M u r a l P a i n t i n g n i A l e x N a v a r r o U y a t p a r t i s i p a s y o n s a p a g g u h i t n g m g a k a s a p i n g Y N D - P a m p a n g a a t T e a t r o n g B a y a n Kilusan COMMUNIQUE Pahina 7 Pagpupugay sa Kaisa Ka Pahina 24 Taon 6 Bilang 4 Opisyal na Pahayagan ng Kilusan para sa Pambansang Demokrasya Disyembre 31, 2012 TAGGUTOM! Nakaabang ang kalawit ng gutom sa mundo bunga ng mababang aning sanhi ng mga baha at tagtuyot; habang ang mga gahamang dambuhalang kapital sa pinansya ay lumalapang ng limpak na tubo sa ispekulasyon sa presyo ng pagkain sa daigdig. Ni Bogs Broquil Pahina 3 Baseng Pinoy para sa Kano Kasunduang BANGSAMORO pahina 5 Paglilegalisa ng Prostitusyon Pahina 15 Ni Melissa Gracia Lanuza Pahina 2 Pulong ng IMF- World Bank pahina 17 Welga sa Indonesia Laban sa Kontraktwalisasyon Pahina 10
2 Ginunita ng mga sangkot sa pagpapasara ng mga base militar ang Ika-20 anibersaryo ng paglipad palabas ng Subic at Pilipinas ng huling eroplano ng US military Nobyembre 24. Makasaysayan ang araw na iyon ng pagkapalayas sa mga pwersang imperyalistang lumapastangan sa bayan sa loob ng 94 taon at gumamit sa teritoryo ng Pilipinas laban sa mamamayan ng mga kalapit bayan. Perpekto para sa isang base ang Subic Napakainam na lokasyon ng isang baseng nabal ang Subic (kaya nga ginawang base ito ng US sa mahabang panahon). Nasa gitnang bahagi ito ng baybayin ng Luzon, 100 milya sa hilaga ng Maynila. Nakaharap ito sa South China Sea at malapit sa Vietnam at sa timog na bahagi ng Tsina. Daraanan ito ng lahat ng mga barkong papasok sa South China Sea galing ng hilagang silangan. Mula dito, madaling maaabot ang ibang syudad sa Asya sa eroplano man o barko. isang buwan bago ang anibersaryo, inanunsyo ng Department of National Defense (DND) ng Pilipinas na magtatayo ito ng base militar sa Subic. Pilipinong base militar, ayon dito. Kasama ang 200 ektaryang Subic Bay International Airport sa Cubi Point sa sasaklawin ng base militar na ito. Gagamitin kaugnay ng modernisasyon ng AFP, -- sabi ni Paul Galvez, tagapagsalita ng DND; pagsisilbihin bilang platform ng mga eroplano at daungan ng mga barko. Pero mahigit Malalim ang dagat at mahaba ang pwedeng pagdaungan sa Subic Bay. May lawak na 4 na nautical miles (n mi) at may habang 9 n mi. Nasa bukana ng look ang Grande Island na naghahati sa dalawang channels. Bagay ito sa malalaking barkong pandigma at pangkargamento rin. Kayang pagdaungin dito ang maraming barko. Kaya idineklara ni Haring Alfonso XII na gawing pwertong nabal (1884). Kaya rin pinili ito ng US Navy na pagtayuan ng pangunahing baseng nabal (1901). Mahalaga ang malalim na dagat ng Subic para sa pagdaong ng mga barko at submarino ng US kaugnay ng shift ng bulto ng fleet nito sa Pacific sa 2020 dahil sa refocus sa Asia, -- sabi naman ng direktor ng VFA commission na si Edilberto Adan sa parehong okasyon. Magandang ring taguan/kublihan ng mga bapor ang Subic Bay sa panahon ng mga bagyo. Bagama't kinukontra ng iba ang pagtinging ito dahil hindi pa naman diumano tinatamaan ang Subic ng napakalakas na bagyo, ang maliwanag, nanatiling maayos ang lagay ng mga barkong pandima at mga barkong nag-susuplay o nagseserbisyo sa kabila ng pagkakatumbok sa Subic ng mga bagyo. Sheltered o nakakubli sa malalakas na hangin ang mga daungan dito. Malinaw na piniprentehan lang ng Pilipinas na sa Pinoy ang base pero sa aktwal ay para talaga sa mga pwersang Amerkano. Nagdeklara na ang US Department of Defense na kailangan ng mga barko at eroplano ng US ang access sa mga pasilidad ng Pilipinas, hindi na lang para sa goodwill visits, exercises at training kundi para sa resupply, refueling at repair. ( ) Humigit-kumulang 1 ½ milya ang lawak ng bukana ng Subic Bay sa pagitan ng Cubi Point at Kalaklan Point at umaabot pa ng 1 ½ milya pasilangan sa tabing-dagat. Marami pang pasilidad militar sa loob ng 6,657ektarya at 8882.3 BASENG PINOY PARA SA KANO Ni Melissa Gracia Lanuza Ang tutuo'y plantsado na ito bago pa matapos ang 2011, pagkaraan ng magkakasunod na Bilateral Strategic Dialogues (BSD) sa pagitan mga departamento ng foreign affairs at depensa ng US at ng Pilipinas na ang highest level ministerial meeting na tinawag na 2-plus-2 BSD ay sa pagitan na nina Clinton-Panetta ng US at nina Del Rosario-Gazmin ng Pilipinas at ginanap sa Washington. Dito hiningi ni Panetta sa mga kinatawan ng Pilipinas ang mga deliverables kaugnay ng mga kailangan ng mga bapor-de-gera, submarino at eroplanong pandigma ng Amerika: saan? kalian? paano? Kalakip ang "permiso sa pagbisita" at "paglipad sa himpapawid" ng Pilipinas. kwadradong metro dating base. Dating sumasaklaw ang Subic Naval Base ng 24,000 ektarya pero mula sa renegotiation nuong 1979 sa pagitan ng US at Pilipinas, pinaliit ito at naging 6,300 ektarya na lamang. Pero sa International Summit on Military Bases Clean Up Report, 1999, lumabas na mayruon itong 16,452 acres o 6,657 ektarya. Pinalaki naman ng Presidential Proclamation No. 532 ang saklaw ng Subic Bay Metropolitan Authority at ginawa itong 67,452 ektarya.) Sinundan pa ito ng state visit ni PNoy sa US at ng one-on-one miting nila ni Obama upang ibuhol ang mga usaping nabanggit. Hindi na nakakagulat ang anunsyong hihingi ang militar ng badyet na P75B para sa pagtatayo ng baseng ito (ang Subic pa lang ang una). Pilipinas pa ang gagastos para matayuan ng kanlungan ang mga pwersa at kagamitang militar ng US sa lugar na dapat ay bahagi ng pinauunlad bilang special economic zone and Freeport? Ganuon talaga ang isang sagadsarin at kaladkaring neokolonya - anuman ang naisin ng tunay na Boss! Mayruon itong 15 gumaganang pantalan at pyer para sa lahat ng klase ng sasakyang dagat. Mayruong dalawang bagong container terminals (sa Cubi Point) at mayruon pang passenger terminal, fertilizer terminal, grains bulk terminal at isang general containerized cargo terminal.(Ruel John T Kabigting. Shining a New Light on Development: Exploring the Transformation of Subic Bay. November 2012. Power Point) Mayruon itong mahigit na 160 aangklahan o mooring points sa lalim na 70 hanggang 150 feet tubig- dagat na maputik o gasangan. Nariyan pa at karugtong ng dating Subic Naval Station ang Naval Air Station Cubi Point na tinatawag na ngayong Subic Bay International Airport. Ang pasilidad na ito ang pangunahing nagsilbing maintenance, repair and supply center nuong gera sa Vietnam. May nananatiling magubat na lugar na hindi pa nagagalaw ng mga negosyo sa Subic at off limits sa mga Pilipino. Narito ang 300 caverns o mga kwebang gawa ng tao na taguan ng mga armas at bala. Ang Camayan Naval Magazine ay isa lamang sa mga ito at trinansporma na ngayong restaurant para idispley sa publiko na kunwari'y sinira na ang mga taguang may kakakayahang mag-imbak ng 4M cubic feet ng iba't ibang armas, bala at eksplosibo. Liban sa mga ito, nasa Subic din ang pinakamalaking oil depot sa Pilipinas, ang dating Naval Supply Depot na nagsilbi nuon sa refueling ng mga barko sa Subic at maging sa mga eroplano ng Clark. Apat na milyong bariles ng fuel ang dating pinuproseso dito kada buwan. May pinakamalaking bolyum ito nuon ng kinakargang oil fuel sa lahat ng base militar sa buong mundo. Pagsara ng base, inupahan ito ng Coastal Corporation, isang subsidiary ng Coastal Petroleum N.V. (kompanyang US) mula 1993. Higit na pangangailangan ng US kaysa Pilipinas Lagi pa ring ginagamit ng mga tropang Kano na nagdaraos ng military exercises ang Subic ilang taon na bago pa inanunsyo ang pivot ng US sa Asia-Pacific. Katunayan, ginamit ang ilang pasilidad ng Subic sa lahat ng mga pagsasanay, gayundin sa R&R (rest and recreation) na mga sundalong Kano na nakatalaga sa Joint Special Operations Task Force (JSOTF) sa pagbibiyahe ng mga tauhan at suplay patungo at paalis sa Mindanao at Sulu. Hindi lang pahingahan o R&R ang silbi ng Subic. Hindi rin lang bilang transit point o daanan. Aktwal na idinaraos dito ang ilang bahagi ng mga pagsasanay. Karaniwang ginagamit ang bahaging magubat at ang mga pasilidad na hindi pa ibinubukas para sa gamit ng Pilipinas. Mula rito, inaabot at pinagsasanayan din ng mga sundalong Kano ang dalawa pang "dating pasilidad" ng US Navy na nasa malapit: ang Naval Communications Station−San Miguel sa San Antonio, Zambales (na ngayo'y headquarters ng Education and Training Command ng Philippine Navy) at ang Mt. Santa Rita US Naval Link Station (USNAVLINKSTA) na nasa Hermosa, Bataan. Muling nagbabalanse ng lakas ang US na ang diin ngayon ay sa Asia-Pacific para sa paggigiit ng dominansya nito sa daigdig. Inanunsyo na nga Sundan sa Pahina 19 Pinagmulan, Nakinabang Pagkain 2007-2008 at sa Krisis sa Epekto ang SUMAMBULAT pandaigdigang sa presyo ng pagkain (2008) hindi dahil sa kakapusan sa suplay kundi dahil sa ispekulasyon sa merkado na itinulak ng pagpasok ng kapital sa mga monopolyong korporasyon sa industriya ng pagkain. krisis Sinabayan pa ito ng krisis sa langis na lalong nagpasirit ng presyo ng pangunahing pagkain sa daigdig at nagresulta sa food riots o hunger riots sa 25 bansa nuong 2008: Italy, West Bengal, Indonesia, Zimbabwe, Cameroon, Yemen, Jordan, Saudi Arabia, Pakistan, Bolivia, Haiti, Mexico, Senegal, Bangladesh, Uzbekistan, Mozambique, Morroco at Nigeria. Nang bumagsak na ang presyo ng langis -- na umabot sa pinakamataas na US$150 kada bariles (Hunyo 2008) at bumaba sa US$40 kada bariles nang sumunod na buwan, ang presyo ng pagkain sa Africa, bigas sa Asya at mais sa South at Central America ay nanatiling mataas kahit pa bumaba na ang presyo ng mga ito sa pandaigdigang merkado (FAO). Lumipat sa mas ligtas na paglalagakan ng kapital tulad ng pag-invest sa pagkain o agrikultura, ang puhunan ng mga ispekulador nang pumutok ang krisis sa pinansya sa daigdig (2008). Ngayon, tinatayang ang signipikanteng bahagi ng financial investment sa agrikultura ay may speculative na katangian. Tumaas ng 1,900% ang ispekulasyon sa raw materials (integrated at 30% sa agricultural materials, ayon sa 2003 index batay sa pag-aaral ng Lehmans Brothers. (Garcia, 2008). Sa pagpasok ng ispekulatibong kapital sa pagkain, lalong sumirit ang presyo ng mga butil sa daigdig tulad ng mais, trigo at bigas na magriresulta sa krisis sa pagkain sa pandaigdigang saklaw. Nagsimula ang krisis sa pagkain (2005) at umabot sa sukdulan nito Hulyo 2008; umabot sa pinakamataas ang mga presyo ng pagkain sa pandaigdigang merkado sa loob ng 30 taon. At sa ibang kaso ay nagtala ito ng panibagong rekord. Tumaas ang presyo ng bigas nang 74% mula Marso 2007 hanggang Marso 2008, at kalakhan ay naganap sa loob lamang ng isang taon. Mahigit sa doble ang pagtaas ng presyo ng trigo na umabot sa 130% sa pandaigdigang merkado sa kaparehong taon tulad ng sa bigas (Social Watch, 2009). Tumaas ang presyo ng pagkain ng 12%(2005-2006), 24 % (2007), at tumaas pa ng 50% mula Enero at Hulyo (2008) (FAO food price index). Kapansin-pansing sa isang iglap ay lumikha ng kumbulsyon ang ispekulasyon na humagupit nang labis sa mga mamamayan ng daigdig lalung-lalo na sa mga atrasado at neokolonyang bansang tulad ng Pilipinas. Habang nagkamal naman ng limpak- limpak na ganansya ang mga monopolyong korporasyong tulad ng Cargill, Potash, ADM, atbp. Matapos ang krisis sa pagkain ng 2008, tinaya ng FAO na nasa 925M mamamayan ang nagugutom sa daigdig. Bago ang pagsirit ng presyo ng pagkain (2007), umaabot ito sa 850M -sa gayo'y karagdagang 75M sa maikling panahon lamang. Samantala'y umangat ang tubo ng Cargill nang 36 % (2007), Archer Daniels Midland (ADM) 67% at Bunge 49 %, samantalang sa unang kwarto ng 2008, ang netong kita ng Cargill ay umangat Krisis sa Pagkain Gutom! sa Daigdig Ni Bogs Broquil nang 86 %, ang kabuuang kita ng ADM, nang 55%, at ang sa Bunge naman, nang 189%. Ang kabuuang kita ng nabanggit na tatlong pinakamalaking kompanya sa kalakalan ng butil sa mundo ay US$5.3B (2007). Gumanansya din nang todo ang mga Halimbawa, ang Potash kompanya sa abono. Corporation ay umangat ang kita ng 72%, at ang Mosaic 141% (2007), habang, sa unang kwarto ng 2008, ang netong kita ng Potash ay umakyat sa 86%, at ang Mosaic sa 141%. Ang tatlong pinakamalaking kompanya ng abono sa mundo (Potash Corp, Mosaic, at Yara) ay nagkamal ng magkakasamang 139% tubo/ US$2.9 B (2007). Samantala, ang nasa seeds at agrochemical na korporasyon ay nag-ulat ng hindi pangkaraniwang kita nuong 2007: Monsato, 44%; DuPont, 19%; at ang Syngenta, 28% (GRAIN, 2008). Ang kabuuang kita ng tatlong pinakamalalaking kompanya ng seeds/agrochemical sa mundo (Monsanto, Syngenta, DuPont) ay tumubo ng +91%/ US$3.0 B (2007) Mahigpit ang kontrol ng monopolyong korporasyon sa pagkain sa pandaigdigang saklaw at operasyon. Dahil sa patuloy na pagtaas ng presyo ng farm inputs (abono at pestisidyo), paliit nang paliit ang kita ng mga prodyuser na magsasaka. At sapagkat kakabit ng langis ang abono at pestidyo, kapag tumaas ang presyo ng langis, kagyat din ang pagtaas ng mga ito. Ang Banta ng Krisis sa Pagkain sa darating na mga taon simula 2013 NAGBABALA sa humuhugis na pandaigdigang krisis sa pagkain sa 2013: "Ang pandaigdigang reserba ng butil ay peligrosong mababa na at kapag umiral ang matinding klima sa US at iba pang bansang nag-i-export ng pagkain, magdudulot ito ng mayor na krisis at gutom sa susunod na taon," (Oktubre 2012). Dagdag pa, ang pagbagsak ng ani sa US, Ukraine, Russia at iba pang bansa ngayong taon (2012) ay nagpaguho sa reserba ng pagkain sa pinakamababang antas mula 1974. ang United Nations(UN) "Hindi na tayo nagpoprodyus ng kasing dami ng ating kinokunsumo," ayon naman kay Abdolreza Abbassian, senior economist ng UN Food & Agriculture Organization(FAO). "Kaya nga ang mga 3 imbak (na pagkain) ay kinakapos. Masyado nang nabanat ang suplay sa daigdig at ang reserba ay umabot na sa pinakamamababang antas nito, walang ibinibigay na puwang para sa mga hindi inaasahang kaganapan sa susunod na taon." Katunayan ang reserba ay nasa average na lamang ng 74 araw nitong nakaraang taon (2011) kumpara sa dating average na 107 araw, sampung taon ang nakakaraan. Dulot ng climate change, hindi na normal ang klima sa ngayon at papatindi pa sa hinaharap. Habang nagaganap ang heatwaves at tagtuyot sa US, Russia at Ukraine, sa ibang bahagi ng daigdig ay tuluy-tuloy naman ang malakas na ulan at matinding pagbaha gaya ng naganap sa UK at hagupit ng habagat sa Pilipinas (2012) na sumalanta sa malawak na pananim ng mais, trigo, soyabeans, palay at iba pang butil. Lumalala na rin ang pagguho ng mahalagang topsoil ; 30% ng sakahan sa daigdig ay nawawala na ang natural na produktibong topsoil, at sa Pilipinas, mahigit 52% ng lupang agrikultural sa 22 probinsya ang dumadausdos na. Alex Navarro Uy Nakadisenyo ang buhay ng Ambuklao Dam nang 60 taon. Dahil sa patuloy na pagguho ng topsoil at nagbanlik sa dam, mula sa dating 60 taong buhay ng dam, nahati ito sa 32. Apektado ang patubig sa mga palayan na inaabot nito. Malawakan nang nararanasan ngayon ang pagkatuyo ng patubig sa tinatawag na aquifers o balon. Labingwalong bansa (18) na bumubuo ng kalahati ng populasyon sa daigdig ang nakakaranas nito (Lester Brown). Nagkukumahog ngayon ang World Bank (WB) at United Nations (UN) na harapin at bigyan ng pansamantalang lunas ang lumaganap na gutom sa daigdig na ibinunga ng nakaraang krisis sa pagkain (2008). Paghahanda na rin sa banta ng higit pang pagtindi ng krisis sa pagkain sa 2013. Nagmungkahi ang WB ng "New Deal for Global Food Policy" sa G8 at hiningi ang kanilang commitment, laluna sa US, na maglagak ng pondo na kailangan sa intervention sa posibilidad ng paglaganap ng social unrest dahil sa matinding gutom na ibubunga ng patuloy na pagtaas ng presyo ng pagkain at enerhiya. Tatlumpu't tatlong (33) bansa ang potensyal sa social unrest, ayon sa pagtaya ng WB. Naghahabol din ang UN sa patuloy na pagprodyus at paggamit ng biofuel. Maliban sa pag- aaral na hindi ito lubos na nakatulong sa pagbabawas sa global warming, malaking salik din ito sa pagsirit ng presyo ng mais sa merkado dahil ginagamit itong raw material sa biofuel. May implikasyon ito sa seguridad sa pagkain dahil ang US ay mayor na prodyuser ng mais sa daigdig (32% ng produksyon ng mais sa US ay napupunta sa ethanol distilleries, 2011). Ang impak ng tagtuyot sa pananim na mais ngayon sa US ay mararamdaman sa susunod na taon, ayon sa UN. Nahuhuli na ito lalo't kasama ang UN sa kumandili sa mga neoliberal na patakaran at programa na nagdulot ngayon ng patuloy na pagtaas ng presyo ng pagkain at naghatid sa halos isang bilyong mamamayan sa gutom. Ang pagsasapribado at pagmomonopolyo ng sistema ng pagkain sa daigdig ay umabot na sa pagiging highly centralized: Kontrolado ng apat (4) korporasyon (Archer Daniels Midland, Cargill, Bunge, Louis Dreyfus) ang 90% ng internasyunal na kalakalan ng butil. Tatlong (3) bansa (US,China,Brazil) ang nagpuprodyus ng 70% ng eksported na mais. At 30 dambuhalang food retailers (Walmart, Carrefour, TESCO, METRO Group, AEON, SEVEN&i HLDGS, Kroger, LiDL, COSTCO, Auchan, REWE group, atbp) ang kumukontrol sa Sundan sa Pahina 4
4 Gutom... Mula sa Pahina 3 sangkatlo ng benta ng world grocery. Lumalaganap ang gutom sa mundo at lumalala pa ito sa mga bansa sa Africa at sa Middle East, kasabay ng papatinding klima sa hinaharap tulad ng super typhoon Pablo na rumagasa sa kalakhan ng Mindanao. Ang krisis sa pagkain ay sakuna na gawa ng tao; ang kaibahan nito sa natural na sakuna, sa krisis sa pagkain ay may iilang tao o korporasyon na tumatabo ng limpak-limpak na tubo. pinakahuling survey ng SWS (Mayo, 2012), 10.3 M o 51% ng pamilyang Pilipino ang nagsasabing sila ay naghihirap, 7.9M o 39% ng pamilya ang kinakapos sa pagkain at, 3.8M o 18.4% ng mga pamilya ang dumaranas ng mga araw na walang anumang makain. Sa tone- iron- toneladang bigas na fortified ang nabubulok sa bodega ng NFA. Malaking halaga ang nalustay dito dahil ang nasabing bigas ay binili pa ng gubyernong Pnoy sa US. Imbes na naipakain sa mga nagugutom na hinayaan mamamayan, lamang itong mabulok. Samantala, Suntok sa Buwan ang Sariling Kasapatan sa Bigas ng Pilipinas sa 2013 "KUNG TAYO AY PAPALARIN at hindi gaanong maapektuhan ng mga bagyo, mukhang kapag dumating ang 2013, hindi lamang tayo may sariling kasapatan sa bigas, tayo ay magiging eksporter na ng bigas..." pagmamalaki ni PNoy sa paglulunsad niya ng Food Staples Sufficiency Program (FSSP) ng Department of Agriculture (DA). Ang FSSP ang programa ni PNoy na magtitiyak ng seguridad sa pagkain at sariling kasapatan sa bigas ng bansa. (PDI Hulyo 6, 2012). sa ipinahayag ni PNoy na sa darating na panahon, ang Pilipinas ay mag eeksport na ng bigas sa Thailand, Vietnam, Burma, at India -- mga bansang sa kasalukuyan ay nangungunang eksporter ng bigas. Kinikilala ang Pilipinas na ikawalong malaking prodyuser ng bigas sa daigdig (2.8% ng produksyon ng bigas sa daigdig). Pero kinikilala din itong isang malaking importer ng bigas sa buong daigdig. Mapapaangat ang kilay ninuman "Hindi tulad ng nakaraan na ang bansa ay may naitalang 1.3M metric-ton (MT) na kakulangan sa bigas at nag-import ng 2.47M MT, ang gubyerno nitong nakaraang taon (2011) ay nag-import lamang ng 850,000 MT at 500,000 MT lamang ngayong 2012," pagdidiin pa ni PNoy. Umaabot sa 15.7M MT ng palay ang naprodyus nuong 2010 na 21.86% ng gross value added sa agrikultura at 2.37% naman sa GNP (NSCB). Ipinatupad sa Pilipinas ang "green revolution" (GR; kalagitnaan ng 1960) para imodernisa ang pagsasaka sa mga bansang hindi industriyalisado tulad ng Pilipinas. Dito ipinakilala ang high-yielding varieties (HYV), isang uri ng binhi ng palay na higit na mapapalaki ang ani kumpara sa dating tradisyunal na itinatanim. Lumaki ang aning palay pero lumaki rin ang gastos sa produksyon na sa kalauna'y lalo lamang nagbaon sa mga maralitang magsasaka sa malalaking komersyante/ usurero. Hindi naabot ng GR ang sariling kasapatan sa bigas sa bansa. sa pagkakautang Signipikanteng napalaki ang ani bawat ektarya, mula 1.23 MT (1961), sa 3.59 MT kada ektarya (2009) sa ilalim ng GR. Pero lumaki naman ang cost of production dahil ang nadebelop na HYV ng International Rice Research Institute(IRRI) ay matakaw sa abono at pestisidyo na inaangkat pa ng Pilipinas. Naging konsyumer ang mga magsasakang Pilipino ng mga imported farm inputs (abopest), naging tiyak na market ng mga produkto ng mga korporasyong multinasyunal na may kontrol sa industriya ng kemikal at langis. Biro nga ng mga magsasaka, matapos ang gapasan, "Sako na lang ang natitira sa amin..." Masakit na biro man, dahil ito ang katotohanan. Mula mismo sa dugo't pawis ng mga maralitang magsasaka ang bumubuhay sa mga korporasyong multinasyunal sa agribisnes. Hindi naresolba ng GR ang lumalaking bilang ng nagugutom sa bansa at sa buong daigdig. Tambak ang bigas sa pamilihan pero ang kawawang si Juan ay walang trabaho o sapat na kita para makabili ng bigas. Walang silbi ang pagpapalaki ng produksyon sa pagkain kung hindi naman kayang bilhin ang mga ito ng mga mamamayan. Winasak ng GR sa kalaunan ang tradisyunal na pagsasaka at sistema ng paglikha ng pagkain sa bansa na nagtitiyak ng kasiguruhan ng pagkain sa bawat hapag ng pamilyang Pilipino. Sa proseso, mas lumawak at lumaki ang kapangyarihan korporasyong ng agribisnes na korporasyon sa mga magkakarugtong na merkado. Ang GR rin ang dahilan ng 90 % pagkawala ng agro at bio diversity, ng malakihang pagkabawas sa level ng tubig at pagdausdos ng lupa, at maramihang pagkataboy ng magsasaka sa kanayunan papunta sa slum areas ng kalunsuran (Vivas 2009). iilang Itinulak sa bansa ang structural adjustments program (SAP;1980 at 1990) ng WB at International Monetary Fund(IMF). Maliban sa malupit na pagsiserbisyo sa utang panlabas ng bansa na umabot sa $21.5 B (1986), sinabayan ito ng restructuring ng pambansang badyet na debt servicing ang naging prayoridad. Isinabatas ang "automatic approriation law" mula dito na gumapos sa bansa na unahing bayaran ang obligasyon sa pagkakautang laluna ang utang panlabas. Kapalit nito'y ang pagbabawas ng pondo na nakalaan sa edukasyon, kalusugan, pabahay, impraiskruktura at pagtitipid ng gastos ng gubyerno sa agrikultura. Mula 7.5 % ng kabuuang gastos ng diktadurang Marcos (1982), nangalahati ito sa 3.3 % (1988) sa ilalim ng gubyernong Cory Aquino. Pwersahan ding tinanggal ang subsidyo sa presyo ng tinapay, bigas, gatas at asukal. Maging ang debalwasyon ng piso ay pwersahang pinatupad. Ang mga produkto ay ginawang mura sa eksport. Nabawasan ang kakayahang bumili ng mamamayan. Tumaas ang interes sa pautang na naging dahilan upang makahamig ang dayuhang kapital na may mataas na tubo. Lumikha ito ng ikid ng ispekulasyon. Sa ultimo, ang seryeng ito ng mga batas at patakaran protesta ng mamamayan sa India laban sa pagtataas ng presyo ng pagkain (1,832%), 2012. AP ay nagbunga ng pinakamalubhang kahirapan ng mga mamamayan (Vivas 2008). lokal at tinanggal ang customs barrier para sa malayang pagpasok ng dayuhang produkto na mas mura kaysa sa lokal na produkto na labis na umaasa sa imported na mga sangkap. Kaya sa dulo, bumagsak ang lokal na produksyon laluna ang agrikultura. Nakinabang nang labis sa ganitong kaayusan ang dayuhang korporasyong agribisnes at lokal na malaking komersyante na kasosyo nito. Pagliliberalisa ito sa kalakalan. Ginawang tambakan ng surplus na produktong pagkain ang Pilipinas ng mga monopolyo kapitalistang bansang tulad ng US. Ibinukas din ang merkadong Nang pumasok ang Pilipinas sa World Trade Organization (WTO; 1995), agarang binawasan ang mga taripa ng mga produktong imported at tinanggal ang kota sa lahat ng papasok na produktong agrikultural sa bansa, maliban ang bigas. Kinaltas ang suporta o subsidyo ng gubyerno sa produksyon ng palay. Humina ang lokal na produksyon ng bigas. Kasabay nito, lumaki ang lokal na konsumo ng bigas (mula 1% ng 1995, naging 4% ng 2004). Lumobo ang pag-angkat ng bigas, lampas (pa) sa tinakda ng WTO-AoA. Nadestabilisa ang lokal na produksyon ng bigas. Tumaas ang angkat na bigas mula 263,000 MT (1995) hanggang 2.1M MT (1998). Lalong nasadlak sa ibayong kahirapan ang mga maralitang magsasaka. Bukod sa tumataas ang gastos sa produksyon, binabarat naman ang kanilang aning palay sa pamilihan. Batay sa pang-istrukturang sanhi ng krisis revolution/sap/wto/neolib) na sa pagkain sa kasalukuyan ay nararanasan ang negatibong epekto sa agrikultura, gayundin ng short term na dahilan (pagtaas ng presyo ng langis at pagbaha, ispekulasyon at iba pa) na kagyat ding nagpapasirit sa presyo ng pagkain, suntok sa buwan ang pangarap ni PNoy na sariling kasapatan sa bigas ng bansa sa 2013. (green Maliban sa pagsunod ng gubyerno ng Pilipinas sa dikta ng IMF-WB, ang Pilipinas dahil itong pulo-pulo at bayang agrikultural, wala malalawak na lupain na kayang magsustini ng produksyon para sa kabuuang pangangailangan sa bigas. Natutulak ang Pilipinas na mag-import ng bigas. sa produksyon ng bigas ang Pilipinas (2010), kumpara sa India na may 44 M ektarya; China, 29.49 M ektarya; Indonesia, 12.31 M ektarya; Thailand, 10.25 M ektarya at Vietnam, 7.41 M ektarya (PRI). May 4.35M ektarya na nakalaan Maliban sa likas na hindi kalakihan ang sakahan para sa palay ng bansa, malaganap pa ang pagpapalit-gamit (land conversion) ng mga lupang agrikutural. Nag-a-average ng 900 ektarya ng kabuuang rice-area harvested ang nako-convert sa ibang gamit taun-taon (2003-2007). Malimit ding dalawin ng bagyo ang Pilipinas dahil sa tropical na klima nito. Lalong tumindi ang mga pagbaha o grabeng tag-init sa Pilipinas dulot ng climate change na tiyak ang negatibong epekto sa pananim lalo na sa produksyon ng palay. May biofuel na rin sa Pilipinas. Imbes na mais, tubo (sugarcane) ang itinatanim para magprodyus ng ethanol. Kapos na nga ang lupang sakahan at patubig para sa pagpuprodyus ng palay, aagawin pa ng pagtatanim ng tubo para sa biofuel. Kapag hindi mababantayan, lalamon ito ng malaki at papatay sa lupang sakahan na nagpuprodyus ng pagkain. At magpapalaki pa sa penomenon ng pagkatiwalag ng mga magsasaka sa lupang sinasaka at sa paglaki ng populasyon ng mga mala-manggagawa at manggagawang bukid. "Sa maikling salita, sa aming pagtatasa, walang katiyakang maaabot ang sariling kasapatan sa bigas. Ang mga target sa ani at lawak ng pag-unlad ng FSSP ay masyadong ambisyoso, kumpara sa tinakbo ng kasaysayan.... ang sariling kasapatan sa bigas ay walang katiyakang maaabot, maging sa 2013 o maski na sa buong dekada (sa 2020)...," ito ang sinabi sa pag-aaral ni Roehlano M. Briones ng Philippine Institute for Development Study(PIDS) sa FSSP ni PNoy. "Ang tanging paraan para magawa ang sariling kasapatan sa bigas ay itaas ang barriers (taripa) sa import na bigas." Dagdag pa ni Briones. "Gayunman, ang bigas ay higit na magiging mahal (mga salik dito ang mataas na cost of production ng lokal na bigas at ang kontrol ng kartel sa bigas) -- ang kakahantungan ay salungat sa seguridad sa pagkain. Sa madaling sabi, makakamit ang sariling kasapatan sa bigas, kapalit ng lalong pagmahal nito sa pamilihan." Walang kakayahan ang malawak na mamamayan na makabili ng pagkain dahil patuloy na tumataas ang presyo ng mga pangunahing bilihin. Ipinwersa ng kahirapan na baguhin ang istandard ng pamumuhay. Sapagkat hindi lumalaki ang kita o hindi ito makasabay sa pagtaas ng mga presyo ng bilihin at serbisyo, ang karaniwang bahagi ng gastos na laan sa batayang pangangailangan ay tinitipid. Pagbabawas ng gastos ang tunguhin: sa pagkain, mula 55% ng kita noong 1970, bumagsak sa 45% noong 1995 at lumiit pa sa 42.6% noong 2009; damit Sundan sa Pahina 23 5 Nagbunga na sa wakas ng isang "Framework the Bangsamoro" ang ika-32 ikot ng exploratory talks sa pagitan ng mga panel sa negosasyon ng Gubyerno ng Pilipinas (GPH) at ng Moro Islamic Liberation Front (MILF). Ang dokumento, produkto ng 16-taong negosasyon, ay pinangunahan ng GPH- MILF Decision Points on Principles Abril, 2012. Agreement on Higit na maingay kaysa nauna, narinig ang korong global ng aleluya mula sa United Nations, US, Britain, Switzerland, Australia, Indonesia, Malaysia, mga Kristiyano at Muslim na lider pulitikal, komunidad ng negosyo sa Mindanao, sa Armed Forces of the Philippines (AFP), at sa mga kilusang pangkapayapaan sa bayan, kalakip ang depinidong pangiti ng katiyakan na ang kapayapaan ay abot- tanaw na sa wakas. Tinawag itong isang "historikal na igpaw" ng UN, Australia at European Union (kapwa sa antas pambansa at lokal) ay matinding tumutol sa iskema, Ang Memorandum of Agreement on Ancestral Domain (MOA-AD) na lumilikha sa BJE ay pinal na pinagpasyahang di-konstitusyunal ng Korte Suprema. Wala pang isang taon pagkaraang pumalpak ang MOA-AD, binuo ang International Contact Group (ICG) nuong 2009. Ang mga myembro ay ang United Kingdom, Turkey, Japan at Saudi Arabia, at may mga kinatawan mula sa Muhammadiyah (isang pandaigdigang Islamic NGO na nakabase sa Indonesia), Centre for Humanitarian Dialogue (isa ring organisasyong internasyunal na nakabase sa Switzerland), at The Asia Foundation (TAF). "Umiiral ang ICG para ikumplemento ang gawain ng Malaysian facilitator, kabilang, kahima't nagbibigay ng walang-kinikilingang payo sa mga partido, ang pagtanggap ng mga gawain mula sa facilitator ng mga partido." (UK in the Philippines, 2012) pakikibakang Bangsamoro, sa tingin ng Kilusan (Kilusan para sa Pambansang Demokrasya), ay ang pagtataguyod at paglalagay sa lugar, una sa lahat, ng nilalaman ng pakikibaka sa kasunduan - ibig sabihin, ang paggigiit ng pambansang soberanya. Ang pagpupugay sa Iniluwal ang Bangsamoro ng pakikibakang anti-kolonyal sa maagang panahon ng pag-aalsang Moro nuong '70s. Ang ugat nito ay matutunton nang mas malayo pa sa mga masaker sa Bud Dajo (1906) at sa Bud Bagsak (1913) - ang dalawang maramihang pagpaslang sa mga katutubong Tausug na nagsitutol sa patakaran ng pagbabayad ng buwis at pagsasalong ng armas sa mga tropang Amerkano. Ang mga saligang problema ng ordinaryong mamamayang Moro - ang mismong mga kondisyong nilikha ng mahabang kasaysayan ng neokolonyalismo sa bayan -- ay hindi kailan man KASUNDUANG BANGSAMORO: SALUBUNGAN NG MAGKATULAD NA ISIP AT PAREHONG MGA INTERES ni Nino de Paz (EU) upang makarating sa isang "panulukang-batong kasunduan." Sa paraang galante at engrande, "kasunduan sa kapayapaan" ay pormal na nilagdaan Oktubre 15 sa Palasyo ng Malakanyang. ang naging bahagi ng adyenda ng BJE gayundin ng bagong kasunduan. Anu't anuman, nagsaalang-alang lamang ito sa putaputaking periperal (nasa-gilid) na mga bahagi tulad ng mardyinalisasyon, monopolyo sa lupa, papaliit na teritoryo at pribadong mga interes sa lupaing Moro. Oo, ang lahat ay matagal nang naghahangad ng kapayapaan sa Mindanao. Subalit alinmang ay balangkas ng kasunduan kailangan lamang magmula sa katanungan kung bakit may gerang inilunsad una sa lahat. Ang mga ordinaryong tao sa ibaba ay malaon nang nagnanais ng kapayapaan - malaya sa bombahan, dislokasyon, karahasan, at mga pagpaslang. Walang may gustong maging collateral damage ng gera - isang digmang ang bunga'y malayo sa inaasam ng mga mamamayan. Si Pres. Aquino sa kanyang pahayag sa national television ukol sa preliminary peace deal sa MILF, Malacanang Palace, Oktubre 14, 2012. Malacanang photo. Idinideklara nang malinaw ng bagong balangkas ng kasunduan na ang "pribadong (vested) karapatan sa mga ariarian ay kikilanlin at igagalang." Walang alinlangang ang bagong balangkas ay magiging mekanismo na ang makasariling interes (ng mayayamng Moro at di- Moro gayundin ng mga dayuhan) ay makakakuha ng pinakamahuhusay na termino. Ang kasunduan ay mangyayaring makapagkaloob pa sa mga naghaharing uri ng malawak na galawan sa kanilang maniobra sa loob ng bagong entidad pulitikal, Malaki ang naging papel ng US sa pagsisikap sa "kapayapaan". "Walang kwestyon, ang gubyernong US ay makagagampan at dapat gumampan ng aktibong nangungunang papel sa alinmang prosesong pangkapayapaan sa Mindanao," anang pahayag ng United States Institute of Peace (USIP) sa Special Report 202 nito Pebrero 2008. "Liban sa opisyal na estado at mga responsibilidad nito," paglilinaw pa ng Special Report, "ang US ay marami pang rekursong mailalarga kaysa sa USIP... ang gubyernong US ay may signipikanteng panglyabe kapwa sa MILF at sa GRP upang lumagda at magpatupad ng isang makatuturang kasunduan. Ang mga instrumentong pampatakaran ng US sa Mindanao ay kinabibilangan ng diplomasya, mga kondisyunalidad sa mga suportang programa nito sa militar at ekonomya, at higit na mapagparusang mga hakbang sa larangan ng kontra-terorismo." Ang USIP ang nag-facilitate ng prosesong pangkapayapaan 2004-2007. Hindi nga natagalan, ang US ay nakabuo ng isang antas ng kolaborasyon sa MILF, bilang ang isa pang partido sa negosasyon. Tinukoy ni Murad Ebrahim, lider ng MILF, "ang US bilang 'tanging bayan' na makakatulong sa grupong rebelde (ang MILF)", ayon sa isang kableng pinaligwak ng Wikileaks Agosto 2, 2011. Sa panahong iyon, mulat nang nagpaubaya ang MILF na maging mahalagang kalahok sa isang larong pangkapayapaan na ang buong mga sikot at hubog (contours) ay US ang nagtakda. Ang mas maagang Bangsamoro Juridical Entity (BJE) ang pinakamahusay na patibay sa pakikipagsabwatang ito. Gayunman, nabulilyaso ang BJE nang ang seksyon ng naghaharing uri Hindi maikakailang ang Malaysian facilitator at ang ICG ay kapwa nagiging tagapamagitan bilang kinukonsiderang "panlabas na pagsangkot sa usapan". Mas klaro ang ibig sabihin ng pakikilahok ng TAF bilang isa sa mga myembro ng ICG: Ang TAF ay matagal nang naiuugnay at naisasadokumento bilang prente ng Central Intelligence Agency (CIA). Pumasok ang TAF pagkaraan ng USIP. Hindi sorpresa ang partisipasyon ng Turkey. Ang ambassador ng US sa Turkey ay si Francis Ricciardone. Si Ricciardone ang "pangunahing reponsable sa paghingi ng klaripikasyon ng MILF ng posisyon nito hinggil sa gera at kasunod nito'y (US) State Department ng nakapaglabas ang patakaran ng US sa sigalot sa Mindanao bilang tugon sa liham ni Salamat Hashim" sa maagang yugto. (Ishak Mastura, Geo-political games and why peace talks matter; Abril 2, 2011) Ang US ambassador naman sa Indonesia na si Scott Marciel ang "Asean envoy ng US na naghatid ng sulat ng State Department kay Murad Ebrahim hinggil sa patakaran ng US sa sigalot sa Mindanao." (Ishak Mastura, ibid) Ang bagong entidad pulitikal ay, "may karapatan sa isang pangalan na sumisimbulo at nagpaparangal sa mga pakikibaka ng mga ninuno sa Mindanao," inanunsyo ni PNoy as isang talumpati Oktubre 6, 2012. Ang pangalan ay magiging Bangsamoro. sa pangkalahatan, at ang mamamayang naninirahan sa Mindanao, sa partikular, ang kailangang maging tagapag-ani ng mga bunga ng tunay na kapayapaan, Ang nakalulungkot, maaaring ang duluhan ay walang-lamang mga palad. Ang mamamayang Pilipino, Ang mga susing posisyon sa bagong aparato ng estado ay muling magiging "mahahalagang tropeong mapag-aagawan at madarambong." Ang mahabang kasaysayan ng relasyong pyudal sa mga teritoryong Moro ay lalo pang magpapatatag sa kapangyarihang personal ng uring may-ari- arian. Ang patronahe ang magiging pangunahing mekanismo upang maisanib ang mamamayang Moro sa bagong entidad pulitikal. Mas maaga nang inilinaw ni PNoy na ang pagtigil ng gera, bilang lohikal na resulta ng kasunduan, ang maghahawan ng daan para sa walang-balakid na operasyon ng kapital sa mga seksyong kapakipakinabang sa bagong entidad pulitikal (new political entity -NPE). Sa buong kapuluan ng Mindanao, ang imperyalistang pangungulimbat ay kailangan pang lumarga. May deposito ng natural gas na nagkakahalaga ng $580B sa Liguasan marsh sa pinakapuso ng Mindanao. Mayaman sa langis na bilyung-bilyong dolyar din ang halaga sa mga karagatan ng Sulu at Tawi- tawi. Ngayon pa lang ay pinaglalawayan na ang pagpapalawak pa (sa Mindanao) ng plantasyon ng palm oil, ng business process outsourcing (BPO) at ng turismo. Mas mapalalapad pa ang pamumuhunang dayuhan sa Mindanao at sa iba pang panig ng bayan kung mapaluluwag ang probisyon ng Konstitusyon hinggil sa 60-40 pag-aari sa lupa at negosyo. Laging nababanggit pa rin na ang naturang probisyon ang sagabal sa direktang pamumuhunang dayuhan (foreign direct investment;; FDI) sa Pilipinas. Ang Balangkas ng Kasunduan ay "isang gawaing nasa progreso pa lang." pag-amin ni PNoy, Sundan sa Pahina 20
6 Editoryal inianunsyong na kasaganaan neokolonyal ng sa sumisinghap na ekonomya ng Pilipinas; 15 sa kanila ang nakasama sa listahan ng mga bilyonaryo sa dolyar sa daigdig; 55% naman ng mamamayan na nakasadlak sa kahirapan ang dumadanas ng gutom; 60% ng manggagawa ang hindi nakakatanggap ng minimum na sahod; daan-daang libong pamilya ang nabubuhay sa estero at lansangan at iniaanod ng mararahas na baha't kalamidad sa kanilang kamatayan. lalong ng umiigting na krisis ng kapitalistang daigdig, ng nagbabantang krisis sa pagkain sa mundo at ng sigalot sa Asya-Pasipiko ang sirkumstansyang lulugaran ng Pilipinas ngayong 2013. Itatakda ipinagmamalaki Gayong ng Pamahalaang PNoy ang 7.1% pagtaas ng GDP para sa ikatlong kwarto ng 2012-- nagungunang tantos ng paglago sa Asean, kasunod lamang ng China (7.4% GDP), walang binago ang datos na ito sa katayuan ng Pilipinas -- isa sa mga pinaka-atrasadong Gayunma'y rehiyon. ekonomya ito ng kredibilidad ng magdaragdag pamahalaang PNoy. Dagdag din sa istabilidad ang framework agreement para sa kapayapaan sa Mindanao sa pagitan ng pamahalaan at ng Moro Islamic Liberation Front. Pinapayungan ng inaaning kredibilidad ng gubyerno ang walang sagabal na pagpapatupad ng mga reporma na magpapatindi pa ng neoliberal na disenyo sa Pilipinas. Higit na ibinubuyangyang ng mga reporma ni PNoy ang ekonomya, murang lakas paggawa at likas yaman sa mga dayuhang kompanya sa pagmimina, impraistruktura at mga imported na kalakal habang tinatanggal ng estado ang nalalabi pa nitong papel sa serbisyong panlipunan para sa mamamayan. sa Bigo ang pinakahuling pulong ng IMF-World Bank sa Tokyo, Japan (Oktubre 2012) na makabuo ng nagkakaisang solusyon sa pandaigdigang krisis ng sistemang kapitalista. Magkakasalungat na posisyong nakatindig sa proteksyon sa kanya-kanyang ekonomya ang gumuhit na debate sa kapulungang ito. Nagkakaisa sila gayunman, na ang ekonomya ng daigdig ay patuloy na nalulumpo at ang krisis ay malayo pa sa pagkalutas. Higit pa'y pwestado sa interes at tuntungan ng imperyalistang US ang istabilidad ng Pilipinas-- ang tanging neokolonya nito sa Asya-Pasipiko, sa kanyang maniobra at paghadlang sa lumalakas na karibal na China. Nagtatamasa ng sariwang mandato ng nakaraang eleksyon ang Pamahalaang Obama at mahalaga ito sa pagpapatuloy estratehiyang Asia Pivot ng ng imperyalistang US o ang pagbibigay diin sa muling pagpapalakas ng kanyang posisyon sa Asia-Pasipiko. Pagtalas ng mga Kontradiksyon Panibagong Taon ng Imperyalistang Pandarambong binabantayan ngayon ay ang "fiscal cliff" - ang bangin ng krisis sa pananalapi ng gubyernong US. Magtatagpo, Enero 1, 2013, ang pag- i-expire ng 2011 Bush tax cuts, pagtatapos din ng 2% payroll tax deductions ni Obama at ang pagtatanggal na ng extended federal unemployment benefits; 2 M mamamayang Kano ang agad apektado nito. na Masugid Iniangkop na sa kasalukuyang pangangailangan ng imperyalistang US ang Mutual Defense Treaty. Ipinasa na sa senado ang pagpapatupad ng SOVFA sa pagitan ng Pilipinas at Australia, junior partner ng US sa Asya-Pasipiko. Tiyak na rin ang paggamit muli ng Subic Naval Base para sa sa pagbabase ng mga tropang Amerkano. Kapalit nito ang patuloy na ayudang militar na pinaglumaang kasangkapan at barkong pandigma mula sa US at mga kapanalig nito. at rekurso sa pagitan ng mga imperyalistang kapangyarihan. Tumatampok din ang paglaban imperyalistang ng mga mamamayan sa mga kapangyarihang lumilikha ng ligalig sa kanilang mga bayan. Nasa ang pagkakautang ng pamahalaang Obama, higit 100% ng GDP at binubuhay na lamang ng pangungutang ang gubyerong US. Nangangamba ang maraming ekonomista na hindi lamang currency war ang ibubunga ng solusyong quantitative easing ng US - o ang sistematikong pagbuhos ng salapi sa ekonomya sa pamamagitan ng pag-iimprenta nito-- malaki ang posibilidad ng bagong pagputok ng bula sa ekonomya (bubble burst) na nanganganib na magpabagsak ng malalaking bangko hindi lamang sa US na pusod ng kapitalismo kundi maging sa buong daigdig. $16.8T Higit na naging marahas ang nalilikhang kaligaligan ng krisis na ito sa buong daigdig. Digmang sibil ang naging anyo nito sa ilang estado sa Africa at Middle East. Kasabay ito ng digmang mapanakop ng imperyalistang US sa Libya at Afghanistan. Pina-iigting ng krisis sa ekonomya ang gitgitan ng mga bansa sa China Sea. Higit na nagiging agresibo ang China sa pag-angkin sa mga pulo sa karagatang ito - importanteng rutang pangkalakalan sa Pasipiko -- bunsod na rin ng tumatamlay na nitong ekonomya. Pinakawalan na rin ng India, Vietnam at Japan ang kanilang mga barkong pandigma upang bantayan ang kanilang claims sa karagatan. Sa Amerika at Europa, malupit ang reaksyon ng estado sa mga protestang inilulunsad ng mga unyon ng manggagawa at mga lokal na organisasyon ng mamamayan. Maramihang pagpatay naman ng mga pwersang panseguridad ng estado sa manggagawa at mamamayan ang nagpapadugo sa South Africa, Syria, Egypt. At sa kalakhang Europa, ang mga programa sa austerity measures ay nagbunga na ng ilang milyong mamamayang walang trabaho, mga kabataang hindi na makapag-aral at pagkaltas sa benipisyo at serbisyong panlipunan mula sa pamahalaan. Sa gitgitang ito, nalalantad ang kakapusan at pagkaatrasado ng kakayahang magtanggol ng Pilipinas sa kanyang inaangking parte sa isla't karagatan. Mga yaman at rekursong malayong pakinabangan ng mamamayang Pilipino dahil nakasanla na't nakakontrata ang mga ito upang dambungin ng malalaking korporasyong Amerkano at iba pang multinasyunal na monopolyo at lokal na malalaking kasapakat. Kaya makatuturan para kay PNoy na sa dulo ng isang maaksyong taon patungo sa kalagitnaan ng kanyang panunungkulan, "nagpakita sa ekonomya" at umaani ng papuri ang mga repormang itinulak ng kanyang administrasyon. Pinalakas nito ang pagtutulak ng gubyerno sa Public-Private Partnership para sa impraistruktura at serbisyong publiko. impact projects - Kasabay nito'y largado ang Pantawid Pamilyang Pilipino Program (PPPP) at Philhealth na sinusustentuhan ng dayuhang pautang upang magpatuloy. Nililikha nito ang istabilidad ng sistema at pumipigil sa pagputok ng ngitngit ng mamamayan laban dito. Inaasahang magaganap ang pandaigdig na krisis sa pagkain bunga ng pagbagsak ng ani, epekto ng nakaraang mga kalamidad sa labis nang napinsalang kalikasan ng daigdig. Nakasakay na't nakahandang samantalahin ang krisis na ito para pagtubuan sa ispekulasyon at manipulasyon sa presyo ng iilang pandaigdigang korporasyong nagmomonopolyo sa industriyang ito. Sa pamamagitan ng walang pangiming pagpapagamit sa imperyalistang US sa pagpapatibay nito ng kontrol at pandarambong sa Asya-Pasipiko at ng higit pang pagpapatindi ng neoliberalismo sa bansa, itinatakda ng pamahalaang PNoy ang guhit ng labanan sa pagitan ng reaksyunaryong sistemang kanyang kinakatawan at ng sambayanan. Mahigit isang bilyong tao sa daigdig ang biktima ng gutom at laging nagsasalat sa hapag kainan sa kasalukuyan. Sa kabilang banda, nakatipon sa mga dambuhalang kapitalista sa pinansya ang yaman at tubo na sa labis na laki ay hindi na makagalaw na sanhi ng krisis ng labis na kapital at kalakal at ng ibinunga nitong pagtigil o pagtumal ng produksyon at pagkalipol ng milyong hanapbuhay. Gayunman, likas sa sistemang panlipunan na bansa na ang bilasang datos sa ekonomya gaya ng naunang mga taon ay hindi makatatagos sa hapag kainan ng mamamayan. Magpapabundat lamang itong lalo sa dayuhang kapitalista at lokal na naghaharing mabibilang lamang sa daliri. Dapat nang malantad ang mga programang nagpapahigpit ng neokolonyal na katayuan ng Isulong ang masaklaw at lipunang Pilipino. sustenidong mga pakikibakang anti-imperyalista at demokratiko, palakasin ang kakayahang lumaban hanggang kamtin ang pambansang kasarinlan.K Tumatalim ang mga kontradiksyon sa Tumitindi ang agawan sa pamilihan Taong 2011, nagkamal ang pinakamalalaking 40 pamilya sa Pilipinas ng dambuhalang ganansya daigdig. Opisyal na Pahayagan ng Kilusan para sa Pambansang Demokrasya (Kilusan) National Office: # 22-A Domingo Guevarra St. Highway Hills, Mandaluyong City, Philippines 1501 Email: Website: Telefax: (632) 717 3262 Kilusan Editorial Board Fidel Fababier Atty Virgie Suarez L. Balgos-Delacruz Rodelio Faustino Melissa Gracia Lanuza Bogs Broquil Guest Writer: LutgardoParas Kontribyutor ng sulatin sa isyung ito Rene Bornilla, Kelvin Vistan Elmar "Ka Mar" de la Pena Lenin Salas, Jonathan Barroso delos Reyes, Danny Calderon Leni del Rosario, Elmer Aresgado Dibuho:Alex Navarro Uy Graphic Arts: Rolly de Jesus Lay-outing sa Adobe InDesign Rolly de Jesus, R. Faustino at pag-asiste ni L. Balgos-Delacruz Bukas ang Kilusan sa mga artikulo, balita, tula, sanaysay, kwento, artwork, komentaryo, puna, mungkahi atbp. Ipadala ang ambag na sulatin sa tanggapan ng KPD: # 22-A Domingo Guevarra St. Highway Hills, Mandaluyong City, Philippines 1501 o sa email: kpdpilipinas@ Aktibismong Pulitikal Malinaw ang pangkalahatang panawagan, na siya ring tema, ng katatapos na Ikaapat na Pambansang Kongreso ng Kilusan (Kilusan para sa Pambansang Demokrasya): pangmamamayan ay hindi pira- piraso o hiwa-hiwalay - kundi buuan; parang mga piraso ng palaisipang inilulugar natin sa wastong pwesto sa panlipunang balangkas ng mga ito. Magpunyagi sa pampulitika at pang-organisasyong konsolidasyon. Ilantad at Labanan ang Imperyalismo at Neoliberalismo! Magpunyagi sa pakikibaka para sa Pambansang Demokrasya! Angkop ang panawagan ng Kilusan sa kasalukuyang panahong ang imperyalismo - sa pangunguna ng imperyalistang US - ay patuloy na naggigiit ng dominansya nito sa mundo. Kalakip ay ang walang- humpay na pagpapatupad nito ng iskema ng neoliberalismo na nagpadausdos at nagpalugmok sa mundong kapitalista sa malubhang krisis mula pa 2008. At nagsadlak sa bilyun-bilyong mga manggagawa't mamamayan at mga bayan sa daigdig sa kahirapan at gutom kalakip ang kawalang-katiyakan sa kasalukuyan at sa hinaharap. Tuluy-tuloy ang pagtatalakay ng ating pahayagan hinggil sa kapitalismo/imperyalismo, mga kolonya at neokolonya ng mga ito, sa bawat isyu. Ilang ulit na rin nating tinalakay, at patuloy na tatalakayin, ang hinggil sa bagong estratehiya ng imperyalismong US (21st Century Defense o Asia Pivot) upang makabangon at makapagpatuloy sa dominasyon sa ekonomya at militar laluna na sa Asya-Pasipiko na kinaruruonan ng pangunahing karibal sa yaman at armas: China. Maging ang papel ng Pilipinas bilang neokolonya nito - laluna sa pangsoberanyang sigalot sa mga isla sa South China Sea (SCS) o West Philippine Sea (WPS) na may peligrong pumutok sa armadong tunggalian. Laging bahagi ang mga ito sa ating pagsusuri sa mga mayor na sulatin sa ating dyaryo. Mula sa imperyalismo at neoliberal na patakaran nito hanggang isyu ng mataas na presyo ng mga bilihin at krisis sa pagkain. Mula sa atrasadong ekonomya ng Pilipinas, murang presyo ng imperyalistang pandarambong sa ating mga likas-yaman o pambansang patrimonya, hanggang mga repormang pantawid-buhay at patuloy na pagtaas ng tantos ng gutom at malalaking kalamidad na nauuwi sa nakalulunos na mga trahedya laluna sa buhay ng ordinaryong mamamayan.. Mula sa largadong pagbubukas ng bayan sa dayuhang pamumuhunan hanggang sa patuloy na mababang pasahod, maramihang sesantehan at penomeno ng kontraktwalisasyon ng lakas-paggawa. Mula sa pagtaas ng presyo ng edukasyon, ng mga pangangailangang pangkalusugan, at iba pang serbisyong panlipunan, hanggang sa pagsasapribado ng mga ito upang pagtubuan. At marami pang iba. Sa dulo, lagi na ay ang pag- uugat sa lahat ng ating panlipunang suliranin sa salot ng imperyalismo at neoliberalismo na nakasaklot sa lipunang Pilipino sa mahabang panahon. Dahil sa patuloy na pagpapahinuhod ng neokolonyal na elitistang mga rehimeng pulitikal mula sa mga nauna hanggang sa kasalukuyan. Sa aktibismong pulitikal, susi ang lubos na pagkilala sa umiiral na sistemang panlipunan at paghaharing pampulitika sa sariling bayan, upang maipakilala rin nating lubos ang mga ito sa taumbayan. Hindi madali ito dahil nangangailangan ng puspusang pag-aaral. Magdiriin tayo sa malaking tungkuling hinihingi ng pangkalahatang panawagan ng Kilusan. Kailangang pinakaangkop ang ating pagtugon upang maging tunay na mabisa ang ating paggampan sa mga tungkulin ng pagmumulat, pagpapakilos at pag- oorganisa sa mga mamamayan. Ang aktibistang pulitikal ay suma-total ng iba't ibang aktibistang itinatakda ng partikular na isyung pangunahing iwinawagayway ng mga ito. Samakatuwid, ang aktibistang pulitikal ay total activist. Para sa tunay na panlipunang pagbabago. Hindi imposibleng maging Ang sagot natin sa panawagan: Aktibismong pulitikal. Nagsisimula ito sa wastong panlipunang balangkasan sa lahat ng isyung panlipunan at pangmamayan na ating pinakikitunguhan. Ang malapyudal at neokolonyal na sistemang panlipunan ang panlipunang balangkas ng ating mga pagsisiyasat at pagsusuri. Walang nangyayari sa lipunang Pilipino na hindi pasok sa balangkas na ito. ganap na aktibistang pulitikal sa ating Kilusan. May pahayagan tayo na sa bawat isyu ay nagkukongkreto ng pagsusuri sa kongkretong mga pangyayari at kalagayan sa mundo at sa ating bayan. At ang ating Kilusan (Kilusan para sa Pambansang Demokrasya) na maglalabas ng praymer hinggil sa imperyalismo at neoliberalismo para sa ating kampanya sa edukasyon kaugnay ng ating napapanahong panawagan. Sama-aralan na tayo! K Sa gayon, ang lahat ng ating mga pagsusuri sa bawat isyung panlipunan at 7 Nailunsad nang matagumpay ng Kilusan (Kilusan para sa Pambansang Demokrasya) ang Ikaapat na Pambansang Kongreso Nobyembre 28-30 sa Lungsod ng Baguio sa temang: Magpunyagi sa pampulitika at pang-organisasyong konsolidasyon! Ilantad at Tutulan ang Imperyalismo at Neoliberalismo! Magpunyagi sa Pakikibaka para sa Pambansang Demokrasya! at Teatro Linnaaw ng Martsa ng Kilusan, Sinundan ito ng ilan pang bilang ng awit at dula ng nabanggit na mga pangkulturang grupo ng mga artista, at pagkaraan ay sinaludar at ipinakilala ni Chester Amparo, ang Pangkalahatang Kalihim, ang mga delegado, obserber at iba pang mga kalahok. Binuksan ni Jose Eleuterio "Pete" Pinlac, Tangapangulo ng Kilusan, ang Ikaapat na Pambansang Kongreso 10:30 n.u. Pinagpasyahan ng dating Pambansang Konseho ang tema sa katiyakang ang mga patakaran ng kasalukuyang gubyerno sa Pilipinas, habang nagagawang paunlarin ang pamamahala at ang kalagayan sa pananalapi ng bayan, ay pangunahing nagsisilbi pa rin sa interes ng mga dayuhang monopolyo kapitalista. Nangangapit pa rin sa iba't ibang kaparaanan ang administrasyong Pinagtibay ng Kongreso ang adyenda ng Kongreso at ang mga Tala ng Ikatlong Pambansang Kongreso. Tinalakay ni Pinlac ang pandaigdigan at pambansang kalagayan at ang mga hamong inihahain nito sa kilusan ng mga mamamayan. Binasa naman ni Amparo ang Ulat hinggil sa apat-na-taong mga Gawain ng Kilusan, Kabilang Kilusan COMMUNIQUE Ika-4 na Pambansang Kongreso ng Kilusan para sa Pambansang Demokrasya Nobyembre 28-30, 2012 Baguio City Ang mga bagong halal na National Council ng Kilusan (KPD) habang nanunumpa sa kanilang tungkulin sa harap ng ika-4 na Pambansang Kongreso ng organisasyon, Nobyembre 30, 2012. Aquino sa neoliberalismo sa kabila ng malinaw (glaring) at kagulat- gulat (appalling) na reyalidad ng krisis na pinagsadlakan nito sa mundong kapitalista na sumambulat nuong 2008, na hindi pa nariremedyuhan at lumalalim pa. sa mga tampok dito ay ang mga ss: 1. Ang bilang ng mga rehiyong nakilusan ay nadagdagan, mula sa walo (8) ay naging 10. Ang bilang mga siyudad at bayan ay signipikanteng dumami rin. Isandaan at labingsiyam (119) na delegado ang dumalo sa Kongreso. Nagmula ang mga delegado mula sa limang (5) rehiyon ng Luzon, Central Visayas, at dalawang rehiyon (2) ng Mindanao. Kinakatawan nila ang sumusunod na mga sektor: manggagawa, maralitang lungsod, magsasaka, kababaihan, kabataan, mga artista at guro. Ilang abugado at pari ang kabilang din sa mga delegado. 2. Lumaki rin ang bilang ng kasapian ng ating mga pangmasang organisasyon nang 60%. Lahat ng mga erya ay nakapag-ambag sa paglaki subalit ang pinakasignipikante sa mga ito ay ang National Capital Region (NCR) na may mga bagong-bukas na mga erya sa pamamagitan ng mga pagsisikap sa pormasyong pangteritoryo; Nagmartsa ang mga delegado mula sa bakuran ng pinagdausan ng Kongreso papasok sa bulwagan para sa mga sesyon sa saliw ng pag-awit ng mga myembro ng Teatrong Bayan, Galo Tepangan 3. Ang ilan sa mga area formations at organisasyong sektoral ay nakapagbukas ng mga bagong Sundan sa Pahina 21
8 Pananaw at Paninindigan Pamamayagpag pulitikal na dinastiya ng mga family-enterprise opinion inquirer net Ilang buwan na lamang ay eleksyong 2013 na. Kasado na sa labanan sa kapangyarihan ang mga pulitiko sa paraang naaayon sa mga proseso ng "elitistang demokrasya" na itinadhana ng Konstitusyong 1987. Ngunit ang pagbabawal o paghihigpit ng Konstitusyon sa mga dinastiyang pulitikal ay hindi kailanman naipatupad. ang Mula diktadurang at pagtibayin ang Konstitusyon ang saka paggigiit at maniobra ng mga pampulitikang dinastiya. nang ibagsak Marcos lalong tumitindi Pamilyahan o angkanan ang hanayan ng labanan. Walang kupas ang dating mga pangalan sa pulitika, kung may nabago man sa kanila ay sa edad at mukha lamang. Sabay-sabay na kandidato sa iba't-ibang posisyon ang mga myembro ng pamilya/angkan. Mag-aama, mag-iina, magkakapatid, magpipinsan; magkakamag-anak sa dugo at sa batas hanggang sa mga kumpadre at kumadre. kandidato sa bise- at gubernador o pagka-alkalde at bise- alkalde. Magkakapatid, mag-aama, mag-iina sa konggreso at senado. Walang-patawad, ang ilan sa mga anak o pamangkin ay tumatakbo sa pagkabokal at pagkakonsehal. Kinukopo pati Sangguniang Kabataan (SK). Mag-inang pagka-gubernador sa kapangyarihan ng mga kilalang pamilya/angkan. Mga Binay, Estrada, Angara, Arroyo, Cayetano, Marcos, Revilla, Villar, Aquino, atbp. Mag- iinang Pineda at Hizon sa Pampanga; Lazatin-Nepomuceno sa Angeles City; mga Albano at Dy sa Isabela; mga Singson sa Ilocos Sur; pamilya Ortega sa La Union; Fuentebella at Villafuerte sa Camarines Sur; Garcia at Durano sa Cebu; Osmena at Rama sa Cebu City; pamilya Tupas sa Iloilo; Duterte at Nograles sa Davao City at iba pang mga pamilya sa iba't-ibang probinsya, bayan at syudad. Tumitindi ang laro Pyudal na Patronaheng Pulitika Sa sistemang pampulitika at panlipunan ng Pilipinas Ni Lutgardo Paras sa kasalukuyang nakaupong mga opisyal. Mayruong ang kalaban ng nakaupo ay "walang laban" - tatakbo lang para palabasing "may kalaban ang kasalukuyang nasa kapangyarihan". Sa darating na eleksyon sa 2013 ay walang kalaban sina gubernador Alvarado at bise- gubernador Fernando ng Bulacan. Gayundin sina mayor Bistek Bautista at vice mayor Joy Belmonte ng Quezon City. na nasamantala ng mga dinastiyang pulitikal ang sistema ng party list na inumpisahan nuong 1998 para sa magkaruon ng karagdagang posisyon sa kapangyarihan. Sinalaula ang party list palayo sa layunin nitong magkaruon ng mga kinatawan sa Kongreso ang mga sektor ng mamamayan. Kung anu-ano na ang party list na itinayo ng mga patron ng mga dinastiyang pulitikal. Samantala, mabilis Isa pang paraan ay ang pagtatayo ng mga lokal na partidong isang elektoral na dominado ng pamilya/angkan. Halimbawa ang PROMDI na itinatag ng mga Osmena sa Cebu; BALANE (Bagong Lakas ng Nueva Ecija) ng mga Joson; at kamakailan lang, ang SZP (Sulong Zambales Party) ng mga Ebdane. Anyo at esensya ng pyudal na patronaheng pulitika Dinastikong ng paghahari mga ang pamilya/angkan anyo at esensya ng pyudal (feudal na patronaheng pulitika patronage Pilipinas. Relasyon sa kapangyarihan ito na nakabatay sa pribado at personal na mga interes sa pagitan ng may monopolyo sa kapangyarihan (sa pulitika at kabuhayan), sa isang panig, at ng salat sa o walang kabuhayan at kapangyarihan, sa kabilang panig. politics) sa Relasyon ito ng pagsasandigan sa pagitan ng malaki at maliit na mga personal at pribadong interes. At pinagtitibay sa halos bulag na katapatan ng maliit sa malaki, sa isang banda, at ng pangangalaga ng malaki Lalong tampok ang paghahari ng mga dinastiya sa Mindanao. Mga Ampatuan sa Maguindanao; Mangudadato sa Sultan Kudarat at Maguindanao. Mga Jalosjos ng Zamboanga del Norte; Ceriles at Amatong sa Zamboanga del Sur; Zubiri sa Bukidnon at iba pang kilalang pamilya sa iba't-ibang probinsya. sistemang pulitikal sa bansa ang dinastiya o tuluy-tuloy na paghahari ng mga pamilya o angkan sa lokal na antas - probinsya, syudad, bayan at pati sa barangay. Ang mga tumatangan sa kapangyarihan ay mula sa mga pamilya/angkan na kilala sa pag-aaring lupain at/o iba't-ibang negosyo. Kabilang ang ilegal na negosyo gaya ng jueteng at smuggling. Ang tangan ng ilan sa kapangyarihan ay mula pa sa nuno ng angkan, ilang dekada na ang nakakaraan. Tampok na katangian ng Aabot sa 90% ng mga probinsya ay kinakikitaan ng paghahari ng mga pulitikal na dinastiya, ayon mismo sa Comelec at sa independienteng survey ng ilang social media. Umiiral ang paghahari ng mga pulitikal na dinastiya sa lahat ng 80 probinsya sa bansa, -- batay naman sa pag-aaral na ginawa ni Roland Simbulan (2007). libre Maging mga syudad ay hindi sa paghahari ng mga dinastikong pamilya. Pinakatampok ang 25 taon nang paghahari ng mga Binay sa mayamang syudad ng Makati. Naglipat-lipat ang paghahari sa Quezon City sa mga pamilyang Amoranto at Mathay bago napunta sa Belmonte. Ang Malabon ay kaharian ng mga Oreta. Nauna ang mga Raymundo sa syudad ng Pasig at sinundan ng mga Eusebio. Ang paghahari sa Mandaluyong ay pinaghahalinhinan ng mga Abalos at Gonzales. Ang Davao City ay balwarte ng mga Duterte. Nakakapagpatuloy ang mga dinastiya hanggang nasusustine ang interes sa pulitika ng mga nakababatang myembro ng pamilya/angkan. Ang mga kabataan ay sinasanay at hinuhubog na sa Sangguniang Kabataan. Walang-saysay ang mga partidong pulitikal Ang nakataya sa labanan ay pribado at interes. May nakatindig ang pampulitika, pagpapasya dito'y ayon sa interes ng mga pamilya/ angkan. Nangyayaring ang iba't-ibang partido ay bumubuo ng koalisyon o alyansa sa pambansang antas ngunit magkakalaban sa lokal na antas. Halimbawa, ang koalisyon ng Liberal Party- Nacionalista Party-Nationalist People's Coalition (LP- NP-NPC) at ang samahang PDP-Partido ng Masang Pilipino (PMP) at ilan mula sa NPC at sa dating KAMPI na bumubuo sa koalisyong UNA ay hindi totoo pagdating sa mga probinsya at bayan. pampamilyang mang partidong Kitang-kita ito sa kaso ng Cavite na pinaghaharian ng nagsasabayang dinastiya ng mga Remulla (NP) at mga Revilla (dating KAMPI) at ng pamilyang Malicsi (LP) na dating kaalyado ng mga Revilla. Sa kasalukuyang labanan sa pagkagubernador at bise-gubernador, hindi titindig ang koalisyong LP-NP-NPC sa Cavite. Tambalang Remulla (NP)-Jolo Revilla, anak ni Sen. Bong Revilla, laban sa tambalang Malicsi (LP)─Ronald Lacson, anak ni Sen. Ping Lacson. May ilang probinsya, munisipalidad na walang handang syudad at lumaban sa maliit sa kabilang banda. Ginagamit ang kapangyarihan sa yaman at posisyon ng awtoridad ng mga patron upang lalong magkamal ng yaman na ginagamit din sa "pag-aalaga" ng paparaming tauhan na kabilang sa tinatawag na constituents. Sa kabilang banda, inaasahang magpakita ng katapatan sa patron ang mga "alaga" sa pagboto at pagsuporta sa mga "programa" at "proyekto" ng patron. Binubuo ang mga "tauhan" o constituents ng mga pamilya/ angkan na ang mga pinuno ay tumatayong ward leader para sa patron. Bagaman tunggalian o kumpetisyon sa kapangyarihan ang nangingibabaw na katangian ng relasyon sa pagitan ng mga pulitikong patron, nagkakaruon din ng pansamatalang alyansa sa hanay ng mga patron. Ang pangangailangan sa pansamantalang alyansa o tulungan ay ayon sa ilang tiyak na kondisyon at pangangailangan sa isa't-isa. Lakas sa yaman, tauhan at armas ang mapagpasya sa alyansang ito. Nabubuo ang alyansa sa mga sitwasyong may malakas na kalaban at makabubuti sa dalawa o tatlong patron na magkasundo't magtulungan kaysa pareho silang bumagsak at malaos. Mayruon ding kumpetisyon o ribalan sa hanay ng mga "tauhan" para sa mga "grasya" mula sa patron. Ngunit tinitiyak ng patron na nasusuheto ito lalo sa panahong palapit na ang eleksyon. Gayunma'y maaaring kamatayan ang kahinatnan ng pagsusuheto kung ang nakataya ay usapin ng katapatan sa patron. Sundan sa pahina 22 BALITANG PAMBANSA Hagupit ng Superbagyong Pablo Hampas sa Kalabaw, Sa Kabayo ang Latay Ni L. Balgos Delacruz isang Parang dinaanan ng malaki't malakas na tsunami: Halos wala ni isang bahay na iniwang buo at nakatindig, gayundin ang mga puno. Tuklap ang mga bubong at dinding maging ng mga eskwelahan at simbahan, pati mansyon ng gubernador. Nagkalat ang nabuwal na mga puno at mga troso. Sa ilalim ng mga ito ay nalunod, natabunan tubig-baha't ng magkakahalong putik, gumuhong lupa ang maraming biktima ng superbagyong Pablo. Napakahirap ng operasyon sa rescue o pagliligtas. Wasak ang lahat halos ng mga tulay. Barado sa mga puno, malalaking bato at guho ang mga daan. Napakahirap ang paghahatid ng relief goods sa mga biktima, ang pagdadala sa mga sugatan sa pinakamalapit na ospital. Nakalulunos ang dalamhati ng maraming naulila; maraming pamilya ang namatayan ng hindi lang isa kundi ilan. May ilang pamilyang ni isa'y walang nabuhay. Mahirap ang pagkilala sa mga bangkay - dahil namamaga sa pagkalunod, o nababalot ng putik ang mga labi. Walang paglagakan sa mga patay. Inihihilera lang ang mga ito sa isang nangangamoy, tabi nilalangaw. - Malaking peligro sa kalusugan ng mga nabuhay - tulad sa bagyong Sendong ng nakaraang taon (Disyembre din) sa Cagayan de Oro at sa Iligan. Sa isang lugar pa lang ito - sa Compostela Valley - na ang dating ilog sa ibaba ng bundok ay biglang lumikwad at nag-iba ng agos at ang rumagasang patagos sa mismong mga lugar ng kabahayan. na pangunahing ang Cagayan de Oro at Iligan ang napuruhan.Nagdeklara si PNoy ng state of national calamity (Proclamation No. 522). linggo nang nakalabas si Pablo ng PAR (Philippine area of responsibility) ay hindi pa rin mapirme ang datos sa malaking pinsalang iniwan nito: Ang bilang ng mga namatay - mula sa wala pang 10 sa unang pahayag ni Benito Santos ng National Disaster Response and Rehabilitation Management Commission (NDRRMC) ay mabilis ang lundag sa pagtaas (lalo na nang ireport na ng Associated Press (AP) na kasabay ng mga bahay na tinangay ng guho at flashflood sa Andap, Compostela Valley, ay ang barracks na ang kargang sundalo ay isang kompanya - may tatlong platun na tig-33 ang myembro: 100, 200...500, 600,,, 800...900...1000... Mahigit isang Umabot na sa 1050 ang kumpirmadong patay sa pinakahuling tala; mahigit 2500 ang nasugatan, at lagpas 600 ang hindi pa natatagpuan. Inaasahang lalaki pa ang mga bilang. Mahigit 7M katao ang apektado na binubuo ng ilandaang libong pamilya. Hindi bababa sa 50,000 ang nasa mga evacuation center. pagsasaka o pakikisaka sa mga asendero at mga plantasyon ng mga pang-eksport. isang-kahig-isang-tuka. buhay- At, at-kamatayang sa pagkabuhay: produktong para-paraan peligrosong sa pagmimina, malakihan man o sa maliitan; o sa carabao logging -- ilegal, ilalim ng maliitang pagtotroso sa loggers gaya sa malalaking Iligan na ang mga carabao loggers ang tagasuplay ng nakaw na mga troso sa VicMar Development Corp,, isang malaking kompanya sa troso at plywood na nakabase sa Makati. Tulad illegal malawakang pandarambong ng mga dayuhang multinasyunal korporasyong sa pambansang likas-yaman na malubhang nagwawasak sa kalikasan at kapaligiran na nagiging sanhi ng malalaking kalamidad at trahedya sa buhay ng mga taumbayan at sa pambansang ekonomya. At ang Sa panahon ng mga kalamidad pandaigdigang at krisis sa pagkain, nabubunyag ang kakapusan ng programa ng gubyerno para sa seguridad sa pagkain. Sa unang balsada pa lang ng Food Staples Sufficiency Program (FSSP), binulilyaso na ito ng mahabang ulang-habagat na sumira ng maraming palayan at gulayan, manukan at babuyan, sa iba't ibang lugar, laluna sa Laguna sa Timog Katagalugan. At ngayon naman, ang ng hagupit superbagyong Pablo na ang pinsala, kung makwenta na ang kabuuan ay baka umabot pa ng P40B. Paano na ang FSSP ni PNoy? nakaambang Ilang araw pa'y aagaw sa Compostela ang grabeng pinsala at miserableng kondisyon naman sa Davao Oriental. Dahil sa kakapusan ng pagkain, nilusob ng mga residente ang isang bodega ng bigas sa Cateel at sinimot ang lahat ng laman. Hindi lang; sa isang pila para sa relief goods nagpatayan pa ang dalawang nagkasiksikan sa pila. Kailangan daw malaman kung bakit nangyari ito, pahayag agad ni PNoy nang bumuti-buti na ang panahon at makalipad at makabisita sa Davao Oriental; aalamin daw ng gubyerno ang mga dahilan upang maiwasan ang ganito. ng ebidensya: Kasama ng pagguho ng bundok at ragasa ng tubig pababa ang mga trosong tumabon sa mga biktima. Liban sa kalbo na ang malaking bahagi ng kabundukan, marami pang malalaking butas (tunnel) sa ilalim nito. Lansakang Pagtotroso ay pagmimina. Napatibayan na ito sa Cagayan de Oro at Iligan sa bagyong Sendong. Ilang kalamidad at malaking trahedya pa ba ang kailangan? Napakakongkreto saklaw ng pinsala: Pitong rehiyon sa Mindanao at sa Visayas - kabilang ang Compostela Valley, Davao Oriental at Davao del Norte sa Region 11; Surigao del Sur sa Caraga Region; Lanao del Norte, Misamis Oriental at Cagayan de Oro sa Region 10; Siquijor sa Region 7; at, Palawan sa Region 4. Mas malawak kaysa sinaklaw ng bagyong Sendong Malawak ang Pilipino Star Ngayon Tatlumpu't apat na bilyong piso - P34B - ang kabuuang halaga ng pinsala sa ari-arian at kabuhayan ng mga tao sa lugar na sinalanta ni Pablo (latest update ng NDRRMC; GMA News, Dis. 21): P11.23B nito ay sa agrikultura na ang P7.4B ay sa plantasyon ng saging. Mas malaki pa raw ang halaga ng pinsala, P12B, ayon kay Stephen Antig, executive director ng Pilipino Banana Growers and Exporters Association. May pasilip sa Cateel kung paanong ang gutom ay mangyyaring lumikha ng tulad ng pagsamsam sa mga sako ng bigas sa isang bodega o ang dalawang nagpatayan dahil nagkasiksikan sa pila. ligalig - raw P8B para sa mga biktima ni Pablo. At si PNoy ay karakang namudmod ng tig-P10,000 bawat pamilya sa Cateel, Davao Oriental bilang panimulang halaga sa pagbangon. Parang bonus na PPPP (Pantawid Pamilyang Pilipino Program)? Sa libing pa lang ng mga namatay, gamot sa mga nagkakasakit (300 na ang may diarrhea at tatlo na rito ang namamatay, ayon sa isang balita sa GMA News), bubong man lang na masisilungan, at pagkain, siguradong di-sasapat ang halaga. May handa na Nawasak ang 18% ng plantasyon ng saging sa Mindanao at dagok ito sa ekonomya ng buong bayan. Ang Pilipinas ang ikatlong pinakamalaking ng saging sa mundo at suplayer nito sa tatlong internasyunal na mga brands: Dole, Chiquita at Del Monte. Anong pagkakaiba sa pinsala sa ating mga saging ang halaga), pati na papaya, sa kwarentenas ng China nang makipagkasira ang gubyernong PNoy kahit sa mabungang kalakalan sa karibal ng US (umabot ng $10B sa unang kwarto ng 2011) dahil sa sigalot sa mga isla sa South China Sea (SCS)/West Philippine Sea (WPS) na pinapaypayan ng Amerika? prodyuser (bilyun-bilyong piso Matindi talaga ang haplit sa kalabaw (sumasagisag sa atrasadong klase ng buhay ng nakararaming taumbayan; sa panahon ng maunlad na siyensya at teknolohiya, nakatali pa rin sa buntot ng kalabaw!). Pero sana naman, ang mga latay ay sa kabayo (sa nagpapalit-palitang mga kabayo) sa kural ng elitistang paghahari sa lipunan. Narararamdaman pa ba nila? O sila - kabilang na si PNoy - ay manhid nang talaga ang mga ito sa tunay na kondisyon ng bayan at ng sambayanan? K Magkano na ang pinsala kung idaragdag ang mga niyugan, palayan at iba pang taniman?. at trahedya - nalalantad ang kahinaan ng klase ng pamumuhay at kabuhayan ng maraming Pilipino: Mga bahay sa mahihinang materyales. Atrasadong bawat Sa kalamidad 9 NEWSBRIEFS Pilantik Sa Ilang Nagbabagang Balita Sa Pagitan ng Impyerno At Kawalan ng Pork Barrel Alin ba ang mas mabigat na parusa - ang mahulog sa impyerno o mawalan ng pork barrel? Aprubado na ang RH Bill ng bicameral conference ng Kongreso at Senado; ligtas na sabihing nasagot na ang tanong ng nakararaming Kongresman at Senador. Ang impyerno ay banta ng mga anti - Enrile, Sotto, et al - at ng mga kapanalig nilang Simbahang Katoliko na kinakatawan ng nakakaraming arsobispo at obispo ng CBCP sa mga pro. Ang pag-ipit sa pork barrel, diumano, ay pananakot naman ng Malakanyang sa mga anti. Anuman; bumilis ang proseso pagkaraang sertipikahan ni PNoy na urgent ang kontrobersyal na panukalang-batas (14 na taon na itong pinagtatalunan). Aprubado na nga ang RH Bill sa malaking kabiguan ng Simbahang Katoliko na sa obserbasyon ng marami'y malaki nang talaga ang pagkupas ng impluwensya sa nakararaming mamamayan. Pero tama ang obserbasyon ng kolumnistang si Conrad de Quiros ng Philippine Daily Inquirer: Mas usapin ito ng mga magulang sa kanilang mga anak, ito ang pinakapundasyon ng kanyang tindig kampi sa RH Bill. Masakit sa mga magulang na makitang nagugutom ang kanilang mga anak. Lalo poang masakit na makitang nagkakalunod lamang sila sa baha kapag dumarating ang mga delubyong tulad ng Ondoy, Sendong, at maging ng walang-humpay na ulang-Habagat. Kaaalis lang ng superbagyong si Pablo - at maraming iniwang bangkay ito sa dinaanang mga lugar sa Minadanao at sa Visayas. Marami na namang mga bata ang namatay. Sa mga nakaligtas ay maraming naulila sa mga magulang. Paano na ang kanilang mga buhay? K Sino ang Banal? Kasisimula ng Simbanggabi nang lagdaan ni PNoy ang Sin Tax Bill - ang batas na magtataas ng buwis sa alak at sigarilyo. Ito diumano ang kanyang regalo sa mamamayang Pilipino. Kikita ito sa unang taon pa lamang ng pagpapatupad ng halos P40B. Gagawin daw itong panustos sa mga programang pangkalusugan. Imadyinin ang Presidente ng Pilipinas - na isang heavy smoker - tulad ng paglalarawan as kanya ng cartoonist na si Jess Abrera sa kanyang comics strip nitong A. Lipin bilang Pinoy na santo sa barongtagalog na ang korona sa ibabaw ng ulo'y bilog na usok ng sigarilyo. Hindi nakaporma ang susog- probisyon ni Senate Pres. Juan Ponce Enrile sa Sin Tax Bill na ang mga dayuhang nagmamanupaktura at tagapagtinda ng sigarilyo ay bumili ng 15% (dating 20% sa orihinal) mga dahon ng tabako sa mga manananim na Pilipino. Veto ang isinalubong ditto ni PNoy. Wala sa bokabularyo niya ang proteksyunismo. 'Di ba nga - Kapit-tuko ang bagong presidente ng Pilipinas sa neoliberal na mga patakaran ng monopolyo-kapitalismo/ imperyalismo?K Sundan sa Pahina 23
10 BALITANG INTERNASYUNAL Welga Ng 2M Manggagawa Sa Indonesia Laban sa Kontraktwalisasyon Ni Rodelio Faustino Inilunsad ng mahigit manggagawang 2.8M isang Indones pambansang araw welga, Okubre 3, 2012. ang upang pagtataas ng sahod at ipawalang-bisa ang batas sa sa pagpapakontrata paggawa. Hinihiling din nilang ibigay na sa 2014 ang programang pangkalalusugan para sa manggagawa sa halip na sa 2019 gaya ng ipinangako ng pamahalaan. ang na hilingin Martsa-rali ng Indonesian work- ers sa Jakarta. Libu-libong factory workers ang lumabas ng lansangan upang iprotesta ang pagpapairal ng outsourcing at mababang sahod sa mangga- gawa. AP Akatiga/Indonesian Metal Workers Union, 2010). Sampung taon matapos Sinaklaw ng welga ang 80 industrial estates at 700 pabrika sa buong Indonesia. "Gusto naming ibasura ng gubyerno ang batas sa taunang pangungontrata sa paggawa na mababa ang pasahod at walang benipisyo," pahayag ni Yoris Raweyai, chairman ng Confederation of Indonesian Workers' Union, isa sa mga namuno sa welga. Outsourcing ang tawag sa sistemang ito ng kontraktwalisasyon sa paggawa sa Indonesia. Nauna dito, idineklara ng Constitutional Court ng Indonesia na labag sa saligangbatas at sa karapatan ng mga manggagawa ang ganitong iskema ng pagi-empleyo. Samantala'y sinasakyan ang isyung ito ng mga lider ng oposisyon na unti-unti nang nagpupundar ng mga puntos para sa halalan sa 2014. Panig sa manggagawa ang Indonesian Democrat Party of Struggle ni dating President Megawati Sukarnoputri pati na ang presidential contender na dating heneral ni Suharto na si Prabowo Subianto. na ipatupad kontraktwalisasyon, 73% na ng mga kompanya sa Indonesia ang nagpapatupad ng kontraktwalisasyon o outsourcing. (Division Research of Lembaga Pendidikan dan Pembinaan Manajeme;(2008) Tinukoy din na ang mga industriyang gaya ng pagbabangko, papel, education services, rubber & plastic processing, at industriya sa food & beverage ay 100% nang gumagamit ng kontraktwal na paggawa. Nasa iba't-ibang antas naman mula 80-50% ang iba pang mga industriya. Kinakailangang sangkap sa pagpapatupad ng neoliberalismo ang "pagpapalaya" ng labor market sa mga batas at regulasyon ng pagtatakda ng sahod, tenure sa trabaho at maging sa pagkakaorganisa sa mga unyon. Mahigit 16M o nasa 40% ng itinuturing na pormal na sektor sa paggawa (41M) sa Indonesia ang outsourced contract workers. Karaniwan sa kanila ay hindi kasapi ng unyon gaya ng mga regular na manggagawa. Umaabot sa 116M ang kabuuang labor force ng bansa, kabilang ang mga magsasaka at mga entrepreneurs na itinuturing namang mga impormal na sektor ng paggawa. Nagpakita sa karanasan ng mangaggawang Indones na sa halip na ikabuti ng paggawa at kanilang pamumuhay ang kontraktwalisasyon, higit pa itong nagpalala sa kanilang dahop na kalagayan at nagbunga ng ibayo pa nilang pagkaapi sa kamay ng malalaking kapitalistang lokal at dayuhan. Malaganap na protesta laban sa kontraktwalisasyon at mababang sahod Nauwi sa pagwasak ng ilang outposts ng pulis sa isang industrial zone sa Batam ang protesta ng 5,000 manggagawa para sa pagtataas ng kanilang sahod, Disyembre ng nakaraang taon (2011). Libu- libong manggagawa naman ang nag-blockade ng lansangan patungo sa may 3,000 pabrika sa Bekasi, West Java nitong Enero (2012). Kasama ang mga estudyante, ilampung libong manggagawa ang dalawang linggong namahayag sa mga lansangan ng Indonesia upang tutulan ang pagtataas ng presyo ng langis, Marso 2012. Nanghostage naman ang mga manggagawa sa planta ng JST - kompanyang Hapones, sa Bekasi para lamang idiin ang hiling na gawing permanente ang 500 manggagawang kontraktwal. Galit ang mga manggagawa sa napakababang sahod. Karaniwang $113 ang buwanang sahod ng manggagawang Indones, pangatlo sa pinakamababa sa Asean na ang pinakamababa ay ang Cambodia at pangalawa ang Vietnam. Nasa 8M ang walang hanapbuhay na kagyat ang epekto sa kumpetisyon sa trabaho at sahod ng manggagawang Indones. Wala pang komitment sa paglutas sa kahilingan ng manggagawa ang pamahalaan ni Susilo Bambang Yudhoyono, ang retired Army general na naging Presidente ng Indonesia mula 2004. Naaalala pa ng marami na sa panahon ng pamumuno ni Megawati (2001-2004), tinangka niyang tanggalin ang subsidyo ng gubyerno sa langis na nagbunga ng agarang pagtaas ng presyo nito na naobliga siyang iatras bunga ng malawak na protesta ng mamamayan. "Malayang labor market": neoliberalismo sa paggawa Ipinwersa ng IMF-World Bank at ng International Labor Organization na ipatupad sa Indonesia ang fixed-term contracts of employment at outsourcing bilang patakaran ng pagpapatupad ng pleksibilidad ng pamilihan sa paggawa o kontraktwalisasyon. Kondisyon ito na kailangang gawin ng Indonesia para makatanggap ng pautang na pantapal sa krisis na nagluwal ng 1997 Asian economic crisis. Tinukoy itong isa sa mga susing hakbang upang "paunlarin ang klima sa pamumuhunan" na hinihingi ng IMF. Mula dito, iniangkop ng pamahalaan ang mga patakaran at batas na umaalinsunod dito (Executive Summary Contractual Employment and Labor Outsourcing Practices in the Metal Industry in Indonesia: Makatwiran ang pambansang welgang inilunsad ng mga manggagawang Indones para ipaglaban ang pagtataas ng sahod at ipawalangbisa ang batas sa outsourcing. Kailangan lamang tiyakin laluna ng mga progresibong seksyon ng manggagawa na hindi lamang ito ehersisyo ng pagpapasingaw ng kanilang ngitngit laban sa batas. Dapat itong maging behikulo sa higit na pagpapanday ng kilusang nakadugtong sa malawak pang seksyon ng mamamayan na uuga at magpapahina sa sistemang kumakandili sa iskema ng kontraktwalisasyon at sa mga kapangyarihang nasa likod ng pagpapairal ng mga ito.K Paanyaya: Dahil sa malaganap na mungkahi mula sa mga kasapi ng Kilusan at mga kaibigan, ang atin pong pahayagan ay ilalabas na sa anyo ng magasin sa susunod na taon (2013). Maliban sa mga orihinal na seksyong nilala- man nito sa bawat isyu, magbubukas ang ating pahayagan ng seksyon para sa pagla - lathala ng mga pahayag mula sa mga organ- isasyong kasapi hanggang sa lokal na antas. Inaasahan namin ang lubos at patuloy na pagsuporta ninyo sa Kilusan. Kilusan Editorial Board SINING AT KULTURA Maaga kong binaybay ang kahabaan ng Avenida nang umagang iyon, Hulyo 07, 2012, patungo sa isang ospital ng gubyerno sa kalye San Lazaro. Tugon ito sa hininging tulong ng isang lider na itinakbo ang anak duon dahil sa ilang araw nang pananakit ng tiyan. Inabutan ko duon ang ina na kalalabas lang ng emergency room, pumalit sa kanya ang ama na nasa loob na at umaalalay sa anak. "Ano na...?" bati kong tanong sa ina, habang sinisilip sa bintana ang bata na animo'y nilukot na banig na nakayuko, magkasalikop ang mga kamay na nakahawak sa may puson, dahil marahil sa nararamdamang sakit. "Appendicitis daw, pumutok na!" ang nababahalang tugon nito. "Ano ang sabi ng duktor?" muli kong tanong. gustong sabihin para sa pagmumulat, ngunit sa huli'y isinaalang-alang ko ang sakit na kasalukuyang dinaranas ng mga pasyente sa loob. Hindi iyon panahon para dagdagan ang kanilang paghihirap. Ang tutuo'y hindi lang sa ospital na iyon nangyayari ang ganuong kaganapan. Normal ang ganuong tanawin sa mga pampublikong pagamutan. Regular na eksena ang mahabang pila, mabagal na serbisyo at kakulangan ng mga medical personnel, walang libreng gamot at kung may pambili ka man ay wala ang mga ito sa parmasya ng ospital kung saan mas mura sana ang presyo, na sinasamantala ng mga naghanay na pribadong botika sa labas. Ang nakakalunos na solusyon dito ng kasalukuyang rehimen ay pribatisasyon. Prayoridad sa adyenda ng pamahalaang Aquino ang pagsusulong ng PPP o ang Public Private Partnership. Layon nitong isapribado ang lahat na institusyong may kinalaman sa serbisyo publiko tulad ng mga ospital, eskwelahan, enerhiya, tubig, pagkain at iba pa. "Kailangan daw agad ma-operahan, kaya lang nakapila pa kami dahil marami daw nauna sa amin." Muli kong sinilip ang bata mula sa labas ng bintana at nuon ko lang nabigyang pansin ang ibang At kapag pribado na at wala na sa kontrol ng gubyerno ang pamamahala, asahan ang pagtaas ng presyo ng mga bayarin kaugnay dito. Suma-total, higit na pagdarahop ni Juan dela Cruz at ibayo pang pagkamal ng yaman ng mga korporasyong ISANG MAGHAPON SA PAMPUBLIKONG OSPITAL Ni Rene Bornilla pasyenteng mga nakaupo sa isang pilang patungo sa dulo ng silid na kung saan may tatlong nakasuot- puting tauhan ng ospital. Nabahala ako dahil alam kong seryoso ang lagay ng bata. Pumutok din kasi ang appendicitis ko nuon at muntik ko na itong ikamatay. 'Di ko na ibinahagi sa mga magulang ang alalahaning iyon. kukontrol dito. Kaugnay ng bawat pagsasapribado, syempre, ay ang usapin ng mga manggagawa sa mga institusyong ito. Singkahulugan ito ng pagbawas sa mga benepisyo at kawalang katiyakan hanggang sa pagkatanggal sa trabaho. Maya-maya ay nagkagulo sa loob ng emergency room. Humangos kami sa bintana at nakitang nangingisay ang isang babaing pasyenteng nakaupo malapit sa bata. Kinakapos ito ng paghinga at puno ng pantal ang leeg at braso. Sapantaha ng ilan ay allergic reaction sa isinaksak na gamot ng nars. Hapon na nang magpaalam ako at lisanin ang ospital. Bagama't may nakakabit nang swero sa bata ay patuloy itong nakapila sa emergency room at naghihintay ng mababakanteng kama sa itaas. Nananatili rin ang kalagayan nitong naghihintay ng turno sa operating room. Umiiyak na ang kasama ng babae na buhat na ng nars at duktor sa tulong ng ilang bantay ng pasyente papasok sa katabing silid. Bumaling ang tingin ko sa batang 'di natinag ng katatapos na kaguluhan sa kanyang pamamaluktot. Pinanatag ko ang aking sarili sa isiping nasa ospital na sila at kahit papaano ay malapit sa tulong medikal kung sakaling magkaruon ng problema. Paglabas ko sa gate ng ospital, sa kalsada ay may nadaanan akong patay na pusa. Narinig ko ang tawa at pagbibiro ng kabataang kasunod sa likod ko,"Ha, ha, ha, 'di na umabot sa ospital ang isang ito...". "Kahit siyam pa ang buhay n'yan ay seguradong mamamatay din sa haba ng pila sa loob!" sarkastikong tugon ng kasama. Sarisari ang mga angal at himutok ng mga tulad nami'y nasa labas na kasamahan ng mga pasyenteng nakapila sa loob ng emergency room. Lahat ay iniaangal ang makupad na serbisyo ng ospital, ang kasungitan ng ilang kawani nito, laluna ang gwardyang bantay sa pintuan, na ubod daw nang higpit. Pinakamalaking problema ng mga taong nanduruon ang pambili ng gamot na ubod ng mahal sa mga naghanay na botika sa labas. Pagkatawid ko, habang nag aabang ng dyip, ay muli kong sinipat ang ospital ng bayan. Napansin ko ang streamer na nakasabit sa bakod sa labas. Nakasaad dito ang pagtutol ng mga kawani sa planong pagsasapribado ng naturang ospital. Tama ang hakbanging ito. Ngunit mawawalan ng saysay ang laban nila kung hindi susuportahan ng mga mamamayang umaasa sa ospital na ito ng bayan. "Kung may pera lang ay hindi ko isasapalaran ang buhay ng pasyente ko sa ospital na ito," bulalas ng lalaki sa likuran ko. Isasagasa ng administrasyong ito, ayon sa kanyang programa, ang pagsasapribado ng mga institusyong may kinalaman sa serbisyo publiko. At ang makakapigil lang dito ay ang seryosong pagkilos at pagtutol ng buong sambayanan. "Sadya talaga nilang pinasasama ang serbisyo upang itaboy tayo sa private."susog may pagsang-ayon ng isa pa. Gusto ko sanang makisawsaw sa usapan, ngunit 'di ko sinamantala ang pagkakataong iyon upang makapag propaganda. Napakarami ko sanang (Post Script : Alas otso na nang gabi nang araw na iyon nang ma-admit ang bata. Kinabukasan na ng sumunod na araw naisagawa ang operasyon. Hulyo 14 nang lumabas sa ospital ang bata upang sa bahay na magpagaling. Salamat sa magigiting na duktor at manggagawang medikal ng bayan ng Jose Reyes Memorial Medical Center.)K . Hinahamon Kita Ni Kelvin Vistan Pampanga Halika.... Lumapit ka... Dapian mo ng tingin ang aking palasyo: Mansyon ng tagpi-tagping sako at nabubulok na yero. Dapuan mo tulad ng langaw Na laging nakahalik sa pisngi ng anak ko. Amuyin mo ang aking paraiso Sa usok ng kama kong kalsada; Kumot na alikabok sa himlayang tambakan At esterong tirahan, Lasahan mo ang pait at asim Ng sikmura kong laging walang laman; Tikman ang pinulot kong panlaman sa aking tiyan: Tamis ng panis na pag-asang Tinutugis sa para-paraan. Damhin mo ang init at hapdi ng araw sa balat ko Tinitiis... mapatahan lamang ang musmos na nakaabang Sa magpapahimbing sa nakangangang gutom. Halika... Lumapit ka... Dapuan mo ng sulyap ang ayaw mong makita: Amuyin ang katotohanang nabubuo sa kawalang-pansin; Lasahan mo ang tabang Ng kalagayang ipinalasap sa amin; Makinig sa bawat daing, iyak, taghoy, Sigaw... Siggaaaaaaaasww! Na pilit na pinipipi ng mga sakim at palalo, at ng gubyernong Dapat sana'y tumutugon; Damhin mo at gisingin ang patay mong pandama, Manhid na at walang pakiramdam. Dalawin mo ang puntod ko... Ang libingan ng mga anak kong Namatay sa gutom at yumaong mangmang; Magmamana sana ng sumpang piglasan ma'y lintang Umuubos ng dugong pinalabnaw Ng pagsasamantala. Dalawin mo ang puntod ko... ang mga puntod namin... at tumangis ka... Tumangis ka sana ng apoy At idilig ang nagbabagang mga luha Ng iyong pagkamulat. *** 11
12 Huwag Mong Hayaan Ni Leni del Rosario Hilagang Quezon Huwag mong hayaang lapain Ng sistemang hayok na hayok sa laman Ang pag-asang nasa dulo Ng masong tangan-tangan. Huwag mong hayaang sipsipin Ng sistemang uhaw na uhaw ang sariwang dugong Dumadaloy sa pag-asang Bumubuhay sa dulo ng karit. Huwag mong hayaang tuluyang mabulag Ang nanlalabong diwa ng pag-asang Binabagabag ng panimdim. Huwag mong hayaang maupos Ang pag-asang gustong humulagpos Sa kamalayang tinortyur at namanhid Sa doktrinang mapalad ang mga inaapi (At kakamtin nila ang Langit.) Huwag mong hayaang matuyot Ang katas ng pag-asang Ididilig sa punlang mag-uusbong Ng pakikibakang magluluwal Ng pantay na hustisya, karapatan At malayang lipunan. Huwag mong hayaan... Huwag mong hayaan. *** 'Wag Naman Sana (Sa Alasasin, Mariveles, Bataan) Ni Jonathan Barroso delos Reyes patunay ang mga alulong sa gabi ng mga asong nakaligtas sa mga kaluluwang ayaw pang iwan ang lugar na ito. sa mga araw naman ay nagpipista ang mga langaw at uod sa nangangamoy na mga bangkay na di na makilala; guniguni na lang ang masayang tanawin dito: mga batang musmos, naglalaro, naghahabulan; bahay-bahayan, tagutaguan... alaala na lamang ang mga nagtatanim, ang mamang nakasakay sa kalabaw na may hakut-hakot na kopra at iba pang kabuhayan; pagkat bakas pa ang pait ng sinapit na kapalaran ng New Bataan: tinakasan ito ng dasal sa araw na iyon; tinangay ng rumaragasang putik ang payak nitong pangarap; pinawi ng buhawi ang moralidad at imoralidad na binalangkas ng mga institusyong panlipunan sa harap ng nakamulagat na mortalidad ng mga nilalang. sinagot ng Langit ang dasal ng mamamayan na tapusin ang kahirapan bagyo man o delubyo ang tumama sa bayang ito? nagdiwang kaya ang Langit nang mabawi ang lahat na dating kanya? Nagkulang ba tayo ng panalangin? *** SINING AT KULTURA SINING AT KULTURA Kilusan Solnyt Poems 'Sama Na! Ni Lenin "Red" Salas Walang ibang hangad kundi ang maagaw ka, Sa kamay ng malakas at makapangyarihan. Walang ibang sadya kundi ang ipagtanggol ka Sa ganid at malakas at mapagsamantala, Walang ibang ninanais kundi ang palayain ka Sa mapanakop na umaalipin sa iyo. Bakit mo pinabayaang mangyari ito sa iyo? Bakit mo hinayaang kunin sa iyo ang pinagpaguran mo? Ang lupang ito ay sa iyo at hindi sa kanya Bakit maraming nagbubulag-bulagang tulad mo? Bakit may mga sunud-sunurang gaya mo? Bakit nagpapatangay sa agos na ikapahahamak mo? May kapangyarihan ka ngunit di mo lang ginagamit; May lakas pero di ka lumalaban; Matapang ka at pwedeng tanggapin ang hamon; Matalino ka at may paraan upang manalo. Di ka nag-iisa para matakot; Marami ang katulad mo. Di lahat ng nakagisnan ay tama May mga nakamulatang dapat nang kalimutan. Di lahat ng nakaugalian ay magpapalaya, Walang isinilang na kusang Malaya. Walang kapalaran at bagay na ganap. Sa paglalakbay ay dapat tiyak ang patutunguhan; Walang saysay ang lakas at talinong para sa sarili lamang. Ang pagkakataong umambag sa pagbabago at pagsulong Ay gintong panahong hindi winawaldas. Mag-isip, mag-aral at pumosisyon, Manindigan at lumaban, Baguhin ang lipunan; Ang hamon ng buhay ay dapat harapin, Upang mga layunin ay ating kamtin. Dahil sa atin mula sa atin at para sa atin. *** Pampanga Provincial Jail, Nobyembre 29, 2012 Paglilingkod sa Sambayanan Ni Danny Calderon LUPA; at Kilusan, Meycauayan Buong buhay ko, puso't kaisipan Paninindigan ko hanggang kamatayan Ang makapaglingkod sa sambayanan. Ang tanging hiling kung may batas tayo Bigyang katarungan mga pinapaslang, Bigyang-daan ang kapayapaan ng aping mamamayan. Tayo'y magkaisa sa pakikibaka Sa ating pagtutol at paglaban Sa sistemang kapitalista. *** Huwad na Reporma Ni Elmar "Ka Mar?" de la Pena Bataan Magsasaka , magssaka, magsasaka! Mga pangarap mo ay kayganda Lupa mong sinasaka ay produktibo Dahil sa iyong sipag ay maunlad na. Kinabukasan ng pamilya ay gaganda Sa biyaya ng lupang pinaghirapan Dahil diumano sa carper at programa. Subalit malupit ang tadhana Binungkal na lupa ay babawiin na; Ito ay sa panginoong maylupa At walang karapatan ang magsasaka. Inutil ang mga batas at programa Kung karapatan ng magsasaka Ay yuyurakan lang pala; Mabuti pang walang programa Kung ito'y huwad naman pala. Magsasaka , bumangon na! Mga karapatan mo ay igiit, Tutulan ang pagsasamantala. Wakasan ang pang-aapi, Labanan ang huwad na reporma. *** Tuloy ang Laban Ni Rene Bornilla Sagana ang bayan Nandirito ang lahat: Lahat ng pangangailangan Lahat ng rekadong magtitiyak Sa maunlad na bukas; Nandirito lahat. Abot-kamay, ngunit di-mahawakan Nakakulong akong minamasdan Ang pagpapasasa ng dayuhan Sa lahat mong kayamanan - Masaganang kalikasan, Angking talino at kasipagan, Lakas-paggawang nagpapayaman; Pinagpapasasaan ng naghaharing iilan. ama Nakakulong akong tangan-tangan Ang susi ng aking piitan: Mayaman ang bayan Sa maningning na kasaysayan Ipinagwaging mga labanan Pinagbuwisan ng di-iilang buhay. Sagana ang bayan Sa lilinguning mga aral Sapat upang sagutin Ang aking pag-aalinlangan Kung itutuloy pa ba ang laban. Bataan, muli nating hahawanin Ang daan... Ang katumpakan ng paglaban! *** 13
14 SINING AT KULTURA gagawin nila. Bakit, Ikaw ba Tuli na? O ang Kwento ng Kasuputan ni Onse Habang nagtuturo si Ms. Pillo ng aralin sa HEKASI (Heograpiya, Kasaysayan at Sibil) kaugnay sa katangian ng Bansang Pilipinas (Likas-Yaman at Yamang-Tao) ay naglalaro sa isip ko... Sino ang supot sa amin? Sila na natatawa Ni Elmer Aresgado dahil mayruong isang bata na supot pa. E sino ba ang sinilang sa mundo na tuli? Supot yata ang kanilang isip. wengmeta- morphosi tumblr com Kapag hindi sumabog ang paputok, tinatawag na supot. Kapag hindi lumipad ang space rocket ni Dexter sa kanyang laboratory sasabihing supot din. Lahat ng palpak ay supot! Kung ang kahulugan ng supot ay palpak, kung ganun ay supot din si Pangulong Ramos at Erap na sinundan ni Gloria at ngayon ay si PNoy. Dahil lahat sila ay kasuputan ang naging programa at patakaran. Hindi pa rin natatagpos ang pagiging supot sa kahirapan ng mahigit kalahati ng mga Pilipino. Supot ang mga senador at kongresista dahil puro badyet na lang nila ang pinagdidebatehan sa halos buong taon imbes gumawa ng batas. Supot ang Korte Suprema dahil usad pagong pa rin ang pagresolba sa mga kaso tulad ng nangyari sa kapitbahay kong si Mang Ed na pinatay ng isang pulis dahil napagbintangang drug-pusher. NANG SUNTUKIN AKO NI TONY at pumutok ang nguso ko, hindi ko yun ininda, hindi ko yun naramdaman. Mas masakit ang panunukso nya tuwing nasasalubong ko sya sa labasan. Tony ay tiyak kakantyawan muli nya ako ng mga katagang nagpapapanting sa aking tainga. At supot ang ekonomya ng bansa dahil hindi pa rin ito makaigpaw sa utang panlabas at pag-asa sa pag-iimport ng mga produkto base sa napag-aralan namin sa HEKASI kanina. Kababata ko si Tony, kami nina Kuykoy, J.B, Onel at Rr sa lugar namin sa Maligaya. Magkakasama kaming naglalaro ng agawan base, baseball, football at black 123 sa bukid. Madami kaming kalokohan kapag magkakasama. "Hoy Onse supot! Patuli ka na para di mutain ang magiging anak mo." Yan ang laging salubong sakin ni Tony nitong ilang mga buwan kapag nagkikita kami.Kasi'y mga tuli na sila at ako na lang ang natitirang may lambi na nakabalot sa ulo ng aking titi. Nuong nakaraang bakasyon nang silang lahat ay nagpatuli sa barberya ni Tata Deking. Tuwing bakasyon ay hindi na lang buhok ang ginugupitan dito kundi pati na rin titi ng mga nagbibinata tulad ng mga kababata ko. Malas lang dahil hindi ako nakasabay sa kanila nuon sa pagpunta sa barberya ni Tata Deking. Katwiran ko sa edad kasing 11 ay hindi pa ako tagpos kaya hindi pa dapat tuliin. Ngayon ay nasa kalagitnaan ng taon sa eskwela, hindi magtutuli si Tata Deking. Ang kahulugan nuon ay ilang buwan ko pang titiisin ang kantyaw ng aking tropa. "Supot na Onse! Mutain ang magiging anak mo nyan. Patuli ka na!" kantyaw muli ni Tony habang naglalaro kami ng basketball nina Kuykoy, J.B, Onel at Rr. Napahiya ako. Nawala ang konsentrasyon sa paglalaro. Hindi gumana ang aking mga peydawey, hook shot at jump shot. Lalong nawalan ng bisa ang aking mga lay-up dahil kahit mga tropa kong sila Kuykoy ay sumasama na rin sa pambubuska na simulan ni Tony. Minsan sa tindahan nina Aling Iska habang bumibili ako ng softdrink, kinantyawan nya ako ng ganito sa harap ng maraming tao. Para akong nanliit sa gitna ng halakhakan at hiyawan ng mga tambay na mga binata sa amin. Nakakagalit lalo tingnan ang naglalawa sa laway na bunganga ni Uman habang pinagtatawanan ako. Sa inis ko ay kumaripas na lamang ng takbo pauwi. Ilang araw akong nagmukmok sa bahay. Pinagtyagaang sabayan ang trip panuorin na palabas sa t.v ng nakababata kong kapatid -- ang Heidi (anak ng kabundukan) at ang Sarah (ang munting prinsesa) sa araw; sa gabi ay ang mga dramang Ezperansa at Mula sa Puso. Kating-kati na ang paa ko na tumakbo sa bukid at manghuli ng mga nagliliparang subsob-tae (maliliit na salagubang) sa paglubog ng araw. Hindi ko muna yun magagawa dahil kapag nakita ako ni AKALA KO MAGIGING MAPAYAPA na ako pagdating sa eskwela. Ilang lingo na ring bahay- eskwela ang mundo ko dahil sa pag-iwas sa mga kantyaw ni Tony. Pero nakalimutan ko yatang sa paaralang pinapasukan ko ay doon din pumapasok si Tony at ang tropa kong sina JB, Kuykoy, at Onel. Lamang lang sila ng isang taon sakin, grade 5 ako at grade 6 silang apat. Tinakpan ko ang aking mukha at nakayukong sinalubong ang dagsa ng papauwi nang mga grade 6 na sina Tony. Papasok palang kaming mga grade 5. "Hoy Onse supot! Akala mo hindi kita makikita ha. Patuli ka na kung hindi mutain ang magiging anak mo." bulyaw ni Tony sa akin. Halos gusto ko nang mamatay nang oras na iyon. Gusto kong biglang maglaho, mag-teleport gaya nang ginagawang technique ni Son Gokou. Gusto kong maglaho sa sobrang kahihiyang supot pa ako. Hindi pa ako tuli at baka maging mutain ang magiging anak ko balang-araw. Pero teka bakit ko ba ito dinaramdam? Ano ba kung hindi pa ako tuli? At ano ba ang kinalaman ng pagiging supot sa pagiging mutain ng magiging anak ko? Sabi ni Kuykoy nung nagkukwentuhan kami isang gabi, habang naka-upo sa mga manhole na nagpapabigat sa poste ng ring ng court, na kailangan daw matuli ng isang nagbibinata para maging malinis ang katawan. Marumi daw kasi yung mga puti na tinatawag na kupal na nasa ilalim ng mga lambi. Kaya para mawala yun ay dapat matuli para maging malinis. Sabi naman ng cathecism teacher naming si Sis. Susan, nagsimula daw yung tradisyon ng pagtutuli na tinatawag na "Rite of Passage" sa mga Hudyo nuong panahon ni Abraham nang tinuli nya si Isaac. Hudyat ang ritwal na ito na maaari nang hanapan nang mapapangasawa ang binatang edad 12. Tulad ng sa ngayon, ang dahilan ni Abraham ay para maging malinis si Isaac. Kung ganun, dahil supot pa ako ay marumi na ako? Paanong yun ang naging pamantayan? Araw-araw akong naliligo bago pumasok sa eskwela at nagsisipilyo ng ngipin, hindi tulad ni Tony na inirereklamo ni Titser Ongchangco ng pagiging dugyutin. Pumapasok nga ito na may panis na laway pa ang bibig at gulu-gulo ang buhok na hitik sa lisa. NAPANATAG ANG LOOB KO. Dumiretso ng paglalakad papuntang klase. Hindi ko na pinansin ang walang patid na tawanan ng mga kamag-aral sa pang-aasar sa akin ni Tony. Nagtatawa ang ilan sa kanila kahit tulad ko din namang supot pa. Natatawa sila dahil hindi sila yung inaasar pero kung sila yun ay baka sobra pa sa reaksyon ko ang Higit sa lahat ay supot ang kamalayan ng mga Pilipino. Dahil nananatiling kolonyal, materialistiko, at tatak alipin ang madami sa mga ito. Parang si Kuya Cesar na kapitbahay namin na naniniwalang wala nang pag-asa ang Pilipinas. Mabuti pa daw sana kung hilingin sa U.S na gawin nila tayong probinsya. Nasa Maligaya lang sya buong buhay nya at naghihintay ng kung anong swerteng dadating. Katwiran nya ay wala namang pinag-iba ang pananatili sa paglayo. Huwag na lang daw kumilos. Huwag nang gumalaw. TUMUNOG ANG BUZZER alas-6 ng gabi. Oras na ng uwian. Tumakbo ako nang pagkabilis-bilis pauwi. Hindi dahil may hapdi at humihilab ang aking tiyan kung hindi gusto kong makaharap si Tony, ang tuli kong kaaway. "Hoy Tony tama na ang pamamahiya mo sa akin. Supot nga ako pero ilang buwan na lang ay matutuli na rin. Ikaw tuli ka nga pero parang supot ka pa rin!" sigaw ko sa kanya nang maabutan ko syang naglalaro ng luksong baka sa bukid kasama ang katropa nyang sina Harlo at Mamong. Sinuntok nya ako bigla sa nguso. Agad itong sumabog at nagdugo. Siniko ko naman sya sa likod at sinuntok sa sikmura. Napaluhod si Tony sa sakit nang masikmuraan ko. Tumalikod ako para umuwi ng bahay. Kampanteng matatapos na ang pangangantyaw dahil mayruon akong napatunayan ngayong gabi. Supot nga ako pero merong lakas. Merong lakas ng loob na makakayang harapin ang labahang puputol sa sobra kong lambi. Sinuntok ako ni Tony. Sabog at nagdudugo ang nguso ko sa lakas ng kanyang suntok. Pero hindi ko yun ininda. Hindi ko yun naramdaman. Mas tumimo sa akin ang mga salita nyang ako ang pinatatamaan. Supot nga ako, e ano naman? Bukas makalawa haharapin ko si Tata Deking at puputulin itong sobrang balat sa gitna ng aking katawan. Kung gusto pa nga ni Tony, titingnan ko pa habang ito ay nilalabaha ni Tata Deking. At mula sa leksyong natutunan ko kay Ma'am Pillo ngayong araw tungkol sa katangian ng Pilipinas, susubaybayan ko rin ang kasuputan ng lipunan. Pag-aaralan ko kung saan at kung papaano ako makaambag para mapatagpos ito mula sa kanyang kasuputan. At pusta ko wala akong aray na ibubulong sa hangin. Mas masakit ang salitang binitawan kaysa sa suntok na bumasag at nagpadugo sa aking nguso -- na nagpatuli sa akin. K 15 Produktibong Trabaho para sa Kababaihan Ni Melissa Gracia Lanuza (O ang Kalokohan ng Paglilegalisa ng Prostitusyon) Nabulabog ang Pilipinas ng balitang bumandila sa mga pahayagan sa maagang bahagi ng Oktubre nitong taon: "Rekomendasyon ng UN sa Pilipinas: Gawing ligal ang prostitusyon. Kaya nilaman ito ng mga diskusyon sa radio, sa mga eskwelahan at kahit sa ilang umpukan. mga parukyano ng prostitusyon, nakakahikayat pa diumano sa mga tagapagpatupad ng batas ang pagtarget sa mga parukyano para maghanap ng kondom bilang ebidensya ng pagiging sangkot sa prostitusyon. At kahit na legalisasyon ang iminumungkahi, tinukoy ng report na hindi epektibo ang mga hakbangin ng ilang gubyerno batas sa mga bayan na inuutos ang testing para sa HIV at sexually transmitted infections (STI) bilang kondisyon para patuloy na makapagtrabaho ang mga nasa linya ng "pagbibigay-aliw". Nalalabag daw nito ang karapatang pantao tungkol sa awtonomya at pribasiya at nailalantad ang nasa gawaing ito sa panganib ng diskriminasyon at karahasan, lalo pang napalalakas ang stigma at naibabaling lamang ang mga rekurso imbes na ang Galing isang rekomendasyon sa na ginawa pag-aaral ng mga pangrehiyong opisina o sentro ng United Nations Development Program (UNDP) at ang United Nations Population Fund sa pakikipagtulungan sa Joint United Nations Programme on HIV/AIDS (UNAIDS) at Asia-Pacific Network of Sex Workers. Buong Asia- Pacific ang pinag-aralan at inilabas ang resulta sa isang report na pinamagatang: Sex Work and the Law in Asia and the Pacific: Laws, HIV and human rights in laws the context of sex work na inilabas Octubre 2012. (UNFPA) Itinulak ang pag-aaral ng paghahanap ng mga angkop na batas, mga patakarang ligal at mga praktika ng pagpapatupad ng batas bilang pagtugon sa problema ng HIV sa hanay ng tinatawag nilang "sex workers", -- ayon sa report. la indimedia.org mapunta sa epektibong pag-iwas sa HIV at pangangalaga. Dahil ibinibilang nga na lehitimong trabaho, tinukoy ng ulat ang malaganap (liban sa New Zealand at New South Wales) na kakulangan ng labor rights at social security ng mga "trabahador" sa larangang ito kumpara sa iba pang mga manggagawa, kasama na ang karapatan sa ligtas at maayos na lugar na pagtatrabahuan at rasonableng kasunduan sa pag-empleyo. Hindi rin inaayunan ng pag-aaral ng mga UN bodies na ito ang compusory detention ng mga nasa prostitusyon para lamang i-rehab sila o bigyan ng panibagong edukasyon. Mayruon nito sa China at Burma. Masyado raw itong mapagparusa (punitive). Pinagkukunan din ang detention centers sa ilang bayan ng murang paggawa. Sa kalahata'y walang suportang sikolohikal, mga tulong sa pag-iwas sa HIV, paggamot, pangangalaga at suportang serbisyo sa mga sentrong ito. "Sex workers" ang tawag ng report sa mga taong nasadlak sa prostitusyon. Luma na diumano ang katawagang prostitute o puta, gamit pa sa sinaunang panahon sa mga batas ng ika−19 at ika−20 siglo pero pareho lang daw ang tinutukoy. Negatibo lang daw ang konotasyon ng prostitute/ prostitution, nakaka-stigmatize o nakakasirang-puri. Sagka sa pagharap sa HIV/AIDS and pagiging ilegal Nakadaragdag diumano ang pagturing sa "trabahong" ito para lalong maging bulnerable sa HIV ang mga kababaihang nasadlak sa prostitusyon. Pinasisidhi ng kriminalisasyon ang stigma at diskriminasyon, ayon dito, at sa gayon, nalilimita ang pag-abot sa mga serbisyong pangkalusugang sekswal, kondom at mga serbisyong pambawas ng kapahamakan. Malala ring nakakaapekto ito sa pagtingin sa sarili ng mga "sex workers" at sa kanilang abilidad na magkaruon ng nakauunawang pasya tungkol sa kanilang kalusugan. na paglilisensya at pagrirehistro ng mga indibidwal na "nagtatrabaho" at kahit pa, ng mga establisimyentong nagpapatakbo ng prostitusyon. Wala naman sa mga legal na establisimyento ang operasyon ng marami sa larangan ng prostitusyon kaya hindi naman ito nakatulong sa pagpababa ng kaso ng prostitusyon. Kaugnay nito, may mga 100% Condom Use Programs (CUPs) na nag-require ng mandatory registration ng mga nasa prostitusyon at sumailalim sa mandatory health examinations. Nakitang hindi raw positibo ang bunga ng mga CUP na masyadong nakaasa sa mga hakbanging iniuutos ng mga awtoridad at mga manedyer ng mga establismyentong pamprostitusyon. Hindi rin inaayunan ng report ang mga Nagriresulta rin, ayon sa report, sa ibayong bulnerabilidad, "stigma" at bará sa pagbibigay serbisyo kaugnay ng HIV sa mga sadlak sa prostitusyon ang mga batas na nag-hahalo ng usapin ng trafficking sa prostitusyon at nagturing sa "trabahong" prostitusyon bilang 'sekswal na pagsasamantala.' Ginagamit daw ang batas tungkol sa trafficking para mabigyang katwiran ang mga pangri-reyd sa mga putahan na sumusupil sa "adult voluntary sex work". Ang ibig nilang sabihin sa "decriminalizing" at legalizing "sex work" Batay sa kanilang mga nakitang diperensya sa mga batas, patakaran at praktika ng pagharap sa problema ng HIV sa hanay ng mga nasa prostitusyon, maaasahang dekriminalisasyon hindi lang ng mga nasadlak sa prostitusyon kundi maging ng "industriya" ng prostitusyon ang pangunahing lalamnin ng rekomendasyon ng UNDP, UNFPA, UNAIDS sa Asia-Pacific. Kaugnay ito o nasa balangkas ng legal empowerment. Natukoy ding ginagawang lehitimo ng kriminalisasyon ang pang-aabuso ng mga awtoridad na tagapagpatupad ng batas─panliligalig (harassment), pangingingikil, di-awtorisadong detensyon, at pandarahas sa mga nasa "trabahong "ito. Nakakaambag naman ang karahasan sa kanila ng mga pulis, tauhang militar at health care providers sa bulnerabilidad sa HIV dahil nag-aalangan ang mga kababaihan sa prostitusyon na magreport ng abuso habang nag-aatubili din ang mga awtoridad na magbigay proteksyon at suporta sa kanila. Pinatatampok, diumano, ng legal empowerment ng mga komunidad ng mga nasadlak sa prostitusyon ang epektibong pagharap sa HIV. Kinikilala ng report na mabuti ang legal empowerment approach ng mga organisasyon ng mga nasa prostitusyon sa India at Thailand na nakabatay sa mobilisasyon ng komunidad, pagsusulong ng kalusugan na nakabatay sa mga barkada o kasamahan (peers), pagkukontrol ng sarili (self-regulation), aktibong pagharap sa mga isyu ng pagpapatupad ng batas at paglahok sa mga dayalog tungkol sa mga reporma sa batas at patakaran. May negatibong epekto rin daw sa pagkontrol ng HIV maging ang pagkikriminalisa sa mga kliyente ng mga sadlak sa prostitusyon. Liban sa hindi naman daw nakababawas sa prostitusyon at sa mga kaso ng HIV ang pagbaba ng bilang ng Sundan sa Pahina 16
16 Produktibong Trabaho... Mula sa Pahina 15 Pinuri pa ng report ang halimbawa sa Thailand ng isang foundation. May adbokasiya, ayon sa report, ang Empower Foundation para sa labor protection measures para sa mga "sex workers" at para sa pagdi-"dekriminalisa" ng "sex work". Nagbukas ng bar ang foundation na ito sa Chang Mai (2006) na nagbibigay sa mga "sex workers" ng kalagayan sa paggawa na umaayon sa mga pamantayan ng Labor Protection Act. "...(A)ng pagkilala sa sex work bilang lehitimong trabaho ay nagbibigay ng balangkas para tamasahin ng mga sex workers ang parehong karapatan at proteksyong tinatamasa ng iba pang mga manggagawa, kasama na ang pagtamo ng mga serbisyo at kalayaan sa diskriminasyon at pagsasamantala," ito ang pangunahing pinanggagalingan ng rekomendasyon. Nakabalangkas din ito sa makitid na interpretasyon ng karapatang pantao na "magkaruon ng ikabubuhay". Basta tungkulin ng lipunan at mga gubyerno na bigyan ang mga tao ng karapatan o kalayaan sa paghahanapbuhay -- pamumulot man ng basura sa tambakan, pagpapaalipin sa ibayong-dagat o pagsiserbisyo sa brothel o bahay-putahan. Kaya mula sa mga "positibong praktika" sa mga bayang pinag-aralan iginigiit nilang ispraktika ng mga gubyerno ang ILO Recommendation concerning HIV and AIDS and the World of Work, 2010 (No. 200) sa "sex workers". Itinakda nilang lalamnin ng dekriminalisasyon ng tinatawag nilang "sex work" ang pagpapawalambisa ng sumusunod: a) Mga batas na nagkikriminalisa tahasang (nagtuturing na sa labag batas) sa gawaing ito at ang mga parukyano nito; b) Mga batas na nagkikriminalisa sa mga aktibidad kaugnay ng prostitusyon kabilang na ang pag-aalis sa listahan ng mga paglabag sa batas ang pag-aalok ng pera kapalit ng (soliciting); pakikipagtalik mabuhay sa kita mula sa pagrirekrut gawaing pinagpuputa, ng pagbubugaw, pamamahala at operasyon ng mga bahay- putahan at promosyon o pag- aanunsyo ng mga serbisyong pamprostitusyon; ito, mga k) Mga batas na nagtatakdang mandatory (hindi pwedeng ang pagpapaeksamen kung may HIV o STI ang mga nasa gawaing ito; at, d) mga batas na nag-aawtorisa ng compulsory (sapilitan at lahatan) pagdiditine ng mga nasa prostitusyon para sa reeducation, rehabilitation o correction. tanggihan) Mai-empower ba ang "sex workers" ng decriminalization? Palibhasa'y nagmumula sa makitid na interpretasyon ng karapatang tao ng kababaihan sa prostitusyon, mababaw din ang sinasabing empowerment. Legal empowerment nga lang ito na mahirap matamo maski sa sarili nito. Makitid ang humantong lang ang organisasyon ng mga nasa "gawaing" ito sa paghingi ng ligtas at mabuting kalagayan sa paggawa samantalang hindi naman sa mga permanenteng establisimyento ang karaniwang lugar na kanilang "pinagtatrabahuan" na maiinspeksyon ng mga awtoridad sa kalusugan. Kahit nga ang mga sundalong Amerkanong parukyano ng prostitusyon sa Pilipinas, hindi na lang mga bar, at hotel ang ginagamit sa pakikipagniig sa mga babaing kanilang inuupahan. Makitid kung ang mga "empowerment groups" na ito ay kumikilos lamang para ipaglaban ang karapatan laban sa karahasan samantalang ang "trabaho" nila ay karaniwang nasa loob ng mga kwartong walang makakakita ng karahasan sa kanila. Paano lalabanan ng organisasyon ng mga nasa prostitusyon ang sadistang parukyanong nang-aabuso sa privacy ng kwarto ng motel laluna kung ayaw sumangkot ang may-ari ng motel alang- alang sa kanyang negosyo? At kahit pa dekriminalisado ang prostitusyon, hindi pa rin basta lalantad ang nakararaming na-prostitute upang ipaglaban ang karapatan "bilang manggagawa" tulad ng tamang pasahod, karapatan sa serbisyong pangkalusugan at social security bilang babaeng pinuta kahit pa tawagin ito sa katagang "sex worker". Hindi rin mawawala ang harasment at pandarahas sa mga nasa prostitusyon kahit ito ay legal. Ipinaglalaban pa nga ng kababaihan ang pantay na karapatan at pagtrato, lalo nang mahirap ipaglaban ng mga nasa prostitusyon ang maayos na pagtingin sa kanila. Liban pa, alam ng mga mapag-abuso laluna ang mga may kapangyarihan na ang mga pumapasok sa ganito ay mga mahirap at walang isusustining pera sa laban. At hindi matitiyak na mapagagamit ng condom ng na-prostitute ang isang lalaki dahil "empowered" siya. Ayon nga sa kwento ng ilang dating nasa gawaing ito, kapag "trip" ng customer, ipapalunok sa prostityut ang kondom at wala silang magawa sa sitwasyong ito dahil kung hindi, masasaktan lamang sila ng parukyano. Ang malalim na implikasyon─ayos lang ang todo libreng prostitusyon Pagharap sa problema ng HIV lang diumano ang pinupokusan ng kanilang pag- aaral at mga rekomendasyon pero grabe ang implikasyon ng kanilang mga rekomendasyon sa magiging kalakaran ng paghahanapbuhay at mga panuntunan sa buhay sa Asia-Pacific, kasama ang Pilipinas. Tutuo namang sa kasalukuyang kalakaran, ang mga kababaihang prostityut ang itinuturing na "offender". Sila ang pinagtutuunan ng mga camera ng telebisyon sa tuwing may reyd sa mga bahay putahan. Sila ang ikinukulong sa salang bagansya. Sila ang hina-harass at kinikikilan ng mga pulis, liban pa sa sila ang sinisisi o minumura ng mga asawa ng kanilang kustomer kung nagkakaproblema na ang relasyong mag-asawa. Samantalang itinulak ang karamihan sa kanila ng pagpapahirap ng sistema at grabe ang karahasang dinaranas nila sa sistema ng prostitusyon, sila ang higit na itinuturing na kriminal at dini-discriminate (minimenos at isinasantabi). Dapat talagang huwag i-kriminalisa ni ikondena ang mga kababaihang nabubulid sa prostitusyon. Pero ang mga rekomendasyong idekriminalisa ang prostitusyon, ang mga bugaw at rekruter pati na ang mga manedyer at opereytor ng bahay putahan ay sobra na. Ginagawa nitong "lehitimong trabaho" ang prostitusyon at pinatitibay ang gamit ng katagang "sex work". Inaalisan nito ng sagutin sa batas at sa lipunan ang mga tao at mga sindikatong nagkakamal ng limpak- limpak na pera sa pangangalakal ng kababaihan at sa pagsira sa kanilang buhay. Ginagawa nitong napakakaraniwan ang isang aktibidad na hindi naman talaga dapat ipangalandakan o ipagmalaki. Sa sitwasyong ito ng grabeng kahirapang dulot ng neoliberalismo, pinatatanggap na ng mga institusyong ito ng UN maski na ang anti-sosyal na gawaing ito, ang gawaing kakabit ng trafficking at droga. Binabalot ng mga salitang pangkarapatang tao ang mga ideya at hakbanging di-makatao at nakasusulasok, mapayapa lamang ang pagngangalit ng taumbayan sa sobrang mabigat na problema ng kawalan ng empleyo at kahirapan. At hindi man idinideklara o inaamin, sinusuhayan ng rekomendasyong ito ng mga UN bodies ang isang batayang component ng programa ng administrasyong PNoy sa job-creation na sa pangunahi'y nakaasa sa dayuhang kapital at dayuhang parukyano─ang turismo at casino building. Hindi maitatangging kasama ang prostitusyon sa package na ipinang-aakit sa mga dayuhan at lokal na turista at kadikit din ito sa operasyon ng mga casino resorts. Produktibong trabaho at kalayaan ng kababaihan Hindi tunay na mahaharap ang problema sa HIV ng mga reporma sa batas at mga patakarang magsasakapangyarihan diumano sa mga nasasadlak sa prostitusyon, na ang karamihan ay kababaihan. Wala sa pagtawag sa mga nasadlak sa prostitusyon ng salitang "sex worker" gayundin sa "legal empowerment" ang tutuong pagsasakapangyarihan sa kanila. Hindi makapagbibigay dignidad ang salitang "sex work" at "sex worker"sa prostitusyon at prostityut at kalokohan ang tawaging work o trabaho ang hindi produktibong trabaho. Tutuong dapat harapin ang problema tungkol sa paglaganap ng HIV. Dapat itong ituro sa lahat ng tao, nasa prostitusyon man o wala. Makakatulong ang kondom pero kung sa konteksto ng prostitusyon, hindi ito ang solusyon. Sa prostitusyon, ikinakalakal ang babae. Agad- agad, inaalis ang kanyang pagiging kapantay na tao. Kalakal na nga lang siya. Parang baboy. Sa gayon, ang usaping dapat pagtuunan ng matitinong gubyerno ay hindi ang kung papaano kukontrolin ang paglaganap ng HIV sa hanay ng mga nasa prostitusyon. Ang siciliadomani com dapat nilang harapin ay ang ugat ng prostitusyon upang pawiin ito at palayain ang kababaihan (at ilang kalalakihan na rin) mula sa makahayop na kalagayang ito at gawin silang tunay na produktibo. Hindi solusyon ang katulad ng pinapurihan ng UNDP-UNFPA Report na halimbawa sa Thailand. Magsagawa ng pambansang industriyalisasyon at huwag magkasya sa pagpapapasok ng mga kumpanyang humahakot lamang ng mga yaman ng mina o kaya'y sa pag- akit lamang ng turista o sa sa pagtatayo ng mga pasugalan (casino). Magbukas ng malalaking planta't pabrika na magpapasigla ng ekonomya, na mag-iempleyo ng marami, lalaki't babae. Buhayin ang agrikultura at higit na paunlarin ito. Ito ang magsusustine ng pagkain at sa ilang industriya ng bayan. Kaalinsabay, itaas ang respeto sa sarili bilang bansa. Igiit ang pambansang soberanya. Isaayos ang edukasyon at palakasin ang diwang mapagpalaya, mapagpaunlad, matulungin, mapagrespeto sa pagiging tao ng tao. K BALITANG INTERNASYUNAL 17 Nabigong makabuo ng konsesyon ang International Monetary Fund (IMF)- World Bank (WB) upang solusyunan ang pandaigdigang krisis ekonomiko na binansagang Great Recession sa pulong na ginanap sa Tokyo, Japan, Oktubre 10-14, 2012. Lagarde. (2012), tinatayang aabot na lamang ito ng 3.3%. Naghatid din ng pangamba sa marami ang patuloy na kabiguan ng US na lutasin ang malalang suliranin nito sa budget deficit at ang deadlock sa pagitan ng White House at US Congress ukol dito. Paglaban ng Mamamayan at Mabangis na Reaksyon ng mga Gubyerno Malupit ang hagupit ng austerity measures o pagtitipid at pagkaltas sa badyet ng maraming mga gubyernong ang ekonomya ay nasa krisis. Nangahulugan ito ng pagtanggal sa mga subsidyo sa mga batayang karapatang panlipunan ng mamamayan gaya ng edukasyon, health care, unemployment benifits. Nagbunga rin ang krisis ng matataas na pasaning buwis para sa mamamayan. Nasa $16.8T ang depisit sa badyet (o utang?) ng pamahalaang US, higit 100% ng GDP. Nabubuhay na sa pangungutang ang gubyerno. Nakaamba pa ang tinaguriang "deficit cliff"-- ang bangin na kasasadlakan ng US sa pagtatagpo, Enero 1, 2013, ng mga kondisyong ngangatngat sa ekonomya: pag-expire ng 2011 Bush tax cuts, pagtatapos ng 2% payroll tax deductions ni "Global growth has decelerate and substantial uncertainties and downside risks remain," ayon sa IMF advisory commitee sa inilathalang pahayag. Hiningi nito sa malalaking ekonomya sa daigdig na magpatupad ng kinakailangang reporma at kapani-paniwalang planong pampinansya upang mapigilan ang lalo pang pagbulusok at paglaganap ng krisis. Sumabog ang pandaigdigang krisis nang pumutok ang financial bubble o bula sa ekonomya bunga ng matinding espekulasyon sa pinansya. Pinatindi ng malalaking kapitalista sa pinansya ang espekulasyon sa kalakal at serbisyo na nagbunga ng pagtaas ng presyo nito. Bumilis ang mataas na akumulasyon ng hindi gumagalaw na kapital. Bumalandra sa mismong produksyon at nagbunga ng labis- labis na hindi nabibiling produkto at ng pagsasara ng mga empresa at maging ng mga bangko at investment houses. Pulong ng IMF-World Bank Bigong Solusyunan ang Pandaigdig na Krisis namang dumalo ang tinaguriang "big four"-- ang pinakamalalaking bangkong pag-aari ng gubyerno ng China. Sa kabila ito ng paalala ng mga lider ng IMF-WB na mabigat ang implikasyon ng hindi nila pagdalo sa aktibidad. Bunsod ito ng nagpapatuloy na gitgitan sa pag-angkin kapwa ng China at Japan - ang pangalawa at pangatlong pinakamalalaking ekonomya sa daigdig sa isang grupo ng mga isla sa East China Sea. Nagbunga na ng mararahas na insidente ang gitgitan sa pagitan ng kanilang mga armadong pwersa sa karagatan nitong nakaraang ilang buwan. Tumanggi sa miting Ni Rodelio Faustino Milyong manggagawa at empleyado ang nawalan ng trabaho sa US. Agad na lumaganap ang krisis sa Europe at iba pang bahagi ng daigdig. Isinabay din sa pulong ang pagtitipon ng finance ministers ng Group of Seven (G7), ang pinakamalalaking industrialised nations sa daigdig - Britain, Canada, France, Germany, Italy, Japan at US. Ito ang natural na dinuluhan sa pagpapatupad ng globalisasyon o neoliberalismo sa daigdig. Ipinatupad ang neoliberalismo bilang solusyon sa pandaigdigang krisis sa ekonomya nuong 1974-75 at 1982-83. Nilaman nito ang pag-aalis ng kamay ng gubyerno sa anumang operasyon ng negosyo at serbisyo. "Austerity vs growth" Nangibabaw sa pulong ang mga debate at hindi pagkakasundo sa kung ano ang kailangang pahalagahan upang lutasin ang halos ay limang taon nang salampak (?) ng pandaigdig na ekonomya. P i n a k a m a t i n g k a d ang debate sa pagitan ng posisyon ni IMF Managing Director Christine Lagarde at ni Wolfgang Schäuble, finance minister ng Germany. Nagsimula ito sa panukala ni Lagarde na mabigyan pa ng mas mahabang panahon ang Greece sa pagbabayad ng utang upang makabwelo ang ekonomya at makapaghrehistro ng pagsulong. Ginamit pa ni Lagarde ang pag-aaral na inilathala sa World Economic Outlook na kailangang ikonsidera ang multiplier effects ng budget cuts. Tinukoy niya na sa multiplier effects na 0.5, bawat $10B na kaltasin sa badyet, kaagad ang epekto nito sa pagliit nang $5B sa Gross Domestic Product ng bansa (GDP). Masyadong maliit ang multiplier na ito ayon sa analisis ni IMF chief economist Olivier Blanchard. Sa halip na 0.5, ang dapat umano ay 0.9 hanggang 1.7 o mangangahulugan ng kapantay o halos dobleng kabawasan sa GDP sa bawat paglaslas ng badyet o pagtitipid ng gubyerno. Sinalungat ito ni Schauble. Kinokontra na mismo ni Lagarde ang mahabang panahon nang tindig ng IMF na ang malaking utang ng anumang bansa ay pumipinsala sa pagsulong ng ekonomya nito, sabi niya. Iginiit ni Schauble na kailangang sundin ng Greece ang mga kondisyon ng programadong pagbabayad ng utang na ginamit upang makaahon ang bangkarote nitong ekonomya. Obama at ang pagtatanggal na ng extended federal unemployment benefits. Matindi ang reaksyon ng mga gubyerno sa programa ng US Federal Reserves na "quantitative easing" (QE). Pinangangambahan ng mga finance ministers na maaaring magbunga ito ng currency wars at financial bubble sa kamay ng mga bangko. Hindi pangkaraniwang monetary policy ang QE. Ginagamit ito ng mga central banks kapag hindi nagiging mabisa sa pagpapaandar ng ekonomya ang karaniwan at dati nang mga paraan. Una itong ipinatupad ng Japan (2001) subalit hindi naging matagumpay. Ginagawa ang QE sa pagbili ng central bank ng financial assests ng mga bangkong komersyal at iba pang pribadong institusyon gamit ang bagong imprentang salapi. Layunin nito na matipon sa bangko ang salapi at mapababa ang interes sa pautang ng hanggang zero at sa gayon ay pagalawin ang kapital. Bagamat pinalalaki nito ang assets ng mga bangko, lumiliit naman ang halaga ng mga ito. Ilang beses nang ipinatupad ng US ang QE at dahil hindi maitakda kung hanggang kailan ito gagamitin, tinawag nang QE Infinity ang patakarang ito. Ipinatupad ang pagsasapribado ng assets ng gubyerno, liberalisasyon ng pasok at labas ng kalakal at deregulasyon sa takbo ng pamilihan. Tumuntong ito sa murang lakas- paggawa sa buong daigdig laluna sa Asia. Tatlong dekada matapos iyon, higit na lumagapak sa krisis ang daigdig at ibinaon ang bilyong mamamayan sa kumunoy ng kahirapan. Malaganap na protesta ang tugon ng mamamayan sa mga patakaran ng austerity at kawalang hanapbuhay. Lumiyab ang mga pagkilos ng milyun- milyong mamamayan mula sa mga malalaking syudad ng US at Europa hanggang sa mga bayan ng Latin Amerika at Asia. Maraming gubyerno ang napalitan kabilang ang mga pamahalaan sa Arab world at mga bansa sa Europe gaya ng Greece at France. Lalong bumangis ang reaksyon ng mga estado. Tuloy-tuloy ang pagdakip at pamamaslang sa mga lider at lumalabang mamamayan sa Egypt, Sudan at iba pang bayan sa Gitnang Silangan. Isa sa pinakamalupit ay ang pamamaslang ng mga pulis sa mahigit 40 minero at pagkakasugat sa 78 iba pa sa welga ng manggagawa para sa pagtataas ng kanilang sahod sa Lonmin Mines sa Marikana area, Rustenburg, South Africa (Agosto 2012). Kumalat ang welga sa iba pang minahan ng South Africa makaraan iyon. Nag-ayos din ang dalawa (Lagarde at Schaubler). Kapwa humarap sa programa sa telebisyon. Ipinaliwanag ni Lagarde na walang nagbabago sa mga paraan ng IMF, paliwanag ni Lagarde. Hindi maiiwasan ang "fiscal adjustment" o pagkumpuni sa badyet ng mga gubyernong apektado ng krisis, dagdag niya. "Tawagin man itong adjustment, fiscal consolidation o pagtitipid (austerity) - pare-pareho lang", pahayag pa ni Kagyat na epekto ng QE ang pagbaba ng halaga ng salapi, at kung sa US, ng dolyar. Ang patakarang ito ng US ay labis na makasarili, sabi ni Guido Mantega, finance minister ng Brazil. Makulimlim ang pagtaya ng IMF-WorlBank sa kahihinatnan ng ekonomya ng daigdig sa taong ito. Mula sa dating pagtayang aangat ang ekonomya ng 3.5% batay sa projection nitong Hulyo Tiyak pang magpapatuloy ang mapangahas at pursigidong paglaban ng manggagawa at mamamayan lalo at nakaamba ang higit pang paglala ng krisis ng imperyalismo at ang patuloy nitong pagdambong sa likas-yaman at lakas paggawa sa buong daigdig.K
18 BALITANG INTERNASYUNAL Kalagayan bago ang US 2012 eleksyon Pumutok ang krisis sa pinansya 2008. Dumapa ang ekonomya ng US higit pa sa 1930 Great Depression . Nalugmok. Gumagapang. Pilit bumabangon ngunit bigong makaahon sa pagkakabagsak. Sina US Pres Barack Obama at VP. Joe Biden sa White House battleground kang estado," sabi ni Ted Devine, beteranong Democrat. Dagdag pa niya: "Ang koalisyong ito ay may mga binti. Masasalamin na ang reyalidad sa demograpiya ng Amerika--- kumukonti na ang mga puti, dumadami na ang mga minorya at mga single people"(Reuters Nov. 7, 2012). Gayunma'y nakatindig pa rin ang imperyalistang kapangyarihan at kontrol nito sa daigdig. Maraming bayan ang nananatiling nakagapos sa kanyang tanikala - mga kolonya at neokolonya na hinahagupit ng pandaigdigang krisis ng kapitalismo. Ibayong hirap at gutom ang inabot ng bilyun-bilyong mamamayan sa ilalim ng kapangyarihan ng imperyalistang US at sa neoliberal na patakarang ipinalaganap nito. Isa pang nagpapihit ng takbo ng eleksyon 2012 ay ang boto ng electoral college kay Obama sa Ohio. Sinuportahan ni Obama ang pag-bail- out o pagsagip sa auto industry sa Ohio (2009) na kinontra naman ni Romney. Kaya pagdating ng eleksyon ay nabatak ni Obama ang mayorya ng electoral college sa Ohio at nakaimpluwesya ito sa iba pang battleground state. Obama Fever: 4 more years! Makapangyarihan ang US pero binabayo ito ng mga panloob na suliraning likha ng labis na produksyon na umabot sa krisis sa pinansya. Labis na naapektuhan ang karamihan ng mamamayang Amerkano. Marami ang nawalan ng hanapbuhay at tirahan. Ni Bogs Broquil Sa araw ng eleksyon, kahit pa well- financed ang kampanya ni Romney, ang 72% ng mga botante na kumikita nang mababa sa US$100,000 kada taon ay mapagpasyang tinanggihan si Ginoong Romney(Dick Meyer / BBC). ng ordinaryong Amerkano na si Obama ay tunay na kahanay o kapanalig nila - kaisa ng sentimyento ng mga mamamayang Amerkano na naghahangad ng agarang lunas sa kinasadlakang miserableng kalagayan. Umaabot sa 14.77 M ang mga unemployed, doble ito sa 7.26 M na walang trabaho sa panahon ng Great Depression. Sa unang apat na taong panunungkulan ni Obama pumalo sa 9% ang unemployed, bumaba sa 8.6% Nobyembre 2011 at naging 7.9% bago eleksyon 2012. Obama, 4 more years. "Four (4) more years!" buong galak na sigaw ng mga tagasuporta ni Obama nang sumampa na sa 270 electoral college vote ang nakuha niya. Sa botohan sa Amerika, hindi ang indibidwal na boto o ang tinatawag na popular vote ang magtatakda ng resulta nito. Ang electoral college vote ng bawat estado ang opisyal at mapagpasya sa bilangan. Ngayong 2012 eleksyon umabot sa kabuuang 538 ang college electoral vote mula sa 50 kabuuang bilang ng estado na bumubuo sa Amerika. Sa proseso ng labanan, inupakan ni Romney ang mabagal na pag-usad ng ekonomya ng US sa pangunguna ni Obama: ang paglobo ng pambansang utang at ang paglaki ng unemployment rate. Kalaunan nag-back-fire ito kay Romney. Lumobo sa US$16.8 trillion ang pambansang utang na natipon mula sa gastos sa dalawang gerang agresyon (Afghanistan at Iraq), resesyon at lumalaking mga programang pangbenepisyo. Isang malaki't mayamang bansa na ang gubyerno ay binubuhay ngayon ng pangungutang sa bangko. Para sa nakakaraming Amerkano, si dating Presidente George W. Bush ang maysala sa nararanasan nilang krisis. Si Bush ang kanilang sinisisi at hindi si Obama. Ang epekto, nag- boomerang kay Romney ang atake niya kay Obama dahil parehong Republican sina Bush at Romney. Umabot sa 332 electoral college vote mula sa 26 estado ang nakuha ni Obama. Habang si Romney ay nakakuha lamang ng 206 sa 24 estado. Hindi magkasundo ang White House at Kongreso (mayorya ay Republikano) kung paano pakikitunguhan ang naghihingalong ekonomya ng US. Lalo pang titindi ang banggaan sa pagitan ng Democrats at Republicans. Sa dulo ng bangin ng tinatawag na "fiscal cliff", dadausdos pang lalo ang ekonomya. "Sa eleksyong ito, kayo-- ang Tulad ng nakaraang 2008 eleksyon, ang isa sa nagdala sa kampanya ni Obama ay ang tinatawag nilang "koalisyon". Binubuo ito ng Aprikano-Amerkano, Latino, Asyano, single women at mga kabataan. Ngayong eleksyon 2012, mayorya sa koalisyon ay nanatili kay Obama. Sila ang nagsilbing makinarya na nagtiyagang nangampanya sa mga battleground state para manawagan sa minorya na tulad nila na lumabas at bumoto sa halalan. mamamayang Amerikano, alaala pa nating lahat ang hirap ng ating pinagdaanan-- habang humahaba ang ating paglalakbay, iangat natin ang ating mga sarili, at lumaban tayo para makabalik," sinabi ni Obama sa kanyang victory speech. "Alam natin sa ating mga puso na darating pa ang magandang bukas para sa Estados Unidos ng Amerika", dagdag pa ni Obama(AFP Nov. 8, 2012). Wala pa ring inabot na solusyon kung paano lulutasin ang krisis. Imbes na masaganang bagong taon ang babati, resesyon at ibayong kahirapan ang sasalubong sa mamamayang Amerkano sa 2013. Hindi naging madali para kay Obama na Obama vs Romney, US Eleksyon 2012 Mahigpit ang naging labanan ni Obama at Romney. Bago pumasok ang eleksyon, mababa ang approval rating ni Obama sa ilang sarbey. Nang itulak ni Obama ang panapal na repormang pinansyal tulad ng Wall Street Reform at Consumer Protection Act, unti-unting nakabawi si Obama sa pagdausdos ng popularidad niya sa hanay ng mamamayang Amerkano. Pinasok pa ni Obama ang Obamacare. Kaya naman kahit sadlak sa hirap ang kalagayan ng mayorya ng mamamayan, sa huling bahagi ng panunungkulan ni Obama, bahagyang nagningas ang nauupos na pag-asa ng mamamayan sa mga repormang itinulak ng kanyang administrasyon. Kinokontra naman ng mga Republican ang lahat ng mga repormang inihahapag ni Obama. Mga repormang sa tingin ng mga ito ay laban sa interes ng mga institusyong pinansyal. Kaya sa ganitong postura ng Republican, nabubuo sa isipan Habang ang mga Republican ay nagkonsentra lamang sa pagpapakilos at paghimok sa mga white Americans na ang dinadalang propaganda ay paninira kay Obama kaugnay sa hindi nito naresolbang krisis, at si Romney ang magbibigay ng trabaho sa kanila. Ang kaso'y hindi ito kakagatin ng nakararaming botante. Hindi nakita ng mga Republican na nabago na ang demograpiya (populasyon) ng Amerika. Sinasabi na bawat apat na taon, lumiliit ng dalawang porsyento (2%) ang populasyon ng mga White Americans habang sa isang banda naman ay nadaragdagan ng 2% ang populasyon ng mga may- kulay na Amerkano (Aprikano-Amerkano, Latino at Asyano). Naging signipikante na ang populasyon ng mga sinasabing minorities (may-kulay na Amerikano) at malaki ang impak nito sa pulitika ng US. "Kapag isinama mo (sa mga may-kulay) ang mga blue collar union workers at upper-educated whites, nasa iyo na ang mayorya, laluna kapag nasa makuha ang malaking bilang ng electoral college vote sa mga pinaglalabanang estado ( swing states) upang magtagumpay mula sa eleksyong mahaba at magastos. Gayunma'y wala pa ring magbabago. Sinuman ang nanalo kay Obama o Romney, mandarambong pa din ang US. Madilim ang bukas na hinaharap ng US. Sa pangalawang pagkakataon ng administrasyong Obama, hindi nito hahayaang humina ang kontrol at kapangyarihan nito sa daigdig kahit pa yanigin ito ng tuloy-tuloy na krisis na wala pang lunas hanggang ngayon. Gagamitin nito ang lakas militar at makinarya sa diplomasya para tiyakin na habang nasa batuhan (on the rocks) o gilid man ng bangin ang ekonomya nito ay magpapatuloy ang pagpapatupad at pagpapalaganap ng neoliberalismo tungo sa ibayo pang pagpapalakas ng kontrol nito sa Asya-Pasipiko at sa iba pang panig ng daigdig. K Baseng Pinoy para sa Kano Mula sa Pahina 2 repair at maintenance nito. Gayong Pilipinas ang may-ari at visitor lang sila. ni Leon Panetta na idi-deploy nila sa Asia-Pacific ang 60% ng kanilang mga barko de gera, aircraft carriers, destroyers at mga submarino (Jermyn Chow and Ben Nadarajan, US Navy to move 60% of warships to Asia.The Straits Times. June 3, 2012 60-of.html). Sa paglaki ng gamit ng US sa mga pasilidad ng Subic, hindi na maitutuloy o maibubwelo ang naunang planong pagpapaunlad pa ng Subic bilang freeport at tourist hub. Hindi na pagkikitaan (pagkakaperahan) ng Pilipinas ang Subic Bay International Airport na paglilipatan ng Basa Air Base at gagamitin din ng US Air Force Pacific. Bawas na rin ang renta sana sa mga daungan na pwedeng magbigay din ng malaking income sa gubyerno. Mula sa pagdaong ng mga barko ng US Navy kada tatlong buwan, dadalas pa kaysa buwan- buwan ang pagdaong ng mga ito ngayon sa Subic. At lalaki pang lalo ang pangangailangan ng US sa mga pasilidad militar sa Pilipinas pagsapit ng 2020. Walang dudang ito ang pagsisilbihan ng pagtatayo ng base militar ng Pilipinas sa Subic -- kasama ang pag-aayos sa kabuuang kondisyon gayundin mahahalagang pasilidad militar ng dating base. Pero natutuwa ang ilang sektor na dati nang nakaranas ng pagni-negosyo kaugnay ng base. Sisigla raw uli ang mga negosyo kapag halos balik na sa dati ang gamit ng Subic. Hindi nila sinasabi na kaugnay ng prostituyon ang kalakhan ng negosyong ito at ilang kalakalan kaugnay ng R&R ng mga sundalo. Nanggagaling pa sa US ang mga suplay ng mga tropang Amerkano at may mga kontraktor nang nagbibigay ng iba't ibang serbisyo sa kanilang mga tropa't kasangkapan. Nakakahigit pa nga ang papel ng Subic kaysa Darwin (Australia) kaugnay ng deployment ng Pacific Fleet, -- ayon sa The Diplomat sa balitang isinulat ni James Hardy. Di tulad sa kasunduan sa Darwin, "iiimbak ng Subic ang pagkadaming US hardware at gaganap din bilang at na pasilidad pangserbisyo sa U.S. Navy." pangsuporta Mas grabe ang problemang dala ng pagtigil ng mga Magtatayo (rin) sila ng isang sentro (hub) para sa maintenance, repair at logistics sa Subic gamit ang mga pasilidad ng Hanjin Heavy Industries & Construction Company Limited (HHIC). Inanunsyo ito ng isang subsidyaryo ng AMSEC Amerkanong pagawaan ng barko na Huntington Ingals Industries (Abril 2012) na iniulat din ni Hardy sa The Diplomat. , Hindi ito komitment sa MDT at VFA, kundi komitment sa estratehiyang 21st Century Defense o Asia pivot ng US lang "Hindi naman bumabalik ang US pero mag-iiwan siya ng gamit sa apartment at hindi lang naman sepilyo ang kanyang iiwanan," ganito ang paglalarawan ni Hardy kalakip ang satirikong pilantik sa rotational visits na gagawin ng mga tropang Kano sa Pilipinas. Parang sagot asa paulit-ulit, tila sirang-plakang paliwanag na hindi naman magiging pag-aari ng US ang mga dating base at hindi naman diumano magpipermanente rito ang mga ito, ayon kay VFACom Director Edilberto Adan. "Rotational" ang termino pero regular silang narito o sa salita ng iba, semi-permanent. Awtorisado na ito ni Pangulong Aquino, sabi pa ni Adan. Sinang-ayunan na rin ng dalawang kapulungan ng Kongreso. (Michael Cohen and James Hardy. Philippines, US confirm US Navy's return to Subic Bay. Jane's Defense & Security Intelligence & Analysis, 10/12/2012). tropang militar ng US kahit pa rotasyunal ito. Mahirap bilangin sa kwentahan ng pera pero mabibigat ang mga problemang idudulot ng joint use ng Subic na halos magpapabalik sa laki ng pwersa, barko de gera, at mga eroplano bago ang 1991. Ngayon pa lamang, tumambad na sa buong bayan ang problema ng pagtatapon ng mga basura ng mga barkong panggera ng US. Ang Glenn Guardian pa lang ang nasisita kaugnay ng pagtatapon ng basurang galing sa poso negro ng barko at tubig na may halong gasolina at grasa galing sa USS Emory Land. Pero batay sa sariling imbestigasyon ni Kinatawan Walden Bello, maaaring mas malaki pa kaysa salmonella at polusyon mula sa gasolina at grasa ang problema. sobrang pinalawak ang interpretasyon ng Mutual Defense Treaty (MDT) para pangatwiranan ang muling pagpapagamit ng Subic sa US. Hindi na lang pagtutulungan laban sa umaatake sa isa o sa parehong panig ang nakasalang dito kundi pagsisilbi sa buong estratehiya ng US sa Asia-Pacific. Kung tutuusin, hinahayaan ng Pilipinas na ito ang magsilbing pivot. Inaako ng Pilipinas ang malaking papel para sa maniobrang militar ng US na para pag-rekober at pananatili ng dominansya nito sa ekonomya at militar. Malinaw na Nagsiserbisyo ang USS Emory Land, isang submarine tender (o barkong pumapartner sa submarino para sa pagkuha at paghatid ng mga kinakailangang suplay), ay nagsiserbisyo sa mga Sa gayo'y palaki nang palaki ang pagkakasangkot ng Pilipinas sa pamamagitan ng rehimeng PNoy sa mga militar na usapin at pananagutan ng US sa rehiyon ng Asya-Pasipiko. Lalo lamang itong nagpapalaki sa peligro sa seguridad ng buong bayan at ng mamamayan. Nasa Panganib na, lugi pa sa kwenta karaniwang eksena sa mga bar sa Olongapo sa labas ng Subic Naval Base c. 1960s. Larawan mula sa internet Parang makikituloy lang sa apartment ang pwersang militar sa Subic pero halos aariin nila ito at wala silang sagutin masira man nila ang buong apartment; wala silang pananagutan sa submarinong pang-atake at may intercontinental ballistic missiles. May kakayahan itong kumuha ng 19 nuclear waste mula sa mga submarino at delikadong nakapagdala na ito ng nuclear waste na mapanganib para sa karagatan ng Pilipinas. Hindi pa nahahalukay ang buong laki ng problema ng basura ng buong tropang US na pumupunta sa Pilipinas at ng mga barkong ginagamit sa iba pang bahagi ng Pasipiko na nililinis sa Pilipinas ng mga service contractors. Hindi pa naiimbestigahan kung paano nilulutas ang problema ng basura ng libu-libong tropang Kano na pumapasok sa Pilipinas para sa mga pagsasanay. Ayon sa isang ulat tungkol sa problema ng basura ng mga sundalong US sa Afghanistan, nagtatapon ang bawat sundalong Kano ng katamtaman nang 4.5 kilong basura araw-araw. Isang kaso pa lamang ito. Papabigat na namang problema ang prostitusyon at iba pang karahasan sa kababaihan sa pagdami ng dumadaong na barkong US sa Subic. Ayon sa Buklod, isang organisasyon ng mga dating nabulid sa prostitusyon sa Subic, nasa 400 na lang ang kababaihang nabubulid sa prostitusyon bago ang VFA. Sumirit ito sa 1000 nang magsimula ang VFA at ngayon, ilang ulit pa ang idinami nito. Nanggagaling ang mga rekluta sa prostitusyon sa mismong bayan ng Subic, sa isang Barrio Barreto ng Olongapo, at sa malalayong bahagi ng probinsya at ng rehiyon. P i n a n g a n g a m b a h a n na magkakaruon ngayon ng bagong henerasyon ng Amerasians bunga ng mga pakikipagtalik ng mga sundalong Kano sa mga kababaihang lokal. Hindi na mabubura sa rekord ng Olongapo ang malaking problemang ng pagkakaabandona sa malaking bahagi ng may walong libong (8000) Amerasians sa Olongapo (1992) sa kabila ng pagsisikap ng mga NGO na tulungan ang mga bata na maiugnay sa kanilang mga amang sundalo. idinulot Aerial view ng dat- ing Subic Naval Base. rin ang kaso ng pagkakasangkot ng mga sundalong Kano sa mga rambulan at iba pang insidenteng may sinasaktang Pilipino. Madalas na nangyayari ito sa mga inuman at sa gitna ng problema sa traffic. Ang pinakahuling insidente ay sa Palawan (Nob. 16) at sangkot ang dalawang sundalong Kano na naiwang nag-aasikaso ng civil relations component ng isang military exercise. Gaano pa kaya ang idadalas ng mga ito kung dumagsa nang muli sa Subic ang tropang Amerkano? Dumarami na Amboy PNoy Hindi talaga pumapalya si PNoy sa pagdeliber sa US ng anumang kailangan nito sa Pilipinas para sa pagpapatibay ng hawak sa Asia- Pacific, para sa pagpapanatili ng paghahari sa mundo. Todo siya sa pagbibigay sa mga pangangailangan ng negosyo ng Kano at ng iba pang imperyalistang kapit-tuko sa neoliberalismo. Todo sa pagsuporta sa anumang planong militar ng US. Ang kaso, presidente siya ng Pilipinas, isang maliit na bayang may estratehikong pwesto sa Asya, isang bayang may malaking prospek sa pag- unlad kung mahusay na makakalap at magagamit (harness) ang mga human and natural resources para sa interes ng bansa. Hindi imposible ang ipagtanggol at interes kung gagap niya at ng kanyang gubyerno ang konsepto ng pambansang soberanya at patrimonya. Pero tulad ng mga presidenteng nauna sa kanya, pangangayupapa at pagpapaubaya sa mga dayuhang kapital ang minamaster niya. Swabe nga lang siyang magdala. isulong ang pambansang Sa pagpapabaseng muli ng tropang Kano sa Subic, hindi swabe ang pagkakanulo at kataksilang ito sa bayan. Garapalan. K
20 Bangsamoro... Mula sa Pahina 5 "at marami pang ditalye mula sa magkabilang panig na kailangang plantsahin pa." Gayunman, hindi tulad ng nabulilyasong BJE sa nakaraan, ang pinakahuling kasunduan ay tinanggap nang may kasiyahan (relief) at pag-asa kapwa ng lokal na mayayaman at ng mamamayan, laluna ng pagod- na-sa-gerang mga nasasakupan ng itinuturing na palyado at lumpong entidad, ang Autonomous Region of Muslim Mindanao (ARMM). UP Professor Miriam Coronel-Ferrer: Saktong Kahulugan ng mga Salita Bagong Hepeng Negosyador ng Gubyerno Ni L. Balgos Delacruz Ang bagong balangkas ay karagdagang medalya para sa popular pa ring si PNoy na sumusumpang kukumpletuhin ang pag- iinstitusyunalisa ng bagong aparatong rehiyunal bago matapos ang kanyang termino sa 2016. Kagyat na nangangahulugan ng pagtatapos ng gera ang kasunduan. Kapag tumigil ito dito, ang bagong kasunduan ay mangangahulugan lamang ng pagpapanatili ng isang sistemang magpapatampok sa pangingibabaw ng mga makasariling interes (ito ma'y Moro, di-Moro o dayuhan). Sino ang aayaw sa pagtigil ng bangayan? Gayunman, ang pinakaimportante ay ang pag-aalis ng mga ugat ng ligalig at digma. Ang nagpapatuloy na paghahanap isang makatarungan at pangmatagalang kapayapaan na dumaan na sa maraming negosasyon ay mangyayari lamang na maging tutuo at makabuluhan sa mga mamamayan kung sila ang pangunahing kasangkot sa proseso at hindi ang mga may monopolyo ng makasariling mga interes sa isinumpang "Lupang Pangako." sa Itinakda ng dalawang negotiating panel (gubyerno at MILF) ngayong Disyembre sa Kuala Lumpur na tapusin na ang isang komprehensibong kasunduan na lilikha ng isang hiwalay na Bangsamoro homeland para sa pangmatagalang kapayapaan sa Mindanao na papalit sa nilagdaan nilang Balangkas ng Kasunduan nuong Oktubre 15. Nakakonsentra ngayon ang dalawang panel sa mga mayor na isyu tulad ng transition, teritoryo at normalisasyon. Hindi ganuon kasimple ito. Ang usapin pa lang ng transisyon at Ang lehitimo at saligang mga interes ng mamamayan - pambansang soberanya, pambansang patrimonya at tunay na demokrasya - ang kailangang maging pangunahing adyenda. Mananatiling matalas na tagapagmatyag ang Kilusan at mga myembrong organisasyon nito upang ilantad at tutulan ang Balangkas ng Kasunduan kung ano talaga ito - isang istruktura upang panatilihin ang sistema na pinaghaharian ng makauring elitistang interes; isang pagkakanulo sa mga martir na Kristiyano, Lumad at Moro na nagsipag-alay ng mga buhay sa mahabang pakikibaka laban sa kolonyalismo ng imperyalismong US. Ang mga kamay ng armadong pwersa at gubyerno ng US ay hindi maitatago sa buong proseso ng pagpali sa mga dokumento ng dispalinghadong "kasunduan sa kapayapaan."K **Isinalin ng patnugutan ng Kilusan sa Filipino mula sa orihinal na English. Mababasa ang orihinal sa kpd website. proseso nito ay kumplikado na. Kabilang dito ay ang third-party monitoring, maging ang hatian (sharing) sa kapangyarihan (power) at yaman (wealth) sa pagitan ng bagong entidad pulitikal ( new political entity o NPE) at ng sentral na gubyerno, na may kaakibat na reserbadong kapangyarihan tulad ng depensa, mga ugnayang panlabas (foreign affairs) at patakarang pampanalalapi at pinansya (fiscal and monetary policy) na reserbado sa antas pambansa. Habang naniniwala ang gubyerno na magagawa ito sa itinakdang dedlayn bago matapos ang taon, ang punong negosyador naman ng MILF Mohagher Iqbal ay nagpahayag ng pag-aalinlangan. "Iniisip kong hindi magagawang matapos ito ngayong taon," sabi niya. "May kahirapan dahil maraming pinagtutunggaliang (contentious) mga isyu." Ang isyung teritoryal ay siguradong magiging madugo. Kailangang maitakda ng komprehensibong kasunduan ang laki ng magiging saklaw ng teritoryal na kapangyarihan ng NPE. Mas maliit ba ito o mas malaki kaysa itinakda nuon Professor Miriam Coronel Ferrer opapp.gov.ph sa MOA-AD-BJE (Memorandum of Agreement on Ancestral Domain-Bangsamoro Juridical Entity) na lalagdaan na sana ni GMA at ng MILF pero nabulilyaso nang ideklara ng Korte Suprema na labag ito sa Konstitusyon (2008), at tinawag itong walang-pakundangang "pagkatay" ito sa republika. (Analysis, Amando Doronila; PDI, Dis. 10, 2012) Nakasalang agad sa hot seat 'ika nga, si UP Prof. Miriam Coronel-Ferrer, ang kahihirang na punong negosyador sa panig ng gubyerno kapalit ni Ang Susing Katanungan Para Kangino? Sa Usaping pangkapayapaan assistance," sabi pa nina Herbolzheimer at Leslie. Handa na diumano ngayon ang MPW na ibayong pasiglahin pa ang aktibong pakikilahok hanggang sa pag-i-endorso ng mga indibidwal mula rito para sa Transition Commission (TC). Ang TC ang magpapali ng borador ng Bangsamoro Basic Law na magsisilbing Saligambatas (charter) ng NPE (new political entity). Bubuin ang TC ng 15 myembro mula sa mga komunidad ng Bangsamoro; walo (8) dito ay nominado ng MILF. Nagbigay-diin ang Mindanao Peace Weavers (MPW) sa isang pahatid-balita na ang, "civil society ay lagi nang nahahamong makisangkot ng dalawang negotiating panel (gubyerno at MILF) subalit ang karamihan sa pakikilahok ay isinagawa nang kalat-kalat, puta- putaki at impormal." ipinagkaloob ng dalawang panel as International Contact Group (ICG; binubuo ng apat na internasyunal NGOs at apat na gubyerno). " Ang mga tagapagtaguyod ng kapayapaan ay kailangan nang maging mas aktibo sa paglikha ng mga patakaran," dagdag pa ni Fr. Calvo. Sa asembleya ng mga myembrong grupo Pero ang MPW ay myembro din ng Conciliation Resources. At ang Conciliation Resources na myembro din ang ICG, ay likha mismo ng ICG! Sa ICG ay nakapaloob din ang The Asia Foundation (TAF), matagal nang naiuugnay sa Central Intelligence Agency ng US kung kaya't siguradong interes ng US ang itataguyod. May siyam (9) na kasaping grupong pangkapayapaan sa network ng MPW: Agong Peace Network, Consortium of Bangsamoro Civil Society, Inter-Religious Solidarity Movement for Peace, Bisayang Dako Alang sa Kalinaw, Mindanao Peace Advocates Conference, Mindanao People's Caucus, Mindanao People's Peace Movement, Minadanao Solidarity Network, at ang Mindanao Association of State Colleges and Universities Foundation. Ang Initiatives for International Dialogue ang nagsisilbing Kalihiman (secretariat) ng MPW. "Panahon nang ang pakikilahok ng civil society sa prosesong pangkapayapaan ay maging opisyal, " sabi ni Fr. Angel Calvo, tagapangulo ng Inter-Religious Solidarity Movement for Peace na nakabase sa Zamboanga; tulad ng ng MPW na ginanap sa Davao kamakailan lang, ipinangako nilang, "magpapatuloy silang pakisangkutan ang mga panel ng gubyerno at MILF lagpas pa sa Framework Agreement." Ang mga organisasyon ng civil society ay "naging esensyal upang buhayin ang prosesong pangkapayapaan sa Mindanao," ipinaghayag nina Kristian Herbolzheimer at Emma Leslie, kapwa-ICG member sa Concilliation Resources, sa pinagtulungang komentaryo sa Framework Agreement. "Nagmobilisa sila para sa kapayapaan sa iba't ibang paraan: inter-religious dialogues, cease-fire monitoring ng mga taong nakatira sa mga komunidad na apektado ng tunggalian, cross-sector consultation upang makapaglinang ng adyendang pangkapayapaan at humanitarian Liban ditto, karamihan, kung hindi man ang lahat, ng mga grupong pangkapayapaan sa loob ng network ng MPW ay nasa kandili ng pondo ng USIP (US Institute for Peace) at ng USAID sa mahabang panahon sa nakaraan. Nasaan na ngayon ang tunay na tinig ng mga mamamayan - Moro, Lumad at Kristiyano - sa usaping pangkapayapaan sa pagitan ng gubyerno at ng MILF? May isa man lang bang myembrong grupo ng MPW na nagpahayag ng tungkol sa katarungang panlipunan bilang pundasyon ng tunay na kapayapaan - bilang susog sa anumang adyenda o planong patakaran sa pagitan ng dalawang panel? Ang lagi nang tanong sa bawat usapin ay Para kangino? K dating UP Law dean Marvic Leonen na itinalagang Associate Justice ng Supreme Court kamakailan lamang. Myembro na si Ferrer ng negotiating panel mula 2010 na lumagda sa preliminary agreement sa mga rebeldeng Moro Oktubre 15 - bilang bahagi ng solusyon para wakasan na ang sesesyonistang kilusan sa Mindanao. Inilarawan si Ferrer ng Presidential Adviser on the Peace Process Ging Deles bilang "masugid na tagapagtaguyod ng karapatang tao at isang eksperto sa conflict resolution at hustisya." Pero paano kung ang usapin ay hindi na kaugnay ng pinakamabubuting intensyon kundi nasa hindi pagkakaunawaan sa lenggwahe? Sa presentasyon ni Ferrer sa MindaNews na pinamagatang Peacetalk: The making of the Framework Agreement, ipinaliwanag niya ang isyu ng asymmetric relations sa pagitan ng sentral na gubyerno at ng NPE na nauwi sa kontrobersyal na di-pagkakaunawaan. Halimbawa: "Ang ugnayan ng sentral na gubyerno sa gubyernong Bangsamoro ay magiging asymmetrical." "Ang asymmetry ay hindi isang legal na salita,"paliwanag ni Ferrer. "Sa karaniwang lenggwahe, nagpapahiwatig ito ng hindi pagkakapantay-pantay. Sa disiplina ng syensyang pulitikal, may 'asymmetry' kung ang isang yunit teritoryal sa loob ng isang sistemang pulitikal... ay nagtatamasa ng distinkto at ispesyal na kalagayan sa kanilang sarili kaugnay ng sentral na gubyerno." Isa pa: "Block grants and subsidies..." Ang block dito ay adjective, hindi verb, -- paliwanag ni Ferrer; salitang teknikal ito na ginagamit sa pinansya at ekonomya. Sa nabanggit na pangungusap, ang tinutukoy ay malakihang pondo na ipagkakaloob (ng sentral na gubyerno) para sa mga ispesyal na proyekto at programa (ng NPE). Kapag ginawang verb ang block sa 'block grants...', mababaliktad na ang kahulugan ng pangungusap: tutulan o pigilan (ang pagbibigay ng grants at subsidyo). Ang problema, maging ang propesor ng batas sa UP na si Raul Pangalangan ay nalito sa wastong pagkaunawa at pagpapakahulugan sa nabanggit na pangungusap. (Analysis, Doronila; PDI) O sinadya ni Pangalangan ang "pagkalito" upang patampukin ang suliranin kaugnay ng mga probisyon sa Balangkas ng Kasunduan? Tulad ng madalas mangyari kaugnay ng mga batas at alituntuning may iba'y ibang interpretasyon at pakahulugan - laluna na sa hanay ng mga abugado. Sabi nga'y nababaluktot ang tuwid at nauunat ang baluktot. Dahil dito'y masasalang si Ferrer, na mula sa isang pamilyang ang intelektwalidad ay may kaakibat na katapatan, na maglinaw ng maraming mga salita sa tunay na mga kahulugan ng mga ito. Si Ferrer ang unang babaing pinuno ng peace panel; kabilang siya sa 27 Filipino na naging nominado sa Nobel Peace Prize nuong 2005 bilang bahagi ng 1000 Women for Nobel Prize. Myembro siya ng faculty ng UP Political Science Department at nagtuturo ng comparative politics at political theory, at naging direktor ng UP Third World Studies Center 2000-2003. Bago maging myembro ng panel, isa si Ferrer sa mga convenors ng Program on Peace, Democratization and Human Rights ng UP Center for Integrative and Development Studies hanggang 2005. May extensive involvement din si Ferrer sa NGOs. Nag-co-chair siya ng Non-State Actors Working Group of the Int'l Campaign to Ban Landmines 1999-2004; lumahok sa mga fact-finding missions na inorganisa ng mga internasyunal na NGOs na nag-iimbestiga ng mga karahasan sa Cambodia, (1993, 1997), East Timor (1999, 2000), at Nepal, 2003. At naging visiting professor sa Hiroshima University sa Japan, Hankuk University of Foreign Studies sa Korea, at Gadia Madah University sa Indonesia. Anuman, ang pinakamalaking hamon sa bagong hepeng negosyador ng gubyerno ay nasa kalinawan ng mga salita sa probisyon ng kasunduan para sa magkabilang panig - para sa tunay na pangmatagalang kapayapaan na sana'y nakatuntong sa matatag na pundasyon ng panlipunang katarungan. K Communique.... Mula sa Pahina 7 larangan na may kahalagahan. Ilan sa mga ito -- nakapagbukas tayo at nakapagpaunlad ng paborableng mga oportunidad para sa pagbubuo ng national line- industry unions. Nakapagbuo rin tayo ng isang alyansang magsasaka na makapagpapabilis sa gawain ng pag-oorganisa sa mga magsasaka sa Timog Katagalugan; 4. Ang Kilusan ay tuluy-tuloy ding nakapaglunsad ng mga kampanya na mag-iiwan ng malalim na kakintalan o marka sa kasaysayan ng pakikibaka. Kabilang sa mga ito ay ang mga kampanya laban sa VFA at presensyang militar ng US, laban sa recommissioning ng Bataan Nuclear Power Plant, at para sa implementasyon ng labor standards partikular ay sa Hanjin, at laban sa pagmimina at para sa rational mining policy; 5. Nanguna ang Kilusan sa pagbubuo ng mga alyansa kapwa sa mga antas pambansa at lokal upang palaparin ang partisipasyon at maisulong ang pakikibaka hinggil sa mga isyung tulad ng VFA, ang Plantang Nukleyar, ang coal plant sa Mariveles, demolisyon ng mga pwesto ng mga nagtitinda (vendors' stalls) at ang mala- aliping pakikitungo sa mga manggagawa ng Hanjin. Iniharap sa Kongreso ng Komite sa Amyendang Konstitusyonal ang mga mungkahing amyenda sa Konstitusyon ng organisasyon. Tinalakay at pinagtibay ang mga ito ng Kongreso. Ang pinakamalaking mga amyenda ay ang ss: 1. Ang pinaikling pangalan ng organisasyon ay babaguhin mula sa mga letrang KPD tungo sa Kilusan (Movement); 2. Ang Pambansang Kongreso ay gagawin tuwing limang (5) taon sa halip na tuwing tatlong (3) taon. Naghati sa mga grupo ang Ikaapat na Kongreso para sa mga palihan (workshops) na nagsahapag ng mga proposal para sa 5-taong Programa. Ang 5-taong Programa ay sumentro sa mga sumusunod: 1. Isang kampanya sa edukasyon hinggil sa neoliberalismo, ang global na kapitalistang krisis at ang low-intensity democracy na 21 ipinatutupad ng administrasyong PNoy sa bayan. 2. Kampanya sa pagpapalaganap ng impormasyon at pagkilos upang ilantad at tutulan ang panlilinlang ng panguluhang PNoy sa tindig nito hinggil sa presensyang militar ng US at sa planong buksan ang Subic para magamit ng sandatahang lakas ng US; sa iskema nito ng Public-Private Partnership (PPP); sa pagpapahintulot nito ng pandarambong sa pambansang mga rekurso; sa hands-off policy nito kaugnay ng wage hikes; sa kawalang-aksyon nito hinggil sa pagtaas ng presyo Ang mga delegado sa kanilang martsa papasok sa pagdarausan ng Kon- greso. ng mga batayang pangangailangan, utilities, serbisyong pangkalusugan at edukasyon; at, sa hungkag na patakaran nito sa debelopment - extractive industries para sa pakinabang ng malalaking negosyo at mas mataas na koleksyon ng revenue at pagpapahintulot ng mga casino at katulad na mga establisimyento na komplimentaryo sa pinasiglang turismo (at diin sa ekonomya sa serbisyo). Naghalal ang Ikaapat ng Kongreso ng Kilusan ng isang hanay ng bagong pambansang lider. Si Atty. Virginia Lacsa Suarez, ang Tagapangulo ng Kaisa-Ka, isang organisasyon ng kababaihan na nakapaloob sa Kilusan, ang nahalal na Pangkalahatang Kalihim at siya ring tatayong Tagapagsalita ng Kilusan. Ikatlo ng hapon, Araw ni Bonifacio, umalingawngaw ang session hall ng Ikaapat Ang mga myembro ng Teatrong Bayan sa kanilang dula bago ang pagbubukas ng unang araw ng Kongreso. na Pambansang Kongreso ng Kilusan sa masigabong palakpakan bilang suporta sa nahalal na mga bagong pambansang liderato nito, gayundin sa kalakip na kasiglahang makapag-ambag na makamit ang mga target para sa susunod na limang taon at malaking kagalakan sa hindi-mapupuwing na tagumpay ng Ikaapat na Kongreso ng Kilusan. Nobyembre 30, 2012, Baguio City
22 Pyudal na Patronahe sa Pulitika.. Mula sa Pahina 8 Sapagkat matindi at marahas ang labanan sa kapangyarihan at sapagkat hindi sapat ang pamumudmod ng "grasya" para mapanatili ang katapatan ng mga tauhan, kailangang ang pagwasiwas ng kapangyarihan ay sinasaliwan ng paggamit ng lakas sa armas. Nagmamantine ang mga pulitikong patron ng mga armadong galamay. Hindi bababa sa 60 grupo ang mga pribadong hukbo ng mga pulitiko ang nagkalat sa bansa, ayon mismo sa Philippine National Police (PNP). Depende sa katayuan sa kapangyarihan ng patron ang bilang ng armadong tauhan. Dumarami ang mga armadong tauhan sa panahon ng kampanya at botohan sa eleksyon. Abot sa 5,000 ang armadong tauhan ng mga Ampatuan sa Maguindanao, ayon sa independyenteng pagtaya ng media, Rehistrado ito bilang mga yunit ng CAFGU o civilian armed force geographical unit. Higit dito, may mga tauhan at opisyal ng Philippine Army at PNP na umaakto rin bilang pribadong hukbo ng mga patron sa pulitika. Bistado ito sa naging papel ng mga pulis sa Ampatuan Massacre (Nobyembre 23, 2009). Kondisyon sa pag-iral at pagpapatuloy ng pyudal na patronaheng relasyon at pulitika Kawalang seguridad sa kabuhayan at buhay sa atrasado, maliitang produksyon Batayang kondisyon sa pag-iral ng pyudal na patronaheng pulitikal ang saligang katangian ng ekonomya ng nakakaraming mamamayan. Malaganap na atrasado, maliitan, indibidwalisado at nakabatay sa paggawa ng pamilya (family labor) na produksyon at sirkulasyon ng kalakal ang katangian ng mga pang-ekonomyang aktibidad ng nakakaraming mamamayan - manggagawa; mga magbubukid at mangingisda; mga mala- manggagawa sa kalunsuran at kanayunan at mga karaniwang empleyado sa mga pribadong empresa at sa gubyerno, kabilang ang nakakarami sa mga titser sa publikong paaralan at maliliit na negosyante na kapos sa puhunan. Sa ibabaw ng maliitang produksyon at sirkulasyon at mga kaugnay na paraan sa pagkita ng nakakaraming mamamayan ay ilang malalaki at monopolistang negosyo ng mga dayuhan at lokal na malaking burgesya na may kontrol sa mga pangunahing kagamitan sa produksyon - malalawak na lupain at malaking kapital - salapi, makinarya; at monopolyong kontrol sa sirkulasyon ng salapi at kalakal (kontrol sa export- import at domestic trade; pagbabangko, pinansya at pagpapautang) at mga batayang serbisyo - transportasyon, komunikasyon, distribusyon ng tubig, generasyon at distribusyon ng elektrisidad, atbp. Napupunta ang malaking bahagi ng kabuuang kita ng mamamayan sa kamay ng iilang malaki at monopolistang negosyo sa anyo ng interes sa pautang; mataas na tuition fee at iba pang gastos sa edukasyon; mataas na tubo sa monopolyong pagpipresyo sa serbisyong elektrisidad, tubig; sa ibinibentang langis, mga produkto mula sa langis; gamot/medisina; abono at pestisidyo at iba pang gamit sa pagsasaka; bigas, arina, mantika, asukal, gatas at iba pang pangangailangan kapwa sa produksyon at konsumo ng mamamayan. kalagayan at relasyon sa ekonomya ang nakakaraming mamamayan sa pamalagiang kalagayan at katayuan ng kasalatan at kawalang seguridad sa trabaho o hanapbuhay at kabuhayan. Katibayan nito ang - malaganap na kawalan at kakapusan ng trabaho at malaganap na kahirapan. Bunga nito ay gutom at malnutisyon; pagkakasakit, kawalan o kakapusan ng kakayahang magpagamot o magpa-ospital at maagang kamatayan; kawalan o kakapusan sa edukasyon; kawalang-tirahan o pagtitirik ng barungbarong sa mga peligrosong lugar. Isinasadlak ng ganitong ang ganitong kalagayan at katayuan ng kabuhayan at pamumuhay sa relasyon ng pagdepende sa may relatibong kontrol sa lupa at mga kagamitan sa produksyon at kapangyarihan sa salapi at pamilihan. Ngunit hindi isang panig ang relasyong ito. Nakapapanatili ang pag-iral at pagsasamantala ng mga asendero, komersyante-usurero hanggang umiiral ang maliitang produksyon at sirkulasyon ng kalakal na nakadepende sa pag-utang ng salaping puhunan sa produksyon at konsumo. Ito ay relasyon ng pagsasamantala ngunit may sangkap na relasyong pagsasandigan. Nagtutulak Kailangan ng may-ari ng lupa ng mga magtatrabaho dito na "matapat" na nagbabayad ng buwis kapalit ang patuloy na karapatang magbungkal o magsaka. Ang may-ari ng lupa ay nalalapitan din ng nagbubungkal dito sa mga mahigpit na pangangailangan gaya ng pagkakasakit. Kailangan ng komersyante-usurero ng mga "suki" o regular na mga "parukyano" na nakadepende sa utang kapalit ang pagsurender ng kanilang produkto - ani (harvest), huling isda (catch), pinutol sa mga ahensyang may kinalaman sa paglilikom ng buwis at taripa - BIR at Customs; at sa mga departamento laluna sa may malalaking badyet, tulad ng DepEd, DPWH at siyempre pa sa DILG. Iniiralan din ng pagpapatron ang relasyon sa loob ng gubyerno at operasyon nito. Umiiral ang palakasan o pagkapit sa mga may mataas na katungkulan. Nagbubuoang mga opisyal sa lokal na gubyerno ng relasyon sa mga opisyal sa pambansang antas, laluna sa presidente at sa mga nakapaligid dito. Lalong ginagawang legal, madulas at sistematiko ang patronahe sa pagitan ng mga opisyal ng gubyerno sa "pork barrel". PDAF o "pork barrel": Instrumento sa pag-iral ng relasyong patronahe sa gubyerno Ang pondo sa "pork barrel" na tinatawag na priority development assistance fund (PDAF ay instrumento sa pagmamantine ng relasyong patronahe sa pagitan ng Presidente ng Pilipinas at mga senador at konggresista at bawat isa sa kanila sa mga local na gubyerno. Inaaprubahan ng Kongreso at Senado ang budget o pondo para sa PDAF kasabay ng badyet para sa taon, ngunit ang Presidente ng Pilipinas sa pamamagitan ng Depatment of Budget and Management (DBM) ang may kontrol sa paglalabas ng PDAF, mga alokasyon sa mga LGUs at badyet ng bawat departamento. at nilabrang kahoy, atbp - sa barat na presyo. Ang mga komersyante-usurero ay nalalapitan din ng mga "suki" para sa mahigpit na pangangailangan. Gayundin, kailangang dumepende sa utang at pag-aalaga ng mga "suki"ang mga maliliit na naghahanapbuhay sa mga linya ng serbisyo tulad ng pagtitinda sa palengke o sa bangketa't lansangan; pamamasada ng jeep, tricycle o pedicab at taxi; at mga nagbibigay ng personal na serbisyo - barbero, hair stylists, manikurista, masahista, sastre at modista. Kailangang nagmamantine ng mga suki ang mga nagtitinda/naglalako ng lutong ulam at mga kakanin, mga karaniwang karpintero, electrician, nagkukumpuni ng home appliances. Sa PDAF, ang bawat konggresista ay may alokasyong P70M sa isang taon. Bawat senador ay tig-P200M bawat taon. Aabot sa P25B ang PDAF sa 2013. Bukod sa PDAF ay ang Internal Revenue Allotment (IRA) ng pambansang gubyerno sa mga LGU at ang financial subsidies to local government units (FSLGU). Ang IRA at FSLGU ay P318.1B sa 2013. Bukod dito ang lump sum o kabuuang pondo na hawak ng DPWH para sa mga lokal na proyektong impraistruktura na ipinasya at tinukoy ng Konggreso. Nagagamit ang pork barrel o PDAF ng bawat konggresista at senador sa pagmantine ng patronaheng relasyon sa mga opisyal ng LGU at mga "constituents". Pyudal na patronahe: Sinusuhayan ng kultura - mga relasyong panlipunan, mga tradisyon, paniniwala at kaisipan na laganap sa lipunan sa hanapbuhay at mapapasukang trabaho o empleyo, naging kalakaran sa paghahanap ng trabaho ang paglapit sa padrino o patron na magbabak-ap sa aplikante. Lumalaro rin ang mga padrino sa mga dumaraming para umaalis magtrabaho sa ibang bansa. Sapagkat limitado ang puwang Nagmumula ang lohika ng pyudal na sa patronaheng pulitika at kondisyon ng kasalatan at kawalang seguridad sa kabuhayan at buhay nakakaraming ng m a m a m a y a n g sumasandig sa iilang makapangyarihan sa yaman at posisyon sa lipunan. relasyon Hindi iilan sa mga naiiwang walang trabaho/hanapbuhay ay napupwersa ng kahirapan sa mga " k a p i t - s a - p a t a l i m " na hanapbuhay - p r o s t i t u s y o n ; p a g k u k u b r a d o r sa iba't- ibang anyo ng sugal, at, kriminalidad - pagnanakaw, pagtutulak ng droga, car jacking, kidnapping. Upang magkaruon ng relatibong luwag sa operasyon, ang mga sindikato ay may mga padrinong opisyal ng gubyerno at pulisya. Marami ng kaso ng mga sindikato na ang pinuno ay opisyal ng gubyerno o pulisya. jueteng at Si nuon ay Pres. Arroyo kasama sina regional gov- ernor Zaldy Ampatuan at dating Gov Andal Ampatuan Sr, ilang buwan bago ang Maguindanao Massacre. asian correspondents com2 B u n s o d ng at kawalang seguridad at kabuhayan sa buhay, mahigpit na at nag-uugnayan nagtutulungan ang bawat pamilya upang makaraos sa buhay. na Ang mahigpit ugnayang pamilya (strong family ties) ay sa may ekstensyon angkan. Nananatiling sentral ang bawat pamilya sa ugnayan at pagtutulungan sa saklaw ng angkan. kakapusan Relasyong padrino o patron sa mga awtoridad sa gubyerno, pulisya at militar Tampok ang papel ng mga padrino o patron sa mga naghahanap ng empleyo laluna sa gubyerno. Ito ang isa sa mga salik sa pag- iral ng mga empleyadong "15-30" at mga hindi kailangang empleyado ng gubyerno. Hindi lamang sa pamamasukan sa gubyerno, umiiral din ang pagpapadrino o patron sa promosyon ng mga empleyado at opisyal ng gubyerno at ng mga tauhan at opisyal ng pulisya at militar. Ang pinuno o awtoridad sa bawat pamilya at sa angkan ay mga magulang at mga nakakatandang myembro ng pamilya at angkan. Ngunit ang pinakamayaman at pinakamakapangyarihang pamilya ang natural at lohikal na sentro ng angkan at sa gayon, ng kumunidad. ito sa mga mayayaman at makapangyarihang pamilya at angkan ngunit sa layunin ng pangangalaga at pagpapalago ng yaman at ari-arian; at, pagtatanggol at pagpapanatili ng posisyon sa kapangyarihan. Tutuo rin Ang sistema ng mga relasyong patronahe sa loob ng burukrasya ng gubyerno, pulisya at militar ay batayan at kondisyon ng sa pag-iral ng sistemikong korapsyon (systemic corruption) na tagos sa relasyon ng gubyerno at mga awtoridad nito sa mamamayan. Itinatakda nito ang relasyon ng pagtatakip sa isa't-isa, paglalagayan, palakasan at paglilihim. May ekstensyon ang relasyong pamilya at angkan sa relasyong kumpadre/kumadre na nabubuo at napagtitibay sa mga panlipunang ritwal o seremonya ng kasal at binyag. Ang relasyong ito ay hindi lamang sa pagitan ng mga indibidwal; nakataya rin dito ang mga pamilya't angkan na kanilang kinabibilangan, laluna sa magkumpadre/ magkumadreng patron. Sa ganitong kondisyon ay nakakairal ang mga operasyong sindikato sa gubyerno laluna Sapagkat nananatili ang saligang kalagayan ng kakapusan at kawalang seguridad sa kabuhayan Pyudal na Patronahe sa Pulitika.. Mula sa Pahina 22 relasyong at pamumuhay, at mga pamilyahan, ekstensyon nitong kumpadrehan/ kumadrehan ay naggigiit ng sarili sa kabila ng mga pag-unlad sa mga relasyon at organisasyon ng lipunan. ang angkanan (compadrazgo) mga relasyon at organisasyon ng lipunan sa mga pamilya at angkan at mga ibabaw nito ay kumunidad. Sa ang mga institusyon ng estado at gubyerno na hindi nalikha o nabuo mula sa mamamayan. Nilikha at ipinataw sa sambayanang Pilipino ang mga istruktura at sistema ng estado at gubyerno ng may 400 taon ng magkasunod na kolonyalismong Espanyol at Amerkano. Nakabatay ang Sa Pilipinas ay mayruon pang awtoridad liban sa estado/ gubyerno na may malakas at malalim na impluwensya sa buhay panlipunan -- ang awtoridad ng relihiyon at Simbahang Katoliko sa kabuuan, ng Islam sa malawak na bahagi ng Mindanao, at iba pang simbahan at mala-relihiyong kilusang karismatiko. Bukod sa estado at gubyerno at mga simbahan at kanilang mga institusyong pangkultura, edukasyon at media ay ang mga pribadong institusyon at establisimyento sa kultura, edukasyon at media. Ang mga pribado o "independyenteng" institusyon at establisimyento sa laluna sa kultura, edukasyon at media ay mga kapangyarihan sa kanilang sarili na may malakas na impluwensya sa kaisipan at kilos ng mamamayan. estado/gubyerno, simbahan at midya ay luklukan at sangtwaryo ng mga patron at ibabaw patronaheng relasyon sa ng malawak na mamamayan. Ang mamamayan ay umaasa sa tulong, kalinga at proteksyon ng mga patron. Ang media, higit sa paghahatid ng impormasyon, ay mga balita at tumatayong tulay o tagapamagitan sa ugnayan ng mamamayan sa mga awtoridad ng estado at gubyerno at pati ng simbahan. Ang estado/ at media gubyerno, simbahan sa paghubog at promosyon ng kultura, mga kaisipan at tradisyong nangingibabaw at laganap sa lipunan. Mapagpasya ang at nabibigyang-katwiran ang pyudal na patronaheng relasyon sa mga pinahahalagahan (social or common values) at pinaniniwalaan (social or common beliefs) na nananalaytay sa buong lipunan. Nakapaggigiit Pangunahin sa mga ito ang "utang na loob" na walang ibang kabayaran kundi "katapatan" at "respeto" sa "kinauutangang-loob". Ang hindi marunong tumanaw ng utang na loob ay walang "respeto- sa-sarili". Matimbang din ang "respeto at takot sa awtoridad" na nagmumula sa relasyon ng mga anak sa mga magulang, laluna sa ama; sunod sa patron na kinauutangang loob at pinakamataas na respeto at (diyos) na "pinakamakapangyarihan" sa lahat. takot sa Bathala sa elektoral: Sistemang pagpapatuloy na ng patronaheng pulitika at restriksyon sa mulat at malayang pagpapasya ng mamamayan Para pyudal Ang pyudal na patronaheng pulitika at ang mga kondisyon at mga institusyon, kultura at kaisipang nagtataguyod nito ay mga sagabal sa pagtatamo, reyalisasyon at mulat na paggampan ng mamamayan ng kanilang mga demokratikong karapatan at kalayaan-sa-pagpapasya at sa pagtitiyak na umiiral ang kanilang kapasyahan. Ang eleksyon, sa konsepto, ehersisyo ng karapatan at ay kapangyarihan ng mamamayan sa pabubuo ng kanilang estado at gubyerno na nagtitiyak sa kanilang mandato o pasya. Ngunit ang konseptong ito ay malayo o salungat sa praktika at reyalidad ng eleksyon na pinakitid sa "obligasyong " pumili iboboto sa mga kandidatong ng sa nagpiprisinta ng mga mamamayan. sarili P a n g u n a h i n g kinatatampukan ng mga alituntunin sa labanang elektoral ang umiiral na sistema at proseso ng eleksyon na binalangkas sa Kodigo ng mga batas sa eleksyon. Ang labanan ay sa pagitan ng mga nakaposisyon at mga nais makaposisyon sa gubyerno - sa sangay ng ehekutibo o lehislatibo sa lokal o pambansang antas. Bagaman bukas ang eleksyon sa sinumang nais kumandidato, ang mga alituntunin sa kandidatura ay nag-ietsapwera agad sa karaniwang mamamayan. Ang mga rekisitos pa lamang kampanya - pondong gagastusin at makinarya sa eleksyon na binubuo ng mga tauhan at teknikal na rekurso na gagastusan - ay suntok sa buwan para sa karaniwang mamamayan. sa ang pagkandidato sa mga may malaking yaman o may akses sa yaman, rekurso at makinarya; at, maimpluwensyang mga tao. Ang papel ng karaniwang mamamayan ay sa pagpili lamang ng iboboto. Reserbado lamang Ang tagisan o paligsahan ng mga sa panliligaw at pagkabig sa boto ng mamamayan, hindi sa kanilang mulat na pagtitiwala at suporta. Ang puntong pinaglalabanan ay ang mga mamamayang hindi saklaw ng impluwensya ng magkaribal na kandidato. Kagyat na may bentahe ang mga pulitikal na dinastiya, malayo pa ang kampanya, ay nasiguro na ang boto ng mga pamilya at angkan at mga organisasyon na kabilang sa kanilang base at makinaryang pampulitika at saklaw ng impluwensya. Ang pwesto nila sa gubyerno ay agad nilang bentahe kontra sa kalabang kandidato. kandidato ay sa kapangyarihan, o nakareserba ang mga rekurso para sa dayaan sa bilangan ng balota at sa paggamit ng iba't-ibang anyo ng pandarahas sa kalaban hanggang sa ultimong pagpatay sa kalaban o sa mahigpit nitong tagasuporta. Sapagkat labanan nakahanda Ang paligsahan sa boto ng mamamayan ay parang pagbibenta ng sarili. Maihahalintulad ang kampanya para sa boto ng mamamayan sa karnabal na may mga palaro at pasugal, may mga sirkero at payaso; may mga nakakalulang sasakyan at mga madyikero. Pagkatapos ng mala- karnabal na kampanya saka boboto ang mamamayan. ang mga nasasakop ng kontrol at impluwensya ng mga patron. Nakasangla na ang boto nila sa patron. Samantala, ang nakakarami sa mga mamamayang naaliw, namangha, nalula at nalito sa kampanyang mala-karnabal, ay boboto ayon sa kanilang nalito at nalulang konsyensya. Para silang namamana sa dilim o sa silaw ng mga nakakamanghang rekord ng performance at mga pangako ng mga kandidato. Mahihilo na sila sa mahabang pila ay malilito pa sa haba ng balota. Nakapili na Gutom... Mula sa pahina 4 at ibang gamit sa katawan, mula 3.3% (1997) tungong 2.2% (2009); bahay/ tirahan, mula 15.3% (1997) tungong 13.4% (2009)]. Reporma ang nagsisilbing pampamanhid ni PNoy sa hagupit ng krisis, upang si Juan dela Cruz -- na hindi tumataas ang sahod o kita sa pang araw-araw na kayod -- ay maging manhid na sa kahirapan o gutom. Ang Food Staples Sufficiency Program(FSSP) ay lamang sa repormang pampamanhid ni PNoy sa matagal na at malalim na sugat sa na dulot ng neoliberalismo buhay, kabuhayan at karapatan ng mamamayang Pilipino. isa ANG UGAT NG KRISIS SA PAGKAIN ay ang monopolyo ng iilang malalaking korporasyon sa buong sistema ng pagkain sa daigdig. Pagsasapribado ng sistema ng pagkain o sa mga kamay ng iilang malaking kapitalista - ang kabuuang proseso at mga bahagi nito. Sa pagsasalubong ng krisis mula sa ispekulasyon at ng krisis mula sa kakapusan ng suplay ng pagkain dulot ng tagtuyot at pagbaha, higit na nalalantad ang kahinaan at kakapusan ng kapitalistang sistemang pinaghaharian ng US sa kasalukuyan. Walang silbi at inutil ang sistemang walang kakayahang maibigay ang batayang serbisyo at pangangailangan ng mamamayan tulad kalusugan, pagkain, pabahay, at edukasyon. pandaigdigang ng Makakamit ang seguridad sa pagkain sa Pilipinas at iba pang neokolonyang bansa sa pamamagitan ng pagtutulak ng produktibong pwersa ng lipunan -- manggagawa, malamanggagawa, manggagawang bukid, maralitang magsasaka at panggitnang pwersa - (na siya ring motibong pwersa para sa tunay na pagbabago at panlipunang pagsulong) na makamit ang mithiin ng demokrasya para maitindig ang pambansang industriyalisasyon tunay na repormang agraryo. pambansang at ang pagsasapribado at kontrol sa pagkain, at ang mamamayan na mismo ang tatangan ng matitira pang rekurso para gawin itong produktibo at balanse ayon sa pangangailangan ng mamamayan at ng bansa.Saka pa lamang magiging masagana at mapapawi ang gutom ng mga mamamayan. K Wawasakin nito Maraming eleksyon na ang PCOS machine na ang nagdaan. bumibilang ng boto ngunit patuloy at lalong nagsusumigasig ang mga dinastiyang pulitikal, mga buhay na kumakatawan o personipikasyon ng pyudal na patronaheng pulitika. ang paghahari ng mga dinastiyang pulitikal, mamamayan din ang mulat at malayang magpapasya. Hindi lamang sa paraan ng eleksyon. Upang mapawi Upang maging mulat at malaya ay kailangang mapawi ang mga agiw at lambong ng kultura, kaisipan at paniniwala na ang buhay, kinabukasan at kapalaran ng mamamayan ay nasa kamay ng mga demagogo o mala-bathalang patron na nagwiwisik ng "grasya". K 23 NEWSBRIEFS Mula sa pahina 9 Nawawala pa rin ang mga Desaparecido, Pero Narito pa rin ang mga Berdugo Bago natin maipinta si Enrile bilang banal dahil sa wari'y paglingap niya sa mga magsasaka ng tabako na karamiha'y nasa Ilocos na probinsya niya, mabilis na dapat nating alalahanin ang malaking papel niya sa pagpapatupad ng batas militar ng diktadurang Marcos. Kalalagda ni PNoy sa Anti- Enforced Disappearance Act bilang batas Disyembre 21 pagkaraan ng mahabang 20 taon. Pagkagaling niya sa pagdiriwang ng ika-77 anibersaryo ng pagkakatatag ng Armed Forces of the Philippines (AFP). Magugunitang sa panahon ng batas militar na si Enrile ang Hepe ng Depensa at punong tagapagpatupad, libo ang pwersadong nawala pagkaraang arestuhin o palihim na dukutin ng mga tropang militar. Sa kabila ng pagpapabulaan ng kalalabas na libro na tinawag na memoir o mga "alaala" ng buong buhay ni Enrile. Ang kalakhan ng aklat ay maituturing na historikal na amnesia o pagkalimot - laluna na sa mga bahaging may kinalaman sa martial law. Ibinabawal ng bagong batas na ito desaparecidos ang listahan ng target na mga kalaban ng gubyerno - mga aktibistang tumutuligsa sa mga pakaran ng pamahalaan at pinaghihinalaang bahagi ng kilusang komunista - sa isang hit list o ng kung-tawagi'y order of battle. Inaalis kasi ng ganitong "opisyal na listahan ng mga kaaway ng gubyerno" ang pananagutan ng pamahalaan at armadong pwersa nito sa pagkawala at maging sa sikretong pagpaslang sa sinumang pinaghihinalaan. Ganito ang nangyari nuon sa panahon ng batas militar. Nawawala na lang ang mga suspek na kaaway ng gubyerno, Palihim na inaaresto o dinudukot. Binibinbin sa mga sikretong safehouses at/o torture dens para sa interogasyon at pagpapahirap. O sa mga isolation cells sa loob mismo ng kampo militar. Wala sila sa listahan ng mga detenido. Walang nakakaalam na sila'y umiiral liban sa mga awtoridad na may hawak sa kanila. Iginigiit ng mga organisasyon sa karapatang tao sa Pilipinas gayundin ng internasyunal na non-government organization na Human Rights Watch na nakabase sa US na ipatupad na kaagad ang batas, na ito. Patuloy ang penomeno ng desaparecidos kahit sa sumunod na mga rehimeng nagsipalit sa batas military - hanggang sa panahon ni PNoy. Nawawala pa rin ang mga Cadapan, Empeno at Burgos; nakalalaya pa rin ang mga berdugo na tulad ni Palparan atbp., na gustong linisin ang mga dugo sa kanilang mga kamay gayundin sa pahina ng kasaysayang kanilang kinasangkutan. Hindi kailanman lumalabo ang memorya ng taumbayan sa mga karanasan nila ng karahasan, K May ilan pang mga napapanahong balitang hindi na namin natalakay sa isyung ito - kabilang ang Freedom of Information (FOI) Bill at ang panukalang Cybercrime Law na nakaka-agitate sa malawak na netizens - sa kakapusan ng ispasyo. Marami pong pilantik at pitik ang pagtatalakay naming sa tatlo "nagbabagang mga balita" ngayon, dahil umuusok pong lagi ang ulo ng ka-buddy naming pulang langgam na hindi pa nabibinyagan hanggang ngayon kaya sobra ang kulit at sungit. Hanggang susunod na isyu...
24 Liham ng Pagpupugay sa Kaisa Ka Sumasaludo kami sa inyo bilang mataos na pagpupugay sa mahalagang okasyong ito ng inyong Kongreso (Nobyembre 25-27). Nagpupugay kami sa inyong natatanging kapangyarihan sa reproduksyon -- o ang pagsisimpan (pagdadala) sa inyong mismong katawan, sa inyong sinapupunan -- ng buhay, at sa buhay-at-kamatayang pagsisilang ng mga baguntao sa mundo; gayundin, sa inyong malaking ambag sa produktibong buhay ng ating lipunan (mula sa mga gawaing bahay at mga hanapbuhay sa para-paraan, hanggang sa trabaho sa mga pabrika, atbpng mga lugar ng paggawa.) Nagpapasalamat kami sa naritong mga ina, mga ina nating lahat, sa pagluluwal sa sangmaliwanag sa lahat ng natitipon sa bulwagang ito ngayon gayundin sa mga buhay sa labas nito - na bumubuo ng mga pamilya, pamayanan at buong lipunang Pilipino, gayundin sa mga ina sa iba't ibang panig ng daigdig, na siyang kolektibong reproduktibong kapangyarihan na lumikha ng buong Sangkatauhan sa mundo. Nagpupugay din kami sa mga hindi ina, hindi pa, o piniling huwag maging ina bilang karapatang mamili ng lahat na ng babae at sinupamang tao -- sa inyong mapagkalingang katangian, sensitibong mga pakiramdam at pag-unawa, laluna na sa mga kabataang aktibista ng ating Kilusan (Kilusan para sa Pambansang Demokrasya); kayo'y matatalik na mga kaibigan at magulang, at matatag na mga kasama't kabalikat sa pakikibaka ng Kilusan laban sa imperyalismo at neokolonyalismo at para sa pambansang demokrasya. Ipinagmamalaki namin kayong lahat sa napakahalagang okasyong ito ng inyong pagpapahigpit pa sa pagkakaisa sa simulain, mga layunin at tungkulin -- upang ibayo pang makapagpunyagi sa pagpapalawak ng inyong hanay at ng Kilusan para sa Pambansang Demokrasya sa kaparaanang mas masaklaw at mabisa, mas matining at matalas. mas matatag, Tunay na marami pa kaming ipagpapasalamat at ipagmamalaki sa ating Kaisa Ka: Mula sa Kilusan at Kaisa-Ka, naranasan na nating pumalaot sa iba pang mga larangan - maging sa sangay ng lokal na pamamahala, mass media, at corporate life - at naipatampok ng mga kasama rito ang kahusayan sa buhay pang-organisasyon, pagkilala sa wastong mga proseso at susing kahalagahan ng sistema, gayundin, at laluna, sa pagpapatampok sa direksyon ng pagtataguyod sa mga isyu ng mga taumbayan at mga balitang nakakiling sa mga mamamayan. Gayunding mula sa piniling depinidong larangan (career), ay ipaglingkod ang propesyon sa mga uri't sektor na mas nangangailangan, at mapatibayan ang pangangailangan ng lipunan sa may-pusong mga batas at katarungan. Masigla tayo sa hanay ng kaguruan kung kayat ang pagpapahalaga sa edukasyon at sa wastong kaalaman ay pinagsikapang huwag makulong sa apat na dingding ng isang klasrum o maipit/mapiit sa mga pahina ng mga obsolete nang mga textbooks -- at ang mga araling panlipunan ay hanguin sa mismong laman-at-dugong mga karanasan ng taumbayan. Sa kabila ng ating sariling kahirapan, lagi nang may panahon at mga paraan upang maibsan ang mga suliranin at mapunan ang kakapusan ng ating mga kababayan sa mga panahon ng sakuna't kalamidad. Lagi na'y may paglingap ang ating Kilusan at ang Kaisa-Ka sa mga kapuspalad na masa ng ating lipunan na lagi nang pangunahing mga biktima. Napatibayan nating ang karanasan sa kahirapan at pakikibaka ay nagpapatapang - kahanga-hangang walang-pag-aatubiling katapangang nag-uugat sa matibay na kapasyahan. Mahabang panahon nang napatibayan natin ito mula sa ating mga kasamang kababaihan ng mga maralitang lungsod sa panahon ng mga demolisyon at kalamidad hanggang sa mga lansangan ng ating mga mobilisasyon. Lagi na'y napaghuhugutan natin sila ng katatagan. Nagpupugay kami sa inyo. Kasama na rin natin ngayon sa Kaisa-Ka ang mga kabataang aktibistang kababaihan - mga bagong dugo ng Kaisa-Ka. Na nagsipagtapon sa basurahan ng kanilang ilusyon sa personal na pag-asenso sa buhay - bagamat di-iilan ay nakapagtapos ng pag-aaral. Pinili nila ang paglilingkod sa sambayanan at nagpasyang isanib ang kanilang pakikibaka sa Kaisa-Ka at sa ating Kilusan -- ang tanging landas para sa ganap na katubusan ng saray ng kababaihan. Taas-kamaong saludo sa inyo. Sa mahabang panahon na ng inyong pakikibaka, higit pang naililinaw sa nakararami ang halaga't bigat ng inyong papel sa tunay na pagbabagong panlipunan; ang talino't talas ng inyong kaisipan; ang pangangailangan sa halaga't kapangyarihan ng inyong paninindigan at tinig; na kayo'y karapatdapat sa mas malaki't malaking puwang para sa lubos na paglaya ng inyong buong potensyal, gayunding ang tinig ninyo'y kailangang mapakinggan. Kalakip ng liham na ito ng pagpupugay, ay mga rosas at tinapay, bilang pagkilala sa inyong karapatan sa mataos at matapat na pagmamahal, pinakamataas na paggalang at dignidad sa kabuhayan, at pakikiisa sa inyo sa pakikibaka upang inyong makamit ang tunay na karapatan ninyo sa kambal na reproduktibo at produktibo ninyong kakayahan. Kami'y sumasainyo, Kilusan, ang ating pahayagan; kasama ang Galo Tepangan, Teatro Linnaaw at Teatrong Bayan