KILUSAN Taon 11 Bilang 2 Opisyal na Pahayagan ng Kilusan para sa Pambansang Demokrasya Pebrero-Hunyo, 2017 Malayang Kapital at Nakagapos na Paggawa Batas Militar sa Mindanao Parusang Kamatayan Bagong TRAIN Kalagayan sa US Policy Speech ni Trump sa Cuba Panggigipit sa Qatar Byaheng Bikol Kung May Diborsyo sa Pilipinas
Bakas ng Kasaysayan Marso 27, 1973 US National Security Decision Memorandum 209: pagpapatibay ng suporta ng US sa Diktadurang Marcos Ni Rodelio Faustino Bahagi ng klasipikadong lihim (classified secret) na isang-pahinang US National Security Decision Memorandum (NSDM) 209, na nilagdaan ni Henry Kissinger, national security adviser ni US President Richard Nixon, Marso 27, 1973, ang pahayag: "Sa pagkilalang ang administrasyong Marcos ang nagpapatuloy na epektibong pamahalaan at dahil interes ng US ang humuhusay na pangmatagalang istabilidad ng Pilipinas, magpapatuloy ang pamahalaang US sa pagbibigay ng pang-seguridad at ekonomikong tulong sa Pilipinas, nang nakabatay sa patuloy na pakikipagtulungan ng administrasyong Marcos sa pagkamit ng mga pundamental na interes ng US sa Pilipinas...." Diktador man at malupit sa mamamayan, si Marcos pa rin ang napagkatiwalaang papet ng imperyalistang US sa Pilipinas. Walang nagbago ang patakarang ito bago ang ika-14 taon ng diktadura. lubhang mahalaga nuon ang pagbuo ng desisyon na sinimulan, Hunyo 1972, dahil patuloy na lumalakas at nagiging banta sa pangingibabaw ng US sa rehiyon ang rebolusyon ng mamamayang Byetnames. Mula nang agawin sa Espanya, ginamit na ng US ang Pilipinas na mahalagang lunsaran ng mga geopulitikal na proyekto nito sa Asia-Pasipiko. Kabilang sa Kissinger's Senior Review Group (SRG), na nagbuo ng NSDM 209 ang mga kinatawan ng US Department of State, Defense, Treasury, Commerce at Agriculture at ng Central Intelligence Agency (CIA). Huli silang nagpulong, Nobyembre 30, 1972, dalawang buwan matapos ideklara ni Marcos ang martial law. Bumulwak ang malalawak na protesta at iba pang anyo ng mga pakikibaka at paglaban ng mamamayan, sa diktadura. Humantong ito sa "Edsa People Power," Pebrero 25, 1986 at sa pagbitiw na rin ng US sa suporta dito, at pagsuporta na sa kahalili na si Corazon Aquino. Gayunman, makalipas ang mahigit tatlong Pinagtibay ng gubyernong US ang suportang ito kay Marcos ilang buwan makaraan ang kanyang deklarasyon ng Batas Militar, at pagwawagi ng Richard Nixon sa halalang presidensyal sa US. Gayong panahunang ginagawa ng pamahalaang US ang pag-review sa kanyang mga patakaran sa mga dayuhang pamahalaan, laluna sa gubyerno ng neokolonya nitong Pilipinas, dekada bigo ang mamamayan na bawiin ang lahat ng tagong yaman na kinurakot ng pamilyang Marcos. Nakabalik na ang mga Marcos sa poder sa pagpasok ng mga kaibigang rehimen gamit ang limpak na yamang inagaw nito, at ngayo'y akitibo para likhain ang pambansang amnesia nang paglimot sa kalupitan ng batas militar. K Sanggunian: Raymond Bonner: Waltzing with a Dictator, Vintage Books, 1988 2 Bakas ng Kasaysayan Marso 27, 1973: US National Security Decision Memorandum 209 4 Editoryal: Kabalintunaan ng Kasaysayan Lathalain 6 Batas Militar sa Mindanao at Desisyon ng Korte Suprema Kilusan Editorial Board 10 Malayang Kapital at Nakagapos na Paggawa Ni Lutgardo Paras 16 Bagong TRAIN Ni Rodelio Faustino 22 Byaheng Bikol Ni Rodelio Faustino 28 Parusang Kamatayan Ni Melissa Gracia Lanuza 42 Kung may Diborsyo sa Pilipinas Ni Melissa Gracia Lanuza Sining at Kultura 32 Tula: Arkipelago Ni Kelvin Vistan Nilalaman Taon 11 Bilang 2 Pebrero-Hunyo, 2017 Pabalat: Presidente Rodrigo Roa Duterte, at sa likod, ang larawan ni dating Presi- dente Ferdinand Marcos nang magdeklara ito ng martial law, 1972.AP file/ internet photo. 38 Tula: Ang Mahirap pa sa Daga Ni Jayson Tayag 38 Opinyon: "Tama na ang Pamamaslang at Pangwawasak!" Ni Nisa Concepcion 40 Papel ng Sining sa Pagmumulat -YND-City College of San Fernando, Pampanga Internasyunal 46 Ang Magulong US at lalong Gumugulong Daigdig Ni Bogs Broquil 52 Policy Speech ni Trump sa Cuba, Hakbang Paurong Ni Melissa Gracia Lanuza a c . c b c . p m u r T d l a n o D . s e r P S U 33 Tula: Babae Lang? Ni Danilo "Chungky" Manangan 34 Sanaysay: Tiranya Ni Rene Bornilla 55 Panggigipit sa Qatar Ni Rodelio Faustino 58 Pagsubaybay sa Galaw ng US Military sa Asia-Pacific: Enero-Marso 2017 Ni Melissa Gracia Lanuza Huling araw ng pamilyang Marcos sa Malakanyang, Pebrero 25, 1986, habang hinihingi ang katapatan ng kanilang mga tauhan sa gitna ng lumalawak na "EDSA Uprising." Tumakas ang mga Marcos nang araw na iyon at nagtungo sa Hawaii.AP 2 37 Tula: Kalbaryo ng isang Bedspacer sa Ermita Ni Kelvin Vistan Likod: Larawan at Balita Sayaw ng Protesta 3
Editoryal Opisyal na Pahayagan ng Kilusan para sa Pambansang Demokrasya (Kilusan) National Office: # 22-A Domingo Guevarra St. Highway Hills, Mandaluyong City, Philippines 1501 Email: kilusan_ Website: Telefax: (632) 717 3262 Provincial Offices: Baguio-Benguet: # 90 Asin Rd. San Luis Village, Baguio City Pampanga: #2046 Rivera St. Pulongbulo, Angeles City, Pampanga Bataan: # 22, San Nicolas St. Brgy. Poblacion, Mariveles, Bataan Zambales: # 70 Peria Bldg, Soriano St., Brgy Wawandue, Subic, Zambales Cebu and Visayas: # 690-C, D. Jakosalem St., Brgy. Kamagayan, Cebu City 6000 Davao: # 6 VIA's Court Bldg, Pelayo St., Davao City Kilusan Editorial Board Fidel Fababier Atty. Virgie Suarez L. Balgos Delacruz Rodelio Faustino Melissa Gracia Lanuza Bogs Broquil LutgardoParas Regular na Kontribyutor Rene Bornilla, Kelvin Vistan Dibuho: Alex Navarro Uy Graphic Arts consultant: Rolly de Jesus Lay-out: Rodelio Faustino Bukas ang Kilusan sa mga artikulo, balita, tula, sanaysay, kwento, artwork, komentaryo, puna, mungkahi atbp; Ipadala ang ambag sa tanggapan at/o sa mga email address na nakasulat sa itaas. Inilalathala tuwing ikatlong buwan; Subskripsyon: P 200 bawat taon. Makipag-ugnay sa tanggapan ng Kilusan para sa subskripyon, isponsorsip o donasyon. Maaring ideposito ang kabayaran o tulong sa BPI-Family Savings Bank Account # 006176-2130-25 Kabalintunaan ng Kasaysayan ANG PAGLIKHA ng kasaysayan ay iba sa pagbabago nito. Ang obhetibong pag-aaral sa nakaraan ay gabay sa pag-unawa ng kasalukuyan at upang maiugit ang kinabukasan. Ang nakakatandang henerasyon na dumanas ng nakaraang kasaysaysan ang tamang saksi nito. Ngunit ang naiibang salaysay at larawan ng nakaraaan ay bagay lamang sa taong walang bait sa sarili o sadyang wala sa sarili. Sinimulan ang pakana sa paghahasik ng duda sa kalupitan ng diktador na si Marcos at sa karahasan ng Martial Law. Kasunod, inilibing ang labi ng diktador sa Libingan ng mga Bayani. Pinuri ni Pres. Digong ang "mga milagro ng ekonomya" sa panahon ni Marcos at ang "kainaman ng peace and order" sa panahon ng kinamumuhiang Philippine Constabulary (PC). At matapos ito, inatake ang pangkasaysayang katuturan ng Konstitusyong 1987 at ang pinagmulan nitong "rebolusyon" sa Edsa. Naging usapin sa paggunita ng ika- 31 taon ng Edsa kung sino ba ang naging bahagi ng "people power" at sino nga ba ang nakinabang dito. Lantarang pinondohan ng mga ahensya ng gubyernong Duterte ang pagtitipon ng malaking bulto sa Luneta at kontrahin ang iba pang sentro ng protesta. Ito ay para tapatan ang pagtitipon sa Ortigas at sansalain ang diumanong mga pakana ng "destabilisasyon sa pamahalaan". Katambal nito ang mas pinaigting na Operation Double Barrel Reloaded ng PNP, ang pagpasa ng death penalty sa mababang kapulungan ng Kongreso, ang pagsalang ng panukalang ibaba sa siyam na taong gulang ang edad ng maaaring kasuhan ng krimen, ang banta ng deklarasyon ng batas militar sa buong bayan, at militarisasyon ng mga kumunidad at mga paaralan. Senyales ng lalong marahas at mapanupil na paghahari na ipinapakete bilang "mapagpasyang pamumuno"ang obsesyon sa "peace and order" na nakasentro sa pagdigma at paglipol sa mga drug users at pushers at pagdakila sa batas militar. Kakabit dito ang sa pagpapahalaga ni Duterte sa batas militar at diktadura; pag- iidolo kay Ferdinand Marcos, Sr. at, pagmamaliit, kundi man ay pagwawalang- saysay, sa istorikong karanasan ng mamamayan sa pagpapabagsak ng diktadura. TOTOONG hindi napasakamay ng mamamayan ang kapangyarihan sa "Edsa people power revolution". Inagaw at inangkin ito ng mga elite na napwera sa kapangyarihan sa 14 na taon ng diktadurang Marcos. Ngunit ang masaklap na karanasang iyon ay kapupulutan ng mahalagang aral: una, hindi dapat ipagkatiwala ng mamamayan ang kanilang kapakanan at kinabukasan sa mga kabilang sa mapagsamantalang uri; at, pangalawa, kailangang panatilihin ng mga pinagsasamantalahan at inaaping mamamayan ang independyente o nagsasariling pagsusulong ng paglaban at paggigiit ng kanilang mga karapatan at kapakanan. Ang pag-aalsang Edsa ng 1986 ay rurok ng anti-pasista, anti-diktadurang pakikibaka ng mamamayan. Bilang tugon, nagbigay ang mga kabilang sa naghaharing uring umagaw at umangkin sa kapangyarihan ng ilang mahahalagang konsesyon sa mamamayan. Pormal na kinilala at itinitik ang mga ito sa Konstitusyong 1987. Ibig sabihin, dapat na pinapangalagaan, iginigiit at ipinaglalaban ng mamamayan ang mga ito upang konkretong maipatupad at tamasahin nila ang pakinabang . TAMPOK sa mga probisyong ito ang mahigpit na mga kondisyon sa pagsuspinde ng writ of habeas corpus at deklarasyon ng batas militar; ang probisyon laban sa dinastikong paghahari ng mga pulitikal na pamilya o angkan; ang pagbubuwag ng mga private army at ng mga yunit para-militar na labas sa Konstitusyon at batas. Itinadhana sa Konstitusyon ang mga probinsyong naggigiit ng soberanya at kasarinlan ng bansa sa mga mahahalagang larangan ng pambansang seguridad at pambansang patrimonya at ekonomya. Bawal ang mga dayuhang tropa at base-militar sa kapuluan makaraan ang bisa ng kasunduan sa base-militar sa pagitan ng US at Pilipinas. Pag-aari ng estado sa ngalan ng sambayanan ang lahat ng likas na yaman. Ginagarantiyahan ng estado ang interes at kapakanan ng mga Pilipinong korporasyon o korporasyong 60% pag-aari ng mga Pilipino. Prayoridad ang mga Pilipinong negosyante sa operasyon ng mga negosyo sa iba't-ibang sektor alex uy ng ekonomya, serbisyong panlipunan, edukasyon, kultura at media. NGUNIT NAIIBA ANG MGA NASASAAD SA KONSTITUSYON sa mga obhetibong kaganapan at mga naipasang batas sa nagdaang 30 taon mula 1987. Ngayon, nakatayang isalang sa pag-amyenda ang Konstitusyong 1987 upang tanggalin ang nalalabing legal na mga hadlang sa lubos na pagbubuyangyang ng pambansang ekonomya at patrimonya sa mga dayuhan. Tamang balikan ang kasaysayan. Tamang pagdebatehan ito. Ngunit kakondekondena ang magprisinta ng mga palsipikadong datos at selektibong pagtingin para baliktarin at parangalan ang diktadura at paghaharing militar. Tahasang pambabastos sa katinuang pambayan ang paggawa ng istorya na kaiba sa tunay na mga pangyayari sa kasaysayan para mabigyan lamang ng katwiran ang tiranikong paghahari. Mga kabataan, laluna mga millenial, ang pinakamarami sa mga biktima ng pambabaluktot ng kasaysayan. Sadyang inililihis ang mga kabataan ng mga may makauring interes na masasagasaan sa pagkilala sa mga pagbabagong panlipunan at pagsulong ng kasaysayan. Nakakumbina ito sa disenyo ng edukasyong kumikitil sa mapanuri nilang kaisipan upang gawin silang kimi at palasunod na lakas-paggawang kailangan ng kapital. Hindi nalalayo ang ganitong kondisyon sa naganap na mga debate sa pagitan ng mga progresibo at mga makabayan sa pag-unawa sa kasaysayan bago ang pagbulwak ng kilusang kabataan-estudyante nuong mga dekada 60 at 70 ng nakaraang siglo. Gigigisingin ng mga debateng ito ang kritikal na pag-iisip ng mga kabataan - ang susunod na mga pwersang paggawa, na huhubog sa kanilang buhay sa hinaharap - hindi na lamang sa katwiran ng makitid na interes ng nasyunalismo, kundi batay sa higit na progresibong punto de bista ng mga anakpawis, ang tunay na motor ng pagsulong ng kasaysayan ng daigdig. Ang kanilang kritikal na pag-iisip at pagkamulat ang mapagkakatiwalaang gamit sa pagtunggali at pagtutuwid sa mga rebisyon ng kasaysayan. Liliwanag ang katotohanan at tunay na pagbabago, sa pagganap sa misyon ng makapangyarihang pakulturang rebolusyon. Ito ang susi para likhain ang tunay na rebolusyong pulitikal at ekonomiko, na higit na progresibo kaysa "rebolusyon sa Edsa," at magtitindig ng isang sistemang panlipunan na tunay na masagana, payapa, demokratiko at makatarungan.K 4 5
agdag na bala sa dalawang buwan nang walang patid na D pambobomba at air strikes sa syudad ng Marawi ang pasya ng Korte Suprema na katigan ang pagpapairal ni Pres. Rodrigo Duterte ng martial law sa kabuuan ng Mindanao. Naabo na ang syudad at tuloy pa ang bakbakan, at ang pagpapatianod na ito ng Korte sa deklarasyon ng presidente ng batas militar ay dagdag sa mapamuksang arsenal sa kanyang mga kamay. Tiyak na ang walang balakid na ekstensyon ng martial law at pagtindi pa ng gulo sa Marawi. Walang ibang direksyon ito kundi ang pagkalat ng gulo sa iba pang bahagi ng Mindanao, at hindi malayong sa buo ng kapuluan, at sa gayon ang higit na masaklaw na sakop ng batas militar. Palaisipan sa mga nag- abang sa pasya ng kataas-tasang hukuman: Tinanggap ba ng Korte na ang nagaganap sa Marawi ay rebelyong kagyat na may kakayahang ihiwalay ang isang tipak ng teritoryo ng Pilipinas? Isa kaya itong direktang pananakalay ng dayuhang kapangyarihan para agawin ang soberanya ng bayan sa bahaging iyon ng Mindanao? Batas Militar sa Mindanao at ang Desisyon ng Korte Suprema Kilusan Editorial Board na bakal na paghahari ang lahat ng mga balakid na maaari at dapat pakitunguhan sa demokratiko at konstitusyunal na paraan. Tinangay ng alipato ng pulbura ang mga naunang pahayag ng AFP at PNP na kontrolado ang sitwasyon sa Marawi at hindi na kailangan ang deklarasyong ng martial law. Lahat sila'y tumono sa pahayag ng kanilang commander in chief: Kailangan ng martial law, at hindi na nakapaghintay na umuwi, idineklara niya ito habang bumibisita sa Rusya nuong Mayo 23. Nauwi sa malaking gera ang operasyong militar na layon lamang ay silbihan ng mandamyento de aresto ang lider ng Abu Sayaff at Maute Group. Ang krisis na maihahambing sa MNLF Zamboaga siege nuong Setyembre 2013 ay naging parusa sa mga Maranao at hindi Maranao, na dumanas ng pagkastigo sa hindi nila ninais na paghimpil ng mga ekstremistang, ang pagpapalaganap ng paniniwala ay sa paraan ng terorismo at walang pinipiling karahasan. Hindi na makita ang pagkakaiba ngayon ng mga guho at alingasaw ng bangkay sa Marawi sa syudad ng Mosul sa Iraq at Raqqa sa Syria na aktwal na tinindigan ng pandaigdigang kapital ng ISIS. Sa magkatulad na sitwasyon, daang-libo ang naging bakwit, walang sapat na pagkain, at pinahihirapan ng sakit na kumitil na sa buhay ng di iilang walang malay na paslit. Pinakamaaasahang tagasuporta ng gubyernong Duterte sa gera sa Marawi ang imperyalistang US, ang punong patron ng sistemang pulitikal at pwersang panseguridad ng Pilipinas― ayudang ekonomiko at militar na itinali ng mga Ang mga dahilang ito lamang ang itinatadhana ng Saligang Batas sa pagpapataw ng batas militar. Kung hindi ito umiiral, na siya namang aktwal na nangyayari, madaling tanggalin ang kulapol ng mga nasabing kagila-gilalas na dahilan. Lilitaw ang imbing layunin ng pangulo na lutasin sa pamamagitan ng absoluto at kamay APC ng Philippine Marines sa gitna ng mainit na palitan ng putok laban sa mga pwersa ng Maute Group sa Marawi. abs-cbn news Larawan ng Maute Group orIslamic State of Lanao. Kilal tawag na Daulat Ul Islamiya o Daulah Islamiya.bombo radyo 6 7
tratado, tagapagsuplay ng sandata, tekonohiya at paniktik. Para sa US, dapat payapain ang Mindanao, gayundin ang buong bayan para malayang mabungkal ang mga rekursong mineral at lubos na makontrol ang pamilihan, para sa walang patid na pagsalok ng tubo at pagdambong sa pambansang likas yaman sa ngalan ng mga patakarang neoliberal. Natagpuan ni Duterte sa gulo sa Marawi ang katangi- tanging dahilan upang gawin na ang matagal na niyang banta ng pagpapairal ng martial law. Mahusay na palusot ang tatak na "ISIS-link" sa Maute Group para bigyang kuneksyon ang papel ng mga diumanong dayuhang terorista at tatakan itong rebelyon ng isang armadong grupo na bahagi ng masalimuot na lokal na pulitika ng Mindanao―ang "lupang pangako" na salimbayang iniiralan din ng warlords na ngayon ay nasa poder at kaalyado ni Duterte, ng MNLF, MILF, BIFF at Abu Sayaff. Mga banta ng pagpapairal ng batas militar, na bigo niyang mahanap ang dahilan sa hindi tumitigil na extra judicial killings sa war on drugs, at lalong alam niyang hindi pwedeng dahilan, kahit sa deklarasyon ng emergency powers ang paglutas ng mga problema sa trapik. Kamay na bakal na naghubog sa kontrol sa lehislatura― sa Senado at Kongreso, na kung hindi man pinanginig niya sa takot ay nakasahod sa biyaya ng kanyang programang "build, build, build," mula sa mga pautang ng China, Japan at iba pang dayuhan, katumbas ng pagkuba sa buwis ng mga mamamayang naghalal sa kanila. Kamay na bakal na tumawid sa mga bulwagan ng korte at hudikatura. Nag-umang ng patalim sa bumbunan ng mga mahistrado, huwes, piskal at abogado na sasansala sa kanyang mga proyekto at sumpa ng paglilinis sa mga kriminal at latak ng lipunan. Tiraniyang agad na sumalin sa karahasan sa mamamayan. Mahihirap at walang kapangyarihan ang nakararami sa biktima ng gera sa droga. Mahihirap din ang nakararami sa mga bakwit ng Marawi at sila ring walang kakayanang muling itindig ang nawasak na mga tahanan sa pagtatapos ng gera. Tulad nilang maralitang manggagawa at karaniwang empleyado ang biktima ng legalisasyon ng kontraktwalisasyon sa paggawa at pagbarat sa sahod at pagkakait ng karapatan sa benipisyo at pag- uunyon. Maralitang magsasaka at katutubo ang inaagawan ng lupain para sa mina at plantasyon ng multinasyunal. Kalahati ng lipunan, ang kababaihan ang uli't-ulit niyang nilalapastangan sa kanyang mga seryosong biro ng rape. Karaniwang tao rin ang nakararami sa human rights advocates na binantaan ng pangulo na pupugutan ng ulo kapag hindi naglubay sa "ngakngak" at mga protesta. Inilimbag na ng pagkatig ng Korte Suprema sa batas militar sa Mindanao ang manipesto ng pangibabaw ni Duterte sa lahat ng institusyon ng pamamahala sa lipunang neokolonyal― ehekutibo, lehislatura at hukuman, tungo sa personal na misyong maging diktador at sundan ang madugong yapak ng kanyang idolo na si dating Presidente Ferdinand Marcos. Kaayusang kasunod niyang tatabasin sa padron ng gubyernong pederal na magluluklok sa kanya bilang punong patron sa Pilipinas, solong kapangyarihan sa ibabaw ng sambayanan.K Itaas, isa umanong myembro ng Maute ang nagtirik ng bandila ng ISIS sa itaas ng isang paaralan malapit sa mosque sa Marawi ibaba, bakwit mula sa Marawi City na pansamantalang tumutuloy sa Saguiaran town hall sa Lanao del Sur (japantimes). Itaas, tropa ng AFP sa gitna ng aksyon (cebu daily news); gitna, sunog sa isang bahagi ng syudad (aljazeera); Guho ng Marawi City, dinaanan ng airstrikes at bomba sa nagpapatuloy pang labanan. vatican radio 8 9
Lathalain ng lalaki at babae" at "pagbaba ng hindi pagkakapantay-pantay." (Decent work for all women and men, and lower inequality). Malayang Kapital at Nakagapos na Paggawa Kondisyon sa pagkabig ng yaman ng iilan sa ibabaw ng sangkatauhan Ni Lutgardo Paras Paparami ang walang trabaho sa buong mundo. Lalong lumalawak ang agwat sa pagitan ng iilang super sa yaman at kita, sa isang panig, at ng higit na nakakaraming mamamayang naghihirap at kinakapos sa kita sa bawat bayan sa daigdig, sa kabilang panig. Hindi na maitatatwa ng iba't-ibang pandaigdigang institusyon ang labis na di- pagkakapantay pantay at ang dulot nitong panlipunang ligalig. Kahit paimbabaw ay pinakikitunguhan ito ng United Nations (UN) at ng mga lider ng mga bayang bumubuo sa G20. Bilang tugon nila sa kalagayang ito, pinagtibay ng UN General Assembly, nuong Setyembre 25, 2015, ang "2030 Agenda for Sustainable Development". Tampok sa mga layunin ng 2030 Agenda ang disenteng trabaho para sa "lahat Give us jobs.philosophy.wordpress Mayroong 17 puntong panawagan ang 2030 Agenda, na tinatawag din na Sustainable Development Goals (SDG). Ikawalo sa mga panawagan ng SDG ang "sustenido, inklusibo at sustenableng paglago ng ekonomya at lubos at produktibong empleyo at disenteng trabaho para sa lahat" at nagpapatampok sa kahalagahan ng "sahod na katumbas ng halagang likha ng trabaho." ("sustained, inclusive and sustainable economic growth, full and productive employment and highlights the importance of achieving equal pay for work of equal value.) Nagpahayag ang G20 ng pagsasaalang-alang sa labis na di- pagkakapantay-pantay na ayon sa kanila ay "malaking hamon sa panlipunan at pampulitikang kaisahan at sagabal sa pagkakamit ng pang-ekonomyang pag-unlad." ("... widening inequality as posing challenges for social and political cohesion and having significant costs for economic growth.)1 Hindi maasahang itutulak ng UN at laluna ng G20 na wakasan ang pandaigdigang kapitalismo, ang kaayusang nagluluwal ng ganitong katayuan ng sangkatauhan. Sa siyam (9) na taon nang krisis ng global na kapitalismo, lalong papatindi ang pagsasamantala ng iilang super sa yaman sa higit na nakakaraming Dumaranas din ng mabigat na kondisyon sa trabaho ng manggagawa automotive sector sa India.business and human rights resource center Sakay ng factory shuttle trailer, papasok na sa Phnom Penh Special Economic Zone (SEZ) sa Phnom Penh, Cambodia ang kababaihang manggagawang ito. gettyimages Batay sa pamantayan ng ILO, ang mga manggagawang kontraktwal o walang mga benepisyong tulad ng tinatanggap ng regular na manggagawa ay nasa katayuang namemeligrong manggagawa. uring manggagawa at masang anakpawis ng mundo. ngayong nagsimula nuong 2008. Sa taunang pag-aaral ng Tulad ng Millennium Development Goals (MDG), walang magiging kabuluhan ang 2030 Agenda o SDG sa sankatauhan kung hindi man lamang itataguyod ng UN ang pagbawi sa neo-liberal na pang-ekonomyang disenyo at patigilin ang US sa mga gera at panghihimasok nito sa iba't-ibang bayan. Pagdami ng walang trabaho, mga namemeligrong manggagawa at pagbaba ng sahod o kita ng may trabaho o hanapbuhay Tuwirang bunga ang siyam (9) na taon nang krisis ng pandaigdigang kapitalismo ng neo-liberal na disenyo na pangunahing itinulak ng US, may 4 dekada nang nakakaraan. Kung ilang krisis na ibinunga nito. Huling masaklaw na krisis ang 1997-1998 Asian Financial Crisis. Nananalasa, pangunahing sa mga manggagawa at masang anakpawis, ang serye ng mga krisis, laluna ang krisis International Labor Organization (ILO)2, tinatayang aabot sa 201.1 milyon ang walang trabaho sa buong mundo sa pagtatapos ng 2017. Aabot sa 5.8% ng mga manggagawa ang walang trabaho ngayong 2017 mula sa 5.7% nuong 2016. Tinukoy din sa pag-aaral, na, pangunahing dahilan sa pagdami ng walang trabaho ang patuloy na mahina at mabagal na paglago ng ekonomya sa buong mundo. Ang mga salik sa mahinang paglago ng ekonomya ay: Ang matumal na produksyon at mahinang paglago ng pamumuhunan bunga ng pagbagsak ng kakayahan sa konsumo ng mamamayan sa kabila ng pagbaba ng presyo na maraming bilihin; at, ang matumal na kalakalan. Karamihan ng madaragdag sa hanay ng walang trabaho ay sa mga emerging market economies (EMEs). Tinatayang aabot sa 3.6 milyon ang kabuuang bilang ng mawawalan ng trabaho sa mga 10 11
economic and social crisis and creating quality jobs for the tens of millions of new labor market entrants every year.") Dagdag pa niya: "Ang paglago ng ILO, ang mga manggagawang kontraktwal o walang mga benepisyong tulad ng tinatanggap ng regular na manggagawa ay nasa katayuang namemeligrong manggagawa. hanapbuhay at ang malaganap na panlipunang ligalig. Pangunahing dahilan nito ang malaking limitasyon sa trabaho/hanapbuhay laluna sa mga bayang papaunlad at EME. Batang manggagawa sa Maynila.predafoundation Ang malaking limitasyon sa mga oportunidad laluna sa disenteng trabaho ay kondisyon sa pagtindi ng tunggalian sa hanay ng mga walang trabaho at mayroong trabaho. Tumatampok... ang diskriminsyon sa mga kababaihan, LGBT at mga taong may kapansanan (na) nasasamantala ng mga kapitalista para itakda ang mababang sahod, walang benepisyo at mahirap na kondisyon sa trabaho. EMEs. Pinagmumulan ngayon ng banta sa ibayong paglala ng krisis ang mga bayang EME na inasahang mag-aahon sa pandaigdigang kapitalismo sa krisis nito. Ayon kay Guy Ryder, Director-General ng ILO; "Nahaharap tayo Campaign poster laban sa precarious work ng IndustriAll Global Union. sa kambal na hamon ng pagkumpuni sa mga pinsalang dulot ng pang-ekonomiya at panlipunang krisis at ng paglikha ng de-kalidad na trabaho para sa sampu- sampung milyon na bagong- pasok sa pwersang paggawa sa bawat taon." (We are facing the twin challenge of repairing the damage caused by the global ekonomya ay patuloy na bigo at kapos kapwa sa antas at saklaw ng naaabot bago 2008. Iginuguhit nito ang nakakabahalang larawan ng pandaigdigang ekonomya at kakapusan nitong lumikha ng sapat na trabaho, lalo na, mga de-kalidad na trabaho." (Economic growth continues to disappoint and under-perform - both in terms of levels and the degree of inclusion. This paints a worrisome picture for the global economy and its ability to generate enough jobs. Let alone quality jobs.") Isa pang larawan ng masamang kalagayan ng mga manggagawa sa buong mundo ang malaking bilang (1.4 bilyon) ng manggagawang bulnerable o namemeligro ang trabaho . Tinatayang dadami ang mga nasa kategoryang ito, na tinatawag ding precarious workers o namemeligrong manggagawa, sa bawat taong susunod. Sa pagtaya ng ILO, bulnerable o di-istable ang trabaho ng isa (1) sa bawat dalawa (2) o 50% ng mga manggagawa sa EMEs hanggang apat (4) sa bawat lima (5) o 80% ng mga manggagawa sa mga papaunlad na bayan (developing countries). Sa gayon, tinatayang aabot sa 11 milyong manggagawa ang daragdag bawat taon sa bilang ng namemeligrong manggagawa sa daigdig. Hindi lamang sa EMEs at papaunlad na bayan mayroong mga namemeligrong manggagawa. Mayroon ding mga namemeligrong manggagawa na tinatayang aabot sa 58.2 milyon sa pagtatapos ng 2017 sa mga maunlad na bayan, tulad ng US, Japan, Germany, Britain, France at Italy. Batay sa pamantayan ng Isa pang isyu na Ang malaking tinukoy sa pag-aaral ng ILO ang malaking bilang (28.7%) ng mga manggagawa sa daigdig na kumikita ng katumbas o kulang sa $3.10 (P155.00) sa bawat araw. Ang mga nabibilang sa kategoryang ito ay tinatawag na nagtatrabaho sa hirap o working poor. (Itinakda ng World Bank nuong 2015 sa kita na $1.90 [P95.00) bawat araw ang antas ng sukdulang kahirapan at sa $3.10 bawat araw ang antas ng karaniwang kahirapan o median poverty) limitasyon sa mga oportunidad laluna sa disenteng trabaho/ hanapbuhay ay kondisyon sa pagtindi ng tunggalian sa hanay ng mga walang trabaho at mayroong trabaho. Tumatampok sa tunggaliang ito ang diskriminasyon sa mga kababaihan, LGBT at mga taong may kapansanan. Nasasamantala ito ng mga kapitalista para itakda sa mga manggagawa ang mababang sahod, walang benepisyo at mahirap na kondisyon sa trabaho. Ang nakakarami sa manggagawang working poor ay nasa sa Southern Asia, kung saan aabot sila sa 50% ng lahat ng manggagawa at Sub-Saharan Africa, kung saan aabot sila sa 66% ng mga manggagawa. Sa huling dalawang punto ng ulat ng ILO, sinabing nananatiling malalaki ang limitasyon sa disenteng trabaho/ Sa kabuuan, at sa kabila ng 2030 Agenda ng UN, ikinababahala ng ILO ang nagpapatuloy na kakapusan ng mga oportunidad sa disenteng trabaho/hanapbuhay sa buong mundo. Katambal nitong problema ang pangkalahatang tunguhing - walang signipikanteng pagtaas ng sahod at kita ng mga manggagawa Ang pababang tantos ng paglago ng sahod mula 2012 hanggang 2015 ay patunay na nagpapatuloy ang krisis. "Lunch," isang digital artwork mula sa national post Mga manggagawa sa garments factory sa loob ng isang economic zone sa at iba pang naghahanapbuhay sa mundo. Mababang tantos ng paglaki ng sahod at hindi balanseng pasahod Ayon sa pambungad na salita sa unang bahagi ng ulat ng ILO na Global Wage Report 2016/17: Wage Inequality in the Workplace: "Mula sa katindihan ng pinansyal na krisis nuong 2008- 2009, nagsimulang bumawi ang tantos ng paglaki ng sahod nuong 2010, ngunit muli itong tumungo sa pagbagsak mula 2012 sa tantos na 2.5% tungong 1.7% nuong 2015, pinakamababang antas sa loob ng apat na taon. Kung hindi isasama ang China, kung saan mabilis ang pagtaas ng sahod, bumagsak ang tantos ng paglago ng sahod mula 1.6% nuong 2012 tungong 0.9% sa 2015." Ang pababang tantos ng paglago ng sahod mula 2012 hanggang 2015 ay patunay na nagpapatuloy ang krisis. Ang krisis ay kondisyon sa maramihang pagbabawas ng trabaho at pagkaltas sa sahod ng maiiwang nagtatrabaho at higit na mababang sahod at bawas o walang benepisyo sa mga bagong matatanggap na manggagawa. Kintatampukan ang 12 13
Isa sa mga poster sa selebrasyon ng araw ng paggawa sa Cuba. La diumanong pagbawi mula sa resesyon nuong 2010 ng sunud- sunod na austerity measures o pagbabawas ng gastos ng mga gubyerno. Kabilang dito ang mga gubyerno sa Europe na pinakatampok ay sa Greece, Portugal, Spain at Italy at iba pang gubyernong may malalaking utang at malalaking kakapusan o deficit sa budget na kinabibilangan ng US. Nangahulugan ito ng maramihang pagbabawas ng manggagawa/empleyado ng gubyerno at pagbaba ng sahod o suweldo ng mga naiwan. Sa gayon, ang pagbaba ng sahod/ suweldo ng mga empleyado/ manggagawa ng gubyerno ay naghudyat ng pagbaba ng sahod sa mga pribadong empresa. Sa US, nang sagipin nuong 2009 ng gubyernong Obama ang General Motors (GM) at Chrysler3 sa murang pautang na $23.4B, kakabit na kondisyon ang pagbaba ng sahod at pagbawas ng benepisyo ng mga bagong manggagawa at hindi pagtaas ng sahod ng mga naiwang manggagawa. Ang 50% pagbaba ng starting pay/wage mula $28 tungong $14 bawat oras ng mga bagong matatanggap na manggagawa sa GM ay naghudyat ng tunguhin ng pagbaba ng sahod sa buong US. Sa kabilang banda ang $706B ginastos ng gubyerno ng US Sapagkat.. ang nakakarami sa mga manggagawa at iba pang anakpawis sa mundo ay matatagpuan sa mga bayang EME at papaunlad, ang peligroso nilang katayuan sa trabaho at sobrang mababang sahod ang naglalarawan ng kaapihan at kahirapan ng 99% ng mamamayan ng mundo. Demonstrasyon ng mga manggagawa sa US laban sa kakapusan ng trabaho at patakaran sa imi- grasyon ng gubyernong Trump. para sagipin ang mga higanteng bangko at ang GM at Chrysler nuong 2009, ay naghudyat sa tunguhin ng labis na paglaki ng suweldo at mga dagdag na insentiba sa chief executive officers (CEO) ng mga pribadong kumpanya sa US at maging sa Europe. Sa pag-aaral na isinagawa ng Economic Policy Institute (EPI) sa 168 na kumpanya sa US hinggil sa agwat ng suweldo ng mga chief executive officer at karaniwang manggagawa/empleyado, lumitaw na: Nuong 1965 ang karaniwang suweldo ng CEO ay $832,000 bawat taon kumpara sa $40,200 bawat taon ng karaniwang empleyado (o 20 empleyado katapat ng 1 CEO). Pagsapit ng 2014 labis na lumayo ang agwat sa ganitong paghahambing - CEO, $16,316,000/taon kumpara sa suweldo ng karaniwang empleyado/manggagawa na $53,200/taon (o 306 empleyado ang katapat ng 1 CEO). Lumaki nang 997% ang suweldo ng mga CEO samantalang 10.9% lamang ang inilaki ng suweldo/sahod ng karaniwang manggagawa/empleyado mula 1970 hanggang 2014. Lumalapit na ang agwat sa pagitan ng mahirap at mayamang mga rehiyon sa saklaw at antas ng Europe bago humataw ang krisis nuong 2008. Ngunit muling mabilis na lumawak ang agwat mula 2008. Sa artikulong The gap between rich and poor regions in Europe is widening, na nalathala sa The Economist, tinukoy na salik sa muling paglawak ng agwat ang ipinatupad na austerity measures at ang pagsasara at pagtumal ng maraming industriya. May iba pang mga salik na dahilan ng malawak ng agwat ng mga suweldo sa antas ng mga empresa sa US at Europe. Tampok sa mga ito ang lahi at kasarian (race and gender). Gayunman mas malaking salik ang kasarian kaysa lahi, sapagkat lamang ang suweldo/kita ng lalaki kaysa babae sa magkaparehong lahi/kulay. Ang karaniwang kita ng kababaihang manggagawa sa US nuong 2015 ay 80 cents sa bawat $1.00 na kita ng kalalakihan. Gayunman, mababa sa karaniwan ang kita ng mga kababaihan sa mga estado ng Utah (55¢), Wyoming (56¢), North Dakota (62¢), Idaho (62¢), Michigan (64¢), Indiana (64¢), West Virginia (64¢), Washington (65¢), Illinois (67¢), Ohio (67¢), Pennsylvania (67¢) at ilan pa.4 Sa Great Britain tampok ang lahi/kulay sa diprensya ng kita ng kalalakihan at kababaihan. Sapat na ang maraming datos na inihanay sa Marso 2017 ulat ng The Fawcett Society5, ang kabuuan ng mga datos sa kalagayan at katayuan ng sahod ng mga kalalakihan at kababaihang White British at Black African na citizens at hindi citizens ng Britain para makita ang diskriminasyon sa batayan ng kulay at kasarian: Sa mga White British nuong 2010-2011 ang karaniwang kita ng mga kalalakihan ay £14.95/ oras kumpara sa £12.10/oras na kita ng kababaihan. Sa hanay ng mga Black African ang karaniwang kita ng mga kalalakihan ay £12.30/oras kumpara sa £11.35/oras na kita ng kababaihan. Sapagkat ang nakakarami sa populasyon at sa gayon, ang nakakarami sa mga manggagawa at iba pang anakpawis sa mundo ay matatagpuan sa mga bayang EME at papaunlad, ang peligroso nilang katayuan sa trabaho at sobrang mababang sahod/kita ang naglalarawan ng kaapihan at kahirapan ng 99% ng mamamayan ng mundo. Isinasaad ng kalagayang ito na ang paghahari at malayang paggalaw ng kapital at ng iilang Rali ng mga kabataang kasapi ng Red Youth sa Clerkenwell Green, London, Mayo 1, 2016.redyouth. org Isinasaad ng kalagayang ito na ang paghahari at malayang paggalaw ng kapital at ng iilang may monopolyo sa kapital sa mundo ang nangingibabaw na kondisyong nagtatakda hindi lamang ng labis na di-pagkakapantay pantay, kundi higit pa, ng malaganap na di-makataong pamumuhay sa mundo. may monopolyo sa kapital sa mundo ang nangingibabaw na kondisyong nagtatakda hindi lamang ng labis na di pagkakapantay-pantay, kundi higit pa, ng malaganap na di-makataong pamumuhay sa mundo. Kailangang mangunang kumilos ang lahat ng manggagawa at anakpawis para sa paglaya ng sangkatauhan at istableng trabaho; pantay na karapatan sa trabaho at sahod ng mga kababaihan at kalalakihan; at, sahod na katumbas o proporsyunal sa halagang nililikha ng bawat linya o tipo ng trabaho dapat pag-ibayuhin ang pagkilos at pakikibaka para ibasura ang mga neo-liberal na batas at patakarang lalong gumagapos sa paggawa at nagpapalaya sa kapital.K Gayong hindi maasahan ng mga manggagawa ang mga pangako ng 2030 Agenda o SDG ng UN, nakapag- bigay katwiran ang pagkilala nito sa lumalalang kalagayan ng sangkatauhan para igiit at ipaglaban ng mga manggagawa, kasama ang iba pang sector ng mamamayan, ang kanilang mga karapatan at karaingan. Para makamit ang adhikain ng mga pwersa ng paggawa para sa tunay na disente, produktibo (Endnotes) 1 Labour-Income-Share-and Inequalities.pdf pinan 2 Trends 2017, ILO Report 3 ng mga gubyerno ng US at Canada at ng United Auto Workers (UAW) union sa pamamagitan ng pension fund nito. Hindi nagtagal, binili ng Fiat Automobiles ng Italy ang buong Chrysler. Ang pangalan na nito ay Fiat Chrysler 4 Community Survey, 2015 | Guardian graphic 5 World Employment and Social Outlook - Ang Chrysler ay pansamantalang sinalo Source: US Census Bureau, American 14 15
Lathalain Ipinasa na ng Kongreso ang HB 5636 Bagong TRAIN Sa panukalang Tax Reform for Acceleration and Inclusion (TRAIN), may kakaibang byahe ang sambayanang Pilipino Ni Rodelio Faustino Sa unang pakete sa serye ng mga reporma sa pag- bubuwis ng gubyernong Duterte, malinaw na ang pa- pasan dito ay ang mahihirap na mamamayan. y u x e l a Sasakay ka ba? Hindi ito ang byaheng Bikol. Hindi rin ito ang balak na subway at mga bagong sistemang pangriles sa Metro Manila. Iba pa ito sa balak ding gawin sa Mindanao at Cebu. Ibang byahe ito na ang trabyesa, riles at mga kable ay sasagasa sa kabuhayan ng masang Pilipino. Ipinasa na ng 17th Congress sa ikatlo at huling pagbasa sa plenaryo, Mayo 31, 2017 ang HB 5636 o ang panulakalang Tax Reform for Acceleration and Inclusion (TRAIN) Act sa botong 246 pabor, 9 kontra at 1 abstain. Aamyendahan o ipapawalangbisa ng TRAIN ang ilang probisyon ng RA 8424 o National Internal Revenue Code of 1997. Mahigit walong trilyong piso ( P8.2T) ang halaga ng mga proyektong ipinangakong gagawin ng gubyernong Duterte sa susunod na limang taon. Pinangakuan na ito ng pautang ng China, Japan, Korea, Canada at US, at lagi na, ang mamamayang Pilipino, sa pamamagitan ng buwis ang magbabayad nito. Kinonsolida sa HB 5636 ang 55 iba't-ibang panukalang batas sa pagbubuwis. Pumasa sa plenaryo ang mga kontrobersyal na mga isyu kahit pa marami ang tutol sa mga ito. Inaasahang makalilikom ang repormang ito ng dagdag na P133 bilyon koleksyong buwis. Pinababang Income Tax maralita at panggitnang uri" (We will lessen the overall tax burden of the poor and the middle class), pinakanakagaganyak na laman ng TRAIN ay ang pagpapababa ng tax rate sa fixed income earners. Mula Enero 1, 2018, hindi na papatawan ng buwis ng gubyerno ang personal na income na hindi hihigit sa P 250,000. Tinatayang nasa 99% na mga indibidwal na propesyunal, empleyado at manggagawa ang mababawasan ng bayarin at makikinabang sa bagong sistemang ito (DOF Briefer). Todo-todong Bawi sa Excise Tax Kung magiging batas, ipatutupad ang dagdag na buwis sa mga produktong petrolyo simula Enero 1 sa susunod na taon. Sa diesel halimbawa, na dating walang excise tax, magpapataw ng P3 simula Enero 1, 2018, magdadagdag muli ng P2 sa Enero 2019, at P1 pa sa Enero 1, 2010, o kabuuang P6 sa tatlong taon. Ganito rin ang Table 1. Para sa mga Income Earners. Tax schedule mula July 1, 2017 at taxable years 2018 at 2019 Income Php % tax rate Not over 250,000 0 Over 250,000 but not over 400,000 Over 400,000 but not over 800,000 Over 800,000 but not over 2,000,000 Over 2,000,000 but not over 5,000,000 Over 5,000,000 20% of the excess over 250,000 P 30,000 + 25% of the excess over 400,000 P 130,000 + 30% of the excess over 800,000 P 490,000 + 32% of the excess over 2,000,000 P 1,450,000 + 35% of the excess over 5,000,000 Gamit ang konsepto na "pagpapaliit ng kabuuang pasaning buwis ng mga 16 17
Konsepto ng Taxation o Pagbubuwis Likas sa kapangyarihan ng gubyerno ang pagpapataw ng buwis sa mamamayan at nakatadhana ito sa Saligang Batas. Sa buwis nagmumula ang ginagamit nitong pondo para paandarin ang pamahalaan at magbigay ng serbisyo sa mamamayan― edukasyon, serbisyong pangkalusugan, welfare programs, impraistruktura, depensa at iba pa. Tungkulin ng mamamayan na magbayad ng buwis. Karaniwan nang usapin sa mamamayan ang pagtatanong kung paano at saan napupunta ang kanilang buwis. Tambak ang reklamo na napupunta lamang ang kanilang buwis sa kurakot ng mga pulitiko at hindi tunay na naibabalik sa mamamayan. pumapasan ng obligasyon ay iisang tao. Halimbawa nito ay ang income tax. 2. Indirect Tax - ito naman ang buwis na ang nananagot sa pagbabayad ay isang tao ngunit ang pagpasan ay ipinapasa niya sa iba. Halimbawa nito ay ang Value Added Tax o Vat. C. Ayon sa tantos (rate) 1. Progressive Tax - ang tantos o rate na itinatakda ay lumalaki habang tumataas din ang kita na kailangang lapatan ng buwis 2. Regressive Tax - kabaligtaran ng progressive tax, lumiliit naman ang tantos o rate ng buwis habang lumalaki ang kita na nilalapatan ng buwis 3. Proportionate Tax - ito naman ang tawag kung buwis ay nakabatay sa akmang sukat ng mga ari-ariang tinaya para lapatan ng buwis. Lalo na sa sistemang pulitikal sa Pilipinas na lagi nang nakabaon sa utang at laging kapos sa kita ang pamahalaan, maraming anyo at paraan ng pagbubuwis. Maikakategorya ang mga uri ng buwis na ito: A. Ayon sa katangian 1. Personal tax - ang buwis na ibinabayad ng isang tao ayon sa kanyang kinita. Maliban sa Bureau of Internal Revenue (BIR) na nangangasiwa sa pagbubuwis sa pambansang antas at sa Bureau of Customs na nangangasiwa sa pagkolekta ng custom duties o taripa, may provincial, city at municipal assesors at treasurers na nagangasiwa naman sa lokal na pagbubuwis gaya ng sa lupa at iba pang ari- arian.K 2. Property Tax - ang buwis na itinatakda batay sa pagtatasa sa halaga ng ari- arian, kabilang ang sa lupa at bahay, bukirin, gusali, at iba pang katulad 3. Excise Tax - ang buwis na ipinapataw sa produksyon, pagbebenta o paggamit (consumption) ng kalakal sa isang bayan. May dalawang tipo ng excise tax: i. Specific tax - ang excise tax na ipinapataw sa isang kalakal batay sa itinakdang timbang o volume capacity o iba pang pisikal na yunit ng panukat, at Sanggunian: Mendoza, Jay. CPA. Buhay Bureau of Interneal Revenue website. ii. Ad Valorem Tax - tinutukoy ang excise tax na nakabatay sa presyo ng pagbebenta (selling price) o sa iba pang anyo ng pagsukat sa halaga ng paminda o kalakal. 4. Custom Duties - ito naman ang buwis sa mga kalakal na ating inimport o ineksport sa atin ng ibang bayan. B. Ayon sa pagpasan (burden) 1. Direct Tax - ang buwis na ang nananagot sa pagbabayad at ang Dagsa ang mga akawntant sa tanggapan ng Bureau of Internal Revenue sa Makati para mag file ng kaukulang buwis. Bw file photo. Dagdag na pabigat ito lalo't nananatili ang mababang pasahod sa mga empleyado at manggagawa at hindi napapawi ang sistema ng kontraktwalisasyon na bumabarat sa kanilang sahod at nagkakait ng mga benipisyo at karapatan sa pag-uunyon. gagawing pagbubuwis sa iba pang produktong petrolyo. Aabot sa P 10 ang buwis sa bawat litro ng premium na gasolina (mula sa dating P4.50). Papatawan pati na ang mga dating walang buwis gaya ng P6 bawat litro sa kerosene at P 6 bawat kg ng LPG (Table 2). alis ng eksempsyon sa VAT sa mga paupahang bahay na lagpas sa P10,000 buwanang upa. Nagtakda rin ng final tax rate na 20% sa lahat ng papremyo ng Philippine Charity Sweepstakes at iba pang loterya. Exempted naman sa VAT Magpapataw ng P10 excise tax sa bawat litro ng sugar- sweetened beverages, kabilang ang softdrinks, juice drinks, sweetened tea and coffee, carbonated beverages, flavored water, energy drinks, sports drinks, powdered drinks, cereal and grain beverages at iba pang non- alcoholic beverages na gumagamit ng caloric at non-caloric sweeteners. ang kuryenteng nagmula sa renewable sources gaya ng biomass, solar, wind, hydropower, geothermal, ocean energy at iba pang bagong tuklas na paglikha ng enerhiyang renewable. Pangakong serbisyo Para umano mapagaan Pinaligtas naman sa buwis ang gatas at mga kahalili nito na hindi gumagamit ng asukal, mga infant formula at mga alternatiba sa gatas gaya ng soy milk, almond milk, pure fruitjuices, meal replacements at mga ginagamit na panggamot (medically indicated beverages). Tinaasan ang excise tax sa pagbenta o pagbili ng sasakyan (Table 2). Pinasaklaw din ang mga produkto at serbisyo na papatawan ng VAT, kasama ang sa real estate. Kabilang dito ang pag- ang epekto ng TRAIN, itinakda na ang bahagi ng kita ay pupunta sa mga programang panlipunan ng pamahalaan. Sa loob ng tatlong taon, hindi hihigit sa 40% ng excise tax mula sa petrolyo ang ilalaan sa social fund para bigyan ang mga kwalipikadong benipisyaryo ng social benefit cards at fuel vouchers sa mga kwalipikadong franchise holders ng mga pampublikong transportasyon. Ilalaan ang natitira pang 60% sa impraistruktura, programa sa kalusugan, edukasyon at social protection expenditures. Ilalaan naman ang koleksyon mula sa P10 per liter excise tax sa sugar-sweetened beverages sa Health Promotion Fund na ang 15% ay gagamiting suporta sa mga planters/ magsasakang mula sa mga probinsyang may produksyon ng asukal. Sa health priority programs naman mapupunta ang 85%, na maglalaan ng pondo sa pagsugpo ng nakakahawang sakit, pagpapairal ng wastong labelling at monitoring ng mga produktong pagkain, pagtatatag ng sports facilities, paglalaan ng malinis na inuming tubig at feeding programs. Karaniwang mamamayan ang pangunahing papasan sa dagdag na buwis Gaya ng iba pang naunang sistema ng pagbubuwis, ang pinakamahihirap na mamamayan ang pahihirapan ng TRAIN, dodle-dobleng mas mahirap kaysa sa araw-araw na pagpila sa madalas na masirang MRT. Kagyat ang epekto sa pagtaas ng bilihin ang excise tax sa mga produktong petrolyo at bagong imposisyon sa VAT. Sampung piso bawat litro ang panukalang dagdag buwis sa mga inuming may asukal. pinterest 18 19
Table 2. Excise Tax sa Produktong Petrolyo Excise tax rates Manufactured Oils and Other Fuels Present rate (2017) Effective 1 January 2018 Effective 1 January 2019 Effective 1 January 2020 Lubricating oils and greases (per liter) Processed gas PHP4.50 0.05 PHP 7.00 3.00 PHP 9.00 5.00 PHP 10.00 6.00 Waxes and petrolatum (per kg) Denatured alcohol (per liter) Naphtha, regular gasoline and other similar products of distillation (per liter) Leaded premium gasoline (per liter) Aviation turbo jet fuel 3.50 0.05 4.35 5.35 7.00 3.00 7.00 7.00 9.00 5.00 9.00 9.00 10.00 6.00 10.00 10.00 3.67 7.00 9.00 10.00 Kerosene (per liter) 0.00 3.00 5.00 6.00 Diesel fuel oil (per liter) 0.00 3.00 5.00 6.00 Liquefied Petroleum Gas (per liter) Asphalt (per kg) 0.00 0.56 3.00 3.00 5.00 5.00 6.00 6.00 Bunker fuel oil (per liter) 0.00 3.00 5.00 6.00 Pwcph_taxalert 8 Tiyak namang ipapasa ito ng mga kapitalista sa presyo ng kanilang produktong binibili ng mamamayan. Dagdag na pabigat ito lalo't nananatili ang mababang pasahod sa mga empleyado at manggagawa at hindi napapawi ang sistema ng kontraktwalisasyon na bumabarat sa kanilang sahod at nagkakait ng mga benipisyo at karapatan sa pag-uunyon. Matagal nang kahilingan ng iba't-ibang organisasyon ng mamamayan at mga institusyong aktibo sa pagtataguyod ng makabayang ekonomya na baguhin na ng gubyerno ang patakaran sa awtomatikong apropriyasyon sa pagbabayad Table 3. Buwis sa mga bagong sasakyan Net manufacturer's price/ importer's selling price Up to P600 thousand Present rate (2017) 2% Effective January 1, 2018 3% Effective January 1, 2019 4% Over P600 thousand to P1.1 million Over P1.1 million to P2.1 million P12,000 + 20% P112,000 +40% P18,000 + 30% of value in excess of P600 thousand P168,000 + 50% of value in excess of P1.1 million P24,000 + 40% of value in excess of P600 thousand P224,000 + 60% of value in excess of P1.1 million Over P2.1 million to P3.1 million P512,000 + 60% P668,000 + 80% of value in excess of P2.1 million P824,000 + 100% of value in excess of P2.1 million Over P3.1 million P1,468,000 +90% of value in excess of P3.1 million P1,824,000 + 120% of value in excess of P3.1 million utang. Maaari ring i-realign ang labis na pondo sa depensa. Ang mga ito, at ang seryoso at mapagpasyang kampanya sa kurapsyon ang mabibisang paniyak para makapaglaan ng sapat na pondo sa malalaking proyekto at serbisyo sa mamamayan. Mga proyekto at programang tunay na papawi sa kahirapan na pinakamabisang paraan sa paglutas sa mga pag- aalsa at panlipunang ligalig gaya ng nagaganap ngayon sa Mindanao, kahit pa hindi magpataw ng mga bagong buwis. Gawing prayoridad ang serbisyong panlipunan kumpara sa pambayad utang lalo na ng mga napatunayang napunta sa katiwalian at hindi pinakinabangan ng mamamayan. Sa pambansang badyet nuong 2016, inilaan ang P812 bilyon sa pagbabayad ng utang panlabas, 13 % ng kabuuan. Sa alokasyong ito, P419 bilyon ang bayad sa prinsipal na utang at P392.8 bilyon ang sa interes. Sa pambansang badyet na P3.35 trilyon ngayong 2017, pambayad utang ang P351.6 bilyon (10.5% ng kabuuuan). Mahigit doble ito ng P133 bilyong inaasahang makokolekta sa TRAIN. Ilang bayan na ang nakapaggiit sa IMF-WB na ipagpaliban ang pagbabayad- utang para unahin ang pangangailangan ng kanilang mamamayan. Ginawa ito ng Argentina nang pumutok ang krisis nuong 2001 at nagpatuloy sa paggigiit hanggang makakuha ng magandang konsesyon sa international creditors nuong 2016 (La Nacion). Nakatanggap din ng debt relief at parsyal o buong kanselasyon ng utang mula sa dayuhang gubyerno at IMF-WB ang 39 mga bayang kinabibilangan ng Nicaragua, Honduras, Bolivia at Cameroon. Resulta ito ng paggigiit at negosasyon ng Jubilee 2000 campaign, isang kooalisyon ng mga organisasyon ng mamamayan, sa miting ng G7 sa Cologne, Germany (IMF). Nang tumama nuong 2004 ang lindol at tsunami sa Indian Ocean, 15 bayan ang nabigyan ng moratorium sa pagbabayad ng utang (Elliott), bagay na napalampas ng Pilipinas nang maminsala ang bagyong Yolanda nuong 2013.K Sanggunian: Committee Report 229, Re House Bill No. 5636. House of Representatives, 17th Congress, May 15, 2017 Dizon, Niko. House passes Duterte's tax reform package on final reading. May 31, 2017. dutertes-tax-reform-package-on- final-reading PricewaterhouseCoopers (doing business as PwC); Pwcph tax alerts 08. House Bill No. 4774 dated 17 January 2017 Department of Finance (DOF); Briefing paper, Tax Reform for Acceleration and Inclusion (TRAIN) Revised Package 1; January 30, 2017 Department of Budget and Management; Technical Notes on the 2017 Proposed National Budget Pamintuan, Tino. 13 percent of proposed 2016 budget goes to debt service - Social Watch. July 30, 2015; Wikipedia. Debt of developing countries. International Monetary Fund (IMF). Debt Relief Under the Heavily Indebted Poor Copuntries (HIPC) Initiative. April 17, 2017. Countries-Initiative Elliott, Larry. The Guardian.Wave- ravaged countries win debt payment relief.January 8, 2005. internationalaidanddevelopment. politics La Nacion Negocios.The government paid US$475 million to holders of securities in default.November 18, ar/1957560-el-gobierno-pago-us-475- en-default Tax pa more! Kapos ang badyet. Kulang ang buwis. Ito ang pahiwatig ni Budget Sec. Benjamin Diokno sa kanyang pagharap sa midya, Hunyo 9, 2017. "Hindi pa rin sumusuko," aniya ang finance managers ng gubyernong Duterte na itataguyod ng Senado at ng bicameral committee ang orihinal na bersyon ng unang tax reform package na itinataguyod ng pamahalaan para mapalaki ang buwis. Kulang pa raw kasi ang pondo. Nabawasan ang inaasahang revenue sa ipinasang HB 5636 o Tax Reform for Acceleration and Inclusion (TRAIN) sa ikatlong pagbasa sa Kongreso. Kanya ring tinalakay ang panukalang badyet ng gubyerno sa susunod na taon, 2018. Kaya binawasan na ng Development Budget Coordination Committee ang panukalang badyet sa 2018 mula P3.840 trilyon na inianunsyo, Marso 2017 tungong P3.767 trilyon. Bumaba kasi ang target na buwis mula sa susunod na taon sa P2.91 trilyon tungong P2.841 trilyon. Ayon kay Diokno, bahagi ng target na koleksyong ito ang inaasahan mula sa TRAIN na unang tinaya sa P174 bilyon para sa 2018 pero bumaba sa P 133 bilyon dahil sa mga pagbabago nang ipinal ng Kongreso. Mas mataas pa rin ng 12.4% ang panukalang badyet sa 2018 kumpara sa P3.350 trilyon nitong 2017. Tinataya namang aabutin sa P5.661 trilyon ang badyet ng gubyerno sa 2022, ang huling taon ng gubyernong Duterte, na dahilan sa paghahanap pa ng panibagong pagkukunan, pangunahin sa buwis. Sinabi na sa nakaraan ng pamahalaan na ang P8.2 trilyong mga proyektong pang-imprastruktura ang sentro ng Dutertenomics sa loob ng anim na taon. Sa susunod na taon (2018), ikakasa dito ang alokasyong P1.101 trilyon, at aabot naman sa P1.840 sa 2022. Sa kabila ng inaasahang mga kita sa buwis, kapos ng P482 bilyon ngayong 2017 at P523 bilyon sa 2018 ang badyet ng gubyerno, pasok sa tinayang budget deficit cap na 3% ng GDP.K Sanggunian: De Vera, Ben O. Economic managers cut 2018 budget proposal on watered down tax reform package. June 9, 2017. watered-tax-reform-package Bencito, John Paolo . Budget cuts likely in '18 says Diokno. June 11, 2017. Mga bagong kotse na nakatakda nang dalhin sa pamilihan, isa sa mga produktong tatak- daan ng mataas na 20 21
Lathalain limang oras. Sa estadistika ng gubyerno, sang-ayon umano ang 66% ng byaherong gumagamit ng bus na lumipat sa tren, sa kaparehong upa o pasahe. Sa lathalaing Financing Mahabang Byahe ng Pag-ahon sa Diskaril at mga Trahedya Byaheng Bikol Sisimulan na ang rehabilitasyon ng perokaril papuntang Bikol, at wala pa ang maayos na relokasyon ng mga natitira pang komunidad sa daangbakal. Asean Connectivity, "Kaakibat ng mga tunguhin sa globalisasyon, hindi maiiwasan ng South East Asian economies na ihanda ang sarili para makasulong sa landas nang higit na mas walang-hangganan at mas kunektadong daigdig.... Higit na makikinabang ang mga bayan sa internasyunalisasyon, laluna sa kalakalan, palitan sa kaalaman at impormasyon at paggalaw ng mga tao at kalakal. Isa sa susing target ng Asean para abutin ang dinamiko, masigla at globally connected at matatag na rehiyon ay ang ganap na pagkamit ng ASEAN Connectivity na kinabibingan ng tatlong haligi: physical connectivity, people- to-people connectivity, at institutional connectivity," (Zen, Regan). Ni Rodelio Faustino Mga bahagi ng NSRP "Ito ang tunay na Bikol Express!," palatak ni Cosme Nogoy, tubong Naga City, Camarines Sur at ngayo'y nakatira malapit sa daambakal sa Sta Mesa, Maynila. Pero hindi ang magata at maanghang na putaheng kanyang inihahain ang ibig niyang tukuyin. Tinutukoy niya rito ang nakalathala sa dyaryo na posibleng pagsisimula na ng rehabilitasyon ng south portion ng North South Railway Project (NSRP), ng daambakal ng Philippine National Railways (PNR) na popondohan ng Official Development Assistance (ODAs) ng iba't-ibang dayuhang gubyerno, mga pribadong bangko at korporasyon. Matagal nang asam ni Cosme na maging maayos ang byaheng Bikol lalupa't nadiskaril ang byahe ng tren nang huli sana syang uuwi sa Naga nuong 2015. Sa ilalim ng pangangasiwa ng Department of Transportation (DOTr), sisimulan ang pagbuhay ng daang riles hanggang Bikol sa 2018. Ayon kay DOTr Sec. Arthur Tugade, magkasunod na gagawin ang PNR Northrail at Southrail nang talakayin niya ang "golden age of infrastructure" sa ginanap na porum sa Dutertenomics sa Conrad Hotel, MOA, Pasay City, Abril 19, 2017. Konektibidad sa Asean Bahagi ang NSRP ng 15 mega projects na mahalaga ayon sa World Bank para sa Asean Connectivity ng Pilipinas. Aabot sa P8 trilyon ang target sa gastusin sa impraistruktura ng pamahalaang Duterte, kabilang dito ang NRSP, iba pang sistema ng tren, airports, pantalan at highways. May dalawang bahagi ang North South Rail Project: Southrail project: may tatlong (3) segments of rail connection sa mga probinsya sa Southern Luzon ang south rail project: una, ang commuter line mula Tutuban hanggang Calamba (56 km), ikalawa, ang long haul line mula Calamba hanggang Legazpi (478 km), at ang long haul expansion na ekstensyon mula Legazpi hanggang Matnog, Sorsogon (117 km) at Calamba hanggang Batangas City (58km). Northrail project: Saklaw ng rehabilitasyon ng Northrail project ang apat na bahagi: una, ang pag-upgrade ng kasalukuyang single track sa elevated dual track na mag-uugnay sa Manila patungong Malolos City sa Bulacan, ikalawa ang pagpapatuloy nito hanggang sa Angeles City sa Clark Special Economic Zone at Clark International Airport, ikatlo ang ekstensyon mula Tarlac patungong San Jose City, Nueva Ecija, at ikaapat ang ekstensyon mula San Jose City hangang Cagayan. Lumang Estasyon ng Tren sa Luzon. Bayambang Heritage Conserva- tion Society 22 Ipinasyang ituloy ang NSRP nuon pang 2015 sa panahon ng gubyerno ni Noynoy Aquino. Ito ay makaraan ang ilang bigong programang gawin ito bunga ng kakulangan sa pondo at katiwalian. Ayon sa PPP Center, ikukontrata ng DOTr at ng PNR ang south rail project ng 34 taon: apat na taon para sa kontruksyon at tatlumpung (30) para sa operasyon at management. Mapaiikli nito ang byahe mula Manila hanggang Legazpi mula siyam tungong Nauna na rito, ikinontrata ng administrasyong Arroyo ang north rail project sa China National Machinery and Equipment Corporation (CNMEC) nuong 2003 sa halagang $421 milyon. Itinaas ito ng CNMEC sa $593 milyon nuong 2009, at nagkaisang sasagutin ng pamahalaan ang kulang. Inutang ng Philippine National Railways Station sa Sta. Mesa , Manila. Wikimedia Commons 23
Mga unang pasahero ng Ferrocarril de Manila-Dagupan, 1890s. somatemps pamahalaaan ang $400 milyon sa China Exim Bank at ang balanse ay mula sa Development Bank of the Philippines. Official Development Assistance (ODA) at pagpapataw ng mga bagong buwis Nagsimula ang konstruksyon, 2006, naantala nang dumaan sa renegosasyon nuong 2009, at ganap na ipinahinto ng gubyernong Aquino nuong 2011 dahil sa isyu ng kurapsyon/ overpricing. Nitong Hunyo 26, pormal nang inilunsad ang programa para simulan ang PNR Nortrail na sisimulan din sa kalahatian ng 2018 (Basahin sa Byaheng Clark 2022). Nag-alok na sa nakaraan ang South Korea at People's Republic of China para magpautang o pondohan ang mga ito. Nagpahayag din ng kahandaang magpondo rito ang Japan International Cooperation Agency (JICA). Nito lamang Marso 27, 2017, sa opisyal na pagbisita ni Socio-Economic Planning Secretary Ernesto Pernia sa Japan, sinabi nitong pinag-usapan nila ng mga opisyal sa Tokyo ang tungkol sa 14 na mega projects ng gubyernong Duterte at nangako ang Japan na popondohan ang tatlo sa mga ito: ang bullet train na magdurugtong ng Subic sa Zambales at sa Clark sa Pampanga, ang commuter rail na Tutuban- Los Baños sa Laguna (P170.7 bilyon), ang Metro Manila Subway System (P374.5 bilyon) na magkukonekta sa Makati, Pasay at Taguig (J. Cabuenas), at Malolos- Tutuban, (P144 bilyon, 121 bilyon dito ang sinagutan na ng Japan Overseas Development Assistance (ODA) fund. Nakatakda na ang bidding sa halos lahat ng mga ito ngayong unang kwarto ng 2017 hanggang 2018. Hindi lamang dayuhang konsorsyum ang kasado sa mga proyektong ito. Nakabakas din ang mga lokal na malalaking pribadong kumpanya sa iba pang mga proyekto sa sistema ng riles. Sa planong rail freight operations sa North Harbor, makikipagpartner ang PNR sa MRAIL (subsidyaryo ng Meralco) at International Container Terminal Services, Inc. (ICTSI) para sa P 10 bilyon proyekto upang muling buhayin ang operasyon ng mga byaheng pangkargamento mula sa North Harbor sa Manila hanggang sa container terminal facility na pag- aari ng ICTSI sa Laguna. Mula rito, ang ekstensyon ng mga riles sa iba pang bahagi ng Luzon. Naantala lamang ang pagpirma sa MOA sa pagitan ng PNR at ng MRAIL/ICTSI nuong Agosto, 2016 dahil sa suliranin sa right of way (row). Kontrolado ng Metro Pacific Corporation ni Manny V. Pangilinan ang MRAIL/Meralco at mayorya ng sapi ay mula sa pera ni Anthoni Salim, kroni ng diktador na si Suharto ng Indonesia. Pag- aari naman ni Razon ang ICTSI. Si Razon ang ika-5 sa 14 Pilipino na bilyonaryo sa dolyar at ika-564 pinakamayaman sa buong daigdig. Kamakailan, Mayo 31, 2017, patakarang ito ang mapondohan ang mga proyektong pang- impraistruktura ng pamahalaang Duterte (Basahin sa Sasakay ka ba sa Train?, pahina ___). Mahabang byahe ng rehabilitasyon Pag-aari ng estado (state- owned) ang Philippine National Railways (Pambansang Daambakal ng Pilipinas) o PNR at nag-oopereyt ng isang single track na linya sa Luzon. Hanggang 2016, may commuter line operation ito mula Tutuban hanggang Calamba at mga lokal na serbisyo sa pagitan ng Sipocot, Camarines Sur hanggang Legazpi City sa lalawigan ng Albay. Nagsimula ang operasyon ipinasa sa Kongreso ang HB 5636 o Tax Reform for Acceleration and Inclusion (TRAIN) para higit pang palakihin ang kakalaping buwis mula sa mamamayan. Inilinaw ni Budget Sec. Benjamin Diokno na prinsipal na layunin ng bagong ng PNR, Nobyembre 24,1892 panahon ng kolonyalistang Espanyol bilang Ferrocarril de Manila-Dagupan, at naging Manila Railroad Company (MRR) nuong tuwirang pananakop ng mga Amerkano. Pinasaklaw ng mga Sa pagtanggal ng kontrol ng pamahalaan sa ganitong mahahalagang imprastruktura, kaakibat ng neoliberal na programang PPP, isinasalin nito sa pribadong sektor ang importanteng kalamnan ng ekonomya at serbisyo sa mamamayan. Amerkano ang network ng riles mula Manila-Dagupan, patungo sa Bikol. Umabot ito sa haba na 1,100 km mula La Union hanggang Albay. Nagsimula ang unang byahe sa timog mula Manila hanggang Aloneros sa Guinayangan,Quezon, Setyembre 13, 1931 at nagkaruon ng separadong byahe sa pagitan ng Pamplona, Camarines Sur at Tabaco, Albay at mula Port Ragay, Camarines Sur tungong Legaspi mula 1936. Binuksan ang unang direktang byahe mula Manila hanggang Legazpi nuong Enero 31, 1936. Nang magsimula ang ikalawang digmaang pandaigdig, ipinailalim ang operasyon ng MRR sa kontrol ng pwersang militar na Amerkano, Disyembre 14, 1941. Iniutos ng mga sundalong Amerkano sa MRR na payagan ang mga sundalong US na wasakin ang mga riles at iba pang imprastruktura para di-magamit ng kalaban. Kasabay ng pinsalang idinagdag pa ng mga Hapon, lumalala nang husto ang pinsala nito at umabot na lamang sa 452 Km ang operasyunal sa mga riles. Ibinalik ng mga Amerkano sa MRR ang kontrol at pamamahala sa mga riles nuong Pebrero 1, 1946. Dapat nang Matuto ang Gubyerno Ikalawa na sa malawakang relokasyon ng mamamayan sa riles sa nakalipas na 15 taon ang banta ng paglilipat ng mga komunidad na apektado ng rehabilitasyon ng perokaril sa Maynila patungo sa karatig na mga probinsya. Naganap ang una nuong 2004-2008 kung kailan 97,000 informal settler families (ISFs) ang inilipat sa 34 relocation sites na pinangalanang Northville (Caloocan hanggang Angeles City) at Southville (Maynila hanggang Calamba City sa Laguna). Maliban sa mga ito, mahigit pang 50 resettlement sites ang itinatag ng gubyerno sa Greater Manila Area (Bulacan, Pampanga, Cavite, Laguna, Rizal) para sa mahigit 100,000 pang ISFs na nananirahan sa danger areas ng Metro Manila. Sa mga relokasyong ito, kitang-kita ang kawalang kahandaan at kapabayaan ng gubyerno sa pagtiyak ng mga batayang pangangailangan ng mga inilipat na pamilya: walang tiyak na pagkukunan ng hanapbuhay, kapos sa malinis na tubig na inumin, iba pang mga pasilidad sa edukasyon at kalusugan. Ayon kay Ka Boy Alban, tagapagsalita ng League of Urban Poor for Action (LUPA) at lider ng mga pamilya sa Northville 3-Meycauyan, "laging binabaha ang pinaglipatan sa amin, tag-ulan man o high tide sa ilog Meycauyan, at napakahirap ng hanapbuhay." Resulta nito, halos 40% na ng mga benipisyaryong inilipat dito nuong 2006 ang napilitan nang magbenta ng kanilang mga yunit at marami pa ang may banta ng ebiksyon ng NHA dahil sa kabiguang regular na magbayad ng amortisasyon. Mas malala pa rito ang kondisyon sa ibang resettlement, gaya ng sa Towerville 1 sa San Jose del Monte City, Bulacan, 80% ng orihinal na okupante ay binitiwan na't ibinenta ang kanilang karapatan dahil sa layo ng resettlement lalo sa pook ng hanapbuhay. Pumapatong ang ganitong mga kalagayan sa malaking backlog na ng pangangailangan sa pabahay sa buong bayan na tinatayang nasa 1 milyon nuong 2015. Pinatutohanan ito ng halos 60% na ng mga pamilya sa mga regular na maralitang komunidad na mga sharers at renters at kagyat na ngangailangan ng sariling pamamahay. Nanatiling panawagan ng maralitang mamamayan ang makataong relokasyon at pamayanan. Hanggang walang tiyak na pondo para rito, at hanggang hindi ito inilalagay sa prayoridad ng pamahalaan bilang batayang karapatang pantao, mananatili ang panawagan at paglaban ng mga organisasyon ng maralita, nagaganap man o hindi ang mga bagong demolisyon sa mga impormal na komunidad.K Kahilingan ng mga relocatees sa Northville 3 Meycauayan sa isang pagkilos sa Mendiola (LUPA). 24 25
Ruta ng Byaheng Bikol.google maps Kung magiging pribado ang kontrol sa mga ito gaya ng iba pang serbisyong panlipunan at batayang pangangailangan ng tao, higit ang pakinabang ng mga pribadong korporasyon at pamilya sa kanilang imposisyon ng mahal na singil sa serbisyo. Nagsimula ang repair nito matapos ang digmaan sa bisa ng alokasyon mula sa war reparations ng US sa Pilipinas. Mula sa $620 milyon pondong ito na bayad pinsala ng US sa digmaan na itinadhana ng Philippine Rehabilitation Act of 1946 ng US Congress, itinalaga ang P20 milyon para sa rehabilitasyon ng PNR. ng mga pagbaha nuong 1973 at 1975 ang dahilan ng pag-iksi ng serbisyo nito at pagsasara ng mga bahagi ng main lines. Tuwirang nagsara ang north main line nuong 1988 (hanggng Malolos na lamang nuong 1970s). Nagsara ang byaheng Bikol (south main line) nuong 1993. Dekada na rin ang naging Pero hindi simple ang kondisyon ng US kapalit ng salaping ito sa reparasyon kahit pa gera ng US ang dahilan ng mga pinsalang ito sa Pilipinas. Pinwersa ng US si Pres. Manuel Roxas na ipatupad ang US-RP Treaty on General Relations (Hulyo 4, 1946) para panatilihin ang kapangyarihan at karapatan ng US sa mga base militar nito, sa lupaing kailangan sa pagmantini nito at mga karapatan sa loob ng mga ito, at akuin ng Pilipinas ang lahat ng balanse ng utang at bayarin ng Philippine Islands na pinagpasyahan ng US Congress bago ang Mayo 1, 1934 at iba pa. Papadulo ng 1950's ipinailalim sa bagong charter ang perokaril sa bisa ng Republic Act no 4156, at pinangalanang Philippine National Railways, kasunod ng paggamit na nito ng diesel engines. pagsisikap ng PNR para sa rehabilitasyon ng imprastruktura nito pero laging nauudlot dahil sa kakulangan ng pondo. Bahagyang nagkahugis ito sa panahon ni Pres. Arroyo na humikayat ng dayuhang imbestor, at Hulyo 14, 2009, inilunsad ang bagong diesel mulitple units sa ilalim ng bagong brand name na PNR Filtrack para serbisyuhan ang Metro Manila at karatig sa timog. Nang matapos ang pagkukumpuni sa San Cristobal Bridge sa Calamba, Laguna nuong Mayo 2011, nabuhay muli ang Bikol Express na nagsagawa ng unang byahe mula Tutuban hanggng Naga City, Hunyo 29 at bumalik sa Manila Hulyo 1. Pinapangit ang byaheng ito ng pagguho ng dike at trabyesa sa Malaquico, Sipocot. Natuklasan ito bago pa ang pagdaan ng tren at agad na naayos bago pa maganap ang trahedya. Nakakagawa na ng arawang byahe hanggang Bikol nuong panahong iyon. Nasuspinde muli ang byaheng Bikol nuong Setyembre 2013. Tinangka itong buksan muli nuong Setyembre 2014 pero iniusad pa ng isang buwan dahil sa pinsala namang dala ng Bagyong Glenda. Bigo pa rin, at ganap nang sinasantabi ang pagbabalik ng buong operasyon nuong huling bahagi ng 2016. Apektado ng proyekto Sa taya ng NHA, 100,000 pamilya ang apektado ng proyekto. Mayorya ay mga informal settlers mula sa Bay, Laguna hanggang Legaspi at mula Calamba, hanggang Bauan, Batangas. Nauna na rito, naganap na ang relokasyon ng mga pamilyang informal settlers sa baybay ng daambakal mula Angales City hanggang bahagi ng Calamba nuong 2004-2006 nang unang itulak ang rehabilitasyon at modernisasyon ng PNR (Basahin ang Dapat nang Matuto ang Gubyerno, pahina 24). Maliban sa paggawa ng sarbey sa mga impormal na komunidad sa hahagipin ng rehabilitasyon, nagsasagawa na rin ng mga konsultasyon ang mga organisasyon ng mga apektadong mamamayan. Wala pang malinaw na mga plano sa relokasyon. Wala pang lugar para sa mga in-city ressetlement na itinatadhana ng mga batas bago ang demolisyon. Para sa inclusive growth? Sa maraming ekonomya sa daigdig, gumampan ng malaking papel ang sistema ng transportasyong pang-riles sa paggalaw ng kalakal at hilaw na materyal, hanggang sa mobilidad ng lakas paggawa at mamamayan. Positibo rin ang silbi ng mga sistemang ito sa Pilipinas. Makasaysayan ang naging silbi ng PNR sa pag-usad ng kabuhayan at populasyon sa Pilipinas sa nakalipas na mahigit isang siglo. Matagal nang kinakailangan ang rehabilitasyon ng sistema ng mga riles nito sa buong Luzon at gayunding dapat nang ilatag ang bagong sistema ng riles sa iba pang bahagi ng kapuluan. buong bayan, lutasin ang krisis sa transportasyon (de Vera, Camus), isulong ang ekonomya at iangat ang mamamayang Pilipino. Pero dahil sa kawalan ng alokasyon para masimulan, patuloy ang pagkaantala habang nag-aabang ng pautang at tulong mula sa dayuhang bayan at bangko o salaping ilalaan ng pribadong sektor. Gulugod ng ekonomya ang mga sistema ng lansangan at transportasyong pangriles, at kailangang bahagi ito ng prayoridad ng pamahalaan at dapat tumatahak ito sa direksyon ng industriyalisasyon at modernisasyon sa agrikultura. Sa isa sa mga huling Nakahapag na ang programa sa rehabilitasyon nito mula pa nuong panahon ni Arroyo, ipinrograma rin ito ng gubyernong Aquino at ngayon, ng gubyernong Duterte. Tinaya ng NEDA at ng DOTr sa kanilang planong isinumite sa isang pagdinig sa Senado, na kailangan ng Pilipinas ng P 1.07 trilyon para ipatupad ang 14 train projects sa pahayag ni Socioeconomic Planning Sec. Ernesto Pernia, sinabi nitong kung walang mga bagong buwis, huwag nang asahan pang uusad ang mga programa sa impraistruktura. Bagong buwis ang katapat ng napakalaking utang na panggagalingan ng mga pagawaing bayang ito. Atubili naman ang malalaking pribadong bangko at korporasyon sa panukalang hybrid Byaheng Clark sa 2022 Naglagay na ng pananda (markings) ang Department of Transportation (DOTr) sa unang limang estasyon sa kabuuang 17 ng 106km Manila Northrail Project, Hunyo 26, 2017. Popondohan ang proyekto ng P255 bilyon mula sa Official Development Assistance ng Japan. Sisimulan ang aktwal na konstruksyon sa unang hati ng 2018 at matatapos sa 2022. Ang unang limang estasyon ay angTutuban, Caloocan, Valenzuela, Meycauayan at Marilao. Ang 12 pa ay ang Solis, Bocaue, Balagtas, Guiguinto, Malolos, Calumpit, Apalit, San Fernando, Angeles, Clark International Airport at ang panukalang New Clark City sa Pampanga. Paiksiin nito ang byahe mula Manila hanggang Angeles ng halos isang oras at kayang magserbisyo sa 350,000 komyuter araw-araw sa unang taon ng operasyon. Sabi ni DOTr Sec. Arthur Tugade, sisikapin nilang matapos ang unang bahagi nito mula Tutuban hanggang Malolos sa 2020 at makapagsimula ng operasyon sa taong iyon.K PPP na ang ibig sabihin, tatapusin muna ng gubyerno sa pamamagitan ng utang at buwis ang mga proyekto at saka ipapakokontrata sa pribadong sektor ang operasyon at maintainance ng mga ito. Anuman ang kahinatnan, pagsasalin pa rin ito ng mahalagang serbisyong publiko sa kamay ng pribadong sektor at nakakawing parin sa pribatisasyon na mahalagang haligi ng patakarang neoliberal. Sa pagtanggal ng kontrol ng pamahalaan sa ganitong mahahalagang imprastruktura, kaakibat ng neoliberal na programang PPP, isinasalin nito sa pribadong sektor ang importanteng kalamnan ng ekonomya at serbisyo sa mamamayan. Makikinabang man sa mga impraistrukturang ito ang mobilidad ng mamamayan, kung magiging pribado ang kontrol sa mga ito gaya ng iba pang serbisyong panlipunan at batayang pangangailangan ng tao, higit ang pakinabang ng mga pribadong korporasyon at pamilya sa kanilang imposisyon ng mahal na singil sa serbisyo, higit na bibilis ang paglaki ng tipong yaman sa kanilang mga kamay, at ang pangako ng inclusive growth ay mananatiling mailap sa mamamayan lalo na sa mga anakpawis.K Sanggunian: De Vera, Ben O.; Yee, Jovic; Camus, Miguel R. Dutertenomics: 'Golden age of infrastructure'. Philippine Daily Inquirer.April 19, 2017 ADB/DBP. NSRP Project Brief; National_Railways Zen, Fauziah; Regan, Michael. Financing Asean Connectivity. Economic Research Institute for ASEAN and East Asia; 2014. cargo-rail-line-&id=131070 Cabuenas, Jon Viktor D. Philippines, Japan to execute 3 mega infra projects, says Pernia GMA News, Marso 30, 2017; WB names 15 PPPs key to ASEAN link; ABS-CBN News, 08 January 2015 De Vera, Ben O.; Camus,Miguel R. Gov't readies P1-T railway projects; Philippine Daily Inquirer, September 08, 2016 PPP Center of the Philippines/Department of Transportation and Communications. North-South Railway Project - South Line Commuter Railway De Vera, Ben Q. High-speedrail to Clark seen running by 2022. Bussiness Inquirer.June 6, 2017 Pernia, Alexis Romero. No 'build, build, build' without tax reform bill. May 30, 2017 Pinsala ng kalamidad gaya 26 27
Lathalain Parusang Kamatayan: Isa pang Instrumento ng Tiraniya Laban sa Mamamayan Ni Melissa Gracia Lanuza Inaprubahan sa ikatlong pagbasa ng plenaryo ng Mababang Kapulungan ng Konggreso nitong Marso 7, sa botong 217 pabor, 54 kontra at isang hindi bumoto, ang House Bill No. 4727, isang lehislasyong nagbabalik ng parusang kamatayan para sa krimeng karumaldumal. Sa gayon, ang pagpapasa na lang sa Senado ang kulang para maging batas ang parusang kamatayan na tampok sa legislative agenda ni Presidente Duterte bilang katuparan ng kanyang ihinapag na programa nuong kumampanya sa pagkapresidente. diumanong "pamamaslang ng mga vigilante," kundi dahil din sa tingin ng maraming kumukontra, hindi ito ang epektibo, makatarungan, at makataong paraan sa pagharap sa problema ng kriminalidad. Ayon pa sa mga pag-aaral ng iba't ibang grupo/institusyon sa ilang bayan sa daigdig, hindi nakakapigil o nakakalimita sa pagsasagawa ng krimen ang pagkakaruon ng parusang kamatayan. Hindi bumababa ang tantos ng krimen dahil may parusang kamatayan. Mataas ang tantos ng krimen Pagpatay ng Kriminal para Mawala ang Krimen Kailangan daw ang parusang kamatayan bilang ganting parusa (retribution) sa ginawang krimen, ayon kay Duterte. "When you kill someone, rape, you should die." (Pag may pinatay ka, ginahasa, dapat kang mamatay.) Kaya sa orihinal na panukala, (Nobyembre Mahihirap ang karaniwang pinatay sa garote, ang paraan ng pagpaparusa ng kamatayan sa panahon ng mnanakop na Espanyol. (pinterest) 2016) na nagpapawalambisa sa batas na nagbabawal ng parusang kamatayan o RA 9346 at nag-aamyenda sa Revised Penal Code o RA 3815 at iba pang espesyal na batas tungkol sa pamamarusa, maraming krimen ang sana'y papatawan ng kamatayan. Kontrobersyal ang naising ito ng presidente. Hindi lang dahil karagdagang karahasan ito sa umiiral nang patayan sa kalye, mga iskinita at mga barung-barong kaugnay ng gera laban sa droga at ng 28 29 s n e T p o T y o n i P
kahit sa mga estado ng US na may parusang kamatayan. Sa sitwasyon ng Pilipinas na magastos kumuha ng serbisyo ng abugado labas sa mga publikong abugado (Public Attorneys' Office) at organisasyon ng mga abugado para sa free legal assistance, lalo na, dahil talamak sa sistema ang pagbibigay ng suhol sa mga opisyal na nag-aaresto, sa piskal, kalabang testigo at abugado at sa mga huwes, ang mahihirap ang karaniwang nasisentensyahan nang mabigat. Sa epekto, kontra-mahirap ang parusang kamatayan. Hindi malayong naipapataw ang kamatayan sa inosente. Sa gayon, hindi ito tunay na makatarungan. Ayon sa ulat ng Free Legal Assistance Group (FLAG), karamihan sa mga bilanggo sa National Bilibid Prison sa Muntinlupa, na nasentensyahan ng habambuhay, ay maralita. Idinidiin ng Catholic Bishops Conference of the Philippines (CBCP), ang organisasyon ng mga obispong Katoliko at isa sa mga Sana ay alam nilang hindi mababalasik na "strongmen" ang nagdidisiplina sa mamamayan tungo sa maunlad na lipunan. At ang daan sa paglutas ng kriminalidad ay ang tunay na reporma sa sistema ng hustisya... na isinasaayos kasabay ng pagpawi ng kahirapan at kapitalistang pang-aalipin. pinakamaingay sa pagkontra sa parusang kamatayan, ipinagkakait ng parusang kamatayan sa isang nakagawa ng krimen ang pagkakataong magbago at muling maging mabuting mamamayan. Sinasang-ayunan ito ng 50% ng 1,200 Pilipinong in-interview ng SWS nitong unang kwarto ng 2017. Liban pa, ipinaalaala ng ilang mambabatas, mga nagtatanggol ng karapatang-tao at maging ng mga internasyunal na ahensya't organisasyon na pirmado ang gubyerno ng Pilipinas sa International Covenant on Civil and Political Rights, isang tratadong nagtatadhanang irespeto at ipatupad ng mga estado ang mga pundamental na kalayaan kabilang na ang kalayaan sa pamamahayag, kalayaan sa pananampalataya, kalayaan mula sa malulupit, hindi makatao o mapanghamak na pamamarusa. Lalo pang naging kontrobersyal ang panukalang batas sa parusang kamatayan nang inalis ang pandarambong (plunder) sa mga krimeng parurusahan ng kamatayan. Nakwestyon ng marami ang motibo ng mga kinatawan sa panukalang "magliligtas ng sarili at kauri." Laban sa droga na lamang Napagtanto ng mga kinatawan ng naghaharing partido na lubhang mapaghati ang panukalang batas na tinawag na ng marami bilang "death bill." Kinailangan nilang pumasok sa isang kompromiso para maipasa pa rin ang nais ng presidente na magkaruon ng parusang kamatayan pero bilang suporta na lamang sa kampanya laban sa droga. Sa pinal na bersyon nitong pinagbotohan nuong Marso 7, pinapawalambisa ng panukalang batas ang RA9346, inaamyendahan ang RA 3815 at ang Comprehensive Dangerous Act ng 2002. Ang kamatayan ay maaaring sa pamamagitan ng pagbitay (hanging), na mas gusto ni Duterte dahil hindi magastos, firing squad o ineksyong pamatay. Ayon sa panukalang batas, igagawad ang parusang mula habambuhay na pagkakakulong hanggang kamatayan at multang mula P500,000 hanggang P10 milyon sa sinumang nasangkot sa alinman sa sumusunod: 1. Importasyon ng Sa pahayag ni Sen Manny Pacquiao (itaas) sa Senado ukol sa parusang kamatayan, kanyang sinabi na "Para po sa akin sa ngayon e, nananaig ngayon ang hanging or firing squad." Na tinanong ni Sen. Tito Sotto, "Dahil mura o ano?"na sinagot ni Pacquio, "Sisipain lang po 'yung upuan."(larawan: mula sa internet) mapaminsalang droga o ng kontroladong mga sangkap at esensyal na kemikal; Masayang nag-uusap sina President Rodrigo at sina (mula sa kaliwa) House Majority Leader Rodolfo Fariñas, Senate Majority Leader Vicente Sotto III at House Speaker Pantaleon Alvarez sa larawang ito na kuha sa Batasang Pambansa, Hulyo 25, 2016. Suportado ng tatlong mambabatas agenda ni Pres. Duterte na muling buhayin ang parusang kamatayan. PPD/King Rodriguez, file 2. Pagbibenta, pangangalakal, paglalapat, pamimigay, distribusyon at transportasyon ng mapaminsalang droga at/o ng kontroladong mga sangkap at esensyal na kemikal; 3. Pagmamantini ng den, dive o resort bilang lugar para sa paggamit o pagbenta ng mapaminsalang droga sa anumang porma; 4. Pagmanupaktura ng mapaminsalang gamot at ng kontroladong mga sangkap at esensyal na kemikal; 5. Kasong ang paggamit ng droga ay kwalipikadong pampabigat na sirkunstansya sa pagkakagawa ng krimen; 6. Pananagutan ng pampublikong opisyal o empleyado sa maling pamamahagi, maling paggamit o di-pakapagbigay ng tamang kwenta ng nakumpiska o naagaw o isinukong mapaminsalang droga; 7. Pananagutan sa pagtatanim ng ebidensya Pambabraso Kahit sa ganitong nilalaman ng panukalang batas, gumamit pa rin ni Speaker Pantaleon Alvarez ng pagbabraso para mapakumpas ang mga kinatawan sa ikasisiya ng Malakanyang. Tatanggalan niya ng namumunong pusisyon ang sinumang representante na buboto kontra sa pagbabalik ng parusang kamatayan. Tinupad nga ni Alvarez ang kanyang banta. Tinanggal sa pagka-Deputy Speaker, kahit mahigpit na kaalyado ni Duterte, ang dating Presidente Gloria Macapagal-Arroyo. Tinanggal din si Rep. Vilma Santos-Recto bilang chairperson ng Civil Service and Professional Regulation Committee. Tinanggalan ng chairmanship maging ang tatlong kinatawan mula sa Makabayan Bloc na mga alyado ni Duterte, tatlong iba pang kinatawan ng mga grupong party-list at apat pang kinatawan ng mga distrito. Kung anong pambabraso ang gagawin sa Senado, hindi pa natin alam. Pero, sana'y batid ng nakararaming senador na karagdagang inhustisya sa mamamayan at hindi kalutasan ang legal na parusang kamatayan. Sana ay alam nilang hindi mga mababalasik na "strongmen" ang nagdidisiplina sa mamamayan tungo sa maunlad na lipunan. At ang daan sa paglutas ng kriminalidad ay ang tunay na reporma sa sistema ng hustisya ng bayan na isinasaayos kasabay ng pagpawi ng kahirapan at kapitalistang pang-aalipin para sa ganansya ang naglalagay sa maraming mamamayan sa sitwasyong ng kawalang pag-asa at pagwawasak ng sarili.K 30 31
Sining at Kultura ArKipelagO Ni Kelvin Vistan na nagsisikap umani ng titulong di maagaw ninuman. Manggagawang nahihimbing sa papag, Pagkatapos lumilok ng mga palapag, Na bukas ay lilikha kapag nagising At magpapasyang ang dapat palitadahan Ay pag-unlad ng sarili nating dingding. Babae lang? Ni Danilo "Chanky" Mannangan Ako ang natira sa ninakaw nila Sa bayan ko. Ako ang mga nawawalang pahina Sa kasaysayang pilit sinulat ng iba. Ang lenggwahe ko'y musika At dayalekto ko'y awitin Na syang tanging tunay Sierra Madre, Cordillera. Ugat nama'y Agusan, Cagayan, Pasig at iba pa. Pinipintahan ang langit ko, Ng pinakamalambing Na bukang-liwayway at takipsilim. Ako ang walang pahingang magsasayaw ng singkil, Ako ang kinang sa Kris, Na bibitawan ng Anak ni Allah, Ang balang ibabaon hindi sa katawan ng itinuro lang na kalaban, Kundi sa lupang aapakan ng sundalong pauwi na sa pamilya. Ang tingin ba sa kanila'y Babae lang? Babaeng taga-luto, taga-plantsa,taga-tupe ng mga damit, taga-tahe ng mga tela, taga hugas ng pinggan, taga-linis, taga-alaga ng bata, At parausan? na naghehele sa king kaluluwa Sa gitna ng kalampag at ingay ng mga dilang di ko kakulay. Ang lupa ko'y pinagsibulan Ng pinakamabangong rosas na pula, Dahil diniligan ng dugo Ng mga nagtanggol sa kanya. Ako ang pirma sa panata Na 'di na mauulit masulat pa, Ang pirmang peklat sa likod at alaala, Ng mga buhay na dokumentong iniwan ng diktadura. Ang pinakamagagandang mukha, Na aking nakita, Ay mga larawan ng mga desaparecidos, At pusong pinakamatitibay Ay may pag-asa pa ring mga naghahanap at naghihintay. Gulugod ng planeta sa aki'y Caraballo, Aawit ng usahay, Magsasaing sa kawayan, gagawing hagdan ang bundok, At hindi papayag na may tawaging Huling mambabatok. Ako ang hagikgik Ng magkakaklaseng Nagtatanungan kung anong gusto nilang maging paglaki. At sa bawat paglipad ng bandera, sa bawat umaga Ako ang pinakamalakas ang boses na batang Umaawit ng Lupang Hinirang. Ang pinakamatingkad na ngiti Ay nakunan ko ng larawan sa yagit na mga labi, Kahit sa kanila ko din namasdan ang pinakamahapding dalamhati. Na ayoko nang makita muli. Ako ang babaeng hindi lang tadyang na hinugot kay Adan. Ako ay haliging may lakas sa bisig na hindi maaangkin, at ganda ko'y nakapinta sa 'king larangan at hindi sa balakang ko o pisngi. Ako ang pulis na sasaluduhan, Ng mga estudyanteng aalalayan nya sa daan, At sasabitan ng medalya, Ng mamamayan, At hindi ng kamay ng nag-utos sa kanyang pikit-matang pumatay. Ako ang huling anak na tatanggap ng sulat, mula sa ina o ama, o kapatid, na ginipit ng kabuhayan at itinulak palabas ng pangangailangan na nag-uuwi ng mga kababayang nakakahong malamig. Ako ang hindi na maglilibing ng mga Kristel Tejada, Ako din ang magsisilang, Ng mga bagong Lean. Isasabuhay ang mga Bonifacio, Luna at Rizal. Lampas sa pangalan, kapanganakan, at petsa ng kamatayan. Ako ang brasong humaharang sa bigwas Ng kautusang pumapaslang ng dukha Yuyugyog sa tronong dayo o pulpitong balota, Nag-aalay ng tula, sayaw at dula, Kandilang laman, pawis, dugo at hininga Sa altar ng anak dalita. Sila ay Babae; Di Babae lang; Babaeng may likas Na kakanyahang tumindig At mabuhay; Sila'y malaking bahagi ng Uri at Sektor ng lipunan; Silang mga manggagawa; (Sa pabrika, opisina, mga doktor, nars, guro't nangingibang-bayan; at manggagawang kultural) Silang mga magsasaka; Silang mga kabataan; Sila ay Ina; Di Babae lang Silang mga Inang dugo; At pawis ang pinuhunan; Upang magkaroon ng bagong buhay; Sila na ang sinapupunan ng mundo't lipunan; Tagapagtiyak nang salinlahi; Silang humehele't umaawit; Sa mundo ng mga supling; At tagapagtaguyod ng kinabukasan; Ako ang mangingisdang di titigil lumaot, madaling araw na maghihilamos ng tubig alat Hangga't hindi nalalambat Ang diploma ng anak. Ako ang magsasakang, Ang butil ng pawis ay kaulayaw Hanggang maging butil ng bigas, Nagbibiyak ng talampakan Para kuminis ang palad Ng panganay na nasa unibersidad Ako ang pitonglibong islang basag. Na may milyun-milyong tibok ng pusong, nagsisikap magbuo ng iisang pangarap, Maliwang na umagang aanyayahan Ng lahat ng tulad kong sa silangan nakatanaw Para sa pagsikat ng isang bagong araw.K Pebrero 17, 2017 Sila ay Tao; Di babae lang; May pusong likas na mapagmahal; Mapag-aruga; mapagkalinga; at makatao; Sandigang nagpupunyagi bilang Babae, Ina at Tao. alex uy 32 33
Sanaysay TIRANIYA Ni Rene Bornilla "Marcos- Hitler, diktador, tuta! Marcos- Hitler, diktador, tuta!" Ito ang sikat na chanting ng mga kabataan pag may rali nuong dekada sitenta bilang protesta sa tiranikong pamamahala ng diktador na si Ferdinand Marcos. Ito ang nangungunang sigaw ng mga kabataan habang kabit-bisig saan pa mang lugar na may rali. Pinaka- prominente sa lunsaran nila ng mga rali nuong panahon na iyon ay ang paanan ng tulay ng Mendiola, kaharap ang hanay ng mga armadong Metrocom* ni Marcos at binubomba ng mga bumbero ng tubig na may halong kemikal kaya't makati sa balat. "Marcos- Hitler, diktador, tuta." Natatandaan pa naman seguro natin si Marcos? (Siya ang ama ng ngayon ay senador na si Bongbong, na nuong panahon ng diktadurya ay binata na). Hinding hindi dapat kalimutan ng sambayanan ang mga panahong iyon sa ilalim ng diktadurang Marcos dahil isa ito sa pinakamadilim na bahagi sa ating kasaysayan. Ito ang panahong naghari sa buong bayan ang iisang pamilya - nalubog sa utang ang bayan dahil sa pandarambong, laganap ang gutom at kahirapan ng mga mamamayan habang halos gabi-gabi ang party sa Malakanyang ng "unang pamilya" at ng mga crony nito, at marami pang mga pag-abuso sa kapangyarihan. Alam naman natin kung bakit tinagurian siyang "tuta"? Alaga si Marcos nuon ng padrino nitong imperyalistang U.S. Tulad ng suportang ibinigay nito sa mga diktador sa Latin America na kasabayang namayagpag ni Marcos nuong mga panahong iyon, kinunsinti ng gobyernong U.S. ang lahat ng pag abusong ito kapalit ng katapatan ni Marcos sa kanila - protektor ng mga negosyo ng Kano sa Pilipinas, alyado laban sa lumalaganap nuon o trend ng pagsasarili o paglaya sa kontrol ng imperyalismo. Namuno ang diktador na si Marcos gamit ang kamay na bakal. Sa tulong ng militar at pulisya, pinatahimik niya ang mga pagtutol. Binusalan ang midya, ipinakulong ang mga nasa oposisyon, tinugis hanggang sa ipinapatay ang mga nanindigang lumaban sa diktadura at marami ang mga hindi na muling nakita pa ng kani-kanilang mga pamilya hanggang sa kasalukuyan. "Hitler"? Bakit ikinukumpara si Marcos kay Hitler? Sino ba si Hitler? Seguro ay mabuting pasadahan natin nang maikli ang talambuhay ni Hitler upang may mapagkumparahan. Namuno si Adolf Hitler sa Nazi Germany mula 1934 hanggang 1945. Nagsulong siya ng mga pasistang polisiya na nagdala sa Germany sa World War II at sa kamatayan (genocide) ng may 11 milyong tao, kabilang ang maramihang pagpatay sa mga Hudyo, na tinatayang aabot sa 6 na milyon. Sumikat si Hitler sa kanyang "masasakit, maanghang at mapang-insultong" mga pananalita laban sa Tratado ng Versailles, mga kalabang pulitiko, Marxista at mga Hudyo. Umani ang kanyang "maaapoy" na mga talumpating ito ng mga tagasuporta na ginamit pa niya lalo sa pag atake sa mga kalaban sa pulitika. Ginamit ni Hitler ang kasikatan niyang ito para tumakbo sa eleksyong panguluhan ng Germany nuong 1932 laban sa 84-anyos na si Paul von Hindenburg. Si Hitler ay pumangalawa sa eleksyong ito sa botong aabot sa 36%, at kinilala siya bilang isang pwersa. Dahil sa laki ng botong 36%, napapayag si Hindenburg na italaga si Hitler bilang Chancellor ng Germany, upang isulong ang "political balance". Ginamit ni Hitler ang kanyang posisyon bilang chancellor at nagbuo ng isang de facto dictatorship. Isang kaduda-dudang sunog na naganap sa gusali ng Parliament ang naging daan upang ibaba ang Reichstag Fire Decree, sinuspinde ang mga batayang karapatan at pinayagan ang detensyon nang walang paglilitis. Isinunod ang pagpapasa sa Enabling Act, na nagbigay sa gabinete ng lubos na kapangyarihan kabilang ang pag-iwas o hindi pagsunod sa konstitusyon. Matapos malubos ang kontrol sa "legislative" at "executive branches" ng gobyerno, isinunod ni Hitler at mga alyado nito ang sistematikong supresyon ng nalalabi pang oposisyon. Nawasak ang ibang partido pulitikal. Pagsapit ng Hulyo 14, 1933, idineklarang ang Nazi Party na lamang ni Hitler ang nag iisang legal na partido pulitikal sa Germany. Isang araw matapos mamatay ang pangulong si Hindenburg, Agosto 1934, gumawa ng batas ang gabinete at inalis (abolish) ang tanggapan ng pangulo at lahat ng kapangyarihan ay isinalin sa chancellor. Dahil duon, si Hitler ay naging "supreme commander" ng buong armed forces ng Germany. Isinunod na ang persekyusyon ng mga Hudyo at iba pang liping hindi Aryan. Ipinag-utos na maging bahagi ng kanilang pang araw-araw na suot ang estrelya (star of David) na nakatahi sa harapang bahagi ng damit bilang tatak na sila ay Hudyo. Naging target din ng polisiya ni Hitler na "purification of the Aryan race" ang mga batang may "physical" at "developmental disabilities." Inaresto din ang tinatayang 100,000 "homosexuals" mula 1933 hanggang 1945, karamihan ay ikinulong at/o Adolf Hitler. wikemedia commons ipinatapon sa concentration camps. Sa maagang yugto ng 1945, napagtanto na ni Hitler na matatalo sa gera ang Germany. Hatinggabi nuong Abril 29, 1945, pinakasalan ni Hitler sa isang pribadong seremonyang sibil ang karelasyon nitong si Eva Braun, sa kanilang underground bunker sa Berlin. Nakaabot na rin sa kanyang kaalaman ang kamatayan ni Benito Mussolini (kaalyado niya at diktador ng Italy) sa kamay ng mga partisano, isinabit sa bakod ang bangkay nito upang mapanuod ng taong bayan. Sa takot na mahulog siya sa kamay ng kaaway, nagpakamatay si Hitler at Eva Braun isang araw matapos ang kanilang kasal. May pagkakahawig nga ba si Marcos kay Hitler? Ang mas mahalaga siguro ay ang hindi natin paglimot sa kasaysayan. Wika nga, "those who do not remember the lessons of history, are doomed to repeat its mistakes in the future." Dahil hindi natatapos kay Marcos ang usapin ng tiranikong pamumuno. Sa pag usad ng ating kasaysayan, maaring may sumulpot pang muli na ka-utak ni Marcos. Hahalukayin ba natin sa baul ng nakaraan ang nakatabi nang "chant"at mga panawagan, at muli ba nating isisigaw sa mga lansangan? Demonstrasyon ng mga kabataan sa Maynila bago ang deklarasyon ng batas militar ni Marcos nuong 1972. first quarter storm library Sa ating kasalukuyang 34 35
kalbaryo ng isang bedspacer sa ermita Ni Kelvin Vistan may kapirasong impyerno sa lupa, isang eskinita sa Ermita, isang sulok bago magtulay ng Ayala. ito'y hindi ng asupre't bato, kundi nagbabakbak na pintura, lumang kahoy at semento. dito inuusig ang masaya na may matulugan lang, sa nagsisiksikan at patong patong na lumang higaan. Nakakaakit ng pansin sa mga dumadaan kabilang nang dalawang pulis ang mga larawan ng mga biktima ng pagpaslang kaugnay ng war on drugs na ipinaskel sa open area ng Roman Catholic Church sa Parañaque, nitong Marso 2017. Romeo Ranoco, Reuters dito ang apoy ay nasa palapag na humahalik sa kalawakan, paraiso nama'y banyong nasa mababang kalupaan. panahon, may mga hibla ng ating madilim na lumipas ang malinaw na humuhugis sa panginorin. Nandyan ang muling pagku-konsolida ng kapangyarihan, ang persekusyon ng mga nasa oposisyon at ang mga nakakabahalang pahayag ng mga nasa kapangyarihan. Pinakamalupit ay ang persekusyon at mga pagpatay sa mamamayang tinatakang "latak" ng lipunan sa ngalan ng "war on drugs." Bagama't kinikilala natin ang kaseryosohan ng problema sa iligal na droga, hindi solusyon ang pagpatay sa masang malinaw na biktima rin nito. Sa ating kasalukuyang panahon, sa ilalim ng rehimeng Duterte, muli na namang gumapang ang kaba at takot sa dibdib ng mga mamamayan. May mga anunsyo ng pagpapairal ng "martial law" mula mismo sa bibig ng Pangulo. Labis- labis ang suporta ng Pangulo sa militar at pulisya na umaabot sa walang gatol at tila hindi pinag- iisipang pahayag nito sa harap ng pambansang midya na, "patayin mo, sagot kita!" Resulta nito ay ang araw-araw na patayan (resulta daw ng lehitimong operasyon) at mga pagpatay ng mga maskaradong salarin bagama't itinatanggi ng kapulisan na sila ang may kagagawan ay hindi naman nila mapigilan. Sa tutuo lang, sa dami na ng mga napapatay ng mga tinaguriang "riding in tandem," wala silang nahuhuling salarin, maliban syempre yung nangyaring pananambang at pagpatay sa isang kagawad ng lokal na midya sa Mindoro na nang mahubaran ng bonnet ang mga salarin, lumitaw na mga pulis palang nasa aktibong serbisyo, at katatapos gawaran ni Pangulong Duterte ng parangal ang isa sa kanila. Ngayong haling pa sa paghanga at pag-iidolo kay Duterte ang karamihan, tungkulin ng mga nasa mulat na seksyon ng lipunan ang paglalantad sa katotohanang ito ng tunay na kalagayan ng ating lipunan sa kasalukuyan. Huwag tayong magpadala sa kulto ng kasikatan at sa bulag na pagsunod. Alalahanin nating si Hitler man ay pinangalanan ding Man of the Year ng Time magazine nuong 1938, ngunit saan ba niya dinala ang Germany, mula 1933 at ang buong mundo mula noong 1939? Ayon kay Hitler, Ang pinaka-esensyal sa tagumpay ay walang-lubay at regular na paggamit ng karahasan" ("The very first essential to success is a perpetually constant and regular employment of violence.") Sa huli, ang pagtutol ng sambayanan lamang ang hahadlang sa anumang balakin na muling mag one-man-rule ang sino mang nasa tuktok ng kapangyarihan. Nasa ating mga kamay ang susi sa pagputol ng mga kalabisan.K sa panahong nagpapawis kahit hindi kumikilos sa himlayan, malamang ay dahil walang ekstrang pang-hapunan, bumalikwas ka at magpunas, magdabog ka at pumungas, dahil magtipid ay bunsong-anak ng kahirapan, ang kuya niya ay katiisan. walang dasal ng kamag-anak na magsasalba sa'yo, dagdag dusa pa'y lusiper na atat sa renta mo!K Shutterstock 36 37
ANG MAHIRAP PA SA DAGA Ni Jayson Tayag kung mauutas sa tortyur ng karalitaan o pagkalunod sa mikrobyo't amoy ng imburnal Opinyon Ibinandila ng PDI nuuong Pebrero 3, ang isang kwento tungkol sa "isang pagtitipong tinawag na 'Holy Eucharistic Mass Action against Extrajuducial Killing' sa Our Lady of Victory Chapel sa Potrero sa Malabon City." Itinampok sa nasabing okasyon ang mga kamag-anak ng 70 biktima ng extrajudicial na pamamaslang, na nagbahagi ng kanilang mga kwento tungkol sa epekto ng kampanya laban sa droga sa kanilang mga pamilya at sa kanilang kabuhayan. Kasunod ang okasyong ito ng paglabas ng report ng Amnesty International na diumano'y binayaran ang mga police at iba pang mamamatay para magsagawa ng mga pamamaslang ng mga pinagsususpetsahang tulak at adik ng droga. Taliwas sa mga pagmumura at pang-aalipusta ang kabila ng kaniyang buhay ay basurahan Marso 2016 Twitter ng president sa Amnesty International, tahimik na nakinig ang simbahan sa mga kwento ng mahihirap na nagluluksang mga pamilya, ibinukas sa kanila ang isang ligtas na lugar kung saan pwede silang magsalita tungkol sa kanilang karanasan, at ganuon din, binigyan ang mga taumbayan ng oportunidad na makilala sila. Ipinaalaala sa akin ng pagtitipon ang isang batayang karakter ng mga Pilipino bilang mamamayan. Tayo ay mapagmalasakit sa harap ng trahedya. Nagpapaabot tayo ng pakikiramay hindi lamang sa salita kundi nakikipagdalamhati sa ating mga kalapitbahay, sa ating komunidad. Nauunawaan natin bilang mamamayan na ang kawalan ng isa ay kawalan ng lahat. Sa anu't anuman, nakalimutan ito sa kampanya ng pagpawi sa sinasabing pesteng pag-aabuso ng droga sa ating bayan. Ilang buwan bago ang eleksyong Mayo 2016, binaha ang ating lipunan ng mapangwasak na daluyong ng pagkamuhi, sumabit ang ating mga panuntunan sa buhay at mga paniniwala sa inilakong mga kasinungalingan at bigla na lang, nagkalat sa kalsada ang dugo kapwa ng mga suspek at inosente. Mabilis na brutal na nagtambakan ang mga bangkay, at ginahol na sa panahon ang ating mga pandama para i-proseso kung ano ang nangyayari. Hindi nagtagal, nag-umpisa na ang social at tradisyunal na midya na magbigay ng iba't ibang pangangatwiran para sa extrajudicial na pamamaslang, itinutulak ang ating mga komunidad na manahimik at matakot. At malala pa, inalisan ng extrajudicial killings ang mga nasa hustong gulang ng kakayahang magpaliwanag nang mahusay sa mga bata ng kung ano ang tama at mali sa kasalukuyang sitwasyon. "Tama na ang Pamamaslang at Pangwawasak!" Itinampok din ng nasabing pahayagan ang isang clinical psychologist na nagpahayag ng pagkaalarma sa mga kwento ng mga maliliit na batang ginawa nang laro ang pagpatay1. Sa isa pang kwento, sinabing naguluhan ang isang anim na taong gulang na bata sa mga larawan ng mga bangkay na binalot sa plastik na nakita niya sa balita sa telebisyon at nagtanong ito sa kanyang ina kung ganuon din ang mangyayari sa kanila. Nagbabala ang iba pang psychologists na sa kasalukuyang marami ang mga kahindik-hindik na pangyayari sa bayan, dapat maging mas aktibo ang mga magulang sa pagpapaliwanag sa kanilang mga anak at sa pagmumonitor ng kanilang ikinikilos dahil nakukuha nila ang mga impormasyon sa paligid. Ano ang ipapaliwanag? Pinayagan ng pinakamataas na opisyal ng bayan ang extrajudicial na pagpatay at nagtataguyod ng karahasan sa iba't ibang isinusulong na batas sa Konggreso para mabigyang katwiran ang mas marami pang pagpatay ng mga suspek at mga minor de edad. napakahalagang ehersisyo para maibalik ang ating bukas. Kailangang makisalamuha tayo sa mga pamilya at komunidad na biniktima ng walang puknat na gera laban sa droga na mabilis na naging gera laban sa mahihirap. Dapat tayong makinig sa bawat ina, asawa, anak, kaibigan at mahal sa buhay - hayaang umalingawngaw sa ating sariling mga buhay ang kanilang mga kwento upang maihatid tayo sa mas malinaw na daan ng ating pinagsamang pag-unawa sa nangyari. Hindi kailanman paghihiganti ang hangad ng mga pamilya. Hanap nila'y katarungan. Nais nila'y kapayapaan. Ito ang kahalagahan ng pagmumunimuni tungo sa pagkilos. Muli nitong pinagtitibay ang ating mga tuntunin sa buhay bilang mamamayan, at ang ating mga paniniwala bilang isang bansa. Kung gagawin sa mas maraming komunidad, maaari nitong ganap na baligtarin ang direksyon ng kampanya ng estado laban sa sarili nitong mamamayan. Maaari nitong muling mabuo, sa wakas, ang lakas ng ating lipunan para magsabing "tama na ang pamamaslang at pangwawasak!" Kung gayon, nabigyan tayo ng naiulat na pagtitipong pangsimbahan ng isang 1 Yamsuan; er/20170118/281560880493711 What are extrajudicial killings doing to today's kids; Cathy Canares Niza Concepcion iDEFEND 6Feb2017 38 1 t e n . R E R I U Q N I n o i t a N l a b o l G r e r i u q n I 39
Bukod sa lokal o isyung pang-eskwelahan ay Ang Sining ay kailangang nagsisilbi sa nakakaraming mamamayan Papel ng Sining sa Pagmumulat dinala na rin natin sa hanay ng estudyante at faculty ang pagtutol sa US War and Militarism; malaganap na human rights violation at extra-judicial killings kaugnay sa War on Drugs at, paglilibing kay Marcos sa Libingan ng mga Bayani. Pinahusay din natin ang pagdala ng mga isyu YND-City College of San Fernando, Pampanga Ang Sining sa ibat' ibang anyo ng teatro tulad ng pagpapalabas, paggawa ng tula at iba pa, ang pangunahing naging daluyan ng isang balangay ng YND sa Pampanga upang mapukaw ang mga kabataang estudyante at makabig ang mga guro na hindi pa bukas sa aktibismo. Sa tingin nila ang pagiging aktibista ay hadlang sa pag-aaral upang magtapos sa isang kurso sa kolehiyo. Matiyaga nating pinag-aralan ang bawat isyu o suliranin sa campus. Sinikap natin na makagabay sa mga kapwa estudyante para unti-unting mabago ang kanilang pananaw at pagtingin sa mga bagay-bagay na kanilang iniiralan. Nang sinimulan natin ang pagkilos ilang taon na ang lumipas, hirap na hirap tayo sa pag-oorganisa sa mga estudyante dahil sa kulturang kanilang nakasanayan. Noong unang taon pa lamang ay sinikap na nating bumuo ng isang pangkulturang organisasyon, organisasyon na pang-environment at organisasyon ng mga kapatid nating LGBT. Ngunit hindi pinahintulutan ng administrayon ang pagpopormalisa sa mga organisasyon ito dahil nakakasira umano sa imahe ng kolehiyo ang mga tula at pahayag na ipinopost sa facebook ng mga miyembro. Ipinagbabawal pati mga personal o indibidwal na pahayag at tindig sa mga lokal na isyu na sangkot ang lokal na pamahalaan. Ngunit nanindigan at nangatwiran tayo hanggang nakuha natin ang simpatya ng ilang myembro ng faculty na naging aktibista na noong panahon ng martial law. Nasimulan ding makapagrekruta sa YND sa kapwa estudyante. ng lipunan at ipinalalim sa bawat subyek na may kaugnayan dito. Halimbawa na lamang sa subyek na Argumentation and Debate, Philippine Constitution, Literary Criticism, Social Science at iba pa. Naging madalas din ang paglulunsad ng mga pangkultural na presentasyon laman ng ating kampanya sa K-12, Digma at Militarismo, Marcos Burial, at mga isyu sa kasalukuyang administrasyong Duterte. Sa pagdadala natin ng mga panlipunan at pulitikal na isyu ay unti-unti nating napukaw ang mga guro upang sila man ay magkaroon ng political stand sa mga isyu ng lipunan. Sa pamamagitan nito magkukusa rin sila ng diskusyon sa mga isyu sa bawat klase nila. Halimbawa nalang ang inisyatiba ng isang guro na ipunin at bigyan ng pag-aaral ang bawat estudyante sa isang departamento upang malaman ang tunay na nangyari noong panahon ng martial law. Nagbuo tayo ng play o palabas para mailarawan o maisadula ang kalagayan ng mamamayan, laluna ng mga kababaihan at LGBT nuong panahon ng martial law at upang maipakita at madakila ang mga mamamayang lumaban sa diktadurang Marcos at mga naging biktima ng mga paglabag sa human rights sa panahong iyon. Upang mabuo ito ay kinonsulta namin ang ilan sa faculty na naging aktibista nuon at iba pa na nasa hustong gulang na nuon, kasama na ang aming mga magulang. Mga kasapi ng YND matapos ang pagtatanghal ng Honorata: Bakas ng Kahapon, isang tribute play para sa lahat ng biktima ng martial law nuong dekada 70.Larawan, YND balangay ng YND na magpalabas ng mga pagtatanghal na tumatalakay ng mga isyu ng lipunan. Sa ganitong suporta, itinanghal natin ang "Rent Musical Play" sa sarili nating bersyon. Iginuhit natin ang mga issue ng krisis, kahirapan, kasarian at pabahay. Nagboluntaryo ang tatlong grupo mula sa isang departamento upang ito ay imarket o ipromote. Naging usap-usapan din ang palabas dahil sa room to room discussion, viewing and posting sa social media. Sa aktwal na palabas dagsa ang mga estudyanteng manunuod, naulit ang palabas dahil sa mga hindi pa nakapanood. Sinuri natin ang reaksyon ng mga nanuod at kalakha'y nais nilang sumama at makiisa sa ating mag adboksiya. Na naging dahilan naman ng admin para magkaroon ulit ng isang palabas at isama na ang mga mag-aaral na gustong sumali sa pagtatanghal. Promotional poster ng dulang "Oweano Ngayon." Ito ang bumago sa pagiging kimi at pagsunod sa awtoridad ng parehong guro at estudyante. Karamihan sa mag-aaral ay kimi o takot at palasunod lamang sa awtoridad. Sa simula pa lamang ay pinapamukha ng administrasyon sa mga mag-aaral na sila ay mga "Iskolar ng bayan" kaya utang na loob nila sa gobyerno ang kinabukasan. Kailangan daw nila na sumunod na lamang sa administrasyon. Sa ganitong sitwasyon isinagawa ng iilang aktibistang kasapi ng YND ang matiyagang pagmumulat sa hanay ng mga kapwa estudyante. Sa paglipas ng ilang buwan, nabuo na ang organizing committee para makabuo ng balangay ng YND. Sinimulan natin ang iba't ibang proyekto partikular sa teatro at mga kampanya na pinatatagos sa facebook. Nakapaglulunsad na rin tayo ng mga maliitang forum sa bawat klasrum sa mga departamento ng iba't ibang kolehiyo at maging ang mga bagong pwersa nakakapagdala na ng ating mga kampanya. Nakapwesto na rin ang mga aktibistang YND sa mga organisasyong may pahintulot ng kolehiyo at laluna sa Student publication at Supreme Student Council. Nagkaroon din tayo ng mga maliitang protesta sa loob ng paaralan at sa lokal na gubyerno sa isyu ng pagtatanggal ang mga CHED Scholars. Lumaban ang mga apektadong estudyante. Sa proseso ay nakapagtayo ng asosasyon ng mga iskolar. Naipalaganap ang mga pahayag at tindig ng mga estudyante sa isyu sa pamamagitan din ng social media. Gumawa din ng open letter. Nagkaroon ng mga interview sa lokal na TV channel at nakipagnegosasyon sa lokal na pamahalaan. Dalawang araw lang ang lumipas tapos ang isyu. Sinagot o sinalo ng lokal ng gubyerno ang mga CHED scholars. Sa tagumpay na ito ay lumalim ang impluwensya ng YND at Kilusan sa mga estudyante at faculty. Ngunit mas mahalaga dito ay natuto tayo laluna ang mga karaniwang mag-aaral na maggiit ng mga karapatan. Ang sumunod ay lightning rally sa isyu ng Student Handbook. Sa unang pagkakataon, na nakagulat din sa atin, kinilala ng school admin ang ating pagsisikap. Pinahintulutan mismo ng acting president na ipalabas sa lobby ng school ang dula tungkol sa martial law nuong Disyembre 16, 2016. Ang mga rehearsal ay sa loob na ng school, sa mga klasrum na walang nagkaklase, at hindi lamang YND members ang sangkot. Isinama natin ang iba pang estudyante na interesado sa sining ng teatro. Ang ating dula sa martial law ay umani ng suporta at paghanga ng mga guro, mga mag-aaral at iba pang tao ng nakapanood dito. Mga nakakatandang titser na sumasagot sa mga tanong ng mga mag-aaral na "Ganuon nga ba nuong martial law?". Makabuluhan ang mga paraan at anyo ng sining, laluna ang teatro, sa unti-unting pagbago ng pagtingin ng mga guro at mag-aaral sa kahulugan ng aktibismo. Ang school admin na mismo ay hinilingan ang Ang huling palabas sa 2nd semester ay pinamatagang "Oweano Ngayon?" Ito ay tumatalakay sa mga isyu ng babae, bakla, banjo at mataba (standard of beauty). Nuong Marso ito ipinalabas na dinagsa ng mga mag-aaral, magulang at alumni ng City College of San Fernando. Nailugar natin dito ang ating kampaya sa krisis at tamang pananaw sa kababaihan at LGBT. Hindi na lang sa loob ng school ang mga susunod na pagtatanghal ng "Oweano Ngayon". Hiniling na ipalabas ito sa mga aktibidad ng syudad ngayong June at sa July. Nakita at naging kongkreto naming karanasan sa nagdaang school year ang lugar ng iba't-ibang anyo ng sining, laluna ang teatro sa pagpukaw, pag-organisa at pagpapakilos sa mga estudyante at guro. Nagresulta ang ating matiyaga ngunit mapaggiit na estilo ng pagkilos at paggawa sa ilang tampok na mga developments. Nabago ang pananaw sa aktibismo ng mga mag-aaral, guro at school admin. Panimulang pag-alpas ng mga estudyante sa kulturang kimi at walang kibo. At, pagbabago sa pakikitungo o relasyon ng school admin sa mga mag-aaral. Ngunit pwedeng mawala o maglaho ang mga pag-unlad na ito kung magkakampante tayo. Kailangang lalong paghusayan ang pagkilos at pahigpitin ang ugnay ng mga aktibista sa mga estudyante at guro.K Poster ng adaptasyon ng dulang Rent Musical ng YND 40 41
Lathalain anak nang bumalik siya sa Luzon. May matatagpuan namang Kung may Diborsyo sa Pilipinas iba pang diborsyado. Sila yaong mga nagpakasal sa mga dayuhan. At dahil Pilipinas na lang at Vatican ang mga bayang walang diborsyo, ang mga dayuhang asawa ang nakakakuha ng diborsyo sa kanilang bayan. Kapag kinilala ng isang korte sa Pilipinas ang pagiging diborsyado ng isang Pilipinong kasal sa isang hindi Pilipino, pwede na siyang muling mag-asawa rito. Ni Melissa Gracia Lanuza "Grabe na talaga ang ginagawa sa akin ng asawa ko," sumbong sa akin ng Marlet. Alam niyang kahit papaano, nakikinig sa akin ang asawa niya. Inangat niya ang kanyang ulo, medyo paling sa kaliwa. Nakita kong medyo bumukol isang ugat sa kanyang leeg. Medyo asul at may bahaging dilaw na mapusyaw sa may bukol. "Pinalo ito ng aking asawa dalawang araw na ang nakalipas gamit ang maliit na bakal." May tindahan ng hardware ang pamilya at duon nanggaling ang ipinamalo sa kanya. philstar.rene aranda Pangatlong beses na siyang nagsumbong. Nuong una, matapos ihampas ng kanyang asawa ang rebolber na caliber 38 sa kanyang hita. Nung ikalawa, matapos siyang tutukan ng baril. Kung pupwede lang, ang isasagot ko sana ay: idiborsyo mo na lang. Walang diborsyo Bakit nga ba hindi pwede? Magbalik-Islam siya. Ibig sabihin, palitan niya ang reliyong kinaaaniban. Maging Muslim, tulad ng ang isang mayamang pulitikong hiwalay sa asawa, nagpakasal sa lialim ng batas Sha'ria (Partikular, ng Code of Muslim Personal Laws). Sa Pilipinas, bawal ang diborsyo ayon sa batas. Bahagi raw ito ng pangangalaga sa kasagraduhan ng kasal at pagpapamilya. Pwedeng makapag- diborsyo ang mga mag- asawang Muslim. Ayon sa ilang kababaihang Muslim na nakausap ko, mas madaling kumuha ng diborsyo kapag ang lalaki ang may nais nito. Pero, mayruon din akong nakilalang babae, tapos ng kolehiyo. May kayang Tausug ang pamilya ng naging asawa niya. Ang babae ang humingi ng diborsyo. Ibinigay naman at kasama niya ang kanilang mga Kung tutuusin, dati namang may diborsyo sa Pilipinas, ayon sa pag-aaral ng mga antropologo. Ginawang "relative divorce" o legal na paghihiwalay nuong panahong kolonya ang Pilipinas ng Spain. Pinapayagan nila ito sa mga kasong pumasok sa kumbento ang isang panig o kung gumawa ng grabeng pangangalunya. Nagkaruon muli mula 1917 sa ilalim ng kolonyalismong US ang Pilipinas pero limitado lang ang batayang pwedeng gamitin: kung nagkasala ng adultery ang babae o kung nagkasala ng concubinage ang lalake. Dinala ng mga nanakop na Hapones ang patakaran ng kanilang bayan tungkol sa diborsyo nuong WWII pero makaraang matalo ang Japan, balik uli sa batas 1917 ang ipinatupad hanggang sa ganap nang alisin ito nuong 1949. Ang nasasakripisyo sa kawalan ng diborsyo "Mala-impyerno na ang pagsasama nina Papa at Mama. Hindi ko na makitang magiging masaya pa sila," ang obserbasyon ng panganay na babae sa mga anak ni Marlet. "Ang nakakagalit, hindi lang naman sila ang apektado ng pagsasamang walang pagmamahalan. Kaming mga anak nila, masaya ba kami sa pagsasamang puno ng gamitan at plastikan?" Iyon ang sa panig ng mga batang napupuno na sa bulyawan, Larawan:Asian Development Bank Hindi rin magiging epektibong opsyon ang diborsyo sa pag-alis sa relasyong bayolente at mapang-abuso ng mga babaeng sinasagkaan ng mga lumang kaisipan at kaugalian kalabugan, murahan at sakitan ng mga magulang. Naging drug addict nga ang panganay na anak na lalaking akala mo'y galit sa mundo. Nag-asawa rin at madalas nitong saktan ang kanyang asawa; nakapatay pa kaya nakakulong. Yung ikalawa, nagdroga rin pero mukhang may katinuan pa naman. Namamahala nga sa kanilang isa pang tindahan. Nahuli rin sa droga ang bunsong lalaki, ipina- rehab sa Tanay, sa pampublikong pasididad. Pero sa hindi tunay na nakamamasid, maayos naman silang nagsasama. Nakakatulong naman si Jose sa negosyo ni Marlet, sa pagnyutralisa, halimbawa sa mga sigang nangingikil o nanggugulo. Magkasama silang nakikiharap sa magulang ng pakakasalan ng kanilang anak. Magkatulong sila sa pag-asikaso sa anak na nakakulong. May komun silang kwarto sa bahagi ng tindahang ginawa na rin nilang bahay liban pa sa kanilang tunay na bahay. Pero nung minsang pinapasok ako ni Marlet, nakita ko ang ayos ng kwarto. May kwarto pa pala sa loob ng kanilang kwarto. Sa "inner room" daw natutulog si Jose. Pero may maliit na pintuan mula sa "inner room" na dinadaanan ni Jose paungo sa likod. Sa likod ang kanilang mga paupahang maliliit na apartment at ang isa sa mga nakatira ruon ay girlfriend ni Jose. At sa girlfriend na iyon napupunta ang kalakhan ng mga kinupit ni Jose sa tindahan ng hardware na ipinundar ng kanyang asawa. Hindi naman sila laging nag-aaway, lalo na kung hindi pa nakakakupit ang asawa sa tindahan. Hindi nang-iinis si Jose at tumutulong pa nga sa pag-aasikaso sa mga parukyano hanggang makakupit ito nang malaki-laki. Ilang libong piso sa isang araw. 42 43
Mas magiging positibo bunga ng pagkakaruon ng batas sa diborsyo kung abot kaya ito, kung nariyan ang iba pang suportang mekanismo, kung natitiyak ang karapatan at oportunidad sa hanapbuhay ng lahat at kung may sapat na panlipunag serbisyo para sa mamamayan lalo na sa mga nanay. naaapektuhan. Kaya nga, hindi dapat na nakapanghihikayat ang pagkakaruon ng diborsyo ng padaskul-daskol na pagpapakasal. Ganuonman, karapatan dapat ang lumabas sa isang mapang-abuso at hindi nakabubuting relasyong mag-asawa. Kasal sa Pilipinas, 1920's.pinterest Ito ang kahulugan ng: Anumang pinagsama ng Diyos ay hindi dapat pinaghihiwalay ng tao. Magsasama sa hirap at ginhawa. At kahit nakalalamang na ang hirap at sakit, dapat tiisin, pangunahin ng babae ang pagsasamang hindi na nakabubuti sa kanilang kagalingan o magkunwaring mabuting nagsasama habang alam halos ng komunidad na may ibang kinakatagpo, binabahay, kalaguyo o tunay na mahal ang lalaki, sa karaniwan. Di-mabaling tindig ng simbahang Katoliko Ito ang tindig ng Simbahang Katoliko na iginigiit sa gubyerno ng Pilipinas. Pabor naman ito ng maraming pulitikong "macho" dahil mamamantini nila ang kanilang legal na asawa na nagbibigay sa kanila ng imahe ng pagiging responsable at maaasahan habang ipinagmamalaki sa kanilang mga katoto ang kanilang katayuan bilang mga "matitinik sa babae." Pero dahil nariyan ang reyalidad na may mga ikinasal na sa iba't ibang dahilan ay hindi na pwedeng mabuhay bilang pinag- isa, isinabatas ang mga remedyong hindi kuno taliwas sa turo ng simbahan. Kapag kailangang umiwas ang isa sa mag-asawa, o lumayo sa isang nakaririnding sitwasyon, pwedeng humingi ang asawa ng legal separation. Ibig sabihin, pinahihintulutang paghihiwalay, kasabay na isinasaayos ang disposisyon ng ari-arian pero wala silang karapatang muling mag-asawa. Inalis lang ang mga kalagayang maaaring magpasiklab ng pag-aaway o maaaaring magpaliyab ng kanilang mga negatibong emosyon. Sa mahabang panahong ito lang ang opsyon pinatunayang hindi ito praktikal para sa marami. Hindi nito binibigyan ng ikalawa o ikatlong pagkakataon ang taong hindi naging matagumpay sa buhay may-asawa na maghanap muli ng kaligayahan sa bagong asawa. At kapag pumasok ang sinuman sa naghiwalay sa bagong relasyon, pwede siyang makasuhan ng pakikiapid liban pa sa ituturing siyang nagkakasala sa Dios. Maaari ring maging opsyon ang pagpapawalambisa (annument) ng kanilang kasal. Ipadideklarang depektibo, sa una pa man ang pagbigay sa kanila ng lisensyang magpakasal. Kaya sa epekto, wala palang kasalang nangyari. Kaya pwede pa silang makapagpakasal (muli) sa ibang kapareha. Ito ang halatang pagkukunwari. Huwag lang masabing pinayagan ang pagdidiborsyo, idideklarang walang bisa ang kasal gamit ang mga katagang malapad ang pakahulugan: psychological incapacity. Sa mga kwentuhan ng mga pribadong grupo inilalabas ng marami ang reklamo kung bakit kailangang sumunod ang gubyerno sa gusto ng simbahan samantalang hindi naman Katoliko ang lahat ng mga Pilipino. Bilang nagdideklara ng sarili na demokratikong gubyerno, hiwalay ang simbahan sa gubyerno. Secular nga ito at dapat na nagpapasya hindi ayon sa kagustuhan at turo ng isang relihiyon kundi ayon sa ikabubuti ng mamamayan sa kalahatan. Sa mga maliliit na talakayan din lumalabas ang mga tanong kung bakit pwede sa batas na ipawalambisa ang kontrata ng kasal pero hindi pwede ang diborsyo. Ang kayang tugunan ng diborsyo Sa maraming kaso ng hiwalayan o pagdidiborsyo, ang mga batang maliit ang higit na y e n o m Ayon nga kay Rep. Edcel Lagman, ang prinsipal na may akda ng kasalukuyang Divorce Bill sa Kapulungan ng mga Kinatawan, "Ipinalalagay na ginawa sa langit ang karamihan ng kasal. Pero maraming mag-asawahan ang nahulog na sa impyerno - sa hindi na maisasalbang pagkawasak, sa pang-aabuso ng asawa, kataksilan ng asawa at sikolohikal na inkapasidad." Ayon sa kanya, "layon nitong bigyan ang kakawang babae ng mahabaging pagpapalaya mula sa isang kasal na matagal nang patay." Mailalahad ng mga mag- asawa ang tunay na batayan ng pagkawasak ng kanilang pagiging mag-asawa bilang batayan ng diborsyo, tulad ng pagtataksil, pisikal o mental na pang-aabuso o mga "irreconcilable differences." Hindi na sila mapupwersang palakihin ang kanilang mga diperensya tulad ng karaniwang nangyayari sa mga proseso ng annulment para lamang kumbinsihin ang huwes o ang sinumang magpapasya ng annulment na sila'y tunay na hindi na pwedeng magsama.. Makababawas ito sa mga kaso ng karahasan sa kababaihan. Imbes na ilang ulit na tiisin ng isang babae ang pambubugbog o iba pang karahasan sa kanya ng asawa, may opsyon na siyang lumabas sa relasyong mag-asawa at muling mag-asawa. Ang aspeto ng kabuhayan at kaugalian Naglalayon mang "palayain" ang dalawang tao sa isang relasyong hindi na nagsisilbi sa ikabubuti ng isa o ng isa't isa, ibang bagay Malaking gastos ang proseso ng annulment o legal separaton sa Pilipinas, at sa pagsasabatas ng diborsyo kailangang tiyakin na abot kaya ito sa karaniwang mamamayan. iMoney Philippines pa kung pakikinabangan nga ang legal na diborsyo ng mga mag- asawang nangangailangan nito. May ibang bagay pang maaaring maging konsiderasyon ng mga nag-iisip kung gagamitin ito. Isang konsiderasyon ang gastos. Ang pagkuha ng diborsyo ay prosesong legal. Malaki ang iginugugol sa mga prosesong legal sa Pilipinas, gaano man sikapin ng batas na paliitin ang bayad sa pagsampa ng petisyon para sa diborsyo. Ito pa lang ay pwede nang magpaurong sa babae na humiling ng diborsyo. Tulad sa pagpapasya kung kakasuhan ng karahasn sa kababaihan at bata (VAWC) ang asawa o kinakasama, at kung magpapa-annul ng kasal, ang pagtanaw sa mabigat na responsibilidad ng pagkarga sa mga gastusin ng mga anak nang mag-isa ay tiyak na magiging alalahanin din ng mga magpapasya kung makikipag- diborsyo o hindi. Sa lebel ng kabuhayan sa Pilipinas at sa walang katiyakan sa hanapbuhay, kahit pa magdesisyon ang korte tungkol sa pagbayad ng alimony, malamang kaysa hindi, kakargahin ng babae ang bigat ng responsibilidad pinansyal sa mga anak. Hindi rin magiging epektibong opsyon ang diborsyo sa pag-alis sa relasyong bayolente at mapang-abuso ng mga babaeng sinasagkaan ng mga lumang kaisipan at kaugalian. Ang sobrang pagpapahalaga sa pagiging buo ng pamilya at ang hindi-makatwirang pag-aasayn ng gender roles ay magdudulot ng takot sa pagiging "hindi buo" ng pamilya at magpapanatili ng pagiging matiisin sa lahat ng sakit. Mas magiging positibo bunga ng pagkakaruon ng batas sa diborsyo kung abot kaya ito, kung nariyan ang iba pang suportang mekanismo, kung natitiyak ang karapatan at oportunidad sa hanapbuhay ng lahat at kung may sapat na panlipunag serbisyo para sa mamamayan lalo na sa mga nanay. Ganuondin, kailangang patuloy na pinatataas ang kamalayan ng mamamayan tungkol sa pagkakapantay-pantay ng iba't ibang gender, pagpapalaya ng kaisipan at paggiging tunay na tao. Sa kaso, ni Marlet at ng kanyang asawa, hindi nila sinagpang ang mga remedyo para makaalis sa "mala-impyernong pagsasama" kahit pa nuong malaki na ang kanilang negosyo at kakayanin na ni Marlet na gastusan ito. Ayon sa dalawa nilang anak na babae, "May battered wife syndrome na kasi si Mama." Sabay hiling na, "Tita, isama mo nga si Mama sa mga pag-aaral ninyo nang lumaya naman siya!"K i 44 45
KILUSAN Pebrero-Hunyo, 2017 Pebrero-Hunyo, 2017 KILUSAN Internasyunal Totoong matagumpay siyang negosyante pero wala itong karanasan at kasanayan na magpatakbo ng isang makinarya na nagpapagalaw at kumokontrol sa isang kumplikadong kalagayan sa pulitika, ekonomya at kultura ng mundo. Ang Magulong US at ang Lalong Gumugulong Daigdig Sa unang paglabas ni Trump sa US, sa pagdalo sa mahahalagang pulong ng G7 at NATO sa Europe at pagbisita sa Saudi Arabia, tulad ng inaasahan ng kanyang mga kritiko, imbes na mapalakas ang ugnayang diplomatiko/panlabas ng US sa kanyang matatagal ng kaibigan at kaalyado, naantagonisa nito ang ilang lider ng EU tulad ni Angela Merkel ng Germany at Emmanuel Macron ng France na kapwa susing lider ng EU. Dating FBI Director James Comey. the daily beast Matingkad ang pagkiling ni Trump sa pagpapalakas pa ng militarisasyon ng US sa buong mundo habang, lalong magdurusa ang mamamayang US bunga ng pagkaltas ng pondo para sa mga panlipunang serbisyo. Ni Bogs Broquil Garapal at arogante, lalong nalalagay ni Trump sa peligro ang dominansya ng US sa daigdig. Habang nagiging kritikal na ang walang kabagay-bagay (nonsense) at isa lamang witch-hunt. Pero dahil sa magaspang na pagsasalita at tweets ni Trump na-antagonisa niya ang kalakhan ng media people at iba pang personalidad. atake ng mga kinatawan o makinarya ng oligarkiya sa pinansya sa kanyang kredibilidad at kakayahan bilang lider at kinatawan ng isang imperyalistang kapangyarihan. Pinakamabigat na atake ay ang pagsasapanganib ni Trump sa soberanya ng US dahil sa kanyang pakikipagkutsabahan diumano sa gubyerno ng Russia Indikasyon nito ang pagdaragdag pa ni Trump ng $54 billion sa dati nang nakalaang budget na $549 sa depensa mula sa current spending caps. Nangangahulugan ito ng pagbawas ng $54 billion mula sa non-defense budget (EPA, USAID, Agriculture, Labor, Health & Human Services, Commerce, Education) na umaabot lamang ng $516 billion. Kaya nga inaayawan labanang pulitikal sa sentro ng kapangyarihan sa US, hindi tumitigil ang gubyernong Trump sa panggigipit sa mga migrante at citizens na lahing Aprikano at South Asian at mga Muslim sa loob ng US at sa paglikha ng gulo't ligalig sa buong daigdig. siya hindi lamang ng mga demokrata kundi maging ng ilang republikano at gumagawa sila ng paraan upang matanggal si Trump bilang head of state ng US. Sa gitna ng kaguluhang pulitikal sa hanay ng naghaharing uri sa US, mas naipapahamak ang mga manggagawang Amerkano. Hindi nila namamalayang nahihila na sila sa papatindi, at papalawak na panghihimasok at panggigera ng US sa Syria, Yemen at North Korea na maaaring maging mitsa sa pagsabog ng panibagong gera mundyal na pwedeng maging gerang nukleyar. Nang tinanggal ni Trump si FBI Director James Comey, pinaliyab ito ng media at isinalang agad ito sa senado upang imbestigahan. Pinapalutang na kaya sinibak ni Trump si Comey ay hindi ito sumunod sa utos na tigilan na ang federal investigation sa ugnayang Trump at Russia na tinatawag na nilang Russiangate. Hitting two targets with just one stone Hindi lingid sa Trump UnderFire kaalaman ng Mula nuong ideklara ang pagkapanalo karamihang Amerkano na liban sa hangaring patalsikin si Trump sa pwesto gamit ang "Russiangate," binubuo sa isipan ng mamamayang Amerkano ang lubos na galit sa Russia upang magkaron ng mabigat na dahilan ang Pentagon na gerahin ang Russia. Matingkad ang pagkiling ni Trump sa pagpapalakas pa ng militarisasyon ng US sa buong mundo habang, lalong magdurusa ni Trump, nagsimula na ang pag- Tinuturing na ito ng iba na isang iskandalo tulad ng nangyaring Watergate Scandal sa panahon ni Nixon. May nagpapalutang na ng mga pagtinging isa itong "palace coup,"na bahagi na ito ng mga hakbangin tungo sa impeachment kay Trump at/o dahil sa presyur at kahihiyan ay pipiliin na lang ni Trump na magresign para isalba sa pagdausdos ang partido pulitikal na kanyang kinabibilangan o iligtas sa kahihiyan ang US. Realidad ng linyang "America First" ni Trump Wala namang maipakitang Ilang buwan pa lamang ay mabigat na ebidensya para sabihing na-hack ng Russia ang election 2016 at lalo na, na may conspiracy sa pagitan ni Trump at Russia. Marami nang idinawit na malalapit kay Trump upang ipilit na may bad intent sina Trump na kontra sa demokrasya at soberanya ng US. Paulit-ulit nang sinasabi ni Trump na ito ay kasinungalingan, pinakita agad ni Trump ang mabangis na anyo ng kanyang "America First" hindi lamang sa kanyang polisiyang panlabas kundi mas pa sa pakikitungo nito sa mga usapin at kalagayan ng mamamayang Amerikano lalo na sa immigrants at refugees, at sa social services tulad ng health care at edukasyon. Panay ang depensa ni Trump. Liban dito, at para ipakita sa mamamayang Amerikano na "America First" nga ang kanyang tinitindigan at hindi siya traydor tulad ng inaakusa sa kanya, agresibo ang kanyang mga patakaran sa Russia, China, Iran at North Korea at maging sa Latin America, Asia-Pacific at Africa. Pero hindi talaga maitatangging wala sa Jared Kushner, manugang ni Trump, isa sa mga pangunahing idinidiing sangkot sa imbistagahang Russiangate. hulma ng sistema ng burges na pulitika si Trump. aUS President Donal Trump.cbc.ca 46 47
US Special Action Forces sa Afghanistan.AP Lalo lamang tumindi ang militarismong US sa ilalim ng pamumuno ni Trump. Sa maikling panahon, naging agresibo at mas mapamuksa ang ginawang pag atake gamit ang drones, air strike at cruise missile strike sa Syria, Yemen, Iraq at Afghanistan. ang mamamayang US bunga ng pagkaltas ng pondo para sa mga panlipunang serbisyo tulad ng Medicare/Medicaid at edukasyon na dati nilang tinatamasa. Nakasalang sa Senado ng US ang pagpapasa ng Republican Senate Bill "Better Care Reconciliation Act," ang tinatatawag na Trumpcare. Kapag naipasa, tiyak na mabubura na ang natitira pang benepisyo ng Medicaid na tinatamasa ng mga mahihirap na pamilya, kababaihang nagbubuntis, may kapansanan at mga taong nangangailangan ng matagalang gamutan. Nanganganib naman ang pampublikong edukasyon sa ilalim ng pamumuno ni Trump. Mula sa disenyo ni De Vos na "school choice," isa-subsidize ang pondong para sana sa pampublikong paaralan sa chartered schools at mga pribadong paaralan. Maglalaan ng mga $1.4 bilyon ang Trump administration para sa pribatisasyon ng edukasyon habang sisibakin ang budget para sa pampublikong edukasyon tulad ng $2.4 bilyong kaltas na pondo para sa Title IIA na nagtitiyak na may nakalaang budget para sa mga gurong publiko sa panahon ng resesyon. sa ulat ng London-based NGO Reprieve, 23 sibilyan (kababaihan at bata) at isa mula sa Navy Seal ang namatay sa misyong ito. Lalo lamang tumindi ang militarismong US sa ilalim ng pamumuno ni Trump. Sa maikling panahon, naging agresibo at mas mapamuksa ang ginawang pag atake gamit ang drones, air strike at cruise missile strike sa Syria, Yemen, Iraq at Afghanistan. Sinubukan ding gamitin ng US ang MOAB (mother of all bombs) sa Afghanistan. Ayon sa report, pumatay ito ng 91 ISIS na nakatago sa mga kweba. Napakamahal at kontraproduktibong paraan ng pagpuksa sa ISIS ang MOAB na pinakamalaking bombang di- nukleyar mula sa war arsenal ng US. Nagkakahalaga ng $450,000 ang isa nito. Ayon sa ulat ng Airwars, 1,484 ang napatay na civilians sa Iraq at Syria ng US-led Coalition airstrikes laban sa ISIS nitong buwan ng Marso lamang. Lumikha din ito ng 16,000 refugees. Sa pahayag ng isang human rights group, matatawag na war crimes ang ginagawang pambubomba ng US sa Iraq tulad halimbawa sa nabalitang airstrikes ng US nitong Marso sa isang residential area sa Mosul na kilalang pangalawang pinakamalaking syudad sa Iraq. Walang pakundangan at sobra- sobra ang pambubomba, walang pagsasaalang-alang sa buhay at kaligtasan ng mga taong tatamaan at mahahagip. Russian President Vladimir Putin Enforcement) sa hanay ng mamamayang Amerikano sa apat na mayor na syudad ng US (Fort Worth, Texas; Chicago, Illinois; Rockville, Maryland; at, Geneseo, New York). Lumikha ng malawakang pagkatakot at pagkabahala sa mga tahanan at komunidad ng mga manggagawang Amerikano bunga ang malawakang pag-aaresto at pagpapakulong sa buong pamilya ng hinihinalang immigrants. Bukod dito, hindi pa binibitawan ni Trump ang suntok- sa-buwang pagpapabakod nito sa hangganan ng Mexico at US. At panggugulang pa, pinapaako ni Trump sa Mexico ang gastos dito. Isang mahirap na bansa ang gagastos para sa kanyang kahibangan. Matapos maibasura ng korte ang executive order 13769 ay nagbuo ulit ng panibagong travel ban si Trump. Pagpapatunay ito na hindi nito kayang igalang ang posisyon ng mamamayan at kayang isaisantabi ang desisyon ng korte at maging ang konstitusyon. ibang atake ng media, naitutulak siya sa balangkas na anti-Russia na matagal nang ibinubunsod ng democrats sa pangunguna nina dating US President Barack Obama at State Sec. Hillary Clinton. Tinalikuran ni Trump ang dati niyang naisip na katuwangin ang mga tropa ni Putin para mapagpasyang durugin ang ISIS sa mapa ng daigdig. Pasok na si Trump sa balangkas at estratehiya ng mga anti-Russia na may kontrol sa "deep state" na nagtutulak ng gerang nukleyar laban sa Russia. Nabaling ang dating posturang anti-China ni Trump sa higit na probokasyon sa Russia. Kung sa Ukraine ay hindi gubyernong Assad. Nais gumawa ng isang scenario ang US para bigyang katwiran ang kanyang panghihimasok sa Syria at pabagsakin ang gubyernong Assad at palitan ng gubyernong kontrol ng US: Una, nang pinaulanan ng US ng 59 na tomahawk missile ang Shayrat base airfield ng Syria, sinabi ni Trump na ginawa nila ito para maantala at masawata ang pagkalat at paggamit ng nakakamatay na mga sandatang kemikal. Pinuna ito ng Russia bilang paglabag sa batas internasyunal sapagkat nakabatay lamang ito sa isang "false pretext" ng US. nagpang-abot ang lakas militar ng Russia at US, sa pinasok na gera ng US sa Syria ay may peligro na magpang-abot ang tropa ng US sa tropa ng Russia. Pero isa nang malinaw na panghihimasok ang pagpasok ng tropa ng US sa Syria dahil hindi naman sila inimbitahan ng gubyernong Assad na tumulong sa pagsugpo dito sa ISIS. Pumasok ang US nang walang pagpapaalam man lang sa kinikilalang gubyerno ng Syria, sa Kung maalala nuong 2013, batay sa imbestigasyon ng UN, sa kanilang mga nakuhang testimonya, hindi ang gubyernong Assad kundi ang Syrian rebels na suportado ng US ang nagsagawa ng atakeng kemikal. Pero iginigiit pa rin ng US na gawa ito ni Assad kahit wala silang maipakitang ebidensya. Pangalawa, naglabas ulit ng pahayag ang White House Lumikha ng malawakang pagkatakot at pagkabahala sa mga tahanan at komunidad ng mga manggagawang Amerikano ang malawakang pag-aaresto at pagpapakulong sa buong pamilya ng hinihinalang immigrants. US Education Sec. Betsy De Vos.business insider Madugong atake ng US sa mamamayan Sa kabila ng binitiwang ayaw niya ng "foreign entanglements" para sa US Armed Forces, wala namang nabago sa polisiyang panlabas ng US mula nang naupo si Trump. Matapos ang kanyang inauguration, agad na inaprubahan ni Trump ang dati nang nakaplanong pagsalakay sa kuta ng Al Qaeda sa Yemen. Ayon Pinatindi ang kampanya laban sa immigrants at refugees Kahit pa may malakas na pagtutol ang mamamayan at pagkontra ng korte sa pagbabawal sa pagpasok ng mga mamamayan mula sa pitong bansang tinukoy ni Trump na mapanganib, lalo pa nitong pinatindi ang pagsalakay ng ICE (Immigration & Custom Banta sa pandaigdigang gera at nukleyar Isang banta sa paghahari ng US sa daigdig ang hindi pa maresolba na krisis nito at ang paglitaw ng China at Russia bilang malalakas na kapitalistang estado. Hindi pa man pangulo ng US si Trump, hinahamon na ng US ang Russia. At dahil sa matinding presyur kay Trump mula sa ibat Demonstrasyon ng mga immigrants sa US laban sa mga patakaran ni 48 49
Bahagi ng malaganap na pagkilos para sa "A Day Without Women" sa iba't-ibang estado ng US, Marso 8, 2017. EWN At habang nagkakagulo sa pulitika sa US, sasamantalahin ito ng katunggaling mga imperyalistang bayan na nakaabang sa kanyang paghina. Intelligence kamakailan lang na naghahanda ang gubyernong Assad ng paggagawa ng isang chemical weapon at nagbanta ang US na magbabayad nang mahal si Assad kapag gumamit uli ito ng atakeng kemikal. Wala ring hawak ang US na malinaw at matibay na datos at ebidensya upang sabihing gumagawa at naghahanda ang gubyernong Assad ng kemikal na sandata. Katulad lamang ang ganitong klase ng pagdemonize ng US kay Assad sa pag-akusa nito sa Iraq na may WMD na nang ginera nito, napatunayang wala naman pala. Pero dahil nakasuporta ang Russia at Iran kay Assad sa kampanya laban sa ISIS, may posiblidad na hindi lamang si Assad ang makakalaban ng US sa dulo, kundi pati ang Russia at Iran. Tinukoy na si Nikki Haley, US Ambassador sa UN, na may "mabigat na responsibilidad ang Iran at Russia sa atakeng kemikal." Lumalawak ang paglaban ng mamamayan Patuloy ang mga protesta laban kay Trump. May nagaganap na protesta ng mga Amerkano laban sa anti- demokratiko at anti-mamamayan na patakaran at posisyon ni Trump araw-araw sa US. Habang sa Europe, may nagaganap ding protesta laban sa anti-immigrant, anti-climate change at hindi pagkilala ni Trump sa karapatan ng kababaihan at mga transgender. Tunay na kapag nagpapatuloy ang mga paglabag sa mga demokratiko at pangtaong karapatan ng mamamayang Amerikano, imbes na matakot, parami nang parami ang pumipiling magtanggol ng kanilang karapatan. May hiwalay ding pagkilos para sa pagpapataas ng sahod ng manggagawa sa US - ang $15 minimum wage bawat oras. May mga pagkilos din para tutulan ang Dakota Pipeline na pinapangunahan ng mga katutubong Amerkano. Nakakabahala lamang na wala pang malawakang public debate tungkol sa panghihimasok at malawakang karahasang ginagawa ng US sa Syria, Iraq, Somalia, Afghanistan, Yemen, Sudan at maging sa Venezuela na lalong agresibong pinakikialaman ng US mula nang umupo si Trump. Pero tumampok ang mas lumaking mga protesta laban sa atake sa immigrants, kababaihan at transgender. Ang pinakamalaki ay ang Enero 21 "Women's March" na serye ng political rallies sa iba't ibang lugar sa daigdig. Tinataya sa 3.3-4.6 milyon katao ang lumahok sa "Women's March" sa US. Sa kasaysayan ng America ito na ang pinakamalaking mobilisasyong naidaos. Sinundan ito ng "A Day Without Immigrants" nuong Pebrero 16 sa New York, Atlanta, Washington D.C., Philadelphia, Los Angeles at Austin, Texas. Pebrero 20 inilunsad naman ang "Not My President Day," isinisigaw dito ang chant na, "In the name of humanity, We resist Fascist America! No! Fascist America! Nasundan pa ito ng rally laban kay Trump na hinost ng United Talent Agency nuong Pebrero 24 na tinawag nilang "United Voices." Dinaluhan ito ni Jodie Foster, Michael J. Fox at Keegan-Michael Key. Umabot sa 2,000 ang nakadalo sa Rally. Sa pagbubukas ng Marso, inilunsad ang protesta laban kay Trump sa campuses sa US na tinawag nilang #Campus Resistance. Marso 8, inilunsad ang "A Day Without a Woman," bilang protesta sa hindi pagkilala sa karapatan ng kababaihan, nanawagan ito ng hindi pagpasok sa mga trabaho ng kababaihan. Nagpatuloy ang mga protesta ng mga Amerkano. Tinutulan ang panibagong travel ban ni Trump matapos mabasura ang unang inilabas na travel ban sa korte. Inilunsad ang "March for Science" at ang "Peoples for Climate Mobilization" para tutulan ang pagtalikod ni Trump sa Climate Change Accord. Kalaunan, lumitaw na ang panawagan ng "Impeach Trump." Nais nang ihugis ng organisado at ispontanyong pagkilos ng mamamayan ang layuning mapatalsik si Trump sa White House. Mapupunta lamang sa anti-Trump na layunin ang Sa inaabot ngayon na kaguluhan sa US at sa buong daigdig kasabay ng paglala ng kalagayang sosyal.... pinakamabuting magagawa... ay palalimin at huwag bibitaw sa pag-aaral sa imperyalismo, palakasin at palawakin ang pagkakaisa at pagtutulungan sa pagpapalaya ng sangkatauhan sa imperyalistang pagsasamantala at mga kaguluhang likha nito. galit at sentimenyento ng mga Amerkano sa dinaranas nilang kahirapan, kawalan ng tirahan at kawalan ng trabaho na una nilang nakitang mabibigyan ng solusyon sa dinadalang pulitika ni Bernie Sanders. Tanging ang ka-uring reaksyunaryo na kalaban ni Trump ang makikinabang dito. Papalitan nila si Trump gamit ang sentiyemto ng mga Amerkano, at kapag nagtagumpay, sila naman ang maghahari. Sa dulo, wala na si Trump sa pwesto pero mananatili ang dustang kalagayan ng mga manggagawa at lalu lamang itong lalala bunga ng patuloy na krisis ng pandaigdigang kapitalismo. At habang nagkakagulo sa pulitika sa US, sasamantalahin ito ng katunggaling mga imperyalistang bayan na nakaabang sa kanyang paghina. Ang paglabas ng Britain sa EU ay senyales kapwa sa France at Germany na sumulong na at iguhit na ang kanilang imperyalistang interes sa labanan sa dominasyon sa daigdig. Mararamdaman na ang presensya ng Germany at France sa kaganapang pulitikal at pagsasaayos ng gusot sa pagitan ng nagbabanggaang oil rich countries sa Middle East, tulad ng Saudi Arabia at Qatar. Sa inaabot ngayon na kaguluhan sa US at sa buong daigdig kasabay ng paglala ng kalagayang sosyal bunga ng papatinding kahirapang dulot ng ibayo pang pagpiga ng oligarkiya sa pinansya sa dugo at pawis ng manggagawa at mamamayan sa daigdig; sa paglawak ng mga gera ng US at sa posibilidad ng pagsabog ng gerang mundyal, ang pinakamabuting magagawa ng mga manggagawa at iba pang mamamayan ay palalimin at huwag bibitaw sa pag-aaral sa imperyalismo, palakasin at palawakin ang pagkakaisa at pagtutulungan sa pagpapalaya ng sangkatauhan sa imperyalistang paghahari at mga kaguluhang likha nito. K Las Vegas Review Journal 50 51
Ayon kay Trump, ang patakaran niyang ito ay makatutulong para maibagsak ang komunistang rehimen na nagpahirap diumano sa mamamayang Cubano sa loob ng kalahating siglo. Policy Speech ni Trump sa Cuba: Hakbang na Paurong Pampahirap, hindi pantulong sa mamamayan Hindi pa man kagyat na naipatutupad ang patakaran ni Trump dahil kailangan pa ng mga nakasulat ng partikular na mga prubisyon, labis nang nababahala ang mga Cubano. Ni Melissa Gracia Lanuza "Effective immediately, I am canceling the last administration's completely one-sided deal with Cuba." (Epektibo kaagad, kinakansela ko nang buo ang makaisang panig na kasunduan ng nakaraang administrasyon sa Cuba.) Iyan ang bida ni Presidente Donald Trump nitong Hunyo 16, 2017. Para ianunsyo ang pagsasakatuparan ng kanyang ipinangako sa papadulo ng kanyang kampanya sa pagkapresidente, pinili ni Trump na magsalita sa Manuel Artime Theater sa Little Havana District ng Miami. Ipinangalan ang teatro sa isang lider ng bigong paglusob sa Bay of Pigs nuong Abril 17, 1961. Sa distritong ito, inaasahan niyang marami ang galit sa sosyalismong tinatahak ng Cuba na papalakpak sa kanya. Nilagdaan ninPresident Donald Trump sa harap ng Republican leaders, ang policy documents na nag-aatras ng mahahalagng pasya ni Obama ukol sa Cuba. benningtonbanner Ang kanyang mga binaligtad Sa kanyang talumpati at sa pinirmahan niyang "National Security Presidential Memorandum," isang direktiba ng mga polisiya, tinanggal niya ang pribadong pang-edukasyong palitan ng mga mamamayan (people-to-people) at pinalakas niya ang kontrol ng gubyerno sa lahat ng mga magbibiyahe tungong Cuba. Malaking pagbabago ito sa ginawa ng administrasyong Obama na hinayaang magbiyahe ang mga Amerkano pa-Cuba nang hindi na nangangailangan ng permiso sa gubyerno ng US o nang hindi na kailangang magpa- book sa isang lisensyadong tour company basta't kasama sa biyahe nila ang mga aktibidad na pang- edukasyon, kabilang na ang pangkulturang pagpapalitan ng mamamayan sa mamamayan. Ipinagbawal niya ang mga transaksyon sa pagitan ng mga kumpanyang US sa mga kumpanyang Cubanong may kaugnayan sa Rebolusyonaryong Sandatahang Lakas at mga serbisyo sa paniniktik at seguridad. Makapagpapakitid ito sa kalakalang napasigla Nagsasagawa ng renobasyon ang mga manggagawa sa isang bahagi ng Havana, Marso 21, 2016. Marami sa mga Cubano na ang pagbuti ng negosyo na kaakibat ng pagsigla ng American tourism ay maaaring mabalewala sa pagbago ng Trump administration sa pagbabago ng mga susing nilalaman ng mga patakaran sa Cuba ni dating presidente Barack Obama. benningtonbanner Isa sa mga tumututol sa patakarang ito ay ang mga magsasaka ng trigo, bigas at mais sa US.... imbes diumano na maibenta sa Cuba ang kanilang mga produkto, sa iba pa ito mapupunta. ng pagpapahintulot ng administrasyong Obama sa pagdaloy sa pagitan ng dalawang bansa ng piling mga suplay medikal, teknolohiya sa komunikasyon at mga produktong agrikultural. Sa Cuba, kalahok sa ibat ibang sektor ng ekonomya ang Grupo de Administracion Empresarial, SA (GAESA), ang grupo para sa negosyo ng Rebolusyunaryong Sandatahang Lakas ng Cuba. pang-ekonomya, pulitikal at panglipunan ng Cuba, kinilala naman nito ang kasarinlan, soberanya at pagpapasya-sa- sarili ng Cuba at ang pagiging lehitimo at kapantay na kausap. Kinilala nito ang mga benepisyo para sa dalawang bayan at sa mga mamamayan nito ng sibilisadong pakikipamuhay sa kabila ng malaking mga pagkakaiba ng dalawang gubyerno. Kinilala rin nito na lipas na ang patakaran ang blokeyo at dapat nang tanggalin. Ikinatwiran ni Trump sa ganitong polisiya ang diumano'y nakababahalang sitwasyon ng karapatang tao sa Cuba at ang pagnanais nitong huwag kumita mula sa mga transaksyon ng US ang gubyerno at militar ng Cuba. Kailangan diumanong pahigpitin ang pagpapatupad ng mga batas ng US tungkol sa blokeyo at tatanggalin lamang ito kung may malaking pagbabago sa konstitusyunal na kaayusan ng Cuba. Pinawalambisa rin ni Trump ang Presidential Policy Directive ni Obama na pinamagatang "Normalization of Relations between the United States and Cuba" na inilabas nuong Oktubre 14, 2016. Bagama't maliwanag sa direktibang ito ni Obama ang interbensyonistang katangian ng patakaran ng US sa Cuba at ang katunayang ang pangunahing layunin ng patakaran ay ang isulong ang interes ng US na baguhin ang sistemang Sumigla ang turismo at ang mga kaugnay na negosyo, kasama na ang mga bagong maliliit na empresang pribado bunga ng mga hakbanging ayon sa "normalisasyon." Umakyat nang 74% ang bilang ng mga di-Cubanong nagbisita sa Cuba nuong 2016. Umabot sa 615,000 bisita ang galing ng US nuong 2016. Nagbigay diumano ng pag-asa sa mga maliliit na empresa ang normalisasyon. Ngayon, nababahala silang dahil sa patakaran ni Trump, mababawasan ang sigla ng mga biyahe pa Cuba at liliit ang Cuban President Raul Castro.pressTv kanilang kakayahang makakuha ng dolyar. Nag-aalala rin sila sa 52 53
pagbusisi sa mga transaksyong pinansyal nila ruon. May mga nagsasabing hindi makatwiran na dahil tinataguriang awtokratiko ang gubyerno ng Cuba ay kailangang higpitan pa ang batas tungkol sa blokeyo o embargo. Ang Saudi Arabia nga na nagpapatay ng mga nagkakasala at nagkukulong ng kababaihang nag-drive ng sasakyan ay inaayudahan pa ng US, bakit ang Cuba ay pinahihirapan? Ramon Espinosa/AP Photo Hindi na inisip ni Trump na imbes na bumagsak ay lalong naging masigasig ang mamamayang Cubano sa pagtatanggol ng kanilang sistemang panlipunan. nagbibenta ng gatas. Dinadala ang sentimyentong ito ng ilang senador, kahit pa ng ilang Republican. Lalo't malaki na ang problema ng US sa ekonomya, maibabawas pa ng patakaran ang Cuba sa listahan ng mga napagbibentahan ng kanilang mga produkto magiging epekto nito sa pagbisita at pagpapadala ng tulong ng kanilang mga kamag-anak mula sa US. Hindi lang ang mga taga- Cuba ang nangangamba. May mga sektor sa US na umaangal. Isa sa mga tumututol sa patakarang ito ay ang mga magsasaka ng trigo, bigas at mais sa US, halimbawa na, ang Minnesota Farm Bureau. Imbes diumano na maibenta nila sa Cuba ang kanilang mga produkto, sa iba pa ito mapupunta. Ganuon din ang sabi ng mga may bakahang Liban sa epekto sa ekonomya, may pangamba rin ang iba na bibigat lamang ang trabaho ng gubyerno ng US sa pagmumonitor ng mga biyahe ng mga Amerkano sa Cuba at sa Nakadisplay ang isang malaking larawan ni dating Cuban Pres. Fidel Castro sa isang komunidad sa Playa sa Hindi natuto si Trump sa kasaysayan Malinaw na pinahihigpit lamang ni Trump ang blokeyong pang- ekonomya laban sa Cuba para sa dati nang layunin ng US na parusahan ang Cuba para bumalik sa lumang sistemang higit na napapakinabangan ng US. Sa kasiyahan ng mga Cubano-Amerkanong sarado ang isip tulad ni Senador Marco Rubio, isinasaisantabi niya ang katunayang bigo silang pabaligtarin ang Cuba sa kabila ng mahigit 50 taong blokeyo. Hindi na inisip ni Trump na imbes na bumagsak ay lalong naging masigasig ang mamamayang Cubano sa pagtatanggol ng kanilang sistemang panlipunan at sa patuloy pang pagpapasulong nito. Hindi rin niya makitang sa kanilang panggigipit sa Cuba, lalo lamang lumalakas ang simpatya at suporta ng maraming bayan sa Cuba. Muling bibiguin ang mga pakana ni Trump ng mamamayang Cubano sa tulong ng mga mamamayan ng ibang bayang nabiyayaan ng malakas na diwa ng internasyunalismo ng Cuba sa pamumuno ni Fidel Castro at nabigyang inspirasyon ng determinasyon ng rebolusyunarong mamamayang Cubano.K Qatari Emir Sheikh Tamim bin Hamad At Thani.fildactu Panggigipit sa Qatar Lipas na ang bisa ng US bilang pwersang pambalanse sa estibilidad ng kanyang mga natitirang alyadong bayan sa Middle East Ni Rodelio Faustino Pinutol ng Kingdom of Saudi Arabia (KSA) at apat pa nitong kaalyadong bayan (Bahrain, UAE, Egypt at Maldives) ang diplomatikong relasyon sa Qatar Hunyo 5 at 6, 2017. Ilang araw pa, apat na gubyerno pa ang sumunod na rin sa panawagan ng KSA (Comoros, Mauritania, gubyernong Tobruk ng Iraq at Somaliland). Kaagad namang nagbigay ng suporta sa Qatar ang Iran, Turkey, Germany at Pakistan. Brotherhood, Hezbollah at hinihinalang kuneksyon sa Al Qaida at ISIS, pagsasara ng Al Jazeera, pagbibigay sa KSA ng database ng lahat ng mga grupong oposisyon na sinusuportahan ng Qatar, at pangangako na hindi gagawa ng anumang hakbang ang Qatar laban sa Gulf Cooperation Council (GCC). Ipinaabot ng KSA ang mga kondisyong ito sa Qatar nuong Hunyo 23 at nagbigay lamang ng sampung (10) araw sa Qatar para tupdin ito. Sinabi ng Qatar na ang mga kondisyong ito ay "unrealistic and is not actionable (hindi makatotohanan at imposibleng matugunan)," at nagsabing hindi nila isusuko ang kanilang soberanya sa mga panggigipit na ito. Itinanggi ng gubyerno ng Qatar ang mga Nagpataw ng labintatlong (13) kondisyon ang magkakaalyadong KSA, Egypt, Bahrain at UAE para tanggalin ang ipinaiiral nilang blokeo at manumbalik ang relasyon: kabilang sa mga ito ang kagyat na pagpapalamig ng diplomatikong relasyon ng Qatar sa Iran, pagtigil ng kooperasyong militar sa Turkey at pag-atras sa balak na itayong base militar nito sa Qatar, pagputol ng lahat ng ugnayan sa mga tinutukoy ng KSA na grupong terorista gaya ng Hamas, Muslim paratang ng suporta sa terorismo. Nanindigan itong bahagi ang Qatar ng paglaban sa ISIS sa ilalim ng alyansang pinamumunuan ng US. Sa katunayan, nasa Qatar ang Al Udeid Air Base― pinamalaking US military base sa Middle East, na importanteng lunsaran ng US air strikes laban sa mga terorista sa Syria at Iraq. Higit 11,000 tropang Amerkano ang nakabase dito. Kasapi ang Qatar ng GCC at sa mahabang panahon ay itinuturing na basalyo o kahariang sunud- 54 55
KILUSAN Pebrero-Hunyo, 2017 Pebrero-Hunyo, 2017 KILUSAN Jazeera na suportado at inilalathala sa Qatar dahil sa paglalathala nito ng mga balita at pahayag na kritikal sa tindig ng Saudi Arabia at kanyang mga kapanalig. Bwisit din ang KSA at iba pang kaharian sa Gulpo sa Muslim Brotherhood dahil banta sa kanila ang ideolohiya nitong tutol sa hereditary rule o pagmamana ng kaharian at pamahalaan. Pinalala ng fake news sunuran sa nais ng KSA. Subalit mula 2000, nang magkaruon ito ng malaking yaman mula sa kita sa natural gas, sa tulong ng Iran, nakapaggiit ang Qatar ng nagsasariling tindig na hiwalay na Saudi Arabia. na suportado ng Saudi Arabia at US ang mga grupong teroristang lumalaban sa gubyernong Assad sa Syria, maliban pa sa direktang koneksyon ng Saudi Arabia at US sa mga grupong nagbuo ng ISIS. Sa gitna ng hindi maampat na kapitalistang krisis na lumulumpo sa US, kailangang patigasin ng gubyernong Trump ang impluwensya at kontrol nito sa GCC. Kakastiguhin niya't sasagasaan ang soberanya ng mga bayang hindi umaayon dito, na siyang sinasapit ngayon ng Qatar. Makikialam siya at manggegera kung kailangan, gaya ng inilunsad niya sa Iraq, Libya, Afghanistan, Syria at iba pang nagsasariling mga bayan para manatiling superpower, lalo ngayong papabilis ang papadaudos na tunguhin nito. Ngunit higit dito, ang dagdag na tension sa Gitnang Silangan na likha nito ay titis na maaaring maglagablab sa masaklaw na digmaan.K Pinakamabigat na usapin ngayon para sa Saudi, at mitsang pinagputukan ng krisis ang negosasyong ginawa ng Qatar kapwa sa mga militanteng Sunni at Shiite sa Iraq at Syria, Abril 2017. Pakay ng Qatar na mapalaya ang 26 Qatari nationals kabilang ang ilang royals na nabihag ng Shiites sa Syria. Gayundin, mabigyan ng safe conduct pass ang mga sibilyan na matawid ang lugar ng labanan. Nagawa nitong mailikas ang higit 2,000 sa bayan ng Madaya, Syria pa lamang. Pero ang ikinagalit ng Saudi at UAE ay ang napabalitang pagbabayad ng Qatar ng ransom na higit $900 milyon sa tatlong militanteng organisasyong Shi'a na suportado umano ng Iran. Hindi gusto ng Saudi Arabia ang pagiging malapit ng Qatar sa Iran. Bagamat kapwa bayang mayorya ng populasyon ay Muslim, balot ng tensyon ang relasyon ng Iran at Saudi Arabia. Magkatunggali ang kanilang mga adyendang pulitikal. Kapwa sila naghahangad na kilalaning lider ng Islam. Pinakunat pa ito ng kanilang magkaibang pinaniniwalaang seksyon ng Islam. Sa araw ng pagputol ng diplomatikong relasyon, pinauwi kaagad ng Bahrain at Egypt ang ambassador ng Qatar. Binigyan lamang din ng ilang araw ng Saudi Arabia, UAE at Bahrain ang mga bisita o residenteng Qatari sa kanilang bayan para magsilayas na rin. Isinara ang kanilang hangganan sa pagpasok ng mga Qatari nationals at binawalan ang mga barko at eroplano ng Qatar na pumasok sa kanilang mga teritoryo. Ikinandado ang mga tanggapan ng Al Jazeera at itinakda ng KSA na tuluyan na itong isara. Nagpadala ang Iran ng 100 tonelada ng pagkain sa Qatar gamit ang eroplanong ito.pressTV.Ir ng Qatar. Marami ang naghihinala na mismong ang Saudi Arabia at UAE ang bumayad sa hackers. Dumagdag pa dito ang Ideology. Leaders pointed to Qatar - look!)." Konserbatibong Sunni Islam ang itinataguyod ng kaharian ng Saudi Arabia. Wahhabism ang opisyal na sangay ng paniniwalang Sunni sa KSA. Isa itong kilusang ultrakonserbatibo at pundamentalista na layong ipairal ang "puristang" Islam. Dito, sa wahhabism, nakaugat ang ideolohiyang dala ng ISIS. Shiite o Shi'a naman ang sa Islamic Republic of Iran na matapos ang rebolusyon nuong 1979 ay naging mahigpit nang kakontra ng mga patakaran ng US sa Gitnang Silangan. Kaalyado ng Saudi Arabia ang US, UK at France. Mahigpit namang kaugnayan ng Iran ang Russia at China. Sa kasunod na tweet, "Nakakatuwang nagbunga na ang pagbisita ko sa Saudi Arabia, sa Hari at sa lider ng 50 pang bayan. Matigas na ang paglaban nila sa mga nagpopondo sa ekstremismo, at lahat ay itinuturo ang Qatar. Simula na ito ng katapusan ng lagim ng terorismo! (good to see the Saudi Arabia visit with the King and 50 countries already paying off. They said they would take a hard line on funding extremism, and all reference was pointing to Qatar. Perhaps this will be the beginning of the end to the horror of terrorism!)" Kasunod ay ang hacking sa Qatar News Agency. Sa nasabing kompromiso, nagtanim ng pekeng pahayag ang hackers at pinalabas na galing kay Sheikh Tamim bin Hamad At Thani, ang Emir ng Qatar. Sinasabi nitong suportado ng Qatar ang Iran, at ang "Iran ay pwersang pangrehiyon at Islamiko na kahibangang labanan at balewalain, at pwersang kailangan sa estabilidad ng rehiyon." Sinabi ng Qatar na hindi totoo ang pahayag. Hindi rin nila alam kung saan ito galing. paglathala ng Al Jazeera at HuffPost Arabi― kapwa pag- aaring Qatari sa hacking ng email ng ambassador ng UAE sa US na si Yousef al-Otaiba. Natuklasan kasi dito ang ugnayan ng UAE sa pro-Israeli group na Foundation for Defense of Democracies, at mga komunikasyong umaatake sa Qatar. Itinuring ng UAE na probokasyon sa kanila ng Qatar ang paglalathala sa insidente. Ilang araw pa, nagpadala agad ang Iran ng apat na cargo planes ng gulay at prutas sa Qatar at nangako na tuloy-tuloy na gagawin ito. Nangako rin ng patuloy na suplay ng pagkain at tubig sa Qatar ang kaalyadong Turkey. Apektado ng blokeo ang supply ng Qatar dahil 80% ng kanyang pangangailangan sa pagkain ay galing sa kanyang mga kapitbayan. Sanggunian: Global research. The Crisis in Qatar, Yet another clumsy attempt by the Three Rogue States to weaken Iran. qatar/5594261. The original source of this article is The Unz Review 2017 Qatar Diplomatic Crisis.wikipedia. crisis Papel ng US Pero kahit itinanggi na, malaganap na inilathala ng Sky News at Al Arabia ng UAE ang pekeng balita. Dagdag pa, ginamit agad ito ng news media ng KSA at UAE, 20 minuto pa lamang matapos na maitanim ang fake news sa Qatar News Agency, at agad ding tinalakay ng mga komentarista sa KSA at UAE. Mark Landler, Trump Takes Credit for Saudi Move Against Qatar, a U.S. Military Partner, New York Times (6 June 2017) Kirkpatrick, David D.; Frenkel, Sheera (2017-06- 08). "Hacking in Qatar Highlights a Shift Toward Espionage-for-Hire". The New York Times. ISSN 0362- 4331. Retrieved 2017-06-11 Ang masaklap, pumutok Tumawag pa si Trump sa Emir ng Qatar, Hunyo 8 at nag- alok na mamagitan sa sigalot sa isang pulong sa White House. Tumanggi ang Emir. Sa kasunod na paliwanag ng mga opisyal na Qatari, sinabi nilang walang balak umalis ng Qatar ang Emir habang ang kanyang bayan ay nakakaranas ng blokeo. Dalawang araw makalipas, kumambyo si Trump. Sinisi muli ang Qatar sa krisis na nagaganap. ang diplomatikong Galit ang Saudi sa Al krisis na ito ilang araw makaraang makipagpulong si US Pres. Donald Trump sa Arab Islamic American Summit sa Riyadh, Mayo 21, 2017. Sa kanyang talumpati, nanawagan siya sa lahat ng naruon na "kumilos laban sa terorismo." Todo ang suporta ni Trump sa kampanya ng Saudi Arabia laban sa Iran, sa mga estado at grupong alyado nito at laban sa Muslim Brotherhood. Kasunod nito, pinirmahan ni Trump ang $100 bilyong arms deal ng US at Saudi Arabia. (A)ng dagdag na tension sa Gitnang Silangan na likha nito ay titis na maaaring maglagablab sa masaklaw na digmaan.K Patrick Wintour, Russian hackers to blame for sparking Qatar crisis, FBI inquiry finds (7 June 2017) Gaouette, Nicole; Browne, Ryan. "Trump reverses course in Qatar call". CNN. Retrieved 8 June 2017. "Qatar vows no surrender in Gulf crisis as U.S., Kuwait seek solution". Reuters. 8 June 2017. Retrieved 8 June 2017 Ayon sa New York Times, at batay umano sa sources nito sa US intelligence agencies, nuong una ay hininalang gobyerno ng Russia ang nagpakana ng hacking ng websites ng Qatar. Pero duda ang kanilang source na state sponsored ito, at malamang na ang hacking ay bahagi nang matagal nang cyberwar sa pagitan ng Qatar at iba pang Gulf countries. Ganito rin ang paniwala ng isang editor ng The Guardian, na ang hacking ay gawa ng freelance hackers na binayaran ng ilang indibidwal o estado na katunggali The five most bizarre decisions in Gulf-Qatar crisis. crisis-170611075123926.html Sinasakyan ng US ang mga hidwaang ito upang itulak ang sariling adyenda sa Gitnang Silangan. Pangunahing nakasalang ang agawan sa pamilihan, kontrol sa balon ng langis at ruta sa kalakalan. Lumalaki ang impluwensya ng Russia, kaalyado ng Iran, sa rehiyon. Inaakusahan ng mga bayang alyado ng US ang Iran na isponsor ng terorismo. Marami ring patunay ang Iran Qatar crisis upshot of Riyadh summit: Iran. Sa tweet si Trump nang pumutok ang krisis: "Sa huling byahe ko sa Middle East, sinabi kong dapat matigil ang pagpopondo sa ideolohiyang radikal. Itinuro ng mga lider ang Qatar yan na! (During my recent trip to the Middle East I stated that there can no longer be funding of Radical Iran-Saudi Arabia Relations. June 12, 2017. Wahhabism. Wahhabism Saudi Arabia's King Salman bin Abdulaziz Al Saud at U.S. President Donald Trump. morocco world news 56 57
Subaybay sa mga Patakaran/Plano/Galaw ng US Military sa Asia-Pacific (Enero-Marso 2017) Ni Melissa Gracia Lanuza A. Tumungo si Defense Secretary James Mattis sa Korea at Japan ilang araw lamang matapos makumpirma ng Senado (Enero 20, 2017). Layunin niyang papanatagin Pebrero 2, binisita ni Mattis ang Osan Air Base sa Korea, punong himpilan ng Pacific Air Forces 51st Wing at Seventh Air Force ng US. Nakipagkita siya sa tumatayong Presidente ng RoK na si Hwang Kyo-Ann at sa Kalihim ng Depensa ng ROK na si Han Min-koo. ang kalooban ng mga pinuno ng mga alyadong bayang kinaroroonan ng pinakamalalaking pwersa ng US sa Asia Pacific sa harap ng mga pagti-testing ng North Korea ng missiles at ng mga binitiwan ni President Donald Trump kaugnay ng patakaran sa Korea at Japan. Pebrero 3, binisita ni Mattis ang Japan, ang kinaroroonan ng halos 60 libong tropang militar ng US. Nakipag-usap siya kay Prime Minister Shinzo Abe at Minister Tomomi Inada ng Depensa. Natamo ni Mattis sang ilang bagay sa Japan: 1.Nabigyan niya ng katiyakan ang pamahalaan ng Japan na ang Article 5 ng US- Japan Mutual Defense Treaty "ay totoo ngayon tulad ng totoo ito limang taon na ang nakaraan at sampung taon pa mula ngayon." (Inuobliga ng Article 5 ng Japan-US Mutual Defense Treaty ang Japan at US na magkasamang ipagtatanggol ang lugar na pinapangasiwaan ng Japan kung aatakehin ito ng isa pang bayan.) 2. Naidiin niyang nananatiling naka-komit ang US sa napagkasunduang mga plano sa "realignment" kabilang na ang paglilipat ng Marines sa Guam at pagbabawas ng kanilang "bakas" sa Okinawa habang minamantini ang mga kapabilidad na kailangan para manatiling "safe and secure" ang Japan at ang rehiyon. Kasama ni North Korean leader Kim Jong Un ang mga opisyal at tauhan ng Korea Peoples Army (KPA) Unit 1344 nang mag-inspeksyon sya dito. Larawang inilathala ng North Korea's Korean Central News Agency (KCNA), Pyongyang Nobyembre 9, 2016. REUTERS/KCNA/File Photo Nagkasundo sila ni Inada na ipagpapatuloy ang pagtatayo ng Futenma replacement facility. Sa panahon ng pangangampanya ni Trump nuong isang taon, nagbanta itong iaatras ang mga pwersang US mula sa South Korea at Japan kung hindi nila tataasan ang suportang pinansyal para sa operasyong militar ng US. Nagmungkahi din siyang mag-armas nuklyear ang dalawang bayan, na tinanggihan naman ng dalawa. Nagdeklara rin si Trump na handa siyang kausapin ang pinuno ng North Korea na si Kim Jong-un, taliwas sa patakaran ng US, South Korea at Japan. B. "Bago ko iwan ang PACOM, gusto kong makita ang mga pwersang panglupa ng Army na nagsasagawa ng exercises na nagpapalubog ng mga barko. . . ." Ito ang sinabi ng Pacom Commander Admiral Harry Harris sa West 2017 Conference 21 Pebrero sa US Naval Institute. Nakatono ang inanunsyong ito ni Harris sa konsepto ng Multi-Domain Battle na itinulak ng US Army at Marine Corps bilang tugon sa mga kwestyon sa kanilang abilidad na makaambag sa isang matinding gera sa Kanlurang Pacific. Nuong 2013, ilang panahon pa lang matapos ianunsyo ang Asia Pacific Pivot, maliwanag na ikinabit sa Pivot ang paggamit ng Sea-Air Battle concept na nagpapaliwanag kung bakit 60% ng pwersang nabal at panghimpapawid ang kailangang ipwesto sa Asia-Pacific. Sa multi-domain concept, malaki ang papel ng Army sa umpisa pa lamang ng paglusob sa lugar ng kaaway ng US. Bagaman at pinauunlad pa at nasa yugto ng eksperimentasyon, apektado na ang konseptong ito ang mga desisyon tungkol sa rekurso lalo na sa Indo- Asia Pacific. C. Kaugnay ng mainit na girian ng North Korea at US sa South Korea, 1. Naideploy sa South Korea ang mga unang elemento ng Terminal High Altitude Area Defense (Thaad) nuong Marso 6 at kasalukuyang nakahanda na itong gamitin. Ang desisyong dalhin ang ganitong kapabilidad sa depensa ay nuon pang Hulyo 2016 sa pag-uusap ng US at Republic of Korea. Ang pagdideploy na ito ay kasunod ng pahayag ni Trump nitong Pebrero 24 na isasagawa ng US "ang greatest military buildups in American history." Sa okasyong iyon, nagbabala si Trump na "Nobody's going to mess with us, folks. Nobody." (Walang hahara-hara sa atin. Wala.) 2. Itinalaga ang mga tauhang panghimpapawid ng 119th Fighter Squadron ng New Jersey Air National Guard sa South Korea Ang Los Angeles-class submarine USS Louisville (SSN 724) sa pagdat- ing sa Subic Bay para sa isang maiksing pagbisita para patibayin umano ang ugnayang pangmilitar sa pagitan ng Pilipinas at United States, Pebrero 14, 2017. Louisville Dispatch nuong Pebrero 5. Ang guardsmen, na dapat ay sa loob lang ng teritoryo ng US naka-deploy, ay hiniling diumano ng PACOM at Pacific Air Forces para trumabaho at magsanay kasama ng mga sundalo. 3. Nagsimula na ang pagpapatrulya ng Carrier Strike Group (CSG) 1, na kinabibilangan ng aircraft carrier na USS Carl Vinson (CVN 70), guided missile destroyer na USS Wayne E. Meyer (DDG 108) ng Destroyer Squadron (DESRON) 1 at mga eroplano mula sa Carrier Air Wing (CVW) 2 sa South China Sea nuong Pebrero 18 para malapit sa Korea. 4. Libu-libong tropa ng US at ang kanilang mga kagamitang pandigma ang nakahanda habang isinasagawa ang mga malalaking pagsasanay ng US at South Korea sa mga buwan ng Pebrero at Marso na kinabibilangan ng Foal Eagle at Key Resolve liban pa sa hindi gaanong malalaking exercises tulad ng Pacific Thunder 17-1, Buddy Wing 17-3 at Beverly Herd 17-1. D. Sa Pilipinas, sa kabila ng mga deklarasyon ni Presidente Duterte laban sa US, nagpapatuloy ang EDCA at ang iba pang mga kasunduan sa depensa. Alinsunod dito, 1. Inanunsyo nung Enero 27, 2017 ni Secretary Delfin Lorenzana ng Defense na tuloy ang pagtatayo ng US ng mga pasilidad ng US military sa Lumbia Air Base in Cagayan de Oro City, Basa Air Base sa Floridablanca, Pampanga at Bautista Air Base sa Puerto Princesa City. Pero nuong Marso 6, inanunsyo ni Lorenzana na hindi pinayagan ng gubyerno ang konstruksyon sa Palawan. 2. Tuloy ang mga military exercises liban sa Phiblex at Carat at diumano'y aalisin ang livefire na bahagi sa Balikatan. Nitong Pebrero 1, natapos ang dalawang linggong Subject Matter Expert Exchange (SMEE) sa pagitan ng mga kabilang sa military ng U.S. at Pilipinas sa Clark. Bago ito, sa Clark din ibinaba ang ground- based commercial satellite imagery system na Eagle Vision na ginamit sa SMEE. 3. Patuloy ang paggamit ng mga barkong pandigma ng US sa Subic tulad ng submarinong USS Louisville na tumigil sa Subic nuong Pebrero 14 para makapaglaro ang mga tauhan at magsagawa ng pagkukumpuni ng submarine.K 58 59
Sayaw ng Protesta DINAAN SA SAYAW ng mga kasapi ng Pagkakaisa ng Kababaihan para sa Kalayaan (Kaisa-Ka) ang protesta laban sa karahasan sa kababaihan at tiraniya sa mamamayan na nagaganap ngayon sa buong bayan. Ginanap ang pagkilos sa Plaza Miranda sa harap ng simbahan ng Quiapo sa Maynila, Marso 8, 2017.K R. Faustino/larawan Jay de Jesus