabaw sa US, ganap naman ngayong isi nu ko ni Marcos ang ka la ya an at ka sa rin lan ANG Nilalaman Editoryal: Yanigin ang paghahari ng pahirap, papet at pasistang rehimeng US-Marcos 1 Tomo LV Blg. 14 | Hulyo 21, 2024 Makabayan, magpapatakbo ng 12 senador 3 GRP-NDFP peace talk, itinutulak ng bagong grupo 3 Ang Ang Bayan ay inilalabas sa Mga protesta 3 wikang Pilipino, Bisaya, Iloco, Ang muling pagbabalik sa Bagtuan 4 Hiligaynon, Waray at Ingles. RAA: higit na magpapahamak sa Pilipinas 5 Tumatanggap ang Ang Bayan ng mga Saywar ng US hinggil sa West Philippine Sea 6 kontribusyon sa anyo ng mga artikulo Magkapatid, pinatay ng militar at pulis 7 at balita. Hinihikayat din ang mga Asembliya ng ILPS, idinaos sa Malaysia 7 mambabasa na magpaabot ng mga Sa madaling salita 8 puna at rekomendasyon sa ikauunlad 74th IB: Berdugo ng Sityo Canonghan 9 ng ating pahayagan. Iskemang BRT sa Iloilo 10 Ang Ang Bayan ay inilalathala dalawang beses bawat buwan ng Komite Sentral ng Partido Komunista ng Pilipinas ang.bayan@cpp.ph 2 ng Pi li pi nas sa im per ya lis mong US. Ka pa lit ng ayu dang mi li tar, su por ‐ tang pam pu li ti ka at mga pa nga kong pa mu mu hu nan, ni Marcos ang US ng ka rag da gang mga ba se mi li tar at pa si li dad sa iba't ibang pa nig ng ban sa upang ip wes to ang mga da yu hang tro pa at ar mas. Ipi na ga ga mit ni Marcos sa US ang Pi li pi nas bi lang lun sa ran ng mga ope ra syong mi li tar alin su nod sa estra te hi yang he yo pu li ti kal ni to la ‐ ban sa im per ya lis tang ka ri bal na Chi na. Wa lang araw na lu mi pas na hin di gi na ga mit ng US ang lu pa at ka ra ga tan ng Pi li pi nas pa ra sa mga pag sa sa nay at pag ha han da sa ge ra. Sa ta bing ng pag ta tang gol sa West Phi lip pi ne Sea, ipi na ga ga mit ni Marcos sa US ang AFP at Phi lip pi ne Coast Guard pa ra mag lun sad ng mga ope ra syong pang-ud yok sa Chi na at big yang-mat wid ang po sib ‐ leng pag ga mit ng Mu tu al Defen se Tre aty sa pa na hong nai sin ng US. ipi nag ta yo Pu si kit ang hi na ha rap ng buong ban sa at ti yak na la long sa sa hol ang sit wa syon ng sam ba ya nang Pi ‐ li pi no sa ila lim ng re hi meng US- Marcos at bulok na estado ng mga naghaharing uri. Kai la ngang-kai la ‐ ngang tu min dig at sa ma-sa mang ku mi los ng buong ba yan pa ra ipag ‐ la ban ang ka ni lang pam ban sa at de mok ra ti kong in te res. Si Marcos nga yon ang nu me ro unong pa bi gat sa ba li kat ng ma sa ng sam ba ya nan, nu me ro unong te ro ris ta, nu me ro uno sa ko rap syon, nu me ro unong tu ta ng im per ya lis mong US at nu ‐ me ro unong tray dor sa ka la ya an at ka lig ta san ng ban sa. Ang re hi meng US-Marcos ang nu me ro unong si ni ‐ si ngil, bi na ba ti kos at ni la la ba nan ng sam ba ya nang Pi li pi no. Tu luy-tu loy na suu ngin ang la ‐ hat ng la ra ngan ng pag la ban. Mu la sa pag-aak las sa mga pa ga wa an, ra li sa mga paa ra lan, tang ga pan, ko mu ni dad at mga lan sa ngan, pag ‐ ha mon sa reak syu nar yong ha la lan, hang gang sa ar ma dong pa ki ki ba ka sa ka na yu nan, da pat ipa ma las ng ma la wak na ma sa ang ka ni lang ga lit at pag ka mu hi kay Marcos, at itak ‐ wil at ya ni gin ang kan yang pag ha ‐ ha ri. Hulyo 21, 2024 ANG BAYAN
Koa li syong Ma ka ba yan, mag pa pa tak bo ng 12 se na dor Ti na wag na "O po si syon ng Ba yan," ina nun syo noong Hul yo 10 ng Koa li syong Ma ka ba yan ang pla no ni tong mag pa tak bo ng 12 kan di ‐ da to pag ka se na dor sa ha la lang 2025. Buo ang pa sya ng koa li syon na tu ‐ ma yo bi lang tu nay na opo si syon sa elek syong di no do mi han ng mga pak ‐ syon ng nag ha ha ring uri. Ka ka ta wa nin ni to ang in te res ng or di nar yong ma ma ma yan sa Se na do. Idi nek la ra ng koa li syon na ita ta gu yod ng mga ma ka ba yan at prog re ‐ si bong kan di da to ni to ang kompre hen si bong prog ra mang pam ban sa-de ‐ mok ra ti ko na tu tu gon sa "ha nga rin ng sam ba ya nang Pi li pi no pa ra sa pag-un lad pa ra sa na ka ra ra mi, res pe to sa ka ra pa tan, at ga nap na pam ‐ ban sang so be ran ya." Una nang ina nun syo ni Rep. France Castro noong Hun yo 26 ang pag ‐ tak bo ni ya sa Se na do sa ila lim ng koa li syon, da la ang pa na wa gang "Tit ‐ ser na man sa Se na do." Da la wang ling go la mang pag ka ta pos ni to, agad si yang ina ta ke ng es ta do. Pi na ta wan ng di ma ka ta ru ngang ha tol na nag ka sa la sa ka song child abu se, ka sa ma si Sa tur Ocam po at 11 pa sa ti na gu ri ang Ta lai ngod 18. Nag mu la ang ka so sa pag sak lo lo ni la sa mga gu ro at 14 es tud yan te, sa kahilingan ng mga ito, sa Sit yo Dul yan, Ba ra ngay Pal ma Gil, Ta lai ngod Davao del Nor te noong 2018. Noong Di syembre 2018, ibi na su ra na ng kor te ang ka song kid nap ping la ban sa ka ni la. Su nud-su nod na mga pag ‐ ki los ang ini lun sad ng mga pam ban sa-de mok ra ti kong gru po pa ra kun de ‐ na hin ang ha tol ng kor te. Pa nga ko ng Ta lai ngod 18 na la la ba nan ni la ang ha tol sa la hat ng la ra ngan. Hin di nag pa ti nag ang Ma ka ba yan sa ata ke. Noong Hul yo 16, idineklara nito si Gab rie la Wo men's Party Rep. Ar le ne Bro sas bi lang pa ‐ nga la wang kan di da to. Pi ni li si Bro sas ng Ko mi te ng 100 Ka ba bai han mu la sa iba't ibang sek tor. Si na Castro at Bro sas ay ka sa lu ku yang Hou se Mi no ‐ rity Flo or Lea der at As sis tant Hou se Mi no rity Flo or Lea der sa Kong re so. Usa pang pang ka pa ya pa an sa pa gi tan ng GRP-NDFP, itinulak ng ba gong bu ong gru po NAGTIPON NOONG HULYO 16 ang ilang ki la lang in di bid wal at li der sa San to Do mi ngo Church Com po und, Quezon City pa ra sa isang ta la ka yan at upang mag ha tid ng ma la kas na men sa he sa re hi meng Marcos kaug nay ng usa pang pang ka pa ya pa an. Sa araw na iyon, bi nuo ni la ang Council of Lea ders for Peace Ini tia tives (CLPI) pa ra itu lak ang usa pang pang ka pa ‐ ya pa an sa pa gi tan ng Gub yer no ng Re pub li ka ng Pi li pi nas (GRP) at Na ‐ tio nal De mocra tic Front of the Phi lip pi nes (NDFP). Ang CLPI ay bi nu buo ng mga aka de mi ko, abu ga do, mga da ting de ka ‐ no, mga obis po at li der ng iba't ibang sim ba han, at mga ki la lang ta ga ‐ pag ta gu yod ng ka pa ya pa an. Na na wa gan ang gru po kay Marcos Jr na mag pa ha yag ng "ma li naw at ti yak na ka gus tu hang isu long ang ma pa ya pa at na pag ka sun du ang so lu syon sa ma ta gal nang umii ral na ar ma dong tung ga li an" sa Pi li pi nas. Ani to, ang ma ka ta ru ngang ka pa ya pa an ay ki na ‐ kai la ngan pa ra sa mas maun lad na es ta do ng ban sa. Idi ni in ng gru po ang ka wa lan ng ka su nod na mga hak bang at ak syon ma ta pos ang ini la bas na Os lo Joint Sta te ment ng GRP at NDFP noong Nob yembre 23, 2023. Dek la ra syon ito ng ba lak o pag ha ha ngad na mu ling buk san ang usa pan at buuin ang ba lang kas kung pa paa no ito isa sa ga wa. ANG BAYAN Hulyo 21, 2024 3,000 mag tu tu bo, nag ra li sa Ba ta ‐ ngas. Sa pa ngu ngu na ng SU GAR-Ba ta ‐ ngas, nag ti pon ang 3,000 mag tu tu bo sa ha rap ng upi si na ng DSWD sa Ba ta ngas City noong Hul yo 10 pa ra igi it ang pa ‐ ma ma ha gi ng ayu da na na ka la an pa ra sa ka ni la. Re sul ta ng pag ki los, tinanggap ng DSWD ang papeles ng ikalimang bats ng mga benepisyaryo na una nitong tinang gihan. Hinimok ng mga magbu ‐ bukid ang agad na paglalabas ng ayuda. Pro tes ta pa ra sa Pa les ti ne. Higit 300 kabataan at estudyante mula sa Baguio City ang lumahok sa pagkilos para sa Palestine noong Hulyo 7 sa Malcolm Square sa syudad. Nag pi ket naman sa ha rap ng FEU ang Ta ma raws for Pa les ti ‐ ne noong Hul yo 15 pa ra ipa ha yag ang ka ni lang su por ta sa ma ma ma yang Pa les ‐ ti no. Bi na ti kos nila ang nag pa pa tu loy na kam pan yang he no sid yo ng Zio nis tang es ta do ng Is ra el, na su por ta do ng im per ‐ ya lis mong US, la ban sa mga Pa les ti no sa Gaza Strip. Pro tes ta la ban sa RAA. Nag tu ngo sa em ba ha da ng Ja pan sa Pa say City noong Hul yo 8 ang Ba yan at Asia-Wi de Cam pa ign aga inst US-Ja pa ne se Do mi ‐ na ti on and Aggres si on of Asia pa ra kun de na hin ang pag pir ma ng Ja pan at Pi li pi nas sa ka sun du ang mi li tar na Recip rocal Access Ag ree ment (RAA). Ayon sa Ba yan, ang ka sun du an ay isang ma pa nga nib na hak bang at mag bu bu nga ng pi na tin ding mi li ta ri sa syon at tung ga ‐ li an sa Asia-Pacific. Pag ti ti pon at pro tes ta la ban sa NA ‐ TO, isi na ga wa sa US. Nag ti pon noong Hul yo 7 sa Was hing ton DC sa US ang 60 gru pong an ti-im per ya lis ta sa ila lim ng Re sist NA TO (North At lan tic Tre aty Or ga niza ti on) pa ra ipa na wa gan na iti gil na ang mga ge ra ng US sa Uk rai ne at iba pang ba ha gi ng mun do, ga yun din ang he no sid yo ni to sa Pa les ti ne. Nag ‐ martsa si la pa tu ngo sa Whi te Hou se. Ba go ni to, ini lun sad ng mga gru po ang Re sist NA TO Sum mit na di na lu han ng 300 in di bid wal. Iti na on ni la ang mga ito ba go ang pag pu pu long ng mga ban sang NA TO sa Was hing ton noong Hul yo 7-9 sa oka syon ng ika-75 ani ber sar yo ni to. 3
Ko res pon sal Ang mu ling pag ba ba lik sa Bag tu an Sa di wa ng ki lu sang pag wa was to na ini lu lun sad ng Par ti do Ko mu nis ta ng Pi li pi nas sa buong ban sa, ubos-ka yang isi nu su long ng la hat ng re bo lu ‐ syo nar yong pwer sa sa mga pru bin sya ng Sout hern Ta ga log ang iba't ibang as pe to ng mga ga wa in. Buong-pag pu pur si ge na isi na sa ga wa ng mga yu nit ng Ba gong Huk bong Ba yan (BHB) ang mu ling pag ba ba lik sa mga lu gar na ma ta ‐ gal nang nai wa nan upang mu ling ma kon so li da ang ba seng ma sa at hi git pang pa ta ta gin ang mga ito sa git na ng pi na tin ding ata ke ng kaa way. Isa ang Bag tu an sa mga lu gar na ito. Ma ya man sa re bo lu syo nar ‐ yong ka say sa yan ang baryo ka ya isa ito sa na ging po kus na ba ra ngay ng National Task Force (NTF)-Elcac. Bik ti ma ang ma ma ma yan sa lu gar ng ma ra mi hang sa pi li tang pag pa pa ‐ su ko, pi si kal at men tal na tortyur, pag ba ban ta, ha ras ment at in ti mi da ‐ syon. Ha los wa lang puk nat din sa nag da ang li mang taon ang focu sed mi li tary ope ra ti ons (FMO) at Re too ‐ led Com mu nity Sup port Prog ram Ope ra ti ons (RCSPO) ng ber du gong mi li tar at pu lis upang wa sa kin ang re bo lu syo nar yong pag ka kai sa ng ma sa di to. Na ka am bang ipa sok sa Bag tu an ang ilang hu wad at ma pa min sa lang mga pro yek tong pang ka un la ran ka ‐ bi lang ang pag mi mi na sa ka bun du ‐ kan. Si si ra in ni to ang mga kai ngin, ta lu kan (pa la yan) at mga pook-pa ni ‐ ra han ng ma sa na na pa sa ka may ni la bun sod ng ma ta gum pay na re bo lu ‐ syong ag rar yo na isi nu long ng ma sa sa lu gar, ka tu wang ang BHB. lu gar pa ra mu ling isa saa yos ang mga re bo lu syo nar yong ga wa in. Sa pa ma ma gi tan ng pag si si kap ng ma sa at ng yu nit, nai lun sad ang ser ye ng mga pag-aa ral ng Sa li gang Ba tas ng Par ti do, Prog ra ma sa Pam ban sa De ‐ mok ra ti kong Re bo lu syon, at pa ha ‐ yag ng KTKS sa ika-55 ani ber sar yo ng Par ti do. Ma ra mi sa mga da ting pwer sa ng sa ngay ng Par ti do sa lo ‐ ka li dad (SPL) ang mu ling su mum pa sa Par ti do pa ra mu ling pag ti ba yin ang ka ni lang ko mit ment. "Hin di ka yang ba gu hin ng kaa ‐ way ang pa ni nin di gan na min sa Par ‐ ti do at BHB ka hit pa ilang ulit si lang mag-o pe ra syon sa lu gar pa ra ta ku tin ka mi," pa ha yag ni Ta tay Ipe, ka li him ng SPL. Ga yun din, ma ra ming ba gong ka sa pi ang na pa sum pa, pa tu nay na hin di na pu pu tol ang re bo lu syo nar ‐ yong sa lin la hi na nag mu la pa sa mga kau na-u na hang ka sa pi ng Par ‐ ti do na gu mu hit at nag si mu la ng re ‐ bo lu syo nar yong tra di syon at ka say ‐ sa yan sa baryo. Ga yun pa man, hin di na ti nag ang ma sa sa Bag tu an sa mga pang-aa ta ke at pang wa ‐ wa sak ng mga ber du go. Buong-ga lak ni lang si ‐ na lu bong ang mu ‐ ling pag ba ba lik ng yu nit ng BHB sa lu gar ka hit na may RCSPO na na ka is ta syon sa isa sa mga komu nidad na sak law ni to. "Bi lang mga be ‐ ne pi syar yo ng re ‐ bo lu syong ag rar ‐ yo, mu lat ka mi sa tung ku lin na ming tu luy- Agad na isi na ga wa ng yu ‐ nit ng BHB ang pag ‐ pu pu long sa mga su sing ma sa sa 4 tu loy na ku mi los sa Par ti do tu lad ng aming mga ma ta tan da. Ka pag hin di na min ito gi na wa, aa ga win la mang ng gub yer no ni Marcos ang aming mga lu pa in," ayon kay Jo nas, isang ka ba ta an na ba gong ka sa pi ng Par ‐ ti do. Da hil hi git na nau na wa an ng ma sa ang ma hig pit na pa nga ngai la ‐ ngan na mu ling isaa yos ang or ga ni ‐ sa syon ng Par ti do na si yang ma mu ‐ mu no sa ka ni lang ki lu sang ma sa, su nod na isi na ga wa ang ser ye ng mu ling pag bu buo at pag pu pu long ng mga sa ngay ng Par ti do sa mga bar ‐ yong sak law ng Bag tu an. Sa pa ma ‐ ma gi tan ni to, bi nuo ang mga pla no sa sa ma-sa mang pag de de pen sa at pag ki los ng ma sa sa lu gar upang bi ‐ gu in ang mga ata ke ng kaa way at la ba nan ang anu mang hu wad at ma pa min sa lang pro yek tong pang ‐ ka un la ran na ba lak ipa sok sa Bag ‐ tu an ng NTF-Elcac at ng reak syu ‐ nar yong gub yer no. Bi nuo rin ang pla no sa su yu an at pag tu tu lu ngan sa pag ta ta nim na ma ha la ga sa pa ‐ na hong ito na ka sag sa gan ng pag ‐ ta ta nim sa mga kai ngin at tu bi gan. Ani Ta tay Ipe, "Na sa ka may na tin ang ating ki na bu ka san. Mai ‐ la mang na tin ang pag ta tang gol ating bu hay at ka bu ha yan ka pag ma la kas ang Par ti do at nag ka kai sa ta yong la hat." Pa tu nay ang ka ra na san ng Bag ‐ tu an na hin di to too ang ipi na nganga ‐ lan da kan ng re hi meng US-Marcos at ng mga pa sis tang utu san ni tong mi li ‐ tar at pu lis na ti yak nang mauu bos nga yong taon ang mga re bo lu syo nar ‐ yong pwer sa sa buong ban sa. Bu hay na ha lim ba wa ito na anu mang lu pit ng ata ke ang isa ga wa ng kaa way, hin di ni to ma ga ga ‐ wang du ru gin ang re bo lu syo nar yong pag ka kai sa ng ma ‐ sa at Ba gong Huk ‐ bong Ba yan at ng pro le tar yong Par ‐ ti dong na mu mu no sa re bo lu syon. Hulyo 21, 2024 ANG BAYAN
3,000 mag tu tu bo, nag ra li sa Ba ta ‐ ngas. Sa pa ngu ngu na ng SU GAR-Ba ta ‐ ngas, nag ti pon ang 3,000 mag tu tu bo sa ha rap ng upi si na ng DSWD sa Ba ta ngas City noong Hul yo 10 pa ra igi it ang pa ‐ ma ma ha gi ng ayu da na na ka la an pa ra sa ka ni la. Re sul ta ng pag ki los, tinanggap ng DSWD ang papeles ng ikalimang bats ng mga benepisyaryo na una nitong tinang gihan. Hinimok ng mga magbu ‐ bukid ang agad na paglalabas ng ayuda. Pro tes ta pa ra sa Pa les ti ne. Higit 300 kabataan at estudyante mula sa Baguio City ang lumahok sa pagkilos para sa Palestine noong Hulyo 7 sa Malcolm Square sa syudad. Nag pi ket naman sa ha rap ng FEU ang Ta ma raws for Pa les ti ‐ ne noong Hul yo 15 pa ra ipa ha yag ang ka ni lang su por ta sa ma ma ma yang Pa les ‐ ti no. Bi na ti kos nila ang nag pa pa tu loy na kam pan yang he no sid yo ng Zio nis tang es ta do ng Is ra el, na su por ta do ng im per ‐ ya lis mong US, la ban sa mga Pa les ti no sa Gaza Strip. Pro tes ta la ban sa RAA. Nag tu ngo sa em ba ha da ng Ja pan sa Pa say City noong Hul yo 8 ang Ba yan at Asia-Wi de Cam pa ign aga inst US-Ja pa ne se Do mi ‐ na ti on and Aggres si on of Asia pa ra kun de na hin ang pag pir ma ng Ja pan at Pi li pi nas sa ka sun du ang mi li tar na Recip rocal Access Ag ree ment (RAA). Ayon sa Ba yan, ang ka sun du an ay isang Usa pang pang ka pa ya pa an sa pa gi tan ng GRP-NDFP, ma pa nga nib na hak bang at mag bu bu nga itinulak ng ba gong bu ong gru po ng pi na tin ding mi li ta ri sa syon at tung ga ‐ li an sa Asia-Pacific. NAGTIPON NOONG HULYO 16 ang ilang ki la lang in di bid wal at li der sa San to Do mi ngo Church Com po und, Quezon City pa ra sa isang ta la ka yan Pag ti ti pon at pro tes ta la ban sa NA ‐ at upang mag ha tid ng ma la kas na men sa he sa re hi meng Marcos kaug nay TO, isi na ga wa sa US. Nag ti pon noong ng usa pang pang ka pa ya pa an. Sa araw na iyon, bi nuo ni la ang Council of Hul yo 7 sa Was hing ton DC sa US ang Lea ders for Peace Ini tia tives (CLPI) pa ra itu lak ang usa pang pang ka pa ‐ 60 gru pong an ti-im per ya lis ta sa ila lim ya pa an sa pa gi tan ng Gub yer no ng Re pub li ka ng Pi li pi nas (GRP) at Na ‐ ng Re sist NA TO (North At lan tic Tre aty tio nal De mocra tic Front of the Phi lip pi nes (NDFP). Or ga niza ti on) pa ra ipa na wa gan na iti gil Ang CLPI ay bi nu buo ng mga aka de mi ko, abu ga do, mga da ting de ka ‐ na ang mga ge ra ng US sa Uk rai ne at no, mga obis po at li der ng iba't ibang sim ba han, at mga ki la lang ta ga ‐ iba pang ba ha gi ng mun do, ga yun din pag ta gu yod ng ka pa ya pa an. Na na wa gan ang gru po kay Marcos Jr na ang he no sid yo ni to sa Pa les ti ne. Nag ‐ mag pa ha yag ng "ma li naw at ti yak na ka gus tu hang isu long ang ma pa ya pa martsa si la pa tu ngo sa Whi te Hou se. at na pag ka sun du ang so lu syon sa ma ta gal nang umii ral na ar ma dong Ba go ni to, ini lun sad ng mga gru po ang tung ga li an" sa Pi li pi nas. Ani to, ang ma ka ta ru ngang ka pa ya pa an ay ki na ‐ Re sist NA TO Sum mit na di na lu han ng kai la ngan pa ra sa mas maun lad na es ta do ng ban sa. 300 in di bid wal. Iti na on ni la ang mga ito Idi ni in ng gru po ang ka wa lan ng ka su nod na mga hak bang at ak syon ba go ang pag pu pu long ng mga ban sang ma ta pos ang ini la bas na Os lo Joint Sta te ment ng GRP at NDFP noong NA TO sa Was hing ton noong Hul yo 7-9 Nob yembre 23, 2023. Dek la ra syon ito ng ba lak o pag ha ha ngad na mu ling sa oka syon ng ika-75 ani ber sar yo ni to. buk san ang usa pan at buuin ang ba lang kas kung pa paa no ito isa sa ga wa. RAA: Ka sun du ang mi li tar sa Ja pan, hi git na mag pa pa ha mak sa mga Pi li pi no Pi nir ma han noong Hul yo 8 ang ka sun du ang mi li tar sa pa gi tan ng Pi li pi nas at Ja pan na Recip rocal Access Ag ree ment (RAA). Sa kau na-u na hang pag ka ka ta on mu la ma ta pos ang Ika la wang Dig ma ang Pan da ig dig, pa pa ya gan ni to ang pag pa sok at pa na na ti li ng mga tro pa ng im per ya lis tang Ja pan sa ban sa. Pa hi hin tu lu tan ni to ang wa lang sag kang pag la bas-ma sok ng mga tro ‐ pang Ja pa ne se sa ta bing ng pi nag sa nib na mga pag sa sa nay at koo pe ra syon. Ma la ki ang pagkakatulad ni to sa umii ral nang Vi si ting Forces Ag ree ment sa pa gi tan ng US at Pi li pi nas. Nakapaloob ang RAA sa In do- Pacific Stra tegy ng US na may pa ‐ ngu na hing la yu ning pi gi lan ang pag ‐ la wak ng la kas at implu wen sya ng Chi na, ang ko mun na ka ri bal ng Ja ‐ pan at US sa Asia. Ni lag da an ito sa kon teksto ng pi na ig ting na mga ope ra syong mi li tar ng Ja pan sa ibang ban sa sa ba lang kas ng Quad (Quad ri la te ral Secu rity Dia lo gue) na pi na mu mu nu an ng US, at ng lu ma ‐ la king pa pel ni to sa mga pag sa sa nay at pag ha han da sa dig ma an. mga ban sa sa South at Sout he ast Asia. Hi git sa US at Chi na, ang Ja ‐ pan ang pi na ka ma la king im per ya lis ‐ tang ma mu mu hu nan sa re hi yon. Umaa bot sa $367 bil yon ang ka sa lu ‐ ku yang pa mu mu hu nan ni to sa mga pro yek to sa Sout he ast Asia pa la ‐ mang, pa ngu na hin sa Si nga po ‐ re, Viet nam at Pi li pi nas. Ma la lim na implu wen sya at kontrol sa Pi li pi nas Pa na hon ng re ‐ Sa pag-uud yok ng US sa na ka li ‐ pas na mga taon, pi na la kas at pi na ‐ la wak ng Ja pan ang ti na ta wag ni ‐ tong self-defen se force bi lang isang pwer sang pan dig ma, ba gay na ta ‐ ha sang ipi nag ba ba wal sa sa ri li ni ‐ tong konsti tu syon. Iti nu tu lak ng US ang Ja pan na taa san ang bad yet ni ‐ to sa mi li tar tu ngong 2% (mu la sa 1%) ng gross domestic product ni to upang "ma ki ba ha gi sa gas tos" ng "pag had lang sa ag re syon ng Chi na." Ha bang nag sil bi ang Ja pan bi ‐ lang se kun dar yong ka tu wang na im ‐ per ya lis tang ka pang ya ri han ng US, ding may mapalakas ni to ang mga mo no pol ‐ yong ka pi ta lis tang Ja pa ne se na nag ha ha ngad ng ekspan syu nis mo. Noong 2023, bi nang la kas ng Ja pan ang sa ri ling pla nong Free and Open In do-Pacific pa ra big yan-hu gis ang pag pa pa la kas ng sa ri ling pre sen ‐ syang mi li tar at pag pa pa la wak ng implu wen sya sa Asia bi lang im per ‐ ya lis tang ban sa. hi meng Aqui no II, nag ka ro on na ng mga usa pan sa pa gi tan ng Pi li ‐ pi nas at Ja pan pa ra pa hin tu lu tan ang pag da ong at pag ti gil ng mga pwer sang Ja pa ne se sa ban sa. Ga ‐ yun pa man, noon la mang 2023 por mal na si ni mu lan ang ne go sa ‐ syon sa pag bu buo ng RAA. Bi nas ‐ ba san ito ng US sa gi na nap na Tri ‐ la te ral Sum mit sa pa gi tan ng US, Ja pan at Pi li pi nas noong Ab ril, kung saan ipi nir mi ang pag sa sa ga ‐ wa ng mga pi nag sa nib na pag sa sa ‐ nay ng tat long ban sa sa South Chi na Sea. Ilang araw ba go ang na tu rang pu long, isi na ga wa ng tat long ban sa ang kau na-u na hang sa ba yang pag la la yag ng mga bar ‐ kong pan dig ma sa West Phi lip pi ne Sea. tang, na na nga nga hu ‐ lu gan la mang ng pa gi ‐ ging la long pa laa sa ng ban sa sa da ‐ yu hang ka pi tal. Bi nuk san din ng RAA ang hin di pa nag hi hi lom na su gat na ini wan ng bru tal na oku pa syon ng Ja pan sa Pi li pi nas mu la 1942 hang gang 1945. Do ku men ta do ang ka ru mal- du mal na mga kri men sa ge ra na isi na ga wa ng mga tro pang Ja pa ne ‐ se. Pi na ka ma ting kad sa mga ito ang sis te ma ng pang-aa li ping sekswal kung saan li bu-li bong ka ba bai han, ba ta at bak lang Pi li pi no ang di nu kot mu la sa ka ni lang mga ko mu ni dad at iki nu long sa mga kam po mi li tar pa ‐ ra pau lit-u lit na ga ha sa in, itortyur, at pa hi ya in. Ki ni la la ang mga bik ti ‐ ma bi lang mga "comfort wo men," na hang gang nga yon ay pi nag ka kai ‐ tan ng hus ti sya, kap wa ng Ja pan at ng reak syu nar yong es ta dong Pi li pi ‐ no. Sa ka bi la ng tu lak ng Uni ted Na ti ons, hin di kai lan man buong ki ‐ ni la la ng Ja pan ang mga Pi li pi nong comfort wo men at wa la itong ibi ni ‐ gay na kum pen sa syon ni isang sen ‐ ti mo sa ka ni la. kal ku la dong ris go Sa pa ma ma gi tan ng RAA, pi na ‐ hi hin tu lu tan ni Marcos ang Ja pan na pa la ka sin ang in ter ben syon ni to sa Pi li pi nas ka pa lit ng pag bi bi gay ng mga pinaglumaang ka ga mi tang mi li ‐ tar tulad ng mga sistemang radar pangsarbeylans, ga yun din ang mga pa nga ko ng pa mu mu hu nan at pau ‐ Ba lak ng Ja pan na itam bak ang $75 bil yong sarplas na ka pi tal ni to sa an yo ng pa mu mu hu nan sa iba't ibang pro yek tong imprastruk tu ra sa 5 ANG BAYAN Hulyo 21, 2024
tu loy na ku mi los sa Par ti do tu lad ng aming mga ma ta tan da. Ka pag hin di na min ito gi na wa, aa ga win la mang ng gub yer no ni Marcos ang aming mga lu pa in," ayon kay Jo nas, isang ka ba ta an na ba gong ka sa pi ng Par ‐ ti do. Da hil hi git na nau na wa an ng ma sa ang ma hig pit na pa nga ngai la ‐ ngan na mu ling isaa yos ang or ga ni ‐ sa syon ng Par ti do na si yang ma mu ‐ mu no sa ka ni lang ki lu sang ma sa, su nod na isi na ga wa ang ser ye ng mu ling pag bu buo at pag pu pu long ng mga sa ngay ng Par ti do sa mga bar ‐ yong sak law ng Bag tu an. Sa pa ma ‐ ma gi tan ni to, bi nuo ang mga pla no sa sa ma-sa mang pag de de pen sa at pag ki los ng ma sa sa lu gar upang bi ‐ gu in ang mga ata ke ng kaa way at la ba nan ang anu mang hu wad at ma pa min sa lang pro yek tong pang ‐ ka un la ran na ba lak ipa sok sa Bag ‐ tu an ng NTF-Elcac at ng reak syu ‐ nar yong gub yer no. Bi nuo rin ang pla no sa su yu an at pag tu tu lu ngan sa pag ta ta nim na ma ha la ga sa pa ‐ na hong ito na ka sag sa gan ng pag ‐ ta ta nim sa mga kai ngin at tu bi gan. Ani Ta tay Ipe, "Na sa ka may na tin ang ating ki na bu ka san. Mai ‐ pag ta tang gol la mang na tin ang ating bu hay at ka bu ha yan ka pag ma la kas ang Par ti do at nag ka kai sa ta yong la hat." Pa tu nay ang ka ra na san ng Bag ‐ tu an na hin di to too ang ipi na nganga ‐ lan da kan ng re hi meng US-Marcos at ng mga pa sis tang utu san ni tong mi li ‐ tar at pu lis na ti yak nang mauu bos nga yong taon ang mga re bo lu syo nar ‐ yong pwer sa sa buong ban sa. Bu hay na ha lim ba wa ito na anu mang lu pit ng ata ke ang isa ga wa ng kaa way, hin di ni to ma ga ga ‐ wang du ru gin ang re bo lu syo nar yong pag ka kai sa ng ma ‐ sa at Ba gong Huk ‐ bong Ba yan at ng pro le tar yong Par ‐ ti dong na mu mu no sa re bo lu syon. Ak ti bong saywar ng im per ya lis tang US hing gil sa West Phi lip pi ne Sea Uma li ngaw ngaw ang si gaw ng pro tes ta ng mga aktibistang Filipino- American ha bang nag sa sa li ta ang utak-ge rang kong re sis ta ng US na si Rep. Dar rell Is sa sa kum pe ren sya ng Cen ter for Stra te gic and In ter na tio nal Stu di es, sa Was hing ton, DC noong Hul yo 11. Bi na ti kos ng mga aktibista ang pre sen syang mi li tar ng US sa Pi li pi nas, mga kri men ni to sa ma ma ma ‐ yang Pi li pi no at pang-uu pat ng ge ra sa ka tung ga li ni tong im per ya ‐ lis tang Chi na. pi nas sa pang- uu pat ng ge ra kontra Chi na. kum pas US, wa ‐ lang-ti gil ang ka ni ‐ lang pag- ii ngay pa ‐ ra pai ni tin pang la lo ang ten syon sa WPS at ud yu kin ang "pat ri yo tis mo" ng mga Pi li pi no la ban sa Chi na. Si Is sa ay ka sa pi ng US-Phi lip pi ‐ ne Fri endship Caucus at ng US Hou ‐ se Fo re ign Affairs Com mit tee. Iti ‐ nu tu lak ni ya sa Kong re so ng US ang pag bi bigy ng dag dag na $500 mil ‐ yong ayu dang mi li tar pa ra sa Pi li pi ‐ nas. Lan ta rang si nu sul su lan niyang ang hidwaan sa pagitan ng Pi li pi nas at Chi na sa West Phi lip pi ne Sea (WPS), para itulak ang in te res ng US. Sa ng sa li ta ng buong PCG at ng Phi ‐ lip pi ne Navy. Pi naii nit ni Tar rie la ang mga ten syon sa WPS at mu lat na nag pa pa ka lat ng di sim por ma ‐ syon o pat se-pat seng ka to to ha nan. Ak ti bo ring ta ga pag pa ka lat ng say war at lin ya ng US tung kol sa WPS ang mga lo kal na ma ka-US na "think tank." Ka bi lang di to ang Strat ba se ADR Insti tu te, isang insti tu syong pi no pon do han ng ma ‐ la king ne go syo at da yu hang gub ‐ yer no, at ak ti bong na ki ki pag tu lu ‐ ngan sa em ba ha da ng US at Austra lia. Tu lad ni Po well, bi ni big ‐ yan din ng es pa syo sa lo kal na mas ‐ mid ya ang gru pong In ter na tio nal Deve lop ment and Secu rity Coo pe ‐ ra ti on, at ilang mga pi ling aka de mi ‐ kong ma ka-US. Sa kan yang ta lum pa ti, pi nu ri ni Is sa ang ma ta gum pay na pag tu tu ‐ lak ng im per ya lis tang US sa Ja pan na mag pa da la ng tro pang mi li tar sa Pi li pi nas, pa ra tung ga li in ang isang "ko mun na kaa way" na Chi na. Ka bi lang sa mga ito si da ting upi syal ng US Air Force na si Col. Ray mond M. Po well, na bi ni big yan ng mga kum pan ya sa mid ya sa Pi li ‐ pi nas ng na pa ka la king oras sa te le ‐ bi syon at mga pa na yam mu la pa na ‐ ka ra ang taon. Nag pa pa ki la la si Po ‐ well na isang "secu rity analyst" at "eksper to sa usa ping pan da gat." Sa ta bing ng ipok ri tong pag ta ‐ tang gol sa "ma la yang ka ra ga tan at te ri tor yong pan da gat ng Viet nam, Tai wan at Pi li pi nas," bi na ti kos ni Is sa ang diu ma no'y "ag re si bong" ak ti bi dad ng mga sa sak yang pan da ‐ gat ng Chi na sa South Chi na Sea. "Kung wa la ta yong ga ga win, ma ka ‐ ka sak si ta yo ng pag la mon, di rek ta o hin di di rek ta, sa mga ban sang ito at mga te ri tor yong ito," pa na na kot pa ni ya. Si Powell ay isang ope ra ti ba sa say war at ahen te-pro bo ka dor ng US na nag tu tu lak sa mga pwer sang pan se gu ri dad ng Pi li pi nas na mag ‐ sa ga wa ng ma pang-ud yok na mga ope ra syon sa WPS, at ga mi tin na ang Mu tu al Defen se Tre aty ng ban ‐ sa sa US. Wa lang ti gil si ya sa pag la ‐ la ra wan sa Chi na na sa ra do sa usa ‐ pan pa ra pa la ba sing wa la nang es ‐ pa syo pa ra sa dip lo ma sya at da ya ‐ lo go. Li ban sa mga ito, ak ti bo rin mis mo ang Ar med Forces of the Phi lip pi nes sa say war pa ra big yang- mat wid ang gi na ga wa ni tong pag ‐ pa pai nit ng ten syon sa WPS. Ini ‐ lun sad ni to noong Hun yo 28 ang "kam pan yang im por ma syon" na Mu lat. Sa man ta la sa isang su lat noong Hul yo 12, hi ni ling ng da la wang se ‐ na dor ng US kay Pre si dent Joe Bi ‐ den na mag bi gay ng "kumple tong lis ta han ng mga pang mi li tar, eko no ‐ mi ko at dip lo ma ti kong mga pag pi pi ‐ li ang hak bang na ini han da ng Pen ‐ ta gon at US Sta te De partment pa ra su por ta han ang Pi li pi nas sa pa ki ki ‐ pag git gi tan ni to sa Chi na sa WPS." Ika-8 taon ng ar bit ral ru ling hing gil sa WPS Ka du we to niya si Com mo do re Jay Tar rie la, ta ga pag sa li ta ng Phi ‐ lip pi ne Coast Guard (PCG) pa ra sa WPS, na nag sa nay ka ma kai lan sa Was hing ton, DC. Ka hit na ka pai la lim sa ku mand ng PCG, la ging may ro ong sa ri ling "o pin yon" si Tar rie la sa mga usa pin sa WPS. Ka bi-ka bi la ang pa ‐ ma ma ha yag ni ya na pa min san ay ta li was pa sa pa ha yag ng ta ga pag ‐ Sa ika-8 taong anibersaryo ng arbitral ruling hinggil sa WPS, nag ‐ lun sad ng pa ya pang fluvial pa ra de o pa ra da sa da gat ang mga ma ngi ‐ ngis da at ka ba ta an sa Su bic, Zam ‐ ba les noong Hul yo 12. Idiin ng pagkilos ang ma pa ya pa at dip lo ma ‐ Ka ko ro sa Pi li pi nas Ka ko ro ni Is sa at mga se na dor ng US ang ma ra ming ba ya rang tau- tau han ng im per ya lis tang US sa Pi li ‐ Sundan sa pahina 7 6 Hulyo 21, 2024 ANG BAYAN
Mula sa pahina 6 ti kong solusyon para itu ‐ lak ng mga pat ri yo ti kong Pi li pi no ang so be ra nong ka ra pa tan sa exclusive economic zone (EEZ). de si syon ng Permanent Court of Arbi ‐ tra tion noong 2016, pi ‐ na wa lang-say say ni to ang pag-ang kin ng Chi na sa ka buuan ng South Chi ‐ na Sea, ka bi lang ang ma ‐ la king ba ha gi ng WPS, sa ila lim ng si na sa bi ni tong "9-dash li ne." Pi nag ti bay din ng kor te ang so be ra ‐ nong ka ra pa tan ng Pi li pi ‐ nas sa 200 nau tical mi les (370 km) mu la sa bay ba ‐ yin ng ban sa na iti nu tu ‐ ring na EEZ. Iti nak da ito sa ila lim ng 1982 Uni ted Na ti ons Conven ti on on the Sea the Law of (UNCLOS). Sa Isi na ad rin sa de si ‐ syon na ang Scar bo ro ugh Sho al (Pa na tag Sho al) ay isang ko mun na pa ngis ‐ da an na pi nag sa sa lu han ng tra di syu nal o ma li li it na ma ngi ngis dang Pi li pi ‐ no, Viet na me se at Chi ne ‐ Na nga nga hu lu gang se. hin di pwe deng pi gi lan ang mga ma ngi ngis dang Pi li pi no na pu ma sok at ma ngis da doon. Ba ga man na sa loob ng 200 nautical miles ng Pi li pi nas, ang Scar bo ro ugh Sho al, hin di ito sak law ng EEZ ng Pi li ‐ pi nas. Pi nu na rin ni la ang panggigipit ng Chi na sa mga sa sak yang pan da gat ng Pi li pi nas na nag la la ‐ yag sa EEZ. Idi ni in ni to ang pag si ra ng Chi na sa ka li ka san ng ilang ba ha gi ng WPS da hil sa isi na ga ‐ wa ni tong mga pro yek ‐ tong rek la ma syon sa lu ‐ gar pa ra mag ta yo ng ar ‐ ti pi syal na mga is la. ANG BAYAN Hulyo 21, 2024 Mag ka pa tid, pi na tay; tat long iba pa, di na kip ng mi li tar at pu lis Pi nag ba ba ril hang gang ma pa tay ng lu long-sa-dro gang mga sun da lo ng 2nd IB ang mag ka pa tid na Ro nel, 22, at Ro bert Mon san to, 18, sa Sit yo La ray, Ba ra ‐ ngay Agu ho, Es pe ranza, Mas ba te noong Hul yo 8. Ang mag ka pa tid ay nag pa pas tol ng ka ni lang ala gang ha yop nang ma daa nan at wa lang kaa bug-a bog na pag ba ba ri lin ng nag-oo pe ra syong mga sun da lo. Di na la ng mga sun da lo ang bang kay ng mag ka pa tid sa Ba ra ngay San Roque at doon pi na la bas na mga Pu lang man di rig ma na na pas lang sa isang engkwentro. Ibi na landra ng mga ito ang mga bang kay at ni lag yan ng mga ar mas at ka ga mi tang pan dig ma. Pag du kot. Di nu kot ng mga pwer sa ng es ta do at hin di pa rin ini li li taw ang li der- mag bu bu kid na si Melchor Lu yao, ka sa pi ng Ka ti pu nan ng Sa ma hang Mag bu bu kid (Ka sa ma)-Rizal, noong Hul yo 9 ng ga bi sa An ti po lo City. Ka sa lu ku yang inaa lam ng mga gru po sa ka ra pa tang-tao kung saan di na la si Lu yao at anong yu nit ng mi li tar o pu lis ang du mu kot sa kan ya. Pag-a res to. Da la wang ta ga pag ta gu yod ng ka ra pa tan ng mga mag sa sa ka ang ili gal na ina res to ng 4th IB at pulis sa isang ba ra ngay sa ba yan ng Bu la lacao, Ori ‐ en tal Min do ro noong Hul yo 13. Ini li taw si na Joy La gu ar dia at ang kan yang ka sa ma da la wang araw ma ta pos ina res to. Ma ta gal nang social wor ker si Joy at tu mu tu long sa mga mag sa sa ka. Sa ka bi la ng pag gi gi it ng mga kaa nak at mga ta ga pag tang gol ng ka ra pa tang-tao, hin di pa rin ipi na ka kau sap ang mga ina res to sa ka ni lang pa mil ya at pi ni ling abu ga do. Pag ka ka so ng "te ro ris mo." Si nam pa han ng ka song "te ro ris mo" o pag la bag sa An ‐ ti-Ter ro rism Act ang da la wang li der-un yo nis ta mu la sa Na tio nal Ca pi tal Re gi on na si na Rod ri go Es pa ra go at Ed Ca bue lo. Idi na da wit si la sa isang engkwentro ng huk bong ba yan at mi li tar sa Ba ra ngay San Fer nan do Sur, Laur, Nueva Ecija noong Ok tub re 8, 2023. In ter na syu nal na asembli yang an ti-im per ya lis ta, ma ta gum pay na idi na os sa Ma lay sia MATAGUMPAY NA IDINAOS ng In ter na tio nal Lea gue of Peop les' Struggle (ILPS) ang ika-7 in ter na syu nal na asembli ya ni to mu la Hun yo 21 hang gang 24 sa Ma lay sia. Sa ko mu ni ke na ini la bas ng or ga ni sa syon noong Hul yo 11, iniu lat ni tong di na lu han ang asembli ya ng 535 na in di bid wal mu la sa 44 ban sa. Ang 432 de le ga do ay mu la sa 192 mga or ga ni sa syon na myembro ng ILPS ha bang 103 ay mga pa nau hin at ob ser ber. Pi na ka ma la ki ang asembli yang ito sa ka sa sa yan ng li ga. Ayon sa ko mu ni ke, sa ‐ la min ito ng ma ti tin ding epek to ng mga im per ya lis tang kri sis sa eko nom ya, pu li ti ka, mi li tar at kli ma sa buong mun do at ng ka pa sya han ng ma ma ma yan na mag kai sa at ma ki ba ka pa ra sa isang mas maa yos na daig dig. Bi nuk san ang asembli ya sa pa ma ma gi tan ng ta lum pa ti ni Lei la Kha led, ban tog na man di rig mang Pa les ti ni an mu la sa Po pu lar Front for the Li be ra ti on of Pa les ti ne, tung kol sa ka ha la ga han ng re bo lu syo nar yong pa ki ki ba ka ng ma ma ma yang Pa les ti no la ban sa US-Zio nis tang ag re syon at oku pa syon, at ang ka ha la ga han din ng in ter na ‐ syu nal na pa ki ki pag kai sa ng ma ma ma yang lu ma la ban. Si nun dan ito ng mga ta ga ‐ pag sa li ta sa mga pak sa ng pam ban sang pag la ya, so syo-e ko no mi kong pag-un lad, de mok ra sya sa pag la ban sa pa sis mo, at ma ka ta ru ngang ka pa ya pa an sa pa ki ki ba ka la ban sa mga ge rang ag re syon. Nag ka ro on ng mga pa li han at pa li tan ng mga ka ra na san ang mga de le ga do na na ging ba se han ng pag la la bas ng Pang ka la ha tang Dek la ra syon ng asembli ya. Nag ha lal din ng ba gong mga upi syal ang li ga. Mu ling na ha lal bi lang pi nu no ni to si Len Coo per mu la sa Austra lia at pang ka la ha tang ka li him ni to si Azra Sa ye ed mula sa Pakistan. Pi na ra nga lan sa asembli ya si Ka sa mang Jo se Ma ria Si son, na nag sil bi noong cha ir man eme ri tus ng li ga. Ito ang unang in ter na syu nal na asembli yang ini lun sad mu la nang pu ma naw siya noong 2022. 7
8 Hulyo 21, 2024 ANG BAYAN
In ter na syu nal na asembli yang an ti-im per ya lis ta, ma ta gum pay na idi na os sa Ma lay sia MATAGUMPAY NA IDINAOS ng In ter na tio nal Lea gue of Peop les' Struggle (ILPS) ang ika-7 in ter na syu nal na asembli ya ni to mu la Hun yo 21 hang gang 24 sa Ma lay sia. Sa ko mu ni ke na ini la bas ng or ga ni sa syon noong Hul yo 11, iniu lat ni tong di na lu han ang asembli ya ng 535 na in di bid wal mu la sa 44 ban sa. Ang 432 de le ga do ay mu la sa 192 mga or ga ni sa syon na myembro ng ILPS ha bang 103 ay mga pa nau hin at ob ser ber. Pi na ka ma la ki ang asembli yang ito sa ka sa sa yan ng li ga. Ayon sa ko mu ni ke, sa ‐ la min ito ng ma ti tin ding epek to ng mga im per ya lis tang kri sis sa eko nom ya, pu li ti ka, mi li tar at kli ma sa buong mun do at ng ka pa sya han ng ma ma ma yan na mag kai sa at ma ki ba ka pa ra sa isang mas maa yos na daig dig. Bi nuk san ang asembli ya sa pa ma ma gi tan ng ta lum pa ti ni Lei la Kha led, ban tog na man di rig mang Pa les ti ni an mu la sa Po pu lar Front for the Li be ra ti on of Pa les ti ne, tung kol sa ka ha la ga han ng re bo lu syo nar yong pa ki ki ba ka ng ma ma ma yang Pa les ti no la ban sa US-Zio nis tang ag re syon at oku pa syon, at ang ka ha la ga han din ng in ter na ‐ syu nal na pa ki ki pag kai sa ng ma ma ma yang lu ma la ban. Si nun dan ito ng mga ta ga ‐ pag sa li ta sa mga pak sa ng pam ban sang pag la ya, so syo-e ko no mi kong pag-un lad, de mok ra sya sa pag la ban sa pa sis mo, at ma ka ta ru ngang ka pa ya pa an sa pa ki ki ba ka la ban sa mga ge rang ag re syon. Nag ka ro on ng mga pa li han at pa li tan ng mga ka ra na san ang mga de le ga do na na ging ba se han ng pag la la bas ng Pang ka la ha tang Dek la ra syon ng asembli ya. Nag ha lal din ng ba gong mga upi syal ang li ga. Mu ling na ha lal bi lang pi nu no ni to si Len Coo per mu la sa Austra lia at pang ka la ha tang ka li him ni to si Azra Sa ye ed mula sa Pakistan. Pi na ra nga lan sa asembli ya si Ka sa mang Jo se Ma ria Si son, na nag sil bi noong cha ir man eme ri tus ng li ga. Ito ang unang in ter na syu nal na asembli yang ini lun sad mu la nang pu ma naw siya noong 2022. 74th IB: Ber du go ng Sit yo Ca nong han Pi ne pes te nga yon ng mga sun da lo ng 74th IB ang Sit yo Ca nong han, Ba ra ‐ epek to ng Bag yong Ti soy ng 2019 at pes teng coco li sap. ngay Os meña, Pa la pag, Northen Sa mar. Si mu la Ab ril 2023, nang pa su kin ng ber du gong yu nit ang sit yo, pa tung-pa tong na mga pag la bag sa ka ra pa ‐ tang-tao ang nai ta la sa lu gar. Sa pag-aa ral, bu mag sak nang 70% ang ani ng mga re si den te sa sit yo sa ka ni lang ni yu gan bu nga ng epek to ng bag yo. Mu la 330,100 ni ‐ yog na na ku ku ha ka da tat long bu ‐ wan, na sa 99,220 na la mang ito. Ka tum bas ito ng 76,960 ki lo ng kop ras na na wa la na may ha la gang ₱1.5 mil yon. lang pag ki los. Ti na tak da an pa ng mi li tar kung anong oras lamang sila pwedeng magt ra ba ho sa sa ka han. Pi nag ba wa lan si lang mag da la ng bi ‐ gas sa ka ni lang kop ra san. Ma ging ang mga tin da han ay pi ni pi lit na mag lis ta ng bi ni bi ling pag ka in o anu mang ma ter yal ng ka ni lang mga ka ba bar yo. Noong Hun yo 2, pi nau la nan ng ba la ng mga sun da lo ng 74th IB ang 11 mag sa sa ka, ka bi lang ang pi tong me nor-de-e dad, ha bang na sa kop ‐ ra san sa sityo. Ma ta pos ni to, ina ‐ res to si la ng mga sun da lo at di na la sa hedkwar ters. Pi na ka na sa lan ta ang ma hi hi rap na mag sa sa ka na bumubuo sa 67% ng mga pa mil ya sa sit yo. Bu mag sak nang 83% ang ka ni lang pro duk syon ng ni yog. Dag dag pa hi rap sa ka ni la pre sen sya ng 74th IB, at ang ipi na ‐ tu tu pad ni tong lockdown, pag li mi ta sa ka ni lang oras sa kop ra san at sa ‐ ka han. Pi na la la bas ng 74th IB na isang engkwentro sa Ba gong Huk bong Ba ‐ yan (BHB)-Northern Sa mar ang nang ya ri sa araw na iyon. Tu so pang ipi na ha yag ng mi li tar na "si ‐ na gip" ni la ang mga me nor-de-e dad na pi na la bas na mga "kur yer ng pag ka in" ng huk bong ba yan. Na ka ‐ ra nas ang mga ba ta ng tortyur mu la sa mga sun da lo. Ang 74th IB ay pi na mu mu nu an ni Lt. Col. Jo se Roy Ma nu el Dizon. Ang yu nit ay ipi na kat sa Eas tern Vi ‐ sa yas noon la mang Peb re ro 2023 bi lang ba ha gi ng pla no ng re hi meng Marcos na tu lu yang ga pi in ang BHB sa re hi yon. Ka sa ma ni la ang umaa ‐ bot sa 22 ba ta la yon ng mi li tar sa ila lim ng 8th ID na nakatalaga sa re hi yon. Ma ra ming bu nga ng ni yog ang na sa sa yang da hil hin di agad na ko ‐ kop ras. May ka so din na na bu nu tan na ang ni yog ngu nit hin di na na lu to at na bu lok na la mang da hil sa ope ‐ ra syon at pag hi hi pit ng mi li tar. Li ‐ mi ta do na rin ang pag ta ta nim ng mga pa lay, ha la mang-u gat at gu lay sa mga sa ka han at bu ki rin da hil sa pag hi hig pit ng mga sundalo. Iti nu tu ring si la nga yon bi lang mga "hos ta ge" o "pam pa in" pa ra gipitin ang ka ni lang ma gu lang na "su mu ren der" ka hit mga si bil yang mag sa sa ka la mang si la sa ko mu ni ‐ dad. Pi ni pi lit din si lang mag sa nay na ma ging mga es pi ya o aset ng mga pa sis tang sun da lo. Lub hang pag la ‐ bag ito sa in ter na syu nal na ma ka ta ‐ ong ba tas. Nag du du lot ng ka gu tu man Iba yong ka gu tu man at ka hi ra ‐ pan ang idi nu du lot ng te ro ris mo ng 74th IB sa sit yo. Ba go ang pag pa kat ng 74th IB dito noong 2023 ay nag ‐ si mu la pa la mang bu ma wi ang ni yu ‐ gan ng mga mag sa sa ka da hil sa Sa isang li ma-ka ta ong pa mil ya sa sit yo, kai la ngan ni la ng isa't ka la ha ting sa ko ng bi gas sa isang bu wan pa ra sa kon su mo. Da hil wa lang mga ha la mang-u gat at ta ‐ nim na pa lay, ki nu ku ha ni la ang pang gas tos sa ka ni lang pag ko ‐ kop ras. Li ban di to, nai ta la rin ang pag- a res to sa li mang in di bid wal noong Peb re ro at Ma yo ka bi lang ang isang 4-an yos na ba ta. Na ngan yon din ang mga ber du gong sun da ‐ lo ma la pit sa bu ki ring ba ha gi ng sit yo noong Mar so. Sa ka ra na san ng pa mil ya, 100 ki lo ng kop ra na la ‐ mang sa ha la gang ₱25.00 ka da (ka buuang ₱2,500) ang ka ni lang pro ‐ duk syon sa isang bu wan. Ku lang na ku lang ito pa ra sa pag ka in pa la mang ni ‐ la. Dahil dito, kai ‐ langan nilang mag ‐ ha nap ng ibang ma ‐ ng Nai ta la din sa Ba ‐ ki lo ra ngay Os meña pau lit-u lit na pag pa pa ta ‐ wag ng mga sun da lo sa mga pa mil ya ng mag sa sa ‐ ka pa ra mag pa-"cle ar" ng pa nga lan sa ka ni la. Ta ha sang nag pa taw rin ng "lockdown" ang 74th IB sa ba ra ‐ ngay. ang pag ku ku nan pag ka ka ki ta an, na sinasagkaan naman ng mili ‐ tar. Sa pi li tang pi nag li lis ta sa "log bo ok" ang mga mag sa sa ka sa araw-a raw pa ra ban ta yan ang ka ni ‐ 9 ANG BAYAN Hulyo 21, 2024
Is ke mang BRT sa Iloi lo, hu wad na mo der ni sa syon pa ra sa ga nid-sa-tu bo na kumpra dor at da yu han Ina nun syo noong na ka ra ang bu wan ng lo kal ng gub yer no ng Iloi lo City na pi nag-aa ra lan na ni to ang sis te mang bus-ra pid tran sit (BRT) na ini ha pag ng First Balfour Inc. Ba ha gi ang is ke mang ito ng hu wad na Pub lic Uti lity Ve ‐ hicle Mo der niza ti on Plan (PUVMP) na da hi lan ng pag pa pa tal sik sa mga dyip sa lan sa ngan at pag-a gaw sa ka bu ha yan ng ma li li it na dray ber at ope rey tor. Pla nong ita yo ang BRT sa mga daang pi na lu wag ng jeep ney pha seout at ang mga ru tang pi na ni pis ng Local Pub lic Transport Rou te Plan. Pag ma may-a ri ang First Balfour ng pa mil yang Aya la, isa sa pi na ka ma la king bur ges-kumpra ‐ dor sa ban sa. Bi nuo noong 2023 ang pla no pa ‐ ra sa is ke mang BRT sa syu dad ng mga "eksper tong" Swe de, ga mit ang $1 mil yong sa Swedfund, insti tu syong pam pi nan ‐ sya ng gub yer no ng Swe den. Ba ha gi ng pag ga wad ng "grant," na sa aktwal ay pau tang sa lo kal na pa ma ‐ ha la an, ang pag pa sok ng mga kon ‐ sul tant at kum pan yang Swe dish sa lo kal na sek tor ng transpor ta syon. "grant" mu la Ipi na lu lu nok ng Swedfund at ka ‐ sab wat ni tong mga upi syal ng Iloi lo ang is ke mang BRT sa pag da da hi lang kai la ngan ito ng syu dad pa ra sa "pa ‐ nga nga la ga sa ka li ka san at sis te ma sa transpor ta syong ur ban na ma ba ‐ bang-kar bon." Sa ila lim ni to, pa pa li ‐ tan ng mga e-bus ang mga "lu mang dyip" pa ra diuam no ba wa san ang po lu syon at gre en hou se ga ses (GHG) ng syu dad na nag pa pa la la sa pag-i ‐ nit ng pla ne ta. Ma la king ka lo ko han ito da hil ang ma yor na nag bu bu ga ng GHG sa is la ay mis mong mga plan ‐ tang lu mi lik ha ng kur yen te. Na kaa sa ang 91.9% na pa nga ngai la ngan kur ‐ yen te ng Pa nay sa mga plan tang coal-fi red (58.2%) at die sel/bun ker- fi red (33.7%). Kum pa ra sa mga ito, ma li it na par te ang ibi nu bu gang GHG ng mga re gu lar na bus at dyip. Ti na ta yang ma nga ngai la ngan ang pro yek to ng ₱2.4 bil yon pa ra sa pag pa pa lu wag ng mga daan at pag ‐ la la tag ng ki na kai la ngang pa si li dad tu lad ng mga wai ting shed, traffic light at iba pa na re ki si to sa pag ga ‐ na ng sis te mang BRT. Iki na kam pan ‐ ya ito nga yon ng lo kal na gub yer no pa ra ipai la lim sa prog ra mang Pub ‐ lic-Priva te Partnership pa ra pag laa ‐ nan ng pam ‐ pub li kong pon do ng pam ban sang gub yer no. Pa ni mu ‐ lang sa sak la win ng First Balfour ang ma yor na ru ta ng Diver si on Road at su sing mga ru ta sa distri to ng Ja ro at Areva lo. Sa pla no ni to, bi bi li ng pa ni mu lang 48 na e-bus o mga de ‐ ba ter yang bus mu la sa BYD (Bu ild Your Dre ams), isang kum pan yang mul ti na syu nal na na ka ba se sa Chi ‐ na. Nag ka ka ha la ga ang mga e-bus ng BYD ng $246,000 hang gang $605,000 ka da isa o ₱14.27 mil yon- ₱35.09 mil yon (58=₱1). Sa ka sa lu ‐ ku yang li mi ta dong ser bi syo ng mga e-bus sa Met ro Ma ni la, na sa $1 (₱58) na ang ba ta yang pa ma sa he. Tat lo hang gang apat na ulit itong mas ma hal sa pa ma sa he sa re gu lar na mga bus at 4-5 ulit na mas ma hal kum pa ra sa mga tra di syu nal na dyip. May ro ong 2,500 tra di syu nal na dyip sa syu dad noong Di syembre 2023. Sa da tos ng ahen sya sa transpor ta syon ng syu dad, 75% sa mga ito ay pu ma lo ob sa kon so li da ‐ syon sa ta kot na ma wa lan ng ka bu ‐ ha yan pag sa pit ng Ma yo. Ang 625 na yu nit na hin di nag pa kon so li da ay tuluy-tuloy na binantaang patatal ‐ sikin sa daan. Ma la la pa, mu la Hun ‐ yo, 40% na la mang sa mga dyip mu la sa mga ba yang na ka pa li bot sa syu ‐ dad ang pi na ya gang pu ma sa da sa loob ni to, ka hit pu ma lo ob ang mga dray ber sa pwer sa hang kon so li da ‐ syon. Nag re sul ta ito sa ma tin ding pag bag sak ng ki ta ng mga dray ber mu la ₱800/ka da araw tu ngong ₱300 at ng mga ope rey tor mu la ₱3,500 tu ngong ₱1,500 ka da araw. La ga kan ng da yu hang ka pi tal Liban sa Iloilo BRT, 11 pang sis te mang BRT ang nakapailalim sa prog ra mang pangtransportasyon ng re hi meng Marcos. La hat ng mga ito ay tu lak at pa ka na ng mga da ‐ yu hang insti tu syon sa pi nan sya. Na sa an tas-pag ha han da, pag ‐ pap la no at pag pa pa un lad ang mga sis te mang BRT sa Ba ta an, Central Luzon, Ma ni la Bay, ED SA (Met ro Ma ni la High-Qua lity Bus Cor ri dor at ED SA Bus way Improved Project), Skyway, Pang lao-Tag bi la ran sa Bo ‐ hol, Ge ne ral San tos City at Ca ga ‐ yan de Oro. Ap ru ba do na ang pro ‐ yek tong Davao BRT at si ni mu lan na ang konstruk syon ng BRT sa Ce bu. Ang mga BRT sa ED SA at Davao ay mga pro yek to ng Asi an Deve lop ‐ ment Bank ng Ja pan. Isang bil yong dol yar o ₱58 bil yon ang pi nau tang ni to pa ra sa Davao BRT. Sa man ta la, ang Ce bu BRT ay pro yek to ng World Bank sa ila lim ng Cle an Techno logy Fi nance ni to at Agence Françai se de Déve lop pe ‐ ment ng gub yer nong France. Isi na ‐ ga wa na ang "gro und brea king" ng pro yek to na di na lu han mis mo ni Fer di nand Marcos Jr noong Peb re ro 27, 2023. 10 Hulyo 21, 2024 ANG BAYAN